Devri

Recherche 'm...' : 3749 mots trouvés

Page 69 : de moullerezh-1 (3401) à mousc_hoarzhadenn (3450) :
  • moullerezh .1
    moullerezh .1

    f. –ioù

    (1) Imprimerie (atelier).

    ●(1908) FHAB Meurzh 73. It da voullerez ar C'hourrier du Finistère. ●(1913) KANNgwital 133/358. an Ao. Kaigre, rener ar voullerez. ●(1918) LZBl Du 450. 'zo enn-hi eur voullerez (imprimerie). ●(1931) VALL 379a. Imprimerie ; l'atelier, tr. «moulerez f. pl. ou.» ●(1933) FHAB Genver 28. labour pell a vezo gantan er voulerez. ●(1934) BRUS 270. Une imprimerie, tr. «ur vollereh –eu.»

    (2) Ti-moullerezh : imprimerie (atelier).

    ●(1919) TOBB 22. labourad a rea en eun ti moullerez. ●(1931) VALL 379a. Imprimerie ; l'atelier, tr. «ti-moulerez m.»

  • moullerezh .2
    moullerezh .2

    m. Imprimerie (métier).

    ●(1732) GReg 520a. Imprimerie, l'art d'imprimer des livres, tr. «Moulérez.»

    ●(1857) LVH 116. ne oé quet hoah hanàuet er vollereah ag el livreu.

    ●(1931) VALL 379a. Imprimerie ; l'art de l'imprimerie, tr. «moulerez m.»

  • moullet
    moullet

    adj.

    I.

    (1) Imprimé.

    ●(1744) L'Arm 220a. Livre (...) Imprimé, tr. «Livre mollétt.»

    ●(1866) FHB 56/25b. unan eus al levriou-ze nevez moullet, ha falloc'h c'hoas, red ha ma ve, evit ar re all.

    ●(1909) FHAB Meurzh 69. eul levrik mentet kaër, skeudennet kaër, moullet kaër.

    (2) Teil moullet =

    ●(1908) FHAB Mae 143. An teil moulet grêt er park gant eur c'hemmesk lann ha mannou.

    (3) Bara moullet : pain blanc de fleur de farine.

    ●(1919) DBFVsup 5b. bara mollet, tr. «pain blanc de fleur de farine.»

    II. sens fig.

    (1) Inscrit.

    ●(1905) KANngalon Here 527. Daou zonj dreist oll a jom moullet e kaloun an den iaouank a vez pell diouz he vro. ●(1926) FHAB Genver 9. Trist eo gwelet chapeliou evelse hag a zo moulet en o mein-ben istor ar Feiz hag istor ar Vro o koueza en o foull, an eil goude eben.

    (2) Bezañ moullet war =

    ●(1924) BILZbubr 42/974. Evel-se ive ar Vretoned yaouank, o c'halon hag o ene moulet war re o zadou koz, a reno o bue, sklerijennet gant ar skoueriou a du d'ê eus fin fons goueled ar blavejou.

  • moulleür
    moulleür

    f. –ioù Moulure.

    ●(1914) DFBP 217a. Moulure, tr. «Mouleür.»

  • mouloù
    mouloù

    plur. = (?) Coups portés (?).

    ●(1975) UVUD 66. (Plougerne) A puten c'hast ! aga moulou d'ar garsoñ va neuhe. Ar rehe 'n oa paket eno va ! o pennad ganañst !… Ar rehe doa o klask laeres an dud.

  • moum
    moum

    interj. Onomatopée qui imite le beuglement des vaches.

    ●(1938) BRHI 174. Moum ! moum ! moum ! a ra va beuc'h.

  • moumis
    moumis

    s. Singe.

    ●(1633) Nom 34b. Simius, simia, cluna : singe : vr marmous, moumis, mouns, sing.

  • moumou
    moumou

    m. enfant. Vache.

    ●(1955) STBJ 174. E lavar ar re vitous e oa eur vuoc'h ur moumou.

  • moumoun
    moumoun

    m.

    (1) Enfant choyé.

