Devri

Recherche 'disk...' : 404 mots trouvés

Page 3 : de diskennin (101) à diskloagan (150) :
  • diskenniñ
    diskenniñ

    voir diskenn .2

  • diskeud
    diskeud

    m.

    (1) =

    ●(1908) PIGO II 149. unan bennak (...) an evoa gwelet diskeud eur c'houef. ●172. diskeud eun den o souzan 'n e rôk en amloar. ●(1920) FHAB Gwengolo 452. N'am eus gwelet nemet an diskeud anezi. ●(1970) LLMM 143/440. A-daol-trumm en em ziskouezas diskeud un den war lein an dosenn.

    (2) Aperçu.

    ●(1926) FHAB Mezheven 209. ne rofe nemet eun diskeud eus konsians ar Vretoned.

  • diskiant .1
    diskiant .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt de qqn)

    (1) Fou, insensé.

    ●(1499) Ca 65b. Disquient. g. sans sens : ou sans memoyre.

    ●(1659) SCger 83b. niais, tr. «disquiant.» ●144a. disquiant, tr. «qui n'a de iugement.» ●(1744) L'Arm 209a. Qui n'a pas de jugement, tr. «Dissquienntt.»

    ●(1872) ROU 60. Diskiant, tr. «insensé.» ●(1876) TDE.BF 800. Eunn den diskiant ato a gred / Eze o an holl diskiantet.

    ●(1904) DBFV 58b. diskient, adj., tr. «sans raison insensé, fou, extravagant, impertinent.»

    (2) Bezañ diskiant o : être insensé, inconscient de.

    ●(1862) JKS.lam 8. Diskiant braz omp o tilezel ann traou a zo mad ha red.

    (3) (Enfant) qui n'a pas encore de raison.

    ●(1927) KANNkerzevod 5/7. soudarded digalon ha didruê o tiframma bugaligou diskiant eus tre divrec'h o mammou…

    B. (en plt de qqc.) Fou, insensé.

    ●(1877) BSA 156. eun dra diskiant. ●(1878) EKG II 65. traou diskiant, disleal ha dizakret.

    ●(1911) BUAZperrot 490. Diskiant eo da aliou.

    II. Adv. Follement.

    ●(1904) DBFV 58b. diskient, adv., tr. «follement.»

    III. Bezañ diskiant da stagañ : être très insensé. Cf. bezañ mat da dreiñ ar rod.

    ●(1908) KMAF 39 E. Crocq. Droch a zo diskiant a-walc'h da staga.

  • diskiant .2
    diskiant .2

    m. –ed Fou, insensé.

    ●(1860) BAL 52. er c'hemerfe evit un diskiant. ●(1876) TDE.BF 800. Eunn den diskiant ato a gred / Eze o an holl diskiantet. ●(1894) BUZmornik 696. oc'h egari hag o pennfolli, evel eunn diskiant pe eunn diskiantez.

    ●(1907) AVKA 193. Diskiant a zo ac'hanout ! ●(1909) FHAB Ebrel 104. Doue n'eo ket edro evel eun diskiant. ●(1910) MAKE 48. e kasjont anezan da di an Diskianted da Gemper. ●(1924) FHAB Kerzu 452. an diskiant ma 'z eo. ●(1926) FHAB Gouere 257. eun diskiant, eur beleg foll.

  • diskiantaat
    diskiantaat

    v.

    (1) V. tr. d. Abrutir.

    ●(1931) VALL 4a. Abrutir, tr. «diskiantaat.»

    (2) V. intr. Devenir abruti.

    ●(1931) VALL 4a. (s'abrutir) ; devenir abruti, tr. «diskiantaat.»

  • diskiantadenn
    diskiantadenn

    f. –où Aberration.

    ●(1931) VALL 2b. (une) aberration, tr. «diskiantadenn.»

  • diskiantadur
    diskiantadur

    m. Chose insensée.

    ●(1904) DBFV 58b. diskientadur, m., tr. «impertinence, extravagance.»

  • diskiantaj
    diskiantaj

    m. Fanatisme.

    ●(1904) DBFV 58b. diskientaj, m., tr. «fanatisme (l'A.).»

