Devri

Recherche 'lo...' : 791 mots trouvés

Page 6 : de lokrist-an-izelved (251) à lonkek (300) :
  • Lokrist-an-Izelved
    Lokrist-an-Izelved

    n. de l. Lochrist (Plounevez).

    (1) Lokrist-an-Izelved.

    (1834) KKK 98. Ar chapel-ze a oé founded enn énor d'ar groaz santel, el leac'h memez ma oé ar c'hann hag a gemeraz ann hano a Lokrist ann izelvet. ●(18--) OLLI 220. en Escopty Leon e Lochrist an Iselvet. ●(1865) FHB 4/27a. Lokrist ann izelved. ●(1877) EKG I 58. Ton ar zoun eo ton guerz Lochrist-an-Izelvet, chapel euz a barrez Guinevez-Lochrist, enn eskopti Leon. ●174. o vont da bardouna da Lokrist-an-Izelved, da Folgoat, da Rumengol.

    (1921) PGAZ 10. evidon-me ne zinn ket divar dro Lochrist an Izelvez. ●69. a gemere hent Lochrist an Izelvet. ●107. An aotrou Abolivier, Kure Plouvien, a ieaz da velet chapel Lochrist an Izelvez. ●(1930) TLK III I. eur c’hard-leo en tu all da Lokrist-an-Izelvet. ●(1933) OALD 43/8. E parrez Plounevez-Lokkrist (sic) an Izelwez eo emañ Menez ar Big.

    (1716) PEll.ms 864. Log-Christ. ●(1772) KI 465. ky Lochrist en Em rentet.

    (18--) MILg 203. Gant greg eur c’heré a Lochrist.

    (1905) ALMA 64. Lokrist (e Gwinevez).

    (2) [Toponymie locale]

    (1867) BBZ III 159. Ann aotrou Piar Izel-vet.

    (1921) PGAZ 15. Ton Eucat a ioa ganet e Pen ar pount Lochrist. ●106. Lochrist-Kerrêlon. ●(1933) OALD 43/8. E parrez Plounevez-Lokkrist [sic] an Izelwez eo emañ Menez ar Big.

  • Lokrist-Konk
    Lokrist-Konk

    (ancienne trève de Plougonvelin, rattachée aujourd’hui au Conquet) voir Konk-Lokrist

  • Lokristiz
    Lokristiz

    Habitants de Lochrist (Plounevez)

    (1878) EKG II 204. Ar guel a gement-se a lakeaz kement a zrouk e Lochristiz, ma kemerchont bep a bennad baz da skei var ar zoudarded en eur grial. (...) Evelato, araok mont kuit, evit heskina Lochristiz hag ober aoun d'ezho.

  • Lokronan / Lokornan / Lokorn
    Lokronan / Lokornan / Lokorn

    n. de l. Locronan.

    I.

    (1716) PEll.ms 865. Loc-Ronan que l’on dit par corruption Locornan. ●(1732) GReg 580b. Locornan.

    (1821) GON 311b. Lok-Ronan. ●(1851) PENgwerin6 64. Na Lokrenan ag e potret. ●(1857) CBF 131. Lokornan. (1876) TDE.BF 409a. Lokornan. ●(1876) TDE.BF 409a. Lokornan. Nom de lieu. Loc-Ronan, bourg. ●(1878) SVE 965. Personn Lok-Ronan a zo gwiader. ●(1879-1880) SVE 171. Lokronan. ●195. Lokornan. ●(1890) MOA 22b. Lok-Ronan ; Lokornan. C.

