Recherche 'b...' : 5779 mots trouvés
Page 87 : de bran-vuzhug (4301) à bransigellin (4350) :- bran-vuzhugbran-vuzhug
f. brini-buzhug (ornithologie) Rouge-gorge.
●(1931) GWAL 136-137/424. (Pluzuned) Bran-buzug (bran-vuzug) : boc'h-ruzig (gg. Liester brini-buzug).
- brañchbrañch
s. –où Branche.
●(1633) Nom 97a-b. Ramus, brachium arboris : rameau, branche, ramseau : brancq, braing, scoultr. ●237b. Concædes : branches d'arbres couppez : branchou guez trouchet.
- brandbrand
m. –où Branle, hamac.
●(1744) L'Arm 36b. Branle, lit suspendu, tr. «Brande.. eu. m.» ●143a. Lit suspendu, branle, tr. «Brande.. eu. m.» ●367b. Strapontin, Branle, Hamac, tr. «Brande.» ●449a. Hamac, tr. «Brande.. eu. m.»
●(1904) DBFV 30a. brand, m. pl. eu, tr. «brande, lit suspendu, hamac, estrapontin.»
- brandell .1
- brandell .2brandell .2
voir branell
Bezañ kouezhet e vrandelloù : être consterné.
●(1991) (Ki) PONTEKROAZ J.-Y. Lagadeg. Kouezhet e vrandaeloù dezhañ. Kouezhet ma brandaeloù din.
- BranderionBranderion
n. de l. Brandérion.
I.
●(1748) CI.pou 69. Branderion, Préderian.
●(1902) LZBg Mae 100. Branderion. ●(1905) ALMA 70. Branderion. ●(1905) DIHU 04/74. é Prederion. ●(1911) DIHU 73/282. Breskerion Prederion e zou diés touch dohté péchans ? ●(1934) BRUS 294. Prederion.
II. Blasons populaires.
(1) Dicton à propos de prêtres du canton de Brandérion.
●(1902-1905) LARB 174a. Ma faut d'oh, kleùet ur son-son / Ar er Bersoñned ag er hanton, (...) Konzamb a gani Perderion / Ind e lar : aneh zou ur "bon garçon" // Ind e lar : aneh zou "bon garçon". / Ne blij ket oah d'en ol 'nehon, // Agost me ma ur hèh dén peur / Ag e lauk er guin hag e iv deur. ●175b. note des éditeurs : "Perderion : prononciation ancienne de Branderion".
(2) Dicton à propos de prêtres du Vannetais.
●(1911) DIHU 73/283. Diar er véléan eùé é hes bet saùet lavareu. Chetu amen unan dastumet é Kervignag : Damb dehi, / E lar person Bredeui, / D'émen ? / E lar hani Baden, / D'Intron Varia er Brandon, / E lar hani Prederion, / Me iei eùé, / E lar hani Breleuiné; / Me béiou bouteillad, / E lar hani Pluergad. / Te lar, mitenneg, / E lar kuré bras Pléheneg !.
(3) Surnom des habitants de Brandérion : voir bresker.
- BrandeviBrandevi
n. de l. Brandivy.
(1) Brandevi.
●(1902) LZBg Mae 100. Bredeùi. ●(1934) BRUS 294. Bredeui.
(2) Dicton à propos de prêtres du Vannetais.
●(1911) DIHU 73/283. Diar er véléan eùé é hes bet saùet lavareu. Chetu amen unan dastumet é Kervignag : Damb dehi, / E lar person Bredeui, / D'émen ? / E lar hani Baden, / D'Intron Varia er Brandon, / E lar hani Prederion, / Me iei eùé, / E lar hani Breleuiné; / Me béiou bouteillad, / E lar hani Pluergad. / Te lar, mitenneg, / E lar kuré bras Pléheneg !
- brandignbrandign
m. Brandy.
●(1877) EKG I 18. ar Zaozoun a gaf ive mad ho banne guin-ardant, a reont brandign anezhan.
- brandonbrandon
m. –ioù
(1) Brandon.