  • diskiantañ / diskiantiñ
    diskiantañ / diskiantiñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Rendre fou.

    ●(1521) Cc. [diboellaff] g. forsenner. b. disquientaff.

    ●(1904) DBFV 58b. diskientein, diskentein, v. a., tr. «affoler, rendre fou.» ●(1925) FHAB Mae 196. an «hini krenv» ne ra nemet droug. Kontammi a ra ar gwad (...) diskianta 'ra an den.

    (2) Rendre fou de rage.

    ●(1861) BSJ 159. Er gonz-cé ou disquêntas gronce quen n'ou doé queméret mein aveit saquein én-hou.

    II. V. intr.

    (1) Devenir fou, perdre la raison.

    ●(1732) GReg 17b. Affolir, devenir fou, endéver, tr. «disqyanta. pr. et. Van[netois] disqyenteiñ.» ●427b. Devenir fou, tr. «disqyanta. pr. disqyantet.»

    ●(1870) FHB 271/76a. Hoghen, Aotrou Abbad, diskianta a rit. (...) Na ziskiantan ket. ●(1876) TDE.BF 143a. Diskianta, v. n., tr. «perdre la raison.»

    ●(1904) DBFV 58b. diskientein, diskentein, v. n., tr. «devenir fou.» ●(1920) KZVr 366 - 07/03/20. Peadra da ziskianti, kenvroïz ker.

    (2) sens fig. Se mettre en colère.

    ●(1935) BREI 416/2c. lakaat ive ar vestrez-skol da ziskianti.

  • diskianted
    diskianted

    f. Folie.

    ●(1867) MGK 91. dre ziskianted.

  • diskiantegezh
    diskiantegezh

    f. =

    ●(1846) DGG 474. Ar goler a zo ar vamen ampoësonet eus a bep seurt crimou, beza ez eo, eme ar fur Salomon, un elter pe un disquianteguez.

    ●(1931) VALL 2b. Aberration ; état habituel, tr. «diskiantegez (plus fort).»

  • diskiantek
    diskiantek

    adj. Insensé.

    ●(1877) EKG I 261. an traou sotta ha diskianteka eo a vez kredet.

  • diskianterezh
    diskianterezh

    m.

    (1) Choses insensées, folles, absurdes.

    ●(1877) EKG I 180. da zellet ouc'h diskianterez eo. ●259. kement a fallagriez, a ziskianterez hag a grizder. ●260. an diskianterez a reant. ●(1889) SFA 26. e rebechaz dez-han c'houero he ziskianterez.

    ●(1910) FHAB Gwengolo 264. Lezomp o diskianterez, o c'homzou dizoue, gant ar re a zo savet fall a-walc'h evit o dislounka. ●(1953) BLBR 60/12. ne gavan nemet diskianterez pa lennan ez eus, er c'hêriou, strolladou merc'hed oc'h en em rei d'ar c'hoari-se.

    (2) Acte insensé, fou, absurde.

    ●(1909) FHAB Gwengolo 270. Hag e kav d'eoc'h neuze n'eo ket eun diskianterez dizakr sarra ouz ar brezouneg dor ar skoliou.

  • diskiantet
    diskiantet

    adj.

    I. (en plt de qqn) Devenu fou, enragé, furieux.

    ●(1633) Nom 268a. Maniacus, furiosus, mente captus : enragé, furieux, forcené : vn den arraget, á ve collet ez squient, disquiantet, foll. ●268a-b. Lymphaticus, lympaticus, Ceritus quasi Cereris ira agitatus. Laruatus, velut. Laruarum incursitatione animo vexatus : furieux, hors de sens : vn den furius, vn den disquiantet.

    ●(1659) SCger 144a. disquiantet, tr. «qui n'a de iugement.» ●(1710) IN I 248. tud foll ha diskiantet. ●(1741) RO 1262. Penaos bouqin labasquennec me gret esout disquientet. ●(1744) L'Arm 209a. Qui a perdu le jugement, tr. «Dissquiéntétt.»

    ●(1838) OVD 210. ur péhour disquentet. ●(1872) ROU 60. Diskianted, tr. «devenu, ou rendu insensé.» ●(1877) BSA 238. evel eun den diskiantet. ●(1894) BUZmornik 334. iouc'hal evel pennou diskiantet.