    (1904) KANTgouezeg 5. Ar zant a oa o vont da bardona da Lokronan, elec’h m’ema be sant Ronan. ●(1905) ALMA 66. Lokronan. ●(1911) DUINe 273. Cantic var buez ha maro ann aotrou S. Ronan, patron Locronan. (1911) BUAZmadeg 367. koat Nevent, pe Nevet, er vro hanvet brema Lokronan.(1915) KRVT 125/2d. Lok-Ronan. ●(1927) GERI.Ern 358. Lokournan, -ornan. ●(1930) FHAB Ebrel/123. Er bloaz 1651, e voe misionou e eskopti Kemper, Ergue-Gaberik, Lokamand, Tremeok, Lokornan, Treboul. ●(1931) FHAB Genver 27. Eus an ti-man ho peus c'hoaz hor bleniet a-dreuz hag a-hed eskoptiou Breiz da Gemper, da Zantez Anna, da Wened, da Lokronan, da Zouarnenez, da Vontroulez, da Wengamp, da Landreger ha da veur a lec'h all. ●(1935) SARO 26. etre Lokronan ha Plogonneg. ●72. Tour Lokorn da Blogonneg a ziskoueze e benn. ●(1935) OALD 54/354. Eur roc’h spontuz eo, gourveet war unan eus a gerniou Lokorn. ●(1985) AMRZ 203. Lokronan. ●(1995) LMBR 44. ez adkaver an amzer gozh ivez e Lokorn.

    (1) Lokronan-Koad-Neñved

    (1732) GReg 580b. locornan coad-Neved.

    (1857) OLLI 282. Cantic voar buhez ha maro an Autrou sant Ronan, patron eus a Locronan Coat-Nevet. ●(1887) SRD 1. sant Ronan, patron Locronan-Coat-Nevet.

    (1935) SARO 68. Eus Lok-Ronan Koad-Nevet, war bro goz ar Porzou.

    (2) Lokronan-Kernev

    (1865) FHB 17/135b. Goude e teuaz e Kerne hag en em guzas e coat Nevet, eleac’h m’ema brema Locronan (Kerne). ●(1867) FHB 152/383b. Euz a barrez Locronan Kerne.(1870) FHB 299/304b. person Locronan Kerne. ●(1884) BUZmorvan 384. Houma eo Lokornan kerne, hag eben Lokournan Leon.

    (1926) SAHE 34. henvel ouz kloc'hik (...) sant Ronan e Lokournan-Kerne. (1948) KROB 5/8. eus Lokornan-Kerne. ●(1949) KROB 14/4. e Lokronan-Kerne.

    II.

    (1) Dicton.

    (1878) SVE 965. Personn Lok-Ronan a zo gwiader.

    (2) La grande Troménie : an Droveni vras.

    (1911) BUAZmadeg 368. it da Lokronan pa vez great an Tromeni vraz (an Tromenihi a zigouez bep c'houec'h vloaz : 1911 ha 1917). ●(1935) OALD 54/354. War zigarez an Droveni-Vraz. ●(1985) AMRZ 203. Konta 'reer, penaoz, e-doug Troveni-Vraz Lokronan, eur bloavez, ar bannielou hag an dougerien a jomas seah-korn dindan eur pil-dour a gouezas warno e-pad 13 km.

    (3) Keben (voir aussi keben).

    (2002) PDIB 53. keben ! Exclusivement féminine, cette injure est historique. Keben est la femme qui en a fait voir de toutes les couleurs à Ronan, lequel en devint saint, c'est pour vous dire ! La keben est la mégère par excellence. On précise parfois keben Lokorn (la keben de Locronan), l'endroit où notre saint homme de Ronan perdit la vie. Le mot est tellement honni que devant l'une des croix du parcours de la Troménie de Locronan, nommée kroaz Keben (la croix de Keben), on ne se signe pas.

    III. [Toponymie locale]

    (1878) SVE 965. Personn Nevet a zo boulanjer.

    (1911) BUAZmadeg 368. it da Lokronan pa vez great an Tromeni vraz (an Tromenihi a zigouez bep c'houec'h vloaz : 1911 ha 1917). ●(1922) FHAB Ebrel 109. A-zioc’h menez Lokorn. ●(1935) OALD 54/354. War zigarez an Droveni-Vraz, monet a riz, eun nozvez, beteg ar Gazeg-Wenn (galvet gant tud zo, Kador pe Gwele Sant Ronan). Eur roc’h spontuz eo, gourveet war unan eus a gerniou Lokorn, en tu-all da Blaz-ar-C’horn, kever-ha-kever gant pleg-vor Douarnenez. ●(1935) SARO 26. el lec'h leshanvet breman : "Plas ar c'horn", etre Lokronan ha Plogonneg. ●40. An "Droviny" eo an hent a rae gwechall ar Sant. ●68. Du-hont, peskig arc'hantet, 'n eus fringal er mor glas, / Digas d'hor martoloded sonj an Droveni vras.

