Recherche 'se...' : 512 mots trouvés
Page 7 : de sentiz (301) à serfilh (350) :- Sentiz
- sentoni
- sentorioùsentorioù
plur. Ober e sentorioù ouzh ub. : faire les volontés de qqn.
●(1914) FHAB Eost 240. Grêt e veze e holl zentoriou outan. ●(1958) ADBr lxv 4/526. (An Ospital-Kammfroud) Sentoriou : n. m. pl : Ne s'emploie pas au singulier. – Dérivé de senti (obéir). Ober d'eur hrouadur e oll zentoriou hag e lavarou : céder à tous les caprices d'un enfant.
- sentr
- sentursentur
s. Ober e sentur ouzh ub. : faire les volontés de qqn.
●(1940) SAV 18/69. (Pleiben...) Sentur (n'ouzon ket pe reiz en deus ar ger-se). Ober e c'hoant, e c'hrad, e did da unan bennak. E galleg : faire les volontés de quelqu'un. Sk. : Per a vez eur paotr mat pa vez graet e sentur outañ (E Kastellin ez eus tud hag a zo o ano Sentur). ●(1955) STBJ 32. eur penn kalet a vaouez ha diês a-walc'h ober he zentur outi. ●62. Eur pennhêr (...) hag a veze grêt e holl zentur outañ gant e dud. ●225. Sentur (ober e) ouz : ober e did da... ●(1962) GERV 131. Ankeniet e oa ar briñsezig o kuitaat palez Cornelius ha Patricia, e-lec'h ma veze graet he holl sentur outi.
- senturennsenturenn
f. –où
(1) (habillement) Ceinture.
●(1889) CDB 76. ma seturen geran, tr. «ma ceinture la plus belle.»
(2) (marine) Banquière.
●(1979) VSDZ 6. (Douarnenez) ni lak ar jambetennoù e-plas, a dachomp anezho, ha goude-se a lakomp ar senturennoù en diabarzh, tr. (p. 175) «nous fixons les jambettes puis les banquières à l'intérieur.» ●10. goude-se vie lakaet ur mempr bennak ha goude-se vie lakaet ur senturenn el laez, tr. (p. 179) «Quand c'était fait, on fixait les membrures et une banquière en haut.»
- sentussentus
adj.
I.
(1) Obéissant.
●(1732) GReg 665b. Obéissant, ante qui fait ce qu'on lui commande, tr. «Séntus.»
●(1862) JKS 179. beza sentuz e pep tra. ●(1878) EKG II 109. ni a vezo sentuz.
●(1911) BUAZperrot 722. Sentus, speredek ha poellet mat evel ma 'z oa. ●(1921) PGAZ 22. bugale fur ha sentuz.
(2) Sentus ouzh : obéissant à.
●(1877) BSA 21-22. sentus ouz cannad Doue. ●(1877) EKG I 236. belek sentuz ouc'h lezennou he vro. ●(1883) MIL 23. senthus ous he gerent.
●(1900) MSJO 38. bezit sentus ous ho pried.
II. Sentus evel ur c'hleuz ouzh ur park : voir kleuz.
- sentvuhezoursentvuhezour
m. –ion Hagiographe.
●(1931) VALL 351b. Hagiographe, auteur de vies de saints, tr. «sentvuhezour pl. ien.»
- sentvuhezouriezh
- SenvenSenven
n. de l. Senven (Lanrodec).
●(1912) BUAZpermoal 836. chapeliou eleiz dre ar vro : en Bear, Beurlidi, Logivi, Plistin, Plouaret, Plougonver, Plouneve-Moedek, Peurit, Prat, Kemper, Senven, Trabriant, Tregrom, Tregidel, Trezelan, Plouganou.
- Senven-LehardSenven-Lehard
n. de l. Senven-Léhart.
●(1925) ARVG 3/55. Parreziou Boulvriak, Sant-Drien, Plijidi, Sant-Pever, Senven, Koadou, Magor, Kerien, Sant-Negan, Pont-Melvez...
- sep-sep-
=
●(17--) Cc 1086. quent euit «ma» sepin, mem bo an daou chalant, tr. «avant de m'arrêter, j'aurai ces deux clients.»
- sepanantsepanant
adv. Cependant.
●(c.1825-1830) AJC 322. pa gredomb sepanand ehomb tost dar maro. ●351. arivoud a regomb sepanand en ne gichen. ●381. a men sepanand en em gonsole. ●1338. sepanand men nem gene a nonpas eb suged. ●1833. sepanand an de voar lerch ar sul goude creis te. ●2722. ar hentan a varchou sepanand a vous mé.
- separasionseparasion
f. Séparation.
●(1575) M 1639. O pez diuision, separation creff, tr. «Oh ! quelle division, quelle séparation dure.»
- separiñ / separañsepariñ / separañ
v.
(1) V. tr. d. Séparer.
●(1499) Ca 62a. separaff. ●184a. Separaff. g. separer.
●(1772) KI 395. a separ an dalch royal / Diouch hini ar c'hastel.
●(c.1825-1830) AJC 4788. eur poul dour du on separe.
(2) V. intr. Se séparer.
●(1530) Pm 16. Quen na separo hoz eneff / Dan ioae bizhuiquen pan ay gueneff, tr. «Jusqu'à ce que votre âme se sépare, / Quand je l'emmènerai vers la joie à jamais.» ●(1633) Nom 246a. Diuortium aquarum, diuergium aquarum : là où la riuiere se vient à separer : an læch ma deu an riffier da separiff.
(3) V. pron. réfl. En em separiñ : se séparer.
●(1621) Mc 42. pe a palamour da tra eo ret da quentaff em separiff.
●(c.1825-1830) AJC 5166. hac en em separgomb. ●(1839) BESquil 425. ha goudé ou dout hum vréhatteit, ind hum separas.
- sepetsepet
prép. & conj.
(1) Prép. Excepté.
●(1834) APD 13. sepet demeus ho kostez e teufot d'e zicour. ●(1838) CGK 12. Cepet ar brago toul gouiz. ●(1867) BUE 31. Rak-se, seped ar pez a zelle ouz ar briedelez (...) an holl brosejo e oa echuet gant-han dre eunn intent vat etre an diou gosteen. ●(1868) GBI I 210. Met sepet, kloaregik, n'am euz ket liberte, tr. «excepté, clerc chéri, que je n'ai pas de liberté.»
●(1925) SFKH 19. Sétet (seulement) me vehé koutant bras de huélet hou kah. (...) setet (seulement) nen dé ket ret d'oh torrein er péh e zou ar er (lire : en) daul.
(2) Loc. conj. Sepet e, ma : excepté que.
●(1829) HBM 6. Neus forç, eme Pêr, sepet e vezimp dindan toen. ●(1834) SIM 147. sepet ma zeo un nebeudic intourdi. ●(1850) JAC 14. Sepet ma teuimp oll dreist pep tra d'e garet. ●(1859) MMN 15. Ar Verc'hes, sepet ma z' eo bet concevet a ganet didach eus ar pec'het orijinel, a zo bet en dra edo var an douar, ar pez m'a zoump.
- septuajezimseptuajezim
s. (religion) Septuagésime.
●(1499) Ca 184a. Septuagesiz. g. idem. ●(1576) H 24. Alleluya a lauarer a pasch bede an septuagesim, tr. « Hallelujah is said from Easter till Septuagesima. » ●53. A dal dez sul an septuagesim pe dez mercher an ludu bede an sul quentafu goude pasch hanuet quasimodo, tr. From Septuagesima Sunday of Ash-Wednesday till the first Sunday after Easter, names Quasi modo. »
- sepulkrsepulkr
m. Sépulcre.
●(1633) Nom 199a. Sepulchrum, sepultura, monumentum, tumulus, bustum : sepulchre : sepulchr, vn bez, monumant. ●199b. Cenotaphium, tumulus honorarius, bustum inane, tumulus inanis : sepulchre qui sert de monstre : sepulchr pe hiny á seruig de mounstr.
- sepultursepultur
f. Sépulture.
●(1689) DOctrinal 200. é profetisas dezo an attercation, hac an disput, à tlié sevell, entre ar Chaloniet eux an Ilis Cathedral, hac y, evit ar plaç eux é sepultur.
- serser
prép. & adv.
I. Prép.
A. Loc. prép. Dre-ser.
(1) Grâce à.
●(1868) FHB 188/251b. An Iliz goude, dre zerr ar Pab, an Isbibyen, ar veleien ha re-all, a gendalc'h an anaoudegezh euz ar guyrionezou-ze e touez an dud.
(2) À force de.
●(1922) BUBR 17/133. dre serr en em zikour. ●(1924) ZAMA 207. Dre zerr poania, d'ar zadorn a-benn koan, a oa prest ar wiadenn.
B. Loc. prép. E-ser.
(1) Lakaat udb. e ser ub. : consacrer (son temps à qqn).
●(1925) FHAB Du 402. an Ao. Regnault a zigoras e di d'ar gannaded hag a lakas en o serr e amzer hag e boan.
(2) =
●(1935) ALMA 173. He gwaz, bet tri bloaz war e wele, a zo bet en e serr mizou bras.
(3) Bevañ e-ser ub. : vivre avec qqn.
●(1911) BUAZperrot 612. hag a jomas da vevañ en e zerr eur pennad. ●(1941) FHAB Du/Kerzu 93b. en o zouez ez eus tud o deus bevet en hor serr.
(4) Parmi.
●(1921) FHAB Ebrel 76. daoust pegement a ziavezidi a vagomp en hor serr.
(5) E-ser an dra-se : concurrement avec cela.
●(1872) ROU 78a. Concurrement avec cela, tr. «e serr an dra-se.»
(6) E-ser ub. : avec le concours de qqn.
●(1872) ROU 78a. Avec son concours, tr. «En e serr.»
III. Adv.
(1) E-ser : ensemble, en même temps, par la même occasion.
●(1891) MAA 102. kemeret perz er pedennou, kovez e serr. ●162. n'hoc'h euz ket a zounj (…) enn induljansou a ellit gounit e serr.
(2) Loc. adv. En ur ser : tous ensemble.
●(1931) VALL 260a. tous ensemble, tr. «en eur ser.»
- ser-ha-serser-ha-ser
adv. Ensemble.
●(1913) FHAB C'hwevrer 61. An Iliz hag ar Frans a veve gwechall serr-ha-serr.
- serad
- seradellseradell
coll. (botanique) Serradelle Ornithopus sativus.
●(1923) DIHU 146/312. hadet enta séradel pe paù-kah. (...) er séradel e vè hadet én achimant ag er miz-men, èl er melchon. ●(1923) DIHU 147/325. Er séradel pas muioh eit er melchon ne garant ket tam erbet en doar ré fouist. ●(1927) DIHU 194/315. É doar skan, peur é rad, é ma guel d'oh lakat serradel eit melchon (…) Nen des chet kalz a gem étré er melchon hag er serradel, èl magadur.
- serafin
- seranseran
m. –ed (ornithologie) Serin.
●(1732) GReg 861a. Serein, ou serin, oiseau qui chante agréablement, tr. «Seran. p. seraned. seranicg. p. seranigued.»
- seranezseranez
f. –ed (ornithologie) Serine.
●(1732) GReg 861a. Sereine, ou serine, la femelle du serein, tr. «Seranès. p. seranesed.»
- Serb
- serb
- serbat
- serbeg
- serc'haouiñ
- serc'heg
- serc'herezhserc'herezh
m.
(1) Concubinage.
●(1732) GReg 191b. Concubinage, état d'un homme & d'une femme qui vivent ensemble comme s'ils étoient mariez, tr. «serc'herez.»
●(1876) TDE.BF 563b. Serc'herez, s. m. T[régor], tr. «Concubinage.»
●(1931) VALL 141a. Concubinage, tr. «serc'herez (anc[ien]) m.»
(2) Fornication.
●(1942) VALLsup 80b. Fornication, tr. «serc'herez m»
- serc'hiñ .1
- serc'hiñ .2
- serc'hus
- serch .1serch .1
m. –où Cercueil.
●(1876) TDE.BF 563b. Serch, s. m. (anc.), tr. «Cercueil pour porter les morts en terre.»
●(1907) DIHU 24/399. ne oé memb moiand de dachein er chècheu pe vezé douget ré varù d'en doar. ●(1923) FHAB Gouere 251. An hini ne ra ket an dro vinihi ez-veo / A ra anezi ez-varv, / A hed e cherch bemdez. ●(1938) WDAP 2/125. Serch, hano gourel, liester : Serchou. Arched, laour, geler. Skouer : Lakaet eo an hini maro e-barz ar serch. (Pleiben, Gwezeg, Brieg, Ploudiern, Ar C'hastell-Nevez hag ar parreziou tro-war-dro.) ●(1938) BRHI 133-134. Eur sierj a deir, peder blankenn / Eul linselig a deir walenn / Eur boched plouz didan e benn, tr. «Une châsse de trois à quatre planches, un petit linceul de trois aunes, un bouchon de paille sous la tête.» ●181. Ann hini ne ra ket e Droveny ez beo, / A ra' nei e maro / A hed e chierj bemde ! ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 150. (note de F. Vallée) Cherch. Fazi, evit serch. Sellet Ernault, p. 538.
- serch .2serch .2
s. Mont e serch : se mettre en grande colère.
●(1906) KPSA xxii. e kounnar, e cherch ez ea o velet an dud o trei kein d'ezan. ●(1924) NFLO. aller en grande colère, tr. «mont e serch.»
- serch .3serch .3
voir skoelf
- seregennseregenn
f. (botanique)
(1) Gaillet gratteron Galium aparine.
●(1499) Ca 121a. Lappadenn. l. hec lappa / pe Jdem philacrepos vide in saerheguenn. ●179a. Saereguenn. g. gliceron. ●(1633) Nom 93a. Smilax aspera, hedera cilissa, volubilis, pungens vel acuta : liset picquant : an sereguen.
●(1732) GReg 469b. Grateron, plante, dont le fruit s'attache aux habits, tr. «Ar sereguezn.»
●(1876) TDE.BF 563b. Seregenn, s. f., tr. «Bardane, glouteron, plantes.»
(2) Petite bardane Arctium minor.
●(1879) BLE 63. Bardane mineure. (L. minor. DC) Sérégen.
- seregenn-vihan
- seregenn-vrasseregenn-vras
f. (botanique) Grande bardane Arctium lappa.
●(1732) GReg 80a-b. Bardane, ou glouteron, plante dont les fruits, ou les têtes s'attachent aux habits, tr. «ar sereguezn vras.»
- seremoniseremoni
s. –où
(1) Cérémonie.
●(1499) Ca 35a. Cerimoniou. g. ceremonies sont les reuerences que les grantz seigneurs font les vngz aux aultres. ●(1633) Nom 199b. Funeralia, murmur ferale, mortualia, iusta funebria : funérailles : an mortuagou, an cirmoniou á grær goude'n maru. ●283a. Designator, arbiter funerum : maistre des ceremonies : mæstran cermoniou.
●(1659) SC 105. Petra liuirit-u eus are a laqua, pe a ya da vuiniguen oc'h drouc ar mamou, ar vizcoul, ar barr auèl, ar chancr, al laerès, an aviés, ar roncet, nag eus are a ya da spina, da stanca ar goat, pe da vellaat clênvegeou dre oræsounou ha cæremoniou, ne int quet approuuet gant an Ilis ? ●(1732) GReg 565b. Le lavement des piez se fait le Jeudy Saint, tr. «Ar goëlc'h eus an treid a rear gand cerimony d'ar yaou guemblyd.» ●(1790) Ismar 259. Er Circoncision e oai ur ceremoni gloæsus ha méhus.
●(1856) VNA 203. Descendez sans cérémonie, tr. «Dischennet hemb cérémoni.» ●225. sans tant de cérémonies, tr. «hemb quement-cé a cérémonieu.»
- seremoniañseremoniañ
v. int. Faire une cérémonie.
●(1906) BOBL 28 juillet 97/1a. eur bern tud o seremonia var eur pez dolmen.
- serenseren
voir sirenn
- sereñssereñs
f. –où Séran. cf. senes
●(1907) VBFV.bf 68b. serens, senes, pl. eu, tr. «séran, regayoir, peigne à chanvre.»
- sereñsat
- Serent
- serfserf
m. (zoologie) Cerf.
●(1633) Nom 31a. Ceruus, cerua : cerf, & vne biche : cærf, caro, hac vn carues, vn eizec (lire : eizes).
- serfilhserfilh
coll. (botanique) Cerfeuil.
●(1633) Nom 79b. Antriscum, enthusicum, chærephyllum : cerfueil : cerfill.
●(1659) SCger 21a. cerfeil, tr. «cerfil.» ●(1732) GReg 145b. Cerfeuil, plante potagere, tr. «Cerfilh.» ●(1744) L'Arm 49b. Cerfeuil, tr. «Cherfill. m.»
●(1856) VNA 19. du Cerfeuil, tr. «Cherfil.» ●(1879) BLE 273. Cerfeuil. (Chærophyllum. L.) Sarfil.
●(1904) DBFV 37a. cherfil, serfil, m., tr. «cerfeuil.» ●(1933) FHAB Meurzh 114. triñchin ha sarfilh. ●(1934) BRUS 264. Du cerfeuil, tr. «cherfil.»