    ●(1904) DBFV 58b. diskientet, tr. «qui a perdu l'esprit, insensé, extravagant.» ●(1909) NOAR 128. paotred diskiantet an dispac'h. ●(1918) LZBl Du 458. an tad a jomaz evel diskiantet gant ar glac'har.

    ►[empl. comme subst.]

    ●(1710) IN I 364. evel un disquiantet.

    ●(1909) NOAR 147. aspedi a reas evel eun diskiantet.

    II. (en plt de qqc.)

    (1) Insensé.

    ●(1838) OVD 218. lausquein en œvreu a zevotion é sigur pligeadurieu disquentet. ●(1861) BSJ 88. un avis quen disquêntet.

    (2) (Geste) immodeste.

    ●(1904) DBFV 58b. diskientet, tr. «(geste) immodeste.»

  • diskiantez
    diskiantez

    f. –ed Folle.

    ●(1874) FHB 483/100a. ar re he guele a zonje e oa diskiantez. ●(1894) BUZmornik 696. oc'h egari hag o pennfolli, evel eunn diskiant pe eunn diskiantez.

  • diskiantiñ
    diskiantiñ

    voir diskiantañ

  • diskiantiz
    diskiantiz

    f.

    (1) Manque de bon sens.

    ●(18--) SAQ I 240. pegent heuzuz tra eo ar pec'het, peger braz diskiantiz a berz an den.

    (2) Folie.

    ●(18--) SAQ I 280. Herodez a daol var he chouk eur zae venn evel eur merk a ziskiantiz.

    (3) Parole insensée.

    ●(18--) SAQ II 211. Lavaret e ra eun diskiantiz.

  • diskiantus
    diskiantus

    adj. Qui ne peut rien apprendre.

    ●(c.1500) Cb. [quelenn] g. cest celuy qui ne peut riens apprendre : non enseingnable / non doctrinable. b. didotrin / disquientus.

  • diskibl
    diskibl

    m. –ion, –ed Disciple.

    ●(14--) N 1104. gant desquebl Germen, tr. «avec le disciple Germain.» ●1117. ma disquiblion, tr. «mes élèves.» ●(1499) Ca 65b. Disquibl. g. disciple. ●(c.1500) Cb 66b. Disquebl. g. disciple. ●(1530) J p. 19b. Treit e disquiblyen / A golchas, tr. «Et lavas les pieds de ses disciples.» ●(1575) M 125-126. Quen tyz eza'n doctor, na vez mar enoret / Euell maz a'n disquibl, tr. «Aussi vite s'en va le docteur, quelque honoré qu'il soit, / Que s'en va le disciple.»

    ●(1659) SCger 44b. disciple, tr. «disquibl, p. disquibien.» ●(1659) SCger 144a. disquibl p. ien, tr. «disciple.» ●(c.1680) NG 1613. Dé ol disquiblion. ●1909. Er jardrin guet e disquiblion. ●(1732) GReg 292a. Disciple, tr. «Disqibl. p. disqibled, disqibyan, disqibyen. disqebl. p. disqebled. Van[netois] disguibl. p. disguibled.» ●(1790-1794) PC I 216. Diskibien Calvin ha Luter.

    ●(1904) DBFV 57b. disgibl, m. pl. ed, –ion, tr. «disciple.» ●(1906) KANngalon Gwengolo 211. eme Hor Zalver d'he ziskipien. ●(1907) AVKA 152. E hed an hent e roe kentel d'e diskibien. ●(1962) EGRH I 62. diskibl m. -ien, tr. « disciple, élève. »

  • diskiblez
    diskiblez

    f. Disciple (femme).

    ●(c.1500) Cb 66b. [disquebl] discipula / le. b. disquebles.

  • diskilh
    diskilh

    adj. (en plt de sabots) Sans cercle de renforcement.

    ●(1959) BRUD 7/18. diou votez gantañ unan euz a beb foar, unan nevez torchet moarvad, hag eben all, mallaz an Doue, hini ebed a zindanni, ha diskilh hoaz en taol-ze ! ●24. Diskilh. – Diskelhet.

  • diskiñ
    diskiñ

    voir deskiñ

  • diskisal / diskisañ
    diskisal / diskisañ

    v. intr. Ricaner.

    ●(1936) IVGA 194. Dirolla 'reas an den da ziskisa leiz e zent. ●(1972) SKVT I 28. Pa'n em lakaas Veig da ziskisal leizh e zent.

  • diskisañ
    diskisañ

    voir diskisal

  • disklabez
    disklabez

    voir distlabez

  • disklabezañ
    disklabezañ

    voir distlabezañ

  • disklaouañ / disklaouiañ
    disklaouañ / disklaouiañ

    v. tr. d.

    (1) Faire prendre, démarrer (le feu).

    ●(1936) IVGA 156. N'eus ket par d'an deliou pin kras da zisklaoua tan. ●(1943) SAV 27/25. pa zeuas ar mevel (...) p'en devoe disklaouiet mat an tan. ●(1973) SKVT II 43. N'eus ket par d'an nadozioù rouz-se da zisklaouiañ tan. ●63. peadra disklaouañ tan.

    (2) Produire (un feu qui ne dure pas).

    ●(1944) GWAL 165/315. (Ar Gelveneg) Disklaoua : «An dra-se n'eo mat nemet da zisklaoua tan (nemet d'ober tan kolo, tan flip)» ; «na dorr ket ar c'hoad a dammoù re vihan pe ne rafent nemet disklaoua tan».

    (3) Allumer (le feu.).

    ●(1944) GWAL 165/315. (Ar Gelveneg) «ma t' eus im (ezhomm) ur banne kafe me a zisklaouo un tammig tan (me a c'hwezho buan un tamm tan)», «disklaou din tan ma tommin va laezh».

    (4) (pêche) Démailler (le poisson du filet).

    ●(1967) LLMM 123/316. Met penaos disklaviañ al loen ? Kaer am boa sachañ, ne zeuen ket a-benn da zistagañ va higenn. ●(1979) VSDZ 66. (Douarnenez) ar brilli 'zibeskez ket, ar brilli eo disklaouiñ 'ni 'rez. Dibeskiñ eo strilhiñ da roued 'giz gant ar sardin ; e-lec'h ar brilli, disklaouiñ, eo ret tenn' ar mall deus o brenkoù. Ar sardin zo mellet tre o brenkoù ivez, met ar sardin, vi-se, en ur zibeskiñ a lamm ar mall kuit deus o brenkoù e-un e-lec'h ar brilli na lamm ket (…) Gant ar grilhed, pa tie echu disklaouiñ, tr. (p. 229-230) «pas démailler, car on n'emploie pas cette méthode pour les maquereaux ; les maquereaux tu les déferres. Pour démailler la sardine, il te suffit de secouer le filet, tandis que les maquereaux, il faut ôter les mailles de leur branchies, à la main. Les sardines sont aussi maillées par les branchies, mais il suffit de secouer le filet et elles se démaillent toutes seules (…) quand tu avais finit de démailler les langoustes.» ●(1979) VSDZ 343. (Douarnenez) Disklaouiñ, tr. «démailler le maquereau, (terme utilisé uniquement pour ce poisson).»

  • disklaouet
    disklaouet

    adj. (pêche) Déferré.

    ●(1977) PBDZ 776. (Douarnenez) disklaouet, tr. «déferré (en parlant d'un poisson pris à l'hameçon et qui s'échappe ou que l'on décroche).»

  • disklaouiañ
    disklaouiañ

    voir disklaouañ

  • disklapañ
    disklapañ

    voir distlapañ

  • disklas
    disklas

    m. Dégel.

    ●(1732) GReg 257b. Degel, tr. «disclaçz.»

  • disklasañ
    disklasañ

    v. impers. Dégeler.

    ●(1659) SCger 38a. degeler, tr. «disclacça.» ●41a. deglacer, tr. «disclacça.» ●(1732) GReg 257b. Degeler, tr. «disclaçza. pr. disclaçzet.»

  • disklavadur
    disklavadur

    m. –ioù Affranchissement (d'un esclave).

    ●(1931) VALL 13a. Affranchissement ; d'un esclave, tr. «disklavadur m.»

