Devri

Recherche 'se...' : 512 mots trouvés

Page 7 : de sentiz (301) à serfilh (350) :
  • Sentiz
    Sentiz

    pl. Habitants du Saint.

    ●(1904) BMSB 89. Ar Zent, kanton Gourin (...) holl Zentiz.

  • sentoni
    sentoni

    f. Obéissance.

    ●(1910) ISBR 42. plegein d'en tri ro-men : sentoni, peuranté, guerhted.

  • sentorioù
    sentorioù

    plur. Ober e sentorioù ouzh ub. : faire les volontés de qqn.

    ●(1914) FHAB Eost 240. Grêt e veze e holl zentoriou outan. ●(1958) ADBr lxv 4/526. (An Ospital-Kammfroud) Sentoriou : n. m. pl : Ne s'emploie pas au singulier. – Dérivé de senti (obéir). Ober d'eur hrouadur e oll zentoriou hag e lavarou : céder à tous les caprices d'un enfant.

  • sentr
    sentr

    s. Centre.

    ●(1499) Ca 35a. Centr g centre cest a dire le point du milieu daulcune chose ronde. ●(c.1500) Cb 37b. Centr alias creys vn dra crenn. g. centre cest a dire le point du milieu daulcune chose ronde.

  • sentur
    sentur

    s. Ober e sentur ouzh ub. : faire les volontés de qqn.

    ●(1940) SAV 18/69. (Pleiben...) Sentur (n'ouzon ket pe reiz en deus ar ger-se). Ober e c'hoant, e c'hrad, e did da unan bennak. E galleg : faire les volontés de quelqu'un. Sk. : Per a vez eur paotr mat pa vez graet e sentur outañ (E Kastellin ez eus tud hag a zo o ano Sentur). ●(1955) STBJ 32. eur penn kalet a vaouez ha diês a-walc'h ober he zentur outi. ●62. Eur pennhêr (...) hag a veze grêt e holl zentur outañ gant e dud. ●225. Sentur (ober e) ouz : ober e did da... ●(1962) GERV 131. Ankeniet e oa ar briñsezig o kuitaat palez Cornelius ha Patricia, e-lec'h ma veze graet he holl sentur outi.

  • senturenn
    senturenn

    f. –où

    (1) (habillement) Ceinture.

    ●(1889) CDB 76. ma seturen geran, tr. «ma ceinture la plus belle.»

    (2) (marine) Banquière.

    ●(1979) VSDZ 6. (Douarnenez) ni lak ar jambetennoù e-plas, a dachomp anezho, ha goude-se a lakomp ar senturennoù en diabarzh, tr. (p. 175) «nous fixons les jambettes puis les banquières à l'intérieur.» ●10. goude-se vie lakaet ur mempr bennak ha goude-se vie lakaet ur senturenn el laez, tr. (p. 179) «Quand c'était fait, on fixait les membrures et une banquière en haut.»

  • sentus
    sentus

    adj.

    I.

    (1) Obéissant.

    ●(1732) GReg 665b. Obéissant, ante qui fait ce qu'on lui commande, tr. «Séntus.»

    ●(1862) JKS 179. beza sentuz e pep tra. ●(1878) EKG II 109. ni a vezo sentuz.

    ●(1911) BUAZperrot 722. Sentus, speredek ha poellet mat evel ma 'z oa. ●(1921) PGAZ 22. bugale fur ha sentuz.

    (2) Sentus ouzh : obéissant à.

    ●(1877) BSA 21-22. sentus ouz cannad Doue. ●(1877) EKG I 236. belek sentuz ouc'h lezennou he vro. ●(1883) MIL 23. senthus ous he gerent.

    ●(1900) MSJO 38. bezit sentus ous ho pried.

    II. Sentus evel ur c'hleuz ouzh ur park : voir kleuz.

  • sentvuhezour
    sentvuhezour

    m. –ion Hagiographe.

    ●(1931) VALL 351b. Hagiographe, auteur de vies de saints, tr. «sentvuhezour pl. ien.»

  • sentvuhezouriezh
    sentvuhezouriezh

    f. Hagiographie.

    ●(1931) VALL 351b. Hagiographie, tr. «sentvuhezouriez f.»

  • Senven
    Senven

    n. de l. Senven (Lanrodec).