    ●(1857) CBF 47. Moumou he vamm eo, tr. «C'est l'enfant gâté de sa mère.» ●(1859) MMN 88. eur moumoun, eur golladen. ●(1868) FHB 189/262a. O clevet he moumoun e crial. ●(1870) MBR 134. aoun o senti ouz he moumoun keaz, enn avantur na vije great goap anezhi. ●(1876) TDE.BF 471b. Moumoun, s. f., tr. «Enfant gâté. Moumoun he vamm eo, c'est l'enfant gâté de sa mère.»

    ●(1936) LVPR 43. Ne vezo ket diaes dont a benn eus a unan pe zaou voumoun. ●59. e teufer d'o c'holl, d'ober moumounou anezo. (..) Re garet a ve migna, ober moumounou anezo.

    (2) Chouchou.

    ●(1889) ISV 462. Red eo din lavaret ive e voa an dube-ma moumoun he vestr.

    (3) Cajoleries.

    ●(1949) KROB 20/4. implij a reer re a deneredigez, a liviou kaer, a voumounou.

  • moumounañ / moumounat
    moumounañ / moumounat

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Choyer.

    ●(1911) BUAZperrot 265. koll o bugale, ouz o moumounat re. ●(1920) FHAB Mae 327. n'eo ket ouz o moumounat hag oc'h ober o holl lavarou eo e vezont savet ervat ! ●(1931) VALL 331b. Gâter (un enfant), tr. «moumouna.»

    (2) Moumounat e skiantoù : s'écouter.

    ●(1911) BUAZperrot 839. ar re a goll o amzer o voumounat o skianchou.

    II. V. intr. Faire l'enfant gâté.

    ●(1931) VALL 331b. faire l'enfant gâté, tr. «moumouna.»

  • moumouner
    moumouner

    m. –ion =

    ●(1869) FHB 250/322a. Ahanta, eme ar ganfardet d'ar zoudard, echu eo ho peden, moumouner ?

  • moumounerezh
    moumounerezh

    m. Cajolerie.

    ●(17--) FG II 18. Eus va c'hus e velis an oll moumouneres a rejoc'h.

    ●(1866) FHB 84/248a. gant ho moumounerez.

    ●(1910) BUJA 61. ober moumounerez da dud ha n'ho anavezer ket. ●(1914) MAEV 240. Rak hen a rae fouge da veza eun den seven hep moumounerez ebet. ●(1932) FHAB Genver 8. na c'hedit ket e vije graet moumounerez d'eoc'h evel gwechall. ●(1931) VALL 331b. Gâterie, tr. «moumounerez m.»

  • Moumoutig
    Moumoutig

     m. Nom donné à un animal, à qqn d'aimé.

    ●(1910) MAKE 30. Moumoutig he doa pourmenet he c'hrabanou furch-difurch en arbel leaz. ●88. Moumoutik a zizonje a-wechou betek mont da ober eun droïg etouez melchon gwenn an aotrou Furzod. ●90. da ginnig chupen Moumoutik da Bôlig.

  • mouna
    mouna

    s. (zoologie) Singe.

    ●(1752) PEll 631. Mouna, selon M. Roussel est en breton un Singe. ●(17--) ROus.ms. Mouna, tr. «un singe.»

    ●(1876) TDE.BF 471b. Mouna, s. f., tr. «Femelle du singe.»

  • mounerezh
    mounerezh

    m. Singeries, grimaces.

    ●(1790/94) PC I 218. Retranchomp es al lesen gristen – Mouneres an teologi.

  • mounika
    mounika

    f. –ed

    (1) (zoologie) Guenon.

    ●(1732) GReg 476b. Guenon, petit singe femelle, tr. «Mounica. p. mounicaëd.» ●Guenuche, petite guenon, tr. «Mounicqaïcq.»

    ●(1876) TDE.BF 471b. Mounika, s. f., tr. «Femelle du singe.»

    (2) Femme facile.

    ●(1732) GReg 521a. Impudique, qui a renoncé à la pudeur & à la chasteté, tr. «(Parlant d'une femme, par attribution : mounicqa.»