  • disklavañ
    disklavañ

    v. tr. d. Affranchir (un esclave).

    ●(1931) VALL 13a. Affranchir, tr. «disklava.»

  • disklaviañ
    disklaviañ

    voir disklaouiñ

  • disklenk
    disklenk

    adj. Malaisé à ranger.

    ●(1866) BOM 62. Traou disklenk hag a zac'h en drez.

  • disklenkañ
    disklenkañ

    v. tr. d. Déranger, ôter de sa place.

    ●(1983) TDBP IV 42. An hini vihan a vez o tisklenkañ an traoù eus ar bufed, tr. «La petite dérange les affaires du buffet.»

  • disklêrasion
    disklêrasion

    f. Déclaration.

    ●(1854) PSA I 272. en disclération splann ha reih-hont. ●(1861) BSJ 228. En disclæration-cé a berh Judas. ●(1879) GDI 144. Er faus testoni e zou en disclération ag un dra faus, disclération groeit dirac er justiç guet touïadel.

    ●(1904) DBFV 58b. disklérasion, f., tr. «déclaration, dénonciation, aveu.»

  • disklêriadenn
    disklêriadenn

    f. –où Déclaration.

    ●(1935) VOTE 26. en e «ziskleriadenn a feiz».

  • disklêriadur
    disklêriadur

    m. –ioù

    (1) Déclaration.

    ●(1910) MBJL 148. Setu achu an diskleriadur an nevoa an Otro Bourne d'ober. ●170. an disklêriadur a ra hon Rouane 'n eur bignal ar wej kentan war an tron. Hag an oll o tibuni [an] diskleriadur-ze penn-da-benn ha war eun dro.

    ●(1931) VALL 188a. Déclaration, tr. «diskleriadur.»

    (2) (grammaire) =

    ●(1947) YBBK $ 774. Ar verboù diskleriañ, da lavarout eo ar verboù a ro da anaout un diskleriadur, ur soñj, ur gredenn, ur ouiziadenn.

  • disklêriadurezh
    disklêriadurezh

    f. –où Déclaration.

    ●(1847) FVR 40. dindan boan da veza kaset d’ar Giana, evit ar re n’ho divije ket great ho diskleriadurez d’ho dalc’h. ●(1866) LZBt Gouere 140. ma ran ann diskleriadurezo a c'hourc'hemennet d'in.

  • disklêriañ
    disklêriañ

    v. tr. d.

    (1) Déclarer.

    ●(1499) Ca 64a. Disclaeryaff. g. declarer manifester. ●(c.1500) Cb 44a. cest exposer ou declairer. b. espos pe disclaryaff. ●(1612) Cnf 13b. discleryaff è pechedou. ●(1621) Mc 20. oz discleriaff ho iffamité. ●47. discleriaff an heuelep songeson se. ●93. pechedou all (…) ret ho discleriaff.

    ●(1659) SCger 37a. deceler, tr. «discleria.» ●143b. discleria, tr. «declarer.» ●(c.1680) NG 1142. Disclairing hou fenet. ●(1710) IN I 434. beva a rin hac e tiscleriin ar burzudou eus e vadelez. ●(1732) GReg 250b. Declarer, faire connoître sa volonté, ou celle d'autruy, tr. «Disclærya. pr. disclæryet.» ●(1790) MG 68. disclæriein e rér guet franchiss er péh e vai ar er galon.

    ●(1904) DBFV 58b. disklériein, diskléri, v. a., tr. «déclarer.» ●(1925) FHAB Genver 12. An ôtrou Person a zisklerias er gador (…) ne vije ket lavaret oferenn noz ar Pellgent. ●(1931) VALL 188a. Déclarer, tr. «diskleria.»

    (2) Expliquer.

    ●(1612) Cnf 4b. An pecher paour am ped da disclair dezaff vn nebeut sclæroch, an Contrition imparfet.

    ●(1659) SCger 55a. expliquer, tr. «discleria.»

    ●(1838-1866) PRO.tj 186. Nec'het on, ma fe, / Evid diskleria / Perag kement se. ●(1856) VNA 197. de mettre l'avocat au fait de l'affaire, tr. «de zisclæriein d'en avocad en affær.» ●(1872) ROU 80a. Définir, tr. «Discleria freaz, difazi, distag.»