    ●(1912) BUAZpermoal 836. chapeliou eleiz dre ar vro : en Bear, Beurlidi, Logivi, Plistin, Plouaret, Plougonver, Plouneve-Moedek, Peurit, Prat, Kemper, Senven, Trabriant, Tregrom, Tregidel, Trezelan, Plouganou.

  • Senven-Lehard
    Senven-Lehard

    n. de l. Senven-Léhart.

    ●(1925) ARVG 3/55. Parreziou Boulvriak, Sant-Drien, Plijidi, Sant-Pever, Senven, Koadou, Magor, Kerien, Sant-Negan, Pont-Melvez...

  • sep-
    sep-

    =

    ●(17--) Cc 1086. quent euit «ma» sepin, mem bo an daou chalant, tr. «avant de m'arrêter, j'aurai ces deux clients.»

  • sepanant
    sepanant

    adv. Cependant.

    ●(c.1825-1830) AJC 322. pa gredomb sepanand ehomb tost dar maro. ●351. arivoud a regomb sepanand en ne gichen. ●381. a men sepanand en em gonsole. ●1338. sepanand men nem gene a nonpas eb suged. ●1833. sepanand an de voar lerch ar sul goude creis te. ●2722. ar hentan a varchou sepanand a vous mé.

  • separasion
    separasion

    f. Séparation.

    ●(1575) M 1639. O pez diuision, separation creff, tr. «Oh ! quelle division, quelle séparation dure.»

  • separiñ / separañ
    separiñ / separañ

    v.

    (1) V. tr. d. Séparer.

    ●(1499) Ca 62a. separaff. ●184a. Separaff. g. separer.

    ●(1772) KI 395. a separ an dalch royal / Diouch hini ar c'hastel.

    ●(c.1825-1830) AJC 4788. eur poul dour du on separe.

    (2) V. intr. Se séparer.

    ●(1530) Pm 16. Quen na separo hoz eneff / Dan ioae bizhuiquen pan ay gueneff, tr. «Jusqu'à ce que votre âme se sépare, / Quand je l'emmènerai vers la joie à jamais.» ●(1633) Nom 246a. Diuortium aquarum, diuergium aquarum : là où la riuiere se vient à separer : an læch ma deu an riffier da separiff.

    (3) V. pron. réfl. En em separiñ : se séparer.

    ●(1621) Mc 42. pe a palamour da tra eo ret da quentaff em separiff.

    ●(c.1825-1830) AJC 5166. hac en em separgomb. ●(1839) BESquil 425. ha goudé ou dout hum vréhatteit, ind hum separas.

  • sepet
    sepet

    prép. & conj.

    (1) Prép. Excepté.

    ●(1834) APD 13. sepet demeus ho kostez e teufot d'e zicour. ●(1838) CGK 12. Cepet ar brago toul gouiz. ●(1867) BUE 31. Rak-se, seped ar pez a zelle ouz ar briedelez (...) an holl brosejo e oa echuet gant-han dre eunn intent vat etre an diou gosteen. ●(1868) GBI I 210. Met sepet, kloaregik, n'am euz ket liberte, tr. «excepté, clerc chéri, que je n'ai pas de liberté.»

    ●(1925) SFKH 19. Sétet (seulement) me vehé koutant bras de huélet hou kah. (...) setet (seulement) nen dé ket ret d'oh torrein er péh e zou ar er (lire : en) daul.

    (2) Loc. conj. Sepet e, ma : excepté que.

    ●(1829) HBM 6. Neus forç, eme Pêr, sepet e vezimp dindan toen. ●(1834) SIM 147. sepet ma zeo un nebeudic intourdi. ●(1850) JAC 14. Sepet ma teuimp oll dreist pep tra d'e garet. ●(1859) MMN 15. Ar Verc'hes, sepet ma z' eo bet concevet a ganet didach eus ar pec'het orijinel, a zo bet en dra edo var an douar, ar pez m'a zoump.

  • septuajezim
    septuajezim

    s. (religion) Septuagésime.

    ●(1499) Ca 184a. Septuagesiz. g. idem. ●(1576) H 24. Alleluya a lauarer a pasch bede an septuagesim, tr. « Hallelujah is said from Easter till Septuagesima. » ●53. A dal dez sul an septuagesim pe dez mercher an ludu bede an sul quentafu goude pasch hanuet quasimodo, tr. From Septuagesima Sunday of Ash-Wednesday till the first Sunday after Easter, names Quasi modo. »

  • sepulkr
    sepulkr

    m. Sépulcre.

    ●(1633) Nom 199a. Sepulchrum, sepultura, monumentum, tumulus, bustum : sepulchre : sepulchr, vn bez, monumant. ●199b. Cenotaphium, tumulus honorarius, bustum inane, tumulus inanis : sepulchre qui sert de monstre : sepulchr pe hiny á seruig de mounstr.

  • sepultur
    sepultur

    f. Sépulture.

    ●(1689) DOctrinal 200. é profetisas dezo an attercation, hac an disput, à tlié sevell, entre ar Chaloniet eux an Ilis Cathedral, hac y, evit ar plaç eux é sepultur.

  • ser
    ser

    prép. & adv.

    I. Prép.

    A. Loc. prép. Dre-ser.

    (1) Grâce à.

    ●(1868) FHB 188/251b. An Iliz goude, dre zerr ar Pab, an Isbibyen, ar veleien ha re-all, a gendalc'h an anaoudegezh euz ar guyrionezou-ze e touez an dud.

    (2) À force de.

    ●(1922) BUBR 17/133. dre serr en em zikour. ●(1924) ZAMA 207. Dre zerr poania, d'ar zadorn a-benn koan, a oa prest ar wiadenn.

    B. Loc. prép. E-ser.

    (1) Lakaat udb. e ser ub. : consacrer (son temps à qqn).

    ●(1925) FHAB Du 402. an Ao. Regnault a zigoras e di d'ar gannaded hag a lakas en o serr e amzer hag e boan.

    (2) =

    ●(1935) ALMA 173. He gwaz, bet tri bloaz war e wele, a zo bet en e serr mizou bras.

    (3) Bevañ e-ser ub. : vivre avec qqn.

    ●(1911) BUAZperrot 612. hag a jomas da vevañ en e zerr eur pennad. ●(1941) FHAB Du/Kerzu 93b. en o zouez ez eus tud o deus bevet en hor serr.

    (4) Parmi.

    ●(1921) FHAB Ebrel 76. daoust pegement a ziavezidi a vagomp en hor serr.

    (5) E-ser an dra-se : concurrement avec cela.

    ●(1872) ROU 78a. Concurrement avec cela, tr. «e serr an dra-se.»

    (6) E-ser ub. : avec le concours de qqn.

    ●(1872) ROU 78a. Avec son concours, tr. «En e serr.»

    III. Adv.

    (1) E-ser : ensemble, en même temps, par la même occasion.

    ●(1891) MAA 102. kemeret perz er pedennou, kovez e serr. ●162. n'hoc'h euz ket a zounj (…) enn induljansou a ellit gounit e serr.

    (2) Loc. adv. En ur ser : tous ensemble.

    ●(1931) VALL 260a. tous ensemble, tr. «en eur ser.»

  • ser-ha-ser
    ser-ha-ser

    adv. Ensemble.

    ●(1913) FHAB C'hwevrer 61. An Iliz hag ar Frans a veve gwechall serr-ha-serr.

  • serad
    serad

    s. =

    ●(1834) SIM 133. pansit ar gouli gant ur bluen goarnisset a chalpis induet a cerat.

  • seradell
    seradell

    coll. (botanique) Serradelle Ornithopus sativus.

    ●(1923) DIHU 146/312. hadet enta séradel pe paù-kah. (...) er séradel e vè hadet én achimant ag er miz-men, èl er melchon. ●(1923) DIHU 147/325. Er séradel pas muioh eit er melchon ne garant ket tam erbet en doar ré fouist. ●(1927) DIHU 194/315. É doar skan, peur é rad, é ma guel d'oh lakat serradel eit melchon (…) Nen des chet kalz a gem étré er melchon hag er serradel, èl magadur.

  • serafin
    serafin

    m. –ed (religion) Séraphin.

    ●(1732) GReg 861a. Seraphin, ange, tr. «Seraphin. p. seraphined.»

    ●(1882) BAR 159. ar cherubinet hag ar seraphinet.

  • seran
    seran

    m. –ed (ornithologie) Serin.

    ●(1732) GReg 861a. Serein, ou serin, oiseau qui chante agréablement, tr. «Seran. p. seraned. seranicg. p. seranigued.»

  • seranez
    seranez

    f. –ed (ornithologie) Serine.

    ●(1732) GReg 861a. Sereine, ou serine, la femelle du serein, tr. «Seranès. p. seranesed.»

  • Serb
    Serb

    m. –ed Serbe.

    ●(1913) LZBt Gwengolo 3. Ar Serbed, guir eo, a nevoa groet serrin hon skolio. ●(1941) ARVR 16/4a. ar Serbed diouiziek ha gouez.

  • serb
    serb

    adj. Serbe.

    ●(1913) LZBt Gwengolo 5. eur vro serb.

  • serbat
    serbat

    adj. Serbe.

    ●(1941) ARVR 16/4a. ar vistri serbat.

  • serbeg
    serbeg

    m. Serbe (langue).

    ●(1941) ARVR 16/4a. d'ezi eur yez nemetken : ar serbeg.

  • serc'haouiñ
    serc'haouiñ

    v. Forniquer.

    ●(1942) VALLsup 80b. Forniquer, tr. «serc'haoui.»

  • serc'heg
    serc'heg

    m. –ed Concubinaire.

    ●(1931) VALL 141a-b. Concubinaire, tr. «serc'heg m. pl. ed.»

  • serc'herezh
    serc'herezh

    m.

    (1) Concubinage.

    ●(1732) GReg 191b. Concubinage, état d'un homme & d'une femme qui vivent ensemble comme s'ils étoient mariez, tr. «serc'herez.»

    ●(1876) TDE.BF 563b. Serc'herez, s. m. T[régor], tr. «Concubinage.»

    ●(1931) VALL 141a. Concubinage, tr. «serc'herez (anc[ien]) m.»

    (2) Fornication.

    ●(1942) VALLsup 80b. Fornication, tr. «serc'herez m»

  • serc'hiñ .1
    serc'hiñ .1

    v. intr.

    (1) Vivre en concubinage.

    ●(1876) TDE.BF 563b. Serc'hiñ, v. n. T[régor], tr. «Vivre en concubinage.»

    (2) Être débauché.

    ●(1931) VALL 183a. être débauché, tr. «serc'hi.»

  • serc'hiñ .2
    serc'hiñ .2

    v. tr. d. Stupéfier.

    ●(1919) DBFVsup 62a. serhein, tr. «stupéfier.» ●(1934) BRUS 85. Stupéfier, tr. «serhein.»

  • serc'hus
    serc'hus

    adj. =

    ●(1939) RIBA 143. Serhus e vo en noz hénoah.

  • serch .1
    serch .1

    m. –où Cercueil.

    ●(1876) TDE.BF 563b. Serch, s. m. (anc.), tr. «Cercueil pour porter les morts en terre.»

    ●(1907) DIHU 24/399. ne oé memb moiand de dachein er chècheu pe vezé douget ré varù d'en doar. ●(1923) FHAB Gouere 251. An hini ne ra ket an dro vinihi ez-veo / A ra anezi ez-varv, / A hed e cherch bemdez. ●(1938) WDAP 2/125. Serch, hano gourel, liester : Serchou. Arched, laour, geler. Skouer : Lakaet eo an hini maro e-barz ar serch. (Pleiben, Gwezeg, Brieg, Ploudiern, Ar C'hastell-Nevez hag ar parreziou tro-war-dro.) ●(1938) BRHI 133-134. Eur sierj a deir, peder blankenn / Eul linselig a deir walenn / Eur boched plouz didan e benn, tr. «Une châsse de trois à quatre planches, un petit linceul de trois aunes, un bouchon de paille sous la tête.» ●181. Ann hini ne ra ket e Droveny ez beo, / A ra' nei e maro / A hed e chierj bemde ! ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 150. (note de F. Vallée) Cherch. Fazi, evit serch. Sellet Ernault, p. 538.

  • serch .2
    serch .2

    s. Mont e serch : se mettre en grande colère.

    ●(1906) KPSA xxii. e kounnar, e cherch ez ea o velet an dud o trei kein d'ezan. ●(1924) NFLO. aller en grande colère, tr. «mont e serch.»

  • serch .3
    serch .3

    voir skoelf

  • seregenn
    seregenn

    f. (botanique)

    (1) Gaillet gratteron Galium aparine.

    ●(1499) Ca 121a. Lappadenn. l. hec lappa / pe Jdem philacrepos vide in saerheguenn. ●179a. Saereguenn. g. gliceron. ●(1633) Nom 93a. Smilax aspera, hedera cilissa, volubilis, pungens vel acuta : liset picquant : an sereguen.

    ●(1732) GReg 469b. Grateron, plante, dont le fruit s'attache aux habits, tr. «Ar sereguezn.»

    ●(1876) TDE.BF 563b. Seregenn, s. f., tr. «Bardane, glouteron, plantes.»

    (2) Petite bardane Arctium minor.

    ●(1879) BLE 63. Bardane mineure. (L. minor. DC) Sérégen.

  • seregenn-vihan
    seregenn-vihan

    f. (botanique) Gaillet gratteron Galium aparine.

    ●(1876) TDE.BF 563b. Seregenn-vihan, s. f., tr. «Grateron, plante.» ●(1879) BLE 356. Gaillet gratteron. (G. Aparine. L.) Sérégen-vihan.

    ●(1931) VALL 342b. Grateron, tr. «seregenn-vihan f.»

  • seregenn-vras
    seregenn-vras

    f. (botanique) Grande bardane Arctium lappa.

    ●(1732) GReg 80a-b. Bardane, ou glouteron, plante dont les fruits, ou les têtes s'attachent aux habits, tr. «ar sereguezn vras.»

  • seremoni
    seremoni

    s. –où

    (1) Cérémonie.

    ●(1499) Ca 35a. Cerimoniou. g. ceremonies sont les reuerences que les grantz seigneurs font les vngz aux aultres. ●(1633) Nom 199b. Funeralia, murmur ferale, mortualia, iusta funebria : funérailles : an mortuagou, an cirmoniou á grær goude'n maru. ●283a. Designator, arbiter funerum : maistre des ceremonies : mæstran cermoniou.

    ●(1659) SC 105. Petra liuirit-u eus are a laqua, pe a ya da vuiniguen oc'h drouc ar mamou, ar vizcoul, ar barr auèl, ar chancr, al laerès, an aviés, ar roncet, nag eus are a ya da spina, da stanca ar goat, pe da vellaat clênvegeou dre oræsounou ha cæremoniou, ne int quet approuuet gant an Ilis ? ●(1732) GReg 565b. Le lavement des piez se fait le Jeudy Saint, tr. «Ar goëlc'h eus an treid a rear gand cerimony d'ar yaou guemblyd.» ●(1790) Ismar 259. Er Circoncision e oai ur ceremoni gloæsus ha méhus.

    ●(1856) VNA 203. Descendez sans cérémonie, tr. «Dischennet hemb cérémoni.» ●225. sans tant de cérémonies, tr. «hemb quement-cé a cérémonieu.»

  • seremoniañ
    seremoniañ

    v. int. Faire une cérémonie.

    ●(1906) BOBL 28 juillet 97/1a. eur bern tud o seremonia var eur pez dolmen.

  • seren
    seren

    voir sirenn

  • sereñs
    sereñs

    f. –où Séran. cf. senes

    ●(1907) VBFV.bf 68b. serens, senes, pl. eu, tr. «séran, regayoir, peigne à chanvre.»

  • sereñsat
    sereñsat

    v. tr. d. Sérancer.

    ●(1897) EST 52. ar ur grib dent hoarn, goudé er serensat [er hoarh].

    ●(1907) VBFV.bf 68b. serensat, –ein, tr. «sérancer, peigner le chanvre.»

  • Serent
    Serent

    n. de l. Sérent.

    ●(1748) CI.pou 136. Sérent.

    ●(1847) FVR 288. Janetta Tregarat ha Jaketta Merli, euz a Zerent.

  • serf
    serf

    m. (zoologie) Cerf.

    ●(1633) Nom 31a. Ceruus, cerua : cerf, & vne biche : cærf, caro, hac vn carues, vn eizec (lire : eizes).

  • serfilh
    serfilh

    coll. (botanique) Cerfeuil.

    ●(1633) Nom 79b. Antriscum, enthusicum, chærephyllum : cerfueil : cerfill.

    ●(1659) SCger 21a. cerfeil, tr. «cerfil.» ●(1732) GReg 145b. Cerfeuil, plante potagere, tr. «Cerfilh.» ●(1744) L'Arm 49b. Cerfeuil, tr. «Cherfill. m.»

    ●(1856) VNA 19. du Cerfeuil, tr. «Cherfil.» ●(1879) BLE 273. Cerfeuil. (Chærophyllum. L.) Sarfil.

    ●(1904) DBFV 37a. cherfil, serfil, m., tr. «cerfeuil.» ●(1933) FHAB Meurzh 114. triñchin ha sarfilh. ●(1934) BRUS 264. Du cerfeuil, tr. «cherfil.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...