  • Loktudi
    Loktudi

    n. de l. Loctudy.

    (1548) Cco 65. lotudy.

    (1821) GON 311b-312a. Lok-Tudi. ●(1865) FHB 17/136a. Demolon eus a Loctudy. ●(1884) BUZmorvan 331. Ar zant-ma n’e ket hebken patroun Loktudi hag Enez-Tudi. ●(1890) MOA 22b. Lok-Tudi ; - Lotudi.

    (1927) GERI.Ern 358. Lo(k)tudi.(1971) LLMM 149/411. e Loktudi, ma Doue ’ta !

  • Lokunole
    Lokunole

    n. de l. Locunolé.

    (1890) MOA 22b. Lokunole. V. C.

    (19--) DGES.hy 352. Lokunole.

  • Lokuon
    Lokuon

    n. de l. Locuon (Ploërdut).

    (1) Lokuon.

    (1902) LZBg Mae 102. Lokuon.

    (2005) TAGW 443. Ba Lokuon foata daou d'ober unon.

    (2) Dicton

    (2005) TAGW 443. Ba Lokuon foata daou d'ober unon, / À Locuon, il en faut deux (hommes) pour en faire un. / Mais à Locuon (commune de Ploërdut), on prétend que c'est à Langoelan : / Ba Laoulan faota daou d'ober unan.

  • lolo .1
    lolo .1

    m. enfant. Dodo, lit.

    (1876) TDE.BF 409a. Lolo, s. m., tr. «Terme enfantin. Moñt d'he lolo, tr. «aller au lit, aller se coucher.» ●(1890) MOA 189b. Coucher (se), tr. «Mont d'he lolo ! (terme enfantin).»

  • lolo .2
    lolo .2

    m. Pauvre type.

    (2002) TEBOT 91. Ha ma ne oan 'met ul lolo.

  • loloig
    loloig

    m. enfant. Chéri.

    (1934) MAAZ 110. Kerhet-hui, me loloig-mé. ●172. Loloig el lolo, marù é lolo é vemam ! ●Loloig el lolo, marù é lolo é vemé ! ●(1939) RIBA 13. Diouilet, me loloig lo !

    ►[empl. comme épith.]

    (1934) MAAZ 111. me Iannig lolo !

  • loloiñ
    loloiñ

    v. tr. d. Choyer.

    (1939) RIBA 13. ha chetu ean ar hé zro aveit hé «loloein».

  • loman
    loman

    m. –ed

    (1) Lamaneur.

    (14--) N 73. Hac vn locman reiz don treiza, tr. «(Il faut) de plus un bon pilote pour nous faire passer.» ●(1633) Nom 149a. Nauiculariam facere : gouuerner vne nauire, y estre pilote ou patron gouarn vn lestr, bezaff loumman pe patron.

    (1659) SCger 89b. Patron du nauire, tr. «loman.» ●92a. pilote, tr. «loman.» ●157b. loman, tr. «maistre de nauire.» ●(1732) GReg 552b. Il jure comme un marinier engravé, tr. «sacreal a ra è c'hiz da ul loumen a véz sqoët e lestr var an treaz.» ●559b. Lamaneur, pilote resident qui introduit les vaisseaux étrangers dans un Port dont l'entrée est difficile, tr. «Loman p. lomaned. loumen. p. loumened.» ●580b. Loc-man, ou lamaneur. Ce mot est Breton, où il signifie pilote, comme en françois. il est composé de loc'h, qui veut dire barre & de man qui signifie homme. loc-man, homme qui tient la barre du gouvernail, qui est le pilote.» ●660b. Nôtre pilote a perdu son nord, tr. «Dihinchet eo al loumen.» ●723b. Pilote, tr. «Loman. p. lomaned.» ●(1744) L'Arm 285a. Pilote Cotier, tr. «Loman

    (1807) LED.gou 30. P'en em velas al loman fur / Fiziet enna'r sclaf hag ar stur.

    (1934) BRUS 271. Un pilote côtier, tr. «ul loman –ed

    (2) par ext. Dirigeant.

    (1920) KZVr 359 - 25/01/20. loman, tr. « pilote ; par extention, celui qui de fait, sinon de droit, commande à la ferme.

  • lomañ / loman
    lomañ / loman

    adv.

    (1) spat. Ici.

    (14--) Jer.ms 6. Loman a dyouz an Kaer, tr. «ici, au-dessus de la ville.» ●(1530) Pm 251. Loman goa an map a atraper, tr. «Ici, malheur à l’homme qui est pris.» ●(1650) Nlou 412. Vn dro en bro-man, ez eu louman ganet, / Map Doue hon Roue ny gant Mary beniguet, tr. «Il est enfanté une fois en ce pays ici-bas / par Marie le fils de Dieu notre roi.»

    (2) temp. Maintenant.

    (1580) G 387. Loman mazedochuy tut ma ty ham pryet, tr. «Maintenant où êtes-vous, gens de ma maison et mon épouse ?»

  • loman-aocher
    loman-aocher

    m. Pilote côtier.

    (1732) GReg 723b. Pilote côtier, tr. «Loman aucher

    (1929) EMPA 8. Fanch, al loman-aocher... ●(1931) VALL 159a. pilote côtier, tr. «loman aocher

  • loman-rouder
    loman-rouder

    m. Pilote hauturier.

    (1732) GReg 723b. Pilote routier, tr. «Loman rouder.» ●833a. Pilote routier, tr. «Loman roudèr. p. lomaned roudéryen

  • lomanadur
    lomanadur

    m. Lamanage.

    (1732) GReg 559b. Lamanage, action de lamaneur, tr. «loumennadur

  • lomaner
    lomaner

    m. –ien =

    (1907) AVKA 194. Piou (…) eo ar lokmaner feal hag eveziad, an eus lakaet ar mestr en penn e diegez.

  • lomaniñ
    lomaniñ

    v. tr. d.

    (1) Faire le lamaneur.

    (1942) VALLsup 134b. Piloter, tr. «lomani au prop.»

    (2) par ext. Diriger.

    (1920) KZVr 359 - 25/01/20. lomani, tr. «commander.» ●(1942) VALLsup 134b. Piloter, tr. «lomani au prop. et, en général, diriger.»

  • Lombard
    Lombard

    m. –ed Lombard.

    (1866) HSH 155. an Herulet hac al Lombardet en Itali. ●(1884) BUZmorv 130. Kenta tra a reaz er garg-ze a oue lakaat rapari mogeriou Rom evit kaeat oc'h al Lombarded.

  • Lombardi
    Lombardi

    n. de l. Lombardie.

    (1633) Nom 39b. Gallina medica, decumana : poule lombarde : yar Loumbard, á loumbardy.

  • lomber
    lomber

    m. –ioù

    (1) (architecture) Lucarne.

    (1659) SCger 56b. petite fenestre dans le toict, tr. «lomber p. iou.» ●(1732) GReg 404a. Petite fenêtre dans le toit, lucarne, tr. «Lomber. p. lomberyou.» ●585b. Lucarne, petite fenêtre dans le toit, tr. «Lombèr. p. lombèryou.» ●881b. Soupirail, tr. «lomber. p. lomberyou. (lomber signifie aussi lucarne.).»

    (1876) TDE.BF 409a. Lomber, s. m., tr. «Lucarne, petite fenêtre dans le toit.»

    (1949) ENRO 291. netra nemet dre spurmantiñ a-is dezhi al lomber-se, skeudennoù all ma kren, ken a gren, o soñjal enno.

    (2) Lomber-kav : soupirail.

    (1963) LLMM 99/267. Ar c’hreñvlec’h diavaez a zigore war du ar gêrbenn e regadennoù lomberioù-kav.

    (3) plais. Œil.

    (1936) CDFi 4 avril. dalc'h digor da lomberiou.

  • lomber-kav
    lomber-kav

    voir lomber

  • lomm
    lomm

    m. & pron. ind. –où

    I.

    (1) Goutte.

    (1633) Nom 221b. Stilla, gutta, destillans gutta : goutte : diuareden (lire : diueraden) glaò, loum glaò. ●Stiria : goutte gelée : vn clezren hir, vn loum dour á ve clezret.

    (1659) SCger 63a. goutte d'eau, tr. «loum.» ●157b. lom, tr. «goutte.» ●(1732) GReg 465a. Petite goutte, tr. «Loumm. p. loummou. lommicq. p. lommouïgou

    (1866) SEV 130. ken aliez hag a elfenn boultr a zo enn ear, hag a loumm dour a zo er mor. ●(1876) TDE.BF 409a. Lomm, s. m., tr. «Goutte de liquide.»

    (2) Coup (à boire).

    (1790) MG 109. hou lommigueu gùin.

    (1868) FHB 160/31a. sevel eul loum guin ardant. ●(1876) KTB.ms 14 p 57. ul lommik gwinn-ardant.

    (1913) THJE 30. ér lom leah e ia d'ivet.

    (3) Souffle (de vent, d'haleine).

    (1792) BD 1229. na deu lom aellen anesan, tr. «il ne lui vient pas une bouffée d'haleine.»

    (1906) HIVL 50. Ne oé lom aùél erbet. ●(1943) DIHU 381/220. Ul lom aùél kornog e vehè bourrus.

    (4) En ul lommig amzer : en un rien de temps.

    (1913) ARVG Eost 195. Setu 'nê, en eul lommig amzer, etre daouarn Yan Ganfard.

    (5) Goutte (de lumière, de clarté).

    (1688) MD II 22. Roit din Iesus c'hoaz eul loumic sclerdet / Evit guelet ar bleizi arraget.

    II. Pron. ind.

    A. Aucune goutte.

    (1838) OVD 158. En eined hanhuet alcion e vatisse ou néh én ur fæçon admirable : ind er groa ar vord er mor ér memb forme guet un aval, hag er cimante quer ferme tro-ha-tro, nameit un toullicg distér e lausquant d'er hlué. El-cé, hag é tehé er deur édan d'ou, ne antré lom diabarh.

    B. sens fig.

    (1) [avec les v. «klevout», «gwelout», «kousket», au négat.] Goutte.

    (1787) PT 14. Burhut ne uélan lom. ●15. Ha ne cousquet quet lom.

    (1821) SST i. Hemp d'hi ne hueler lom. ●(1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 20. er péh e viras doh-emb a gousquet lom. ●(1863) MBF 71. De pemp ær ne huéler lom, tr. «A cinq heures on n'y voit goutte.»

    (1906) HIVL 148. ne huélé mui lom. ●(1918) BNHT 1. n'hell ket kouskèt lom erbet.

    (2) [avec les v. «koshaat», «cheñch» au négat.] Du tout.

    (1908) NIKO 14. ne hes chet té kouheit na chanjet lom.

  • lommad
    lommad

    m. –où Coup (à boire).

    (1872) GAM 7. efit eul loumad.

    (1906) KANngalon Du 255. Servicherez Doue a stagaz he fen ouz ar pod hag a evaz meur a lomad.

  • loñch .1
    loñch .1

    m. –ed (ichtyonymie)

    (1) Loche.

    (1876) TDE.BF 409a. Loñch, s. m., tr. «Loche, poisson de mer ; pl. ed

    (2) Vairon.

    (1907) FHAB Kerzu 307. Eul lonch, loched a zo eur pesk bihan bihan a vev en dour dous. ●(1908) PIGO II 5. al loched o virvi en dour. ●(1936) DIHU 303/137. Ur oahig deur lan a bisked / Kouskerézed ha koh loched. ●(1955) STBJ 146. er gwaziadou dour o lintra, e neuñe (...) strolladou loñched.

  • loñch .2
    loñch .2

    s. –où Cabane.

    (1947) YNVL 31. ar chas en o loñch. ●(1973) SKVT II 18. difoupet eus e loñch. ●20. Loñch al lapined.

  • loñchad
    loñchad

    s. –où Morceau.

    (1958) BRUD 5/90. eul loñched mad a vara-zegal.

  • loñchañ
    loñchañ

    v. intr. fam. Se coucher.

    (1972) SKVT I 173. loñchet betek e chink, dindan an dilhad-wele. ●(1974) SKVT III 128. klask un toullig da loñchañ.

  • loñcheg
    loñcheg

    m. loñcheion Vorace.

    (1931) VALL 791a. Vorace subs., tr. «loñcheg pl. –cheien

  • loñchek
    loñchek

    adj. Vorace.

    (1931) VALL 791a. Vorace, tr. «loñchek

  • loñchenn
    loñchenn

    f. –où Quignon.

    (1967) LLMM 123/328. Gant ul loñchenn vara er chakod ha gur penn ognon pe gignen.

  • London
    London

    n. de l. Londres.

    (1939) FHABvug nevez-amzer 13. Lod a gemer hent London, ker-veur Bro-Saoz.

  • Londrez
    Londrez

    n. de l. Londres.

    (1847) FVR v. Ann Aotrou De La Marche a iez da Londrez.

    (1910) MBJL 88. Trafalgar-Square, kaeran leur-gêr a zo en Londrez.

  • Londrezad
    Londrezad

    m. Londreziz Londonien.

    (1910) MBJL 161. Eul Londreziad. ●174. eun arne a relijion o c'hori e penno Londreziz.

  • longanimite
    longanimite

    f. Longanimité.

    (1576) Gk II 106. longanimité pe hir-gortos.

  • loñjerenn
    loñjerenn

    voir lañjerenn

  • loñjerioù
    loñjerioù

    pl.

    (1) (architecture) Murs longitudinaux d'un bâtiment.

    (1907) VBFV.bf 48b. lonjérieu, pl., tr. «murs longitudinaux d'un bâtiment.»

    (2) (marine) Bois séparant les membrures d'un navire.

    (1907) VBFV.bf 48b. lonjérieu, pl., tr. «bois séparant les membrures d'un navire (marine).»

  • lonk .1
    lonk .1

    adj. Qui avale.

    (1876) TDE.BF 409a. Loñk, louñk, adj., tr. «qui avale, qui engloutit.»

  • lonk .2
    lonk .2

    m. –où

    (1) Action d'avaler.

    (1876) TDE.BF 409a. Loñk, louñk, s. m., tr. « action d'avaler.»

    (2) Abîme.

    (1857) HTB 58. kouet en fonz al lonk. ●(1866) SEV 147. e-kreiz lounk spontuz an ifern. ●(1877) FHB (3e série) 20/166b. var ribl eul lounk euzus !

    (3) Paotred sant Lonk : surnom des ivrognes.

    (1909) FHAB Mezheven 186. Evit parea paotret Sant Lounk dious o zech ne zeus nemet eul louzaouen, eul louzaouen c'huero : ar boan, ar c'hlenved, ar pez ne reketan dezo nemet evit o brassa mad.

    (4) Yann lonk : personnification des ivrognes.

    (1910) FHAB Genver 26. En doare-ze e teuer dillo da zizon kement Yan Lounk a zo.

    (5) Taol-lonk : gorgée, trait.

    (1732) GReg 936a. Trait, ce qu'on avale tout d'un coup en bûvant, tr. «taul-loncq. p. taulyou-loncq.» ●Il bûvoit une pinte de vin, mesure du Roi, tout d'un trait, tr. «Ur pintad guïn, musur Roüe, a evé èn un taul-loncq

    (1931) VALL 339a. Gorgée, tr. «taol-lonk m.»

  • lonk-e-avu
    lonk-e-avu

    m. Personne vorace.

    (1959) BRUD 7/. Setu aze eul lonk-e-eü, avad ! ●Lonk-e-eu = lonk-e-avu, lonkez.

  • lonk-e-drantell
    lonk-e-drantell

    m. Dissipateur.

    ►[empl. comme épith.]

    (1867) FHB 141/292b. eur goummer lonc-he-zrantel.

  • lonk-e-sizhun
    lonk-e-sizhun

    m. Ivrogne.

    (1909) FHAB Eost 234. Oh !! na te zo lonk-e-sizun, Kou. ●(1911) FHAB Du 299. eul lounk e zizun eus ar re c'hoasa. ●(1927) TSPY 41. ez int holl lounkerien o zizun ! ●(1932) TUML 11. Piou eo ? eur pez divalo, eul lounk e zizun, eur zac'h gwin.

    ►(insulte)

    (18--) SAQ II 69. Marc'h alar, didalvez, lounk he zizun !

  • lonkad
    lonkad

    m. & adv. –où

    I. M.

    (1) Trait, gorgée.

    (1732) GReg 936a. Trait, ce qu'on avale tout d'un coup en bûvant, tr. «Louncqad. p. louncqadou

    (1876) TDE.BF 409a. Loñkad, louñkad, s. m., tr. «Ce qu'on avale en une fois.» ●(1877) BSA 78. goude beza evet eul louncadic. ●(1889) ISV 103. hag ec'h efaz eul loncat bennak. ●(1896) HIS 67. débret én ur loñkad.

    (1901) LZBg 59 blezad-4e lodenn 213. étré deu lonkad [guin]. ●(1911) SPON 11. kerklous é kemér ul lonkad mat hoah, malachkoed ! ●(1912) DIHU 84/84. Er voéz goh e ivas deu pé tri lonkad deur e kalon hé dorn. ●(1936) PRBD 158. c'houi denno ho puret hag a gemero eul lonkat eus ar pez a zo enni. ●(1969) LIMO 10 mai. ur lonkad chistr, tr. «une gorgée de cidre.»

    (2) En ul lonkad : d'un seul trait.

    (1732) GReg 936a. Il bûvoit une pinte de vin, mesure du Roi, tout d'un trait, tr. «Ur pintad guïn, musur Roüe, a evé èn ul louncqad

    (1903) JOZO 67. Oeit é genein / Me lom én ur lonkad ! ●(1908) FHAB Du 348. d'hen eva en eul lonkad.

    II. Adv. A-lonkadoù : par lampées.

    (1913) BOBL 21 janvier 421/3a. Rei da eva a lonkadou bihan.

  • lonkadeg
    lonkadeg

    f. –où Goinfrerie, beuverie.

    (1879) ERNsup 146. loñkadek, partie de goinfrerie.

  • lonkadenn
    lonkadenn

    f. & adv. –où

    I. F.

    (1) Lampée.

    (1876) TDE.BF 409b. Loñkadenn, s. f., tr. «Gorgée, trait, ce qu'on avale en un coup.» ●(1878) BAY 13. lonkaden, tr. «gorgée.»

    (1910) MAKE 112. goude eul lounkaden gwin. ●(1928) BFSA 237. eul lonkadenn win.

    (2) Gorgeon, de quoi boire un coup.

    (1974) SKVT III 78. Chom a ra ul lonkadenn e strad ar biou.

    (3) Coup à boire.

    (1862) BSH 69. Vit cavet digane êno eul louncquaden.

    II. Adv. A-lonkadennoù : par lampées.

    (1904) BOBL 12 novembre 8/3d. evet leaz tom a lonkadennou bihan.

  • lonkadur
    lonkadur

    m. Action d'avaler.

    (1732) GReg 62a. Action d'avaler, tr. «Louncqadur

  • lonkaj
    lonkaj

    m. Boisson alcoolisée.

    (1988) TOKO 51. Toud an arhant ah ee en lonkaj.

  • lonkañ / lonkiñ
    lonkañ / lonkiñ

    v.

    I. V. tr. d.

    A.

    (1) Avaler, engloutir.

    (1499) Ca 128a. vide in loncaff. ●128b. Loncaff. g. engloutir. ●(1612) Cnf 26a. louncquaff è halo.

    (1659) SCger 10a. aualer, tr. «lonqua.» ●50b. engloutir, tr. «trelati.» ●157a. lonca, tr. «aualer.» ●(1732) GReg 6b. Absorber, engloutir, tr. «Lounqa. pr. lounqet.» ●62a. Avaler, faire descendre dans l'estomac ce qu'on a pris par la bouche, tr. «Louncqa. pr. louncqet. Van[netois] loncqeiñ.» ●(1744) L'Arm 4b. Absorber, tr. «Lonquein.» ●20b. Avaler, tr. «Lonquein

    (1876) TDE.BF 409a. Loñka, louñka, v. a. et n., tr. «Avaler, engloutir, absorber, gloutonner.»

    (1936) PRBD 135. lonka, ez-veo, melfed krogennek.

    (2) Boire.

    (1908) FHAB Gwengolo 276. rost seac'h eun tammik, ar pez a ra leac'h da lonka gwin, jistr, bir ha limonad.

    (3) Boire de l'acool avec excès.

    (1868) FHB 170/108b-109a. ar plac'hed iaouank hag hi a veze neuze a vern o lonka dour rouz er c'hafeou, o trinka chigoden gant ar goazed en hostaleriou. ●(1868) FHB 198/331b. It, kornaillen zec'h, it da glask gleupach da lonka, ha grit eur c'hofad mad.

    ►absol.

    (1935) BREI 402/2c. Ne rafent ket eur vourellad d'ar sul nemet lonka... ●(1955) STBJ 205. Ober pant a oa chom da lonka en ostalidiou. ●(1957) AMAH 47. lonkañ ha plac'heta.

    (4) Humer.

    (1659) SCger 67a. humer, tr. «lonqua

    B. par ext. Lonkañ aer, avel : prendre l'air.

    (1903) MBJJ 34. chom war leur al lestr da lonkan ær. ●(1974) LLMM 166-167/364. da vont da c'haloupat (...) ha da lonkañ avel.

    C. sens fig.

    (1) Croire.

    (1905) BOBL 04 février 20/1c. lonka koz kojou. ●(1908) PIGO II 107. Gret an evoa c'hoaz lonkan da galz penôs nep a yaje da franmason na baeje ket a gontribusion. ●(1955) STBJ 57. Ha ma c'herent a lonke kement gaou a baske dezo. ●(1962) LLMM 93/255. Sot-magn e rank bezañ an dud dre amañ evit lonkañ ez eus ul lutun er Vorvaned.

    (2) Dilapider.

    (1877) EKG I 34. An darn-vuia euz ar re binvidig a ia da lounka ho leve da Bariz.

    (1913) AVIE 208. hag en des lonket é zañné get gisti. ●(1922) IATA 26. Ne peuz great nemet lounka va danvez. ●(1948) KROB 6/6. eun den yaouank en deus kuitaet e dud evit mont da lonka e zanvez.

    (3) Avaler.

    (1905) KDBA 14. n'em es chet mé lonket hoah é ma amoet erhoalh tuchentil er hérieu aveit péein tud d'obér nitra.

    II. V. intr. Être avalé.

    (1907) DRSP 23. taolet er mor d'ar pesked da lounka.

    III.

    (1) Goulenn bezañ lonket : demander à être châtier si.

    (1908) PIGO ii 133 (T) E. ar Moal. Me c'houl bean lonket aman dirakoc'h, ma ne gasan ket ac'hanoc'h d'o zoull.

    (2) Goulenn bezañ lonket gant al loar : demander à être châtier si.

    (1908) FHAB Gouere 212 (L) Y.-V. Perrot. «Ah ! nan, eme Yan, me c'houlenn bez lonket gant al loar, mar d'euz eun tamm keuneut laëret ganen, war va c'hein.» Laer oa, hag e c'houlenn en devoue.

    (3) Lonkañ silioù : voir silioù.

    (4) Lonkañ lostoù leue : voir leue.

    (5) Lonkañ kelien : voir kelien.

    (6) Lonkañ prun : voir prun.

    (7) Reiñ kelien da lonkañ : voir kelien.

    (8) Reiñ kañvaled da lonkañ : voir kañvaled.

    (9) Lonkañ kañvaled : voir kañvaled.

    (10) Lonkañ poulc'henn : voir poulc'henn.

    (11) Lonkañ poulc'had : voir poulc'had.

    (12) Lonkañ ar gaouledenn : voir kaouledenn.

    (13) Reiñ poulc'had da lonkañ : voir poulc'had.

    (14) Lonkañ e vabouzenn : voir babouzenn.

    (15) Lonkañ e chik : voir chik.

    (16) Goulenn bezañ lonket gant al loar : voir loar.

    (17) Lonkañ avel : voir avel.

    (18) Chom da lonkañ avel : voir avel.

    (19) Lonkañ udb. evel dour : voir dour.

    (20) Lonkañ e sizhun : voir sizhun.

    (21) Lonkañ komzoù ub. evel krampouezh lardet : voir krampouezh.

  • lonkegerezh
    lonkegerezh

    m. Voracité.

    (1744) L'Arm 406b. Voracité, tr. «Lonquêguereah. m.»

  • lonkek
    lonkek

    adj. Vorace. cf. lontek

    (1744) L'Arm 406b. Vorace, tr. «Lonquêc

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...