    ●(1914) DFBP 135a. expliquer, tr. «Diskleria.»

    (3) Déclarer (une naissance).

    ●(1923) KNOL 113. En devez ma oa bet va zad o tiskleria, en ti-kear, ez oa ganet va c'hoar Monik.

    (4) Diskleriañ ub. da =

    ●(1766) MM 673. d'ho tisclerya da imbecil.

    (5) Diskleriañ (ar) brezel : déclarer la guerre.

    ●(1907) AVKA 201. diskleria brezel d'ur roue-all. ●(1926) FHAB Ebrel 157. Pa voe diskleriet ar brezel.

    (6) Révéler.

    ●(c.1500) Cb 10b. g. accuser / deceler aulcun secret. g. disclaryaff secret. ●(1612) Cnf 59b. an traezou cleuet gant an bellec en confession sacramental na galler bizhuyquen ho discleryaff nac ho disolo (…) disclaeryaff an secret cleuet en confession.

    ●(c.1680) NG 289-290. Ur steren guen ha splan, / Hep mar, a discleras / He houe gannet ur map.

    (7) Dénoncer.

    ●(1904) DBFV 58b. disklériein, diskléri, v. a., tr. «dénoncer.»

    (8) Jouer, représenter (une pièce de théâtre).

    ●(1557) B I 5. Gruet silancc ha maz commancer / Antier dre myster disclaeryet / Clouar ystoar sante (variante : santes) Barba, tr. «faites silence afin que l'on se mette à représenter tout entière, sous la forme d'un mystère, la douce histoire de sainte Barbe.»

  • disklêridigezh
    disklêridigezh

    f.

    (1) =

    ●(1857) HTB 91. diskleridigez ar c'honsiansou.

    (2) Explication.

    ●(1914) DFBP 135a. explication, tr. «Diskleridigez.»

  • disklêrier
    disklêrier

    m. –ion

    (1) Interprète.

    ●(1850) JAC 64. disklêrier demeus an uvreou.

    (2) Dénonciateur.

    ●(1904) DBFV 58b. disklériour, m. pl. –erion, tr. «dénonciateur.»

    (3) Expliqueur.

    ●(1914) DFBP 135a. expliqueur, tr. «Disklerier.»

  • disklêriet
    disklêriet

    adj. Déclaré.

    ●(1929) MANO 167. Gwelomp eul lodennig eus an traou diskleriet.

  • disklêrius
    disklêrius

    adj.

    (1) Déclaratoire.

    ●(1732) GReg 250b. Declaratoire, tr. «Disclæryus.» ●(1744) L'Arm 93a. Declaratoire, tr. «Dissclæriuss.»

    (2) Explicatif.

    ●(1914) DFBP 135a. explicatif, tr. «Disklerius.»

  • diskleugen
    diskleugen

    (adj., m. ?) Se dit de qqn qui a une tenue négligée.

    ●(1942) FHAB Mae/Mezheven 171. diskleugen (...) = se dit de quelqu'un qui a une tenue négligée, qui présente mal.

  • disklipañ
    disklipañ

    v. tr. d. cf. distripañ

    (1) Prononcer.

    ●(1935) BREI 432/1a. distlipa an dismegans a deuler warnan [ar brezoneg]. ●(1970) BHAF 56. med ne veze disklipet [al lesano] nemed pell dioutañ. ●125. N'or-boa ken kalon da zisklipa komzou.

    (2) Étriper.

    ●(1906) BOBL Mae. disklipa a ray ac'hanout, kig hag eskern, mar bezes-te amañ. (d'après KBSA 231).

  • disklipet
    disklipet

    adj. Blessé, écorché.

    ●(1903) KZVr Du-Kerzu. Kignet en devoa Job e fri, bloñset e dal, disklipet e ziou chot. (d'après KBSA 19). ●(1955) STBJ 86. Ouz gouliou ar re a veze bet disklipet o daoulin oc'h asoupa. ●(1962) BREZ 63/1. Finval a reas he malvennou disklipet ha leun a c'horvenn.

  • diskloagañ
    diskloagañ

    voir distloagañ

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...