  • mouns
    mouns

    s. (zoologie) Singe.

    ●(1633) Nom 34b. Simius, simia, cluna : singe : vr marmous, moumis, mouns, sing.

  • mourb
    mourb

    adj. Sombre, foncé.

    ●(1934) BRUS 167. Sombre, tr. «mourb (couleur).»

  • Mourieg
    Mourieg

    n. de l. Moréac.

    (1) Mourieg.

    ●(1748) CI.pou 154. Mouriac.

    ●(1847) FVR 289. Klean ha daou labourer all a zo paket enn eur c'huz, tost da Voreak. ●(1865) FHB 42/330a. an den goueziec Jakes Bullion, person Moreac.

    ●(1902) LZBg Mae 103. Mourieg. ●(1905) ALMA 69. Mouriek. ●(1919) DBFV.Sup 51b. Mourieg. ●(1927) GERI.Ern 406. Mourieg. ●(1934) BRUS 296. Mourieg.

    (2) Noms de famille.

    ●(1970) NFBT 200 N° 1544. Moréac. ●289 N° 2275. Mouriec.

    (3) [Toponymie locale]

    ●(1905) ALMA 69. Bourc’h-Neo.

  • Mouriegiz
    Mouriegiz

    pl. Habitants de Moréac.

    ●(1906) DIHU 08/140. er Vouriegiz. ●(1906) DIHU 13/214. Euruset oh, Mouriegiz.

  • mourienn
    mourienn

    f. Vomissure.

    ●(1972) SKVT I 109. e chintre ar vourien c'hludek.

  • mouriker
    mouriker

    m. –ed (ornithologie) Pipi spioncelle Anthus spinoletta spinoletta.

    ●(1925) DIHU 168/281. (Groe) Mourikér, ed, tr. «petite alouette.» Dastumet get Bleimor. ●(1970) GSBG 192. (Groe) mouriker (m.) pl. mourikered, tr. «pipit spioncelle.»

  • mourinek
    mourinek

    adj. Qui a le teint très hâlé.

    ●(1982) PBLS 60. (Langoned) mourinek, tr. «très brun, à la peau sombre.»

  • mourn
    mourn

    s. = (?) Morve (?).

    ●(17--) VO 63. ur voès ag er vent distéraan, mourn ar er face ha fal vinet, guet deulagat crassét.

    ●(1941) ARVR 22/3a. Mari Bigourn / Diskouezit d'in ho mourn.

  • mourouell-
    mourouell-

    voir bourouell-

  • mourous
    mourous

    adj. (pathologie animale) Morveux.

    ●(1767) ISpour 153. ur marh mourouss pé unn davat clan. ●(1790) Ismar 225. ur marh mourous pé un avad clan.

  • mourouz
    mourouz

    m. (physiologie) Morve.

    ●(1941) FHAB Gwengolo/Here 90. (Tregon ha tro-dro) Mouers, mouruz = Eur fri mouers a zo eur fri lous, mec'hiek. ●(1973) SKVT II 76. Dont a ra da vourouz betek da c'henou. ●122. Gwadañ a rae e fri, mesk-ha-mesk gant ar mourouz.

  • mourouzeg
    mourouzeg

    m. mourouzeion Morveux.

    ●(1972) SKVT I 26. Hag ar mourouzeg ha sachañ ivez ar c'hi d'e loñch. ●49. ar vourouzeien eus e oad.

  • mourouzek
    mourouzek

    adj. Morveux.

    ●(1973) SKVT II 107. da gampinoded mourouzek.

  • mourouzenn
    mourouzenn

    f. (physiologie) Morve.

    ●(1907) VBFV.fb 66a. morve, tr. «mourouzen, f.»

  • mourouzenniñ
    mourouzenniñ

    v. intr. Faire le morveux.

    ●(1973) SKVT II 153. d'ar c'hentañ rampikulot a gavin o vourouzenniñ war vord an hentoù bras.

  • mourrat
    mourrat

    v. intr. Roucouler.

    ●(1872) ROU 101b. Roucouler, tr. «mourrat.»

  • mourrenn
    mourrenn

    f. –où, mourroù

    I. (anatomie)

    A. (chez l'homme)

    (1) Sourcil.

    ●(1633) Nom 18b. Supercilium : sourcil : mourren, mourrennou.

    ●(1732) GReg 882a. Sourcil, sourci, tr. «Mourenn. p. mourennou.» ●(1752) PEll 631. Mourennou, selon un vieux Dictionnaire sont les sourcils.

    (2) Moustache.

    ●(1931) VALL 484a. Moustache, tr. «mourrenn f. pl. ou, mourrou.» ●(1963) LLMM 99/268. gwelloc’h e veze gantañ glebiañ e vourennoù brabañser gant rom gwenn.

    ►[au plur. après un art. ind.] Ur mourroù : une paire de moustaches.

    ●(1955) STBJ 98. Gant eur mourrou gwenn dindan e fri.

    B. (chez l'animal)

    (1) Antenne (de crustacé).

    ●(1977) PBDZ 611. (Douarnenez) mourenn, mourennoù, tr. «antenne (de crustacé).»

    (2) Antenne (d'insecte).

    ●(1942) VALLsup 9a. Antenne d'insecte, tr. «Mourenn f.»

    (3) Barbe de poisson.

    ●(1977) PBDZ 611. (Douarnenez) mourenn, mourennoù, tr. «barbe (de poisson).»

    (4) Sourcil (du cheval).

    ●(1732) GReg 882a. Les sourcils du cheval, tr. «Mourennou ar marc'h.»

    (5) Vibrisse, moustache (du chat).

    ●(1752) PEll 631. Mourennou, selon M. Roussel, ce sont les moustaches, ou la barbe d'un chat.

    II. par ext.

    (1) Visage.

    ●(1889) ISV 452a. eur min laouen / Ar c'hoars bepred var da vourren ; / Carout a rafez tremen c'hoas / Evit eur verc'h a ugent vloas.

    (2) Grimace.

    ●(1972) SKVT I 52. Sellout a rejont an eil ouzh egile gant ur vourrenn.

    III.

    A.

    (1) Ober mourrennoù : faire la moue, avoir l’air soucieux.

    ●(1931) VALL 483. Faire la moue, tr. F. Vallée «ober mourrennou fam.» ●(1942) VALLsup 159 (L). Avoir l'air soucieux, tr. F. Vallée «kaout ou ober mourrennou du (Perrot).»

    (2) Bezañ tev e vourrennoù : être préoccupé.

    ●(1870) FHB 284/182b (L) Goulc'hen Morvan. Petra a c'hoare ganez, eme he vignon da Ivan, ma'z eo ken tenval-ze da benn, ha ken teo da vourrennou ?

    (3) Lipat ar vourrenn : se lècher les babines.

    ●(1870) MBR 86 (L). He-man, leun he gof, goude lipat he vourenn ker mad oa ar bevin (…).

    B.

    (1) Lipat ar mourroù : se lècher les babines.

    ●(1909) KTLR 3 (L) K. Jezegou. N'euz ket bet an dra-ze, c'hoaz, deuz ho staon. Epad nao miz da nebeuta, c'hui 'lipo ho mourrou divar-n-ho, tadik koz ! ●(1935) KANNgwital 387/37 (L). Epad ma liper ar mourrou diwar ar boued sasun servichet epad lein.

    (2) C'hoarzhin dindan e vourrou : rire sans faire de bruit. Cf. rire dans sa barbe.

    ●(1889) ISV 378 (L) Goulc'hen Morvan. Me a ioa fouge enhon o vont ac'hano, hag a c'hoarze dindan va mourrou.

    (3) C'hwezañ e vourroù :

    ●(1868) FHB 157/4b (L) *Lan an Dall. Pa vouezot an dro am bezo great deoc'h, c'houi, va mignon, a c'houezo marteze ho mourrou. ●(1868) FHB 170/108a (L) *Lann an Dall. Ha c'houi a vouzo, ha c'houi a vousklenno, a c'houezo aze ho mourrou keit ha keit all; evel eur marmouzik, penn fall, en d'euz bet ar valaen, a zo bet lardet dezhan he billik ?

    (4) Ober udb. a-enep mourroù ub. : faire qque chose contre qqun sans le vouloir.

    ●(1870) FHB 289/222b (L) Goulc'hen Morvan. Lacat a reas seulvui a brez da renta dezho ar servich-ze, ma c'houie ervad her grea a enep mourrou he anter-tiegez.

  • mourrennañ
    mourrennañ

    v. intr. Rechigner.

    ●(1960) PETO 86. Karna : Moulbenni, mourenna, ober mourennou. Rechigner e galleg.

  • mourrig
    mourrig

    voir bourrig

  • mourroun
    mourroun

    s. Na vezañ eeun e vourroun : être de mauvaise humeur.

    ●(1909) KTLR 166 (L) K. Jezegou. Deuz e velet, Ian a zounjaz ne oa ket eün he vouroun. ●(1923) KNOL 142. Te zo tenval da dal, avat ! De belec'h ez ez. / Hag an dra-ze 'zell ouzit ? / Bah ! mezaon n'eo ket eün da vouroun. ●(1924) NFLO. Marie est en colère feinte, tr. Loeiz ar Floc'h «Mari n'eo ket eeun he mouroun.»

  • mours
    mours

    voir mous .3

  • mourvonet
    mourvonet

    adj. Sali.

    ●(1906) KANngalon Gwengolo 209. Arabat va gourdrouz, Aoutrou, n'oun ket eul laer, setu ama an dillad en dro ! Ha, sellet a rit outho ! Pardounit m'ar d'int eun tam mourvonnet ! (…) Ar pez a velit aze a zo va daelou. An daelou ne louzont ket ; bremaïk e vezint seac'h.

  • mourvoun
    mourvoun

    voir morfont

  • mous .1
    mous .1

    m. –ed

    (1) Petit garçon.

    ●(1924) ZAMA 204. ne oan neuze nemet eur mousig fall a zeiz vloaz. ●(1955) STBJ 95. eun daolig hir a oa groñchet outi moused-all. ●(1982) MABL II 81. (Lesneven) mous : ur paotrig.

    (2) Yann vous : personnification des petits garçons.

    ●(1984) HYZH 154-155/38. Ni Yann vous evel just veze lakaet da gas ar c'hezeg.

    (3) Pâtre.

    ●(1894) BUZmornik 169. hag her c'hemeras da vous pe da vevell bihan evit diouall he zenved.

    ●(1982) MABL II 81. (Lesneven) mous : ur mevel yaouank, ar paotr-saout en un atant.

    (4) (marine) Mousse.

    ●(1904) SKRS I 150. Ar moussik keaz a ra eur zell varzu ar vern vraz. ●(1911) SKRS II 207. adalek ar c'habiten beteg an dister euz ar voussed. ●(1925) BILZ 105. Mous e bourz ar Gwennili. ●166. Eur mous mat ac'h eus, Saïg ? ●(1959) TGPB 99. Ar mousig er gwasked dindan ar skoutilh a-dreñv !

  • mous .2
    mous .2

    s. (phycologie)

    (1) Algues. Chondrus crispus.

    ●(1968) NOGO 225. Chondrus crispus. mu:z : Saint-Pabu. ●'musô, Tremazan.

    (2) Bezhin-mous : Gigartina stellata.

    ●(1968) NOGO 224. Gigartina stellata. bezin 'mu:z : Porz-Gwenn en Plouecat. Cf. l'anglais «Irish moss».

  • mous .5
    mous .5

    v. intr. Mousser.

    ●(2020) TREGO 31 a viz kerzu p. 35d. Mouss a ra vel champagne, tr. « il mousse comme du champagne. »

  • mous / mours / mouz .3
    mous / mours / mouz .3

    m. (physiologie) Excréments.

    ●(c.1350) Io ms latin 14355 f°326v°. Mous oruen inhoguen. tr. « Les excréments d’Orven en un monceau » ●(1633) Nom 28b. Rostrum : groin d’vn porc : groüin vn ouch, pe gant hiny ez discar an bernou mous.

    ●(1732) GReg 383b. Excrement, ce qui sort après la digestion faite, tr. «Van. mours.»

    ●(1904) DBFV 167a. mours, m., tr. «excrément.» ●(1931) VALL 282b. Excrément, tr. «V[annetais] mours.»

  • mous- / mouz- .4
    mous- / mouz- .4

    préf. Préfixe diminutif. cf. mouz .2

    ●(1876) TDE.BF 472a. Mous, mouz., tr. «particule qui affaiblit l’action, comme dans mous-c’hoarzin, v. n. sourire ; mous-komz, parole à double entente, parole couverte.»

    ●(1936) IVGA 251. gant eur mouzik-c'hoarz.

  • mous-kreien
    mous-kreien

    m. Morveux.

    ●(1955) STBJ 117. Me, ar mous-kreien, a oa ken seder hag eur pintig. ●(1978) BRUDn 19/14. Me zo amañ va unan o hortoz va mousidi-kreien. ●15. Mous-kreien : mehieg, fri lour.

  • mous-pri
    mous-pri

    m. Aide-maçon.

    ●(1972) SKVT I 169. Ne fot ket din mont da vous-pri. ●(1988) TIEZ II 57. Le mortier est l'affaire du gâcheur, appelé ar mouss-pri, pot ar pri ou encore, mais avec une pointe de dérision, fanch ar pri.

  • mous-saout
    mous-saout

    m. (élevage) Vacher.

    ●(1923) KNOL 84. Saïk, ar mous saout, a c'hourlerc'he da zont. ●(1955) STBJ 4. setu ma yeas ma zad-koz da vous-saout. ●201. moused-saout a-walc'h da ziwall o lôned.

  • mousañ / mousiñ
    mousañ / mousiñ

    v. tr. d. Émousser.

    ●(1659) SCger 49a. emousser, tr. «moucça.» ●(1659) SCger 101b. reboucher, tr. «moucça.» ●160b. moucça, tr. «emoncer.» ●(c.1718) CHal.ms i. espointer, tr. «torrein er bec, moussein, diueclemein venat de beclem qui signifie pointe.»

  • mousc'hoarzh
    mousc'hoarzh

    m./f.

    (1) Sourire.

    ●(1659) SCger 112b. vn souris, tr. «mushoarz.» ●(c.1718) CHal.ms iv. souris, tr. «mushoarh.» ●(1732) GReg 882b. Sourire, le souris d'une personne, ris modestee & leger, tr. «Musc'hoarz. p. musc'hoarzyou. mousc'hoarz. p. you. Van[netois] mushoarh.» ●Un petit sourire, tr. «Ur mushoarzicg. m. mushoarzyouïgou.» ●(1752) PEll 632. Moushoarz, Soûris, selon le Nouv. Diction.

    ●(1870) FHB 272/86a. en eur ober eur mousc'hoarz ginet. ●(1876) TDE.BF 472a. Mous-c'hoarz, s. m., tr. «Sourire.» ●(1890) MOA 85. mous c'hoarz (m). «sourire.»

    ●(1902) PIGO I 14. eur vousc'hoarz leun a deneridigez. ●(1905) KANngalon Eost 463. gant eur vuzc'hoarz.

    (2) Ober ur mousc'hoarzh : faire un sourire, sourire.

    ●(1860) BAL 163. en eur ober ur muz-c'hoarz. ●(1882) BAR 225. Ar Verc'hez a reaz eur vousc'hoarzik.

  • mousc'hoarzhadenn
    mousc'hoarzhadenn

    f. –où Sourire.

    ●(1874) FHB 476/44b. Great he deuz eur vusc'hoarzaden.

    ●(1911) BUAZperrot 265. seul-vuia a vousc'hoarzadennou a vez. ●(1912) MMKE 144. lies a vousc'hoarzaden.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...