●(1464) Cms (d’après DEBm 235). Brandonn, brandon, torche. ●(1499) Ca 25b. Brandon. gallice idem. l. hec fax / is. ●(c.1500) Cb 29a. Brandon. g. idem. l. hec fax / cis. ●g. petit brandon. b. brandonic.
●(1744) L'Arm 423a. Brandon, tr. «Brandon. m. Nous l'entendons, suivant le breton, des bouchons de cabaret»
(2) Bouchon, enseigne de cabaret.
●(c.1718) CHal.ms i. bouchon de tauerne, tr. «ur bouchon tauarn', ur brandon.» ●(1744) L'Arm 34a. Bouchon de cabaret, tr. «Brandon.. nieu. m.»
●(1856) VNA 180. je vois l'enseigne, tr. «me huél er brandon.»
●(1904) DBFV 30a. brandon, m., tr. «bouchon de cabaret.» ●(1939) RIBA 161. n'en des brandon erbet doh men dor-mé.
(3) Barr-brandon : bouchon, enseigne de cabaret.
●(1877) EFV 2. pe huélamb ur barr brandon doh un ty, ur merch é penaus é hès tavarn inou.
- brandonañ
- branellbranell
f. –où, branilli
(1) Béquille.
●(c.1718) CHal.ms i. anille, tr. «brenel, breneleu, bail, baileu, mal maleu Ie crois ce dernier meilleur pour vne male et des bougettes.» ●Bequille, bequill' v/mal, querhein ar valeu, marcher auec des bequilles, on dit aussi en quelques endroits brenel, brenelleu. ●(1732) GReg 90a. Bequille qu'on met sous les aisselles quand on est entrepris des jambes &c., tr. «branell. p. branellou.»
●(1827/29) VSA 2147. chetu evrandelou en quichen an arched. ●(1864) SMM 129. branellou pe vizier loaec. ●(1866) FHB 92/316a. guellout bale var branellou. ●(1868) FHB 171/115b. bizier loaeg pe branilli. ●(1868) KMM 279. o velet Mac'harit eb e flac'hou (eb e branellou). ●(1887) SRD 21. eunn den kamm harpet var diou vranell.
●(1904) DBFV 31b. brenel, s. pl. –lleu, tr. «béquille (Ch. ms.).» ●(1907) PERS 275. lezel ho pranellou a gostez, evit mad. ●(1927) GERI.Ern 65. branell f., tr. «Béquille.» ●(1928) LEAN 24. bale gant e vranellou. ●(1966) LIMO 19 août. harpet ar é vrandelleu.
(2) (en plt d'une charrue) Traversier où s'appuie l'age de la charrue.
●(1732) GReg 155a. Le traversier où est appuyé la latte, tr. «Ar branell.»
●(1876) TDE.BF 70b. Branell, s. f., tr. «Le traversier de la charrue.»
●(1927) GERI.Ern 65. branell f., tr. «traversier où s'appuie la gaule de la charrue.»
(3) Loquet.
●(1499) Ca 25b. Branell. g. vertenelle de huys.
●(1876) TDE.BF 70b. Branell, s. f., tr. «loquet de porte.»
●(1927) GERI.Ern 65. branell f., tr. «loquet d'une porte.»
(4) (marine) Taquet d'amarrage.
●(1983) TDBP IV 24. Ur vranell, tr. «un taquet d'amarrage.»
(5) Pièce de bois ovale percée d'un trou à chaque extrémité dans lesquelles passe une corde pour boucler et assurer un faix.
●(1975) LLMM 170/186. a-hed an deiz e kleved : « yachañ(1), stardañ ! yachañ, stardañ ! yachañ, stardañ ! » p'edo ar baotred, lod o sachañ war ar fun hag unan all, pignet war ar c'harr o sachañ eus e du goude bezañ lakaet penn ar fun da dremen dre doulloù ar vranell. (1) sachañ. ●(1984) ECDR 162. Gant ar falz e troc'he hag e lakae an drammoù war ar gordenn. Ur skoulm gant ar gordenn war ar vranell, hag e save ar bec'h war e choug.
(6) C’hoari ar vranell / branell : jeu du tourniquet (jeu de hasard).
●(1659) SCger 133b. branel, tr. «tourniquel.» ●(1732) GReg 932b. Joüer au tourniquet, tr. « c'hoari-'r vranell. pr. c'hoaryet. »
●(1876) TDE.BF 70b. branell, s. f., tr. « Tourniquet, sorte de jeu de hasard ». ●C'hoari ar vranell, tr. « jouer au tourniquet, jeu du tourniquet. » ●89a. C’hoari ar vranell, tr. «Jeu du tourniquet, jouer à ce jeu.»
●(1927) GERI.Ern 65. branell f., tr. «jeu du tourniquet.»
(7) Délot.
●(1890) MOA 207b. Délot, tr. «Branell, – troell, f. ; voy. Manivelle.»
(8) Caleçon.
●(1876) TDE.BF 70b. Branell, s. f., tr. «Caleçon.»
(9) plais. Narine.
●(1867) BUE 139. klozet e oe he daoulagad ha branello he fri d’ehan. ●(1889) CDB 175. peb branel hi fri, tr. «chaque narine de son nez.»
- branell-dreid
- branellañ
- branellatbranellat
v.
(1) V. intr. Jouer au tourniquet.
●(1732) GReg 932b. Joüer au tourniquet, tr. « Branellat. pr. branellet. »
●(1876) TDE.BF 70b. Branellat, v. n., tr. «Jouer au tourniquet.»
●(1927) GERI.Ern 65. branellat, tr. «y jouer [au tourniquet].»
(2) V. tr. d. Ébranler.
●(1867) BSSo 8. Sant Sorlein é laquat é dreid ar zoar Toulous, en doé branellet mad trôn Satan.
- branelleg
- branellek
- braneskbranesk
voir broen-hesk
- BrangilliBrangilli
n. de l. Koad Brangilli : forêt de Branguilly.
●(1839) BESquil 462. én ur hoêd hanhuet Branguilly, toste de Rohan, é escobti Gùénèd.
- braniellat
- brank .1brank .1
m. –où, brinker, brinkier, brenkeier
I.
(1) Branche.
●(1633) Nom 76b. Internodium : l'entre-deux des nœud : an cleus ma sorty an brancquou. ●97a-b. Ramus, brachium arboris : rameau, branche, ramseau : brancq, braing, scoultr. ●97b. Ramale : branche coupée, ou inutile : brancq trouchet, discoultr. ●98a. Frons, frondis : fueille, rameau, ou ramseau des arbres : delyen scoultr, brancq. ●101b-102a. Palmes pampinarius, pampinarium, colis : sarment qui porte fueilles seulement sans fruict : an brancouigou munut fall á vez ouz an guez.
●(1659) SCger 63b. grape de raisin, tr. «branc raisin.» ●101a. rameau, tr. «branq.» ●(1732) GReg 114a. Branche coupée pour faire des fagots &c., tr. «Brancq. p. brancqou, brancqéyer.» ●(1767) ISpour 358. el ur brancq disflosquet doh ur ùenn. ●(1790) MG 349. en tavarnour e gueméras deur béniguét, hac e hum laquas guet ur branq-loré de véniguein er gambr. ●(1792) HS 122. èl ma passai édan unn erüenn, é vleaue, peré e oai hir ha stanc hemp hou far, e louyass ér breinquyér. ●195. ur üéenn e ïai bed en Nean ; hé breinquyér e douchai enn-eu bèenn ag er bet. ●(17--) TE 15. ur branq loré glaz.
●(1818) HJC 216. ma ta en ïnet ag en aër de reposeign ar i brenquer. ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 130. brinquér boutet én doar. ●(1846) BAZ 259. gant brancou guez. ●(1869) SAG 298. ne vele ket brankou ar guez o vranzkellat. ●(1877) BSA 17. Ar brancou sec'het en eun taol.
●(1904) DBFV 30a. brank, m. pl. eu, tr. «branche (d'arbre).» ●(1908) DIHU 34/58. en dél doh er brinkér. ●(1908) FHAB Meurzh 92. eul lapous fichet var eur brank a gane. ●(1912) MMKE 38. kuitet 'n eus e vrankig. ●108. brankou an ivin glaz. ●(1934) PONT 28. eun aval eus ar brank. ●(1961) LLMM 86/155. e oa dija splann an deiz hag a-heligentañ e richane an evnigoù er brankoù skav ha spern-gwenn.
(2) sens fig. Branche (de famille, etc.).
●(1877) BSA 13. ar branc ma tle dont anezhan mam Salver ar bed.
●(1904) DBFV 30a. brank, m. pl. eu, tr. «rameau (généalogique).» ●(1904) KANngalon Du 246. Ho relijion a zo eur brank euz ann Iliz. ●(1911) BUAZperrot 346. Eur brank zoken eus familh an impalaër, ar Flavianed, a oue badezet en amzer-ze.
(3) sens fig. Rameau (de la jeunesse).
●(1530) Pm 244. Mar franc eu an branc az youanctet, tr. Herve Bihan « Si épanoui que soit le rameau de ta jeunesse »
(4) Quillon.
●(1744) L'Arm 318b. Quilon, tr. «Branque er gléan.»
●(1904) DBFV 30a. brank, m. pl. eu, tr. «quillon (d'épée).»
(5) Branche (de lunettes).
●(1924) ZAMA 172. a-drenv e lunedou brankou aour.
(6) Brancard.
●(1904) DBFV 30a. brank, m. pl. eu, tr. «bras (de civière).» ●(1982) PBLS 246. (Langoned) brankou, tr. «brancards.»
(7) Branche (de chandelier).
●(17--) TE 95. en Hantulér eur (…) huéh branq staguét tro-ha-tro d'er oalèn, péhani e formai ur seihvèt branq.
(8) Grappe (de raisin).
●(1633) Nom 71a. Vua, racemus, botrys : raisin, grappe de raisin : ræsin, grap pe brancq ræsin.
●(1904) DBFV 30a. brank, m. pl. eu, tr. «grappe (de raisin).»
(9) Aile (de moulin).
●(c.1718) CHal.ms i. les ailes d'un moulin a vent, tr. «branqueu ur velin a aüel', diureh ur velin a aüel.» ●(1744) L'Arm 9b. Aîle d'un Moulin, tr. «Branque. m.»
●(1904) DBFV 30a. brank, m. pl. eu, tr. «aile (d'un moulin).»
(10) (domaine maritime) Courant.
●(1979) VSDZ 106. (Douarnenez) brenkeier deus ar Gulf stream, tr. (p. 270) «des courants du Gulf Stream.»
(11) Bois (de cervidé).
●(1633) Nom 28a. Rami cornum : branches, rameaux, ou iets de cornes : an brancquou, pe an taul ves an cornou.
II.
(1) Chom war vrank : attendre.
●(1965) BRUD 20/9 (T) E. ar Barzhig. Ha c'hoaz eur wech lakaet ar hoüez da zeha, e oa mad chom war vrank gand doan ouz al laeron pe an avel. ●(1970) BHAF 120 (T) E. ar Barzhig. Med ar hast a gaouenn ne oa ket chomet war vrank, na ne oa.
(2) Bezañ war vrank : (s’)attendre.
●(1965) BRUD 20/28 (T) E. ar Barzhig. Med morse ne ouezas ar plahig e veze he mignon war vrank. ●(1968) LOLE 55 (T) *Roc'h Vur. Paourkeiz tud yaouank ! Tamm ha tamm e oe klasket harlui aneze, red deze bepred beza war vrank.
(3) Reiñ treujoù e-lec'h brankoù : voir treujoù.
- brank .2
- brankadbrankad
m. –où
(1) Contenu d'une branche.
●(1904) DBFV 30a. brankad, m., tr. «branchage.»
(2) Grappe de.
●(1977) PBDZ 717. (Douarnenez) brankad, brankadoù, tr. «grappe (de moules, etc.).»
(3) sens fig. Branche (d'une science, etc.).
●(1909) FHAB C'hwevrer 47. n'eus ket eur brankad skianchou ha n'en defe bet an dro d'ober anaoudegez gantan.
- brankadur
- brankaj
- brankañ / brankiñbrankañ / brankiñ
v. intr.
(1) (en plt des céréales) Taller.
●(1872) ROU 99a. Ramifier (se), tr. «Branka.»
●(1922) FHAB Mae 153. An ed (...) a rank kaout ear, sklerijenn, heol tomm evit kreski, en em zispaka, branka, ober korzennou teo ha pennou mat, pennou bras. (...) e teu an ed, da viz meurs ha miz ebrel, da vranka, da ober bodadou, ha var eun eden hadet e c'hell sevel dek, pemzek korzen hag ouspen awechou. ●154. Abenn an eiz a viz eost e oant branket mat (...) Branka a rejont a-nevez (...) Da hanter veurz o doa branket adarre. ●(1927) GERI.Ern 65. branka(ñ) v. n., tr. «taller, pousser des rejetons (des céréales).» ●(1934) BRUS 85. Taller, tr. «brankein.»
(2) sens fig. =
●(1994) HETO 82-83. (Gwill) Me oa triweh vloaz ma-unan pa oan dimezet (…). (Ar Mêr) Da driweh vloaz ? Eun tamm koz ive. 'Benn neuze e vez krog e skiant da vrankañ. (Gwill) Ma oa krog ma skiant da vrankañ, 'benn neuze, goude 'nevoa ket greet avad.
(3) Bifurquer.
●(1931) VALL 66b. Bifurquer, tr. «branka.»
- brankard
- brankekbrankek
adj.
(1) Branchu.
●(1732) GReg 114a. Branchu, uë, tr. «Brancqec.» ●930b. Arbre touffu, tr. «Guezen bochennecq, ou bodennecq, ou brancqecq.»
●(1890) MOA 149a. Branchu, tr. «brankek.»
●(1904) DBFV 30a. brankek, adj., tr. «branchu.»
(2) (Corne) à plusieurs ramures.
●(1939) MGGD 47-48. eur re-gerniou brankek.
(3) (Chose) qui a plusieurs branches.
●(c.1718) CHal.ms ii. Lustre de sale, tr. «ur c'hantouler branquec.»
●(1904) DBFV 30a. kantulér brankek, tr. «chandelier à branches, lustre.»
- brankenn
- branketbranket
adj.
(1) Perché sur une branche, branché.
●(c.1836) COM I moj. 2. Eur pez Brân-zû, branket war eur wézen.
(2) Accoudé.
●(1958) BLBR 114/14. Branket. Harpet war an divreh pe war an ilinou. «Branket eo ouz an daol» (...) Da zul en iliz e welet ivez gwazed branket war o hadoriou.
(3) Branchu.
●(1904) DBFV 30a. branket, tr. «branchu.»
- brankiñbrankiñ
voir brankañ
- brankodetbrankodet
adj. Arc-bouté.
●(1878) EKG II 140. P'am boa gellet sevel va diouskoaz er meaz, e chomchon eur pennad, brankodet enn daou du.
- brannadbrannad
voir broenad
- brañsellbrañsell
f. & adv. –où
I. F.
A. (concret)
(1) Balançoire.
●(1464) Cms (d’après GMB 79). Brancel (branle). ●(1499) Ca 25b. Brancell. g. brancelle.
●(1659) SCger 16b. brandelle, tr. «brancell.» ●(1732) GReg 194b. Brandilloire, ce qui sert à se brandiller, tr. «Brancell. p. brancellou. (Van[netois] id[em] p ëu.).»
●(1904) DBFV 30a. bransel, tr. «f. pl. –lleu, tr. «balançoire, escarpolette.» ●(1919) DBFVsup 11b. branstell (B[as] v[annetais] bransel.
(2) Berceau suspendu.
●(1867) FHB 134/237a. lenva en ho c'havel, dihuna an oll euz ho bransel. ●(1868) FHB 203/372b. dalc'h-mad o chasa gueach var eur vransel, gueach var eur c'havel. ●(1876) TDE.BF 71. Brañsell, s. f., tr. «Berceau, petit lit établi de telle sorte que l'on peut y bercer les enfants.»
(3) Branle, hamac.
●(1732) GReg 114. Branle, lit de soldats & de matelots suspendu par des cordes sous le pont du vaisseau, tr. «brancell. p. brancellou.»
●(1915) HBPR 198. Bransellou oa istribill ouz an neac'h d'ar gambr. E pep bransell, oa daou velek. Hag evel ma oa ber ar vransel ho zreid ive a ioa an eil deuz penn egile.
B. (abstrait) Balancement.
●(1973) SKVT II 16. gant ur brañsell gorrek ha meurdezuz.
II. Adv.
(1) A-vrañsell : chancelant.
●(1954) BGUE 32/8. Mont e hramb, difonn hag a vransel.
(2) E brañsell : en branle.
●(1530) Pm 244. Mar roez da loquancc en brancel, tr. «Aussi facile (que soit) ton éloquence (mise) en branle.»
- brañsell-divrañsellbrañsell-divrañsell
adj. Toujours en mouvement oscillatoire.
●(1973) SKVT II 16. ur gouzoug hir brañsell-divrañsell dezhañ, ha daou bikol bos, div wir dorgenn war e gein !
- brañselladurbrañselladur
m.
(1) Chancèlement.
●(1732) GReg 114b. Brandillement, agitation, tr. «Brancelladur.»
●(1907) FHAB Even 98. Ma n'eus termen ebed d'ar renkad traou a ro branselladur pe baouez an eil d'egile.
(2) Oscillation.
●(1931) VALL 519a. Oscillation, tr. «brañselladur m.»
(3) (marine) Tangage.
●(1732) GReg 114b. Le branle d'un navire, tr. «brancelladur al lestr.»
- brañsellañbrañsellañ
voir brañsellat
- brañsellat / brañsellañ / brañselliñbrañsellat / brañsellañ / brañselliñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Balancer.
●(1659) SCger 16b. brandiller, tr. «brancellat.»
●(1874) FHB 487/129a. da lavaret eo eun treust a lakeant a istribil pe a zibrad, en hevelep doare ma c'hellet he vransellat. ●(1877) BSA 287. Aveac'h ma clever an trouz skanv euz an avel o vransellat, a amzer da amzer, an delliou er guez.
●(1876) TDE.BF 71a. Brañsellat, v. a., tr. «Bercer, agiter, balancer, chanceler.»
●(1904) DBFV 30a. bransellat, bransellein, v. a., tr. «brandiller, branler, balancer.»
►[au passif]
●(1849) LLB 506. er varteloded ar er mor branselet. ●(1864) JKS 104. N'en em harpit ket war eur gorsen a zo bransellet gant ann avel.
●(1984) HBPD 220-221. galùet e vezé en dud d'en iliz get ur gragel vras, douget get ur hlohér ha bransellet geton.
(2) Brañsellat e gorf : marcher en chancelant.
●(1937) DIHU 316/348. Kerhet e hrant (...) en ur vransellat ou horv divalaù, ou divréh hir a skrebill dohtè, èl a pe vehent diskoéiet...
(3) Bercer, agiter.
●(1876) TDE.BF 71. Brañsella, tr. «bercer, agiter.» ●(1877) BSA 282. ep ma vije deuet an disterra avel da vransellat ar sclerijen-se.
II. V. intr.
A.
(1) Se brandiller.
●(1659) SCger 133b. brancellat, tr. «se brandiller.» ●(1732) GReg 114b. Brandiller, se brandiller, s'agiter en l'air sur une branche noüée, sur une corde, &c., tr. «Brancellat. pr. brancellet.»
●(1925) SFKH 14. er hloh e vransel hag e son.
(2) Être agité (par le vent, la houle).
●(1849) LLB 1345-1346. [en ahuel] E laka (…) / Er gué de vranselat. ●(1877) BSA 121. al lestr a veler o vranzellat en eur fesoun scrijus. ●(1885) KAV 20. En ho kinou un dant benag / A vransello anter distag. ●(1897) EST 23. Er blaiad e vransel hag e gouéh tro ha tro, tr. «Le blé chancelle et tombe de toutes parts.»
●(1904) DBFV 30a. bransellat, bransellein, v. n., tr. «vaciller, être agité.» ●(1923) KNOL 56. Eur vag oa eno o vransellat var al lano.
(3) Chanceler, tