Devri

Recherche 'm...' : 3749 mots trouvés

Page 71 : de moustik (3501) à mouzhig-1 (3550) :
  • moustik
    moustik

    m. –ed (entomologie) Moustique.

    ●(1884) LZBt Meurzh 63. leun a oa [ann ti] a c'houenn, a voustiked hag a laou zoken.

    ●(1923) LZBt Gouere 33. daoust d'ar moustiked da zont alies da biket 'ne. ●(1943) TRHS 41. ar c'hwibued hag ar moustiked.

  • Moustoer-Logunec'h
    Moustoer-Logunec'h

    n. de l. Moustoir-Ac.

    (1) Moustoer-Logunec’h.

    ●(1905) ALMA 69. Moustoer-Logonec’h. ●(1905) DIHU 01/18. er Voustér Loguneh. ●(1919) DBFV.Sup 51b. Moustoér-Loguneh. ●(1927) GERI.Ern 407. Moustoér-Logunec'h. ●(1934) BRUS 296. er Voustoér-Loguneh.

    ►

    ●(1902) LZBg Mae 103. Moustoér. ●(1906) DIHU 16/273. Un anderù d'er Voustoér é tas / A Loguneh diù intron vras. ●(1919) DBFV.Sup 51b. er Voustoér. ●(1927) GERI.Ern 406. er Voustoér.

    (2) (blason populaire) Voir chas.

  • Moustoer-Remengol
    Moustoer-Remengol

    n. de l. Moustoir-Rémungol.

    (1) Moustoer-Remengol.

    ●(1902) LZBg Mae 103. Moustoér-Remungol. ●(1919) DBFV.Sup 51b. Moustoér-Remungol. ●(1927) GERI.Ern 407. Moustoer-Remungol. ●(1934) BRUS 296. er Voustoér-Remengol.

    ►

    ●(1748) CI.pou 158. Er Vouster, Er Voustoir.

    ●(1919) DBFV.Sup 51b. er Voustoér. ●(1927) GERI.Ern 406. er Voustoér. ●(1930) GUSG 81. Jandarmed er Voustoér ino oé é valé.

    (2) (blasons populaires) Voir chas, merc’h, touierez.

  • moustougnañ
    moustougnañ

    v.

    (1) V. tr. d. Mâcher (quand on a pas de dents).

    ●(1940) SAV 18/69.(Pleiben...) Moustougna, verb. Doare-chaokat a[r] re a zo dizant. Sk. : Emañ an hini goz o voustougna he zamm bara. Moustougna a ra ar bugelig an tamm kreun a zo bet roet d'ezañ.

    (2) V. intr. Marmonner, marmotter.

    ●(1957) BRUD 2/44. «E pe leh 'ta ema o kuzad ?» a voustougne Yann etre e zent. ●(1958) BRUD 3/106. Moustougnad : Komz etre an dent.

  • moustougnet
    moustougnet

    adj. Rabroué.

    ●(1933) KANNkerzevod 80/8. Ha me en otroumobil, moustougnet gant va filhor 'vit mont ebarz…

  • moustr .1
    moustr .1

    m.

    (1) Pression.

    ●(1908) FHAB Genver 4. skiant an touch (...) Ne ket ebken ar stok he-unan a vez santet, mes ive nerz ar moustr, cunvelez an dra, an domder, ar boan...

    (2) Cauchemar qui oppresse.

    ●(1732) GReg 819a. Rêve importun, & incommode, rêve fâcheux, tr. «moustr. p. moustrou.» ●Avoir des rêves fâcheux, tr. «cahout moustrou.»

    ●(1876) TDE.BF 472a. Moustr, s. f., tr. «Rêve pénible, cauchemar qui opresse.» ●(1890) MOA 158a. Cauchemar qui oppresse, tr. «moustr, m.»

  • moustr .2
    moustr .2

    s. –où (domaine militaire) Montre.

    ●(1732) GReg 637a. Montre, revuë des troupes, tr. «Moustr. p. moustrou.» ●Montre générale, revuë generale, tr. «Moustrou bras. ar moustrou bras.» ●Faire montre, la revuë de l'armée, tr «Ober moustr.»

  • moustrad
    moustrad

    m. –où (pharmacie) Comprimé.

    ●(1931) VALL 139b. Comprimé (pharm.), tr. «moustrad m. pl. ou.»

  • moustradenn
    moustradenn

    f. –où (Une) pression.

    ●(1904) KANngalon Du 253. Moustra a reaz anezhan var he stommok [ar ciboer] o lavaret dre ar voustraden-ze (…).

  • moustradur
    moustradur

    m. –ioù

    (1) Écrasement, action d'écraser.

    ●(1732) GReg 320a. L'action d'écraser, tr. «moustradur.»

    (2) Oppression, action d'opprimer.

    ●(1732) GReg 675b-676a. Oppression, action de celui qui opprime, tr. «moustradur.»

  • moustraj
    moustraj

    m. Écrasement, action d'écraser.

    ●(1732) GReg 320a. L'action d'écraser, tr. «Moustraich. Van[netois] moustrach.»

  • moustrañ .2
    moustrañ .2

    v. (domaine militaire) Faire la montre.

    ●(1732) GReg 637a. Faire montre, la revuë de l'armée, tr «moustra. pr. moustret.»

  • moustrañ / moustriñ .1
    moustrañ / moustriñ .1

    v.

    I. V. tr.

    A. V. tr. d.

    (1) Fouler, écraser.

    ●(1659) SCger 47b. ecraser, tr. «moustra.» ●(1732) GReg 320a. Écraser, tr. «moustra. pr. moustret.» ●429a. Fouler avec les piez quelque chose que ce soit, tr. «moustra gad an treid.» ●(1744) L'Arm 162b. Fouler, tr. «Moustrein.» ●(17--) VO 56. A beb-tu d'er riolèn é hoai man ha guiaud mouistrét d'en dud é torhuinial ar nehai.

    ●(1876) TDE.BF 472a. Moustra, v. a., tr. «écraser, fouler, tasser la terre.»

    ●(1939) RIBA 36. m'hellehè hou moustrein èl un tamm ioud.

    (2) Moustrañ e galon : réprimer, refouler sa colère.

    ●(1878) EKG II 130. Oh ! ma c'houfac'h pegement a gounnar a ioa enn-oun-me ! Ha koulskoude e ranken moustra va c'haloun.

    (3) Presser.

    ●(1904) KANngalon Du 253. Moustra a reaz anezhan var he stommok [ar ciboer] o lavaret dre ar voustraden-ze (…).

    (4) Réprimer.

    ●(1921) PGAZ 23. moustra plegou fall he c'haloun.

    (5) Opprimer.

    ●(1732) GReg 676a. Opprimer, accabler, vexer, tr. «moustra. pr. moustret.»

    ●(1876) TDE.BF 472a. Moustra, v. a., tr. «Opprimer, oppresser.»

    (6) Chiffonner.

    ●(1732) GReg 165a. Chiffonner, bouchonner du linge, des habits, tr. «moustra. pr. moustret.»

    ●(1876) TDE.BF 472a. Moustra, v. a., tr. «ciffonner.»

    B. V. tr. i.

    A.

    ►[empl. comme subst.] Pression.

    ●(1911) BUAZperrot 648. d'an distera moustra a reat varnezo.

    B.

    (1) Moustrañ war an imor : réprimer, refouler sa colère.

    ●(1905) KANngalon Ebrel 368. o voustra var hon imor.

    (2) Moustrañ war e galon =

    ●(1869) HTC 39. Caër en doa Joseph moustra var he galoun.

    ●(1911) BUAZperrot 646. Mes dioc'htu e voustras var e galon hag ez eas en hent.

    (3) Moustrañ war e boan =

    ●(1909) KTLR 6. Ar mestr-eskrimer a bakas meur a daol feuk en he gosteziou. Gueachou, e vijent ken pounner ma venne sempla. Mez bep tro e voustre var he boan.

    II. V. intr. =

    ●(1920) KANNgwital 205/110. raktal, er guelet o voustra hag oc'h en em renta karantezus.

  • moustre
    moustre

    s. –où Cauchemar.

    ●(1659) SCger 105a. resuerie, tr. «monstre.» ●(1732) GReg 819a. Rêve importun, & incommode, rêve fâcheux, tr. «monstre. p. monstreou.»

  • moustreal
    moustreal

    v. intr. Cauchemarder.

    ●(1732) GReg 819a. Avoir des rêves fâcheux, tr. «monstrei. pr. monstreët.»

    ●(1942) VALLsup 29a. Avoir des cauchemars, tr. «moustre(r)al (L[oeiz] ar Fl[oc'h].»

  • moustrer .1
    moustrer .1

    adj. Diaoul moustrer : démon incube.

    ●(1732) GReg 525a. Demon incube, tr. «an Diaul moustrer.»

    ●(1876) TDE.BF 472b. Moustrer, s. m., tr. «Incube, cauchemard.» ●Ann diaoul moustrer, tr. «le démon incube.»

  • moustrer .2
    moustrer .2

    m. –ion Celui qui foule.

    ●(1732) GReg 429a. Celui qui foule ainsi [avec les piez], tr. «moustrer p. yen.»

  • moustrerezh
    moustrerezh

    m.

    (1) Action de fouler avec les pieds.

    ●(1732) GReg 429a. L'action de fouler [avec les piez], tr. «moustrérez.»

    (2) Oppression.

    ●(1732) GReg 675b-676a. Oppression, action de celui qui opprime, tr. «moustrérez.»

    ●(1938) FHAB Genver 5. an eskibien meksikat a gas lizeri evit flastra moustrerez Calles hag evit frealzi ar gristenien gwasket en o frankiz.

  • moustrerig
    moustrerig

    m.

    (1) Foulon, cauchemar.

    ●(1732) GReg 140a. Cauchemar, le foulon. (Noms que le Peuple donne à une certaine maladie, ou oppression d'estomac, qui fait croire à ceux qui dorment, que quelqu'un est couché sur eux. Ce que les Simples attribuent au Demon Incube, tr. «Ar moustrericq.» ●525a. Incube, oppression nocturne qui eempêche de respirer, & de parler, & qui vient des cruditez de l'estomac, tr. «Ar moustericq (lire : moustrericq).»

    (2) Moustrerig-noz : foulon, cauchemar.

    ●(1834) SIM 94. ar re a guez en drouc-sant, o deus ar mousteric en nôs.

    ●(1958) ADBr lxv 4/512-513. (An Ospital-Kammfroud) Mouserig-noz : n. m. pluriel inusité. – Désigne des êtres imaginaires, des sortes d'esprits follets qui viennent tourmenter le sommeil des vivants en leur provoquant des cauchemards : Ar mouserig-noz a zo bet o voustra din va feultrin en noz-mañ : ken n'am-eus ranket gompal gantañ !

  • moustriñ
    moustriñ

    voir moustrañ

  • moustroad
    moustroad

    m. moustreid (anatomie)

    (1) Cheville.

    ●(1905) BOBL 14 octobre 56/3b. riska reaz hag e oa tapet e vouztroad en dent ha friket. ●(1941) SAV 20/19. (Pleiben, Gwezeg) Moustroad, ano gourel, liester : moustreid. Ufern, ibil-troad. ●(1943) TRHS 63. betek e voustreid. ●(1955) STBJ 27. betek o moustreid. ●175. azalek ma morzed betek ma moustroad. ●(1962) GERV 10. betek ar moustreid. ●(1964) ABRO 102. hag e vriatas va moustreid.

    (2) (anatomie animale) = (?) Canon, paturon (?).

    ●(1913) BOBL 27 septembre 458/2e. Al loen kezek (…). Ar bouliji na dleont ket beza anavezet pa zeller a-dreuz d'al loen, ha kentoc'h ar moustroad eun tam soupl. ●(1916) FBBF 129 (16 mai). Le poulain à quatre balzanes, pevar mous troad guen, n'est-ce pas cela ?

  • moustrouilh .1
    moustrouilh .1

    adj.

    (1) Crasseux.

    ●(1876) TDE.BF 472b. Moustrouilh, adj. C[ornouaille], tr. «Couvert de crasse de corps.»

    (2) Mari voustrouilh : femme crasseuse.

    ●(1876) TDE.BF 472b. On dit Mari voustrouilh, à une femme ordinairement sale.»

  • moustrouilh .2
    moustrouilh .2

    s. Souillon.

    ●(1977) PBDZ 185. (Douarnenez) moustrouilh, tr. «femme malpropre.»

  • moustrouzal / moustrouz
    moustrouzal / moustrouz

    v. intr. Bruire doucement.

    ●(1862) BBR 158. Ar waz er c'hoad (…) / Pa vous-trouz (…) o tremen. ●(1869) FHB 234/197a. an ograou o voustrouz evel eun ezennik avechou.

  • moustrus
    moustrus

    adj. Oppressif.

    ●(1931) VALL 514b. Oppressif, tr. «moustrus.»

  • mout
    mout

    m. Mot.

    ●(1936) BREI 441/4a. ar gristenien, mout (ger) ebet gante, 'pad teir oferenn.

  • mouteg
    mouteg

    coll. Mottes.

    ●(1983) PABE 117. (Berrien) mouteg, tr. «mottes.»

  • moutegenn
    moutegenn

    f. Motte.

    ●(1983) PABE 118. (Berrien) moutegenn, tr. «motte.»

  • moutig
    moutig

    m.

    (1) Bambin.

    ●(1936) IVGA 303. o pourmen he «moutig».

    (2) [à l'appelatif] Va moutig : mon petit chéri.

    ●(1924) YAYA 40. Kea da brena madigou ganto. O dibri a ri d'am yec'hed, va moutig.

    (3) Bouloù-moutig : chatons de saule.

    ●(1919) KZVr 324 - 18/05/19. Boulou moutig, tr. «chatons, bourgeons de plantes.»

    (4) Ober moutig : cajoler, caresser.

    ●(1919) KZVr 305 - 05/01/19. moutik, ober moutik, tr. «cajoler, caresser.»

  • moutur
    moutur

    s. Mouture.

    ●(1790) MG 213. Queméret hou meutur revè er guir ha ræson.

  • mouturiñ
    mouturiñ

    v. tr. d. Moudre.

    ►absol.

    ●(1790) MG 211. ur obèd vras eit meuturein ; hac unan vihan eit musulein.

  • mouvamant
    mouvamant

    m./f. –où Mouvement.

    ●(1774) AC 130. Ar mouvamanchou glisiennec, tr. «Les mouvements convulsifs.»

    ●(1835) PHG 37. ar galon-se (...) n'e deus bet na mouamant, nac action nemert evidomp. ●(1852) MML 145. ar sonjeson hag ar vouamant.

  • mouz .1
    mouz .1

    m. Pet, vesse.

    ●(1744) L'Arm 159a. Flatus ou Flatuosité, vent qui sort du corps humain (...) Par à-bas, tr. «Mouz. m.» ●400b. Vesse, tr. «Mouze.. eu : Loue.. eu. m.»

  • mouz .2
    mouz .2

    voir mous .4

  • mouz .3
    mouz .3

    voir mous .3

  • mouzenn
    mouzenn

    f. –ed Souillon.

    ●(1912) DIHU 84/105. Petra er mistan tra e zou é ti ur vouzen ? ●(1931) VALL 298b. Femme ; sale, salope, tr. «mouzenn V[annetais].» ●(1934) BRUS 200. Une personne sale, tr. «ul vouzen –ned.» ●(1943) DIHU 379/198. Mar fal deoh-hui gouiet, mouzen, / Sellet er sil hag er goupen ; / Ha mar behè kaoh-saout dohté, / Eh oh louzen é guirioné ! ●(1981) LIMO 08 août. Er vouzenn, tr. «la souillon, la Marie-Salope.»

  • mouzer
    mouzer

    m. –ion Vesseur.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. vesseur, tr. «mousour.» ●(1732) GReg 957a. Vesseur, tr. «Van[netois] mousér. p. yon, yan.» ●(1744) L'Arm 400b. Vesseur, euse, tr. «Mouzérr, zeréss.»

  • mouzerez
    mouzerez

    f. –ed Vesseuse.

    ●(1732) GReg 957a. Vesseuse, tr. «Van[netois] mouserès. p. ed.»

  • mouzh .1
    mouzh .1

    adj. Ober e benn mouzh : bouder.

    ●(1943) FATI 103. troet d'ober he fenn-mouz.

  • mouzh .2
    mouzh .2

    m. Mont e mouzh : se mettre à bouder.

    ●(1557) B I 440. Na da quet e mouz sell ouz iff, tr. «regarde-moi sans faire la moue.»

  • mouzhadenn
    mouzhadenn

    f. –où Bouderie.

    ●(1931) VALL 74b. (une) bouderie, tr. «mouzadenn f.»

  • mouzhañ / mouzhat / mouzhiñ
    mouzhañ / mouzhat / mouzhiñ

    v.

    I. V. intr.

    A. (en plt de qqn)

    (1) Bouder.

    ●(1464) Cms (d’après DEBm 339). Mouzaff, muter. ●(1521) Cc [mouzaff]. Mouzaff. g. bouder.

    ●(1659) SCger 102b. se refrogner, tr. «mouza.» ●160b. mouza, tr. «se fascher.» ●(c.1718) CHal.ms i. Bouder, tr. «mouhein, Tulsennein.» ●(1732) GReg 106b-107a. Se bouder, témoigner qu'on est fâché, sans se plaindre, ni en dire la cause, tr. «Mouza. pr. mouzet.» ●Il se boude pour peu de choses, pour rien, tr. «Mouza a ra evit bihan-dra, evit netra.» ●(1744) L'Arm 34a. Bouder, se bouder, tr. «Mouhein.» ●(1790) MG 251. a pe laran en distérran guir, hi e vouh.

    ●(1889) ISV 337. ma hen lezet eno da vouzat. ●(18--) SAQ II 71. En em facha, mouzat ?

    ●(1911) BUAZperrot 770. Arabad facha, arabad mouzat. ●(1928) KANNkerzevod 15/14. Pa vêi skuiz o voüat, hel lari. ●(1934) BRUS 48. Bouder, tr. «mohein.»

    (2) Loc. verb. Mouzhañ-divouzhañ, mouzhañ ha divouzhañ : passer son temps à bouder.

    ●(1977) PBDZ 782. (Douarnenez) mouzhañ-divouzhañ, tr. «passer son temps en bouderies, être toujours en train de bouder.» ●785. n'eo ket aet skuizh honnezh c'hoazh o vouzhañ hag o tivouzhañ, tr. «elle ne s'est pas encore fatiguée de se mettre à bouder pour ensuite cesser de bouder ?»

    B. sens fig.

    (1) =

    ●(1766) MM 995-998. pa vi-je beoc'h vesq pe daro / en em sicouremp d'ho goro / a ne sarjemp an duellen / qui avouzzjé ar varriquen.

    (2) Ne plus fonctionner, tomber en panne.

    ●(1907) BOBL 10 août 150/2e-f. evid harz ar mekanik da vouza evel ma leverer.

    II. V. tr.

    A. V. tr. d. Refuser (la nourriture).

    ●(1982) PBLS 623. (Sant-Servez-Kallag) mouzhañ ra e voued, tr. «il refuse sa nourriture.»

    B. V. tr. i.

    (1) Mouzhañ ouzh al labour : bouder à l'ouvrage, renâcler à la besogne.

    ●(1942) HERV 32. hep konta ne vouzont ket ouz al labour.

    (2) (en plt d'un membre) Ne pas fonctionner.

    ●(1879) BMN 283. N'e ket tout, va zroad a vouz ouzin eur vech an amzer, hag eo diez braz dign mont ha dont.

    (3) Pa vouzh o amzer ouzh ar gwragez : quand les femmes souffrent d'un retard de règles.

    ●(1633) Nom 262b. Mensium suppressio : suppression des mois és femmes : supression á misyou an graguez, pa mouz ô amser ouz an graguez.

  • mouzhat
    mouzhat

    voir mouzhañ

  • mouzher .1
    mouzher .1

    adj. Boudeur.

    ●(1647) Am 653. Rac ho piniou so deja mouzzer, tr. «Car votre biniou est déjà boudeur.»

    ●(1767) ISpour 153. unn eigeon mouhir. ●(1790) Ismar 225. un eigeon mouhir.

  • mouzher .2
    mouzher .2

    m. –ion

    (1) (en plt de qqn) Boudeur.

    ●(1732) GReg 107a. Celui qui se boude, tr. «Mouzèr. p. mouzeryen. Van[netois] Mouhér. mouheryon, mouheryan.» ●(1744) L'Arm 19a. Atrabilaire, tr. «Mouhér.. herion. m.» ●34a. Celui qui se boude, tr. «Mouhér.. rion. m.»

    (2) (en plt d'animaux) Rétif, ramingue.

    ●(1955) STBJ 84. Eur jô-all (...) a oa eur mouzer eus ar seurt.

  • mouzherez
    mouzherez

    f. –ed Boudeuse.

    ●(1732) GReg 107a. Celle qui se boude, tr. «Mouzeres. p. mouzeresed. Van[netois] Mouheres. p. mouheresed.» ●(1744) L'Arm 19a. Atrabilaire [parlant d'une personne du sexe], tr. «Mouheréss.. ésétt. f.» ●34a. Celle qui se boude, tr. «Mouheréss.. ézétt.»

    ●(1977) PBDZ 524. (Douarnenez) mouzherez.

  • mouzherezh
    mouzherezh

    m. Bouderie.

    ●(1710) IN I 321. ar mouzerez. ●(1732) GReg 107a. L'action de se bouder, bouderie, tr. «Mouzérez. Van[netois] Mouhereh.» ●(1744) L'Arm 34a. Action de bouder, tr. «Mouhereah.. heu. m.»

  • mouzhet
    mouzhet

    adj.

    (1) Qui boude.

    ●(1732) GReg 107a. Il est boudé, tr. «Mouzet eo.» ●(1744) L'Arm 34a. Boudé, boudée, tr. «Mouhétt.»

    ●(1866) BOM 50. min mouzet, tr. «piteuse mine.» ●(18--) SAQ II 71. Chom mouzet ? da betra ?

    ●(1911) BUAZperrot 770. Arabad chom mouzet.

    (2) Bout mouzhet ouzh ub. : faire la tête à qqn.

    ●(1790) MG 222. ha mouhét-è doheign a gaus ne hoarhan quet mui doh-t'ou én Ilis.

    ●(1854) PSA II 228. liès mad é vé mouhet doh-t-hai. ●(1869) SAG 39. a zo bet, dre rogentez, mouzed oud ho zad, ar Pap.

    (3) Bezañ mouzhet ouzh udb. =

    ●(1904) SKRS I 148. histor eur c'hrennardik mouzet krenn ouz ar guin ardant.

    (4) Mouzhet eo he amzer outi : elle souffre d'un retard de règles.

    ●(1876) TDE.BF 472b. On dit aussi, mouzet eo he amzer out-hi, en parlant d'une femme qui a un retardement de règles.

  • mouzhig
    mouzhig

    m. Celui qui est fâché.

    ●(1879) ERNsup 163. mouzik, m., celui qui est fâché, Trév[érec].

  • Mouzhig
    Mouzhig

    (1) Mont da Gêrvouzhig : aller bouder dans son coin.

    ●(1876) TDE.BF 472b. Moñt da gear-mouzik, tr. «se retirer dans un coin pour bouder.» ●(1890) MOA 147a. Lieu où se retire un boudeur, tr. «kear-vouzik, f.»

    ●(1943) FATI 26. Evite un digarezig, a-greiz c’hoari, e veze gwelet o vont da gêr-vouzig.

    (2) Mont d'an toull Mouzhig : bouder.

    ●(1978) PBPP 2.2/389 (T-Plougouskant). Mont d'an toull mouzhig, tr. J. le Du «aller bouder /lit. aller au trou de bouderie/»

    (3) Mont da di Vouzhig : bouder.

    ●(1904) KANNgwital 22/171 (Li). O sonjal oa klanv ar c'hrek. Ha n'edo ket : da di vouzik oa eat Katel-geaz. (...) Evit doare, a bep amzer e vouiet an hent da vont da di vouzik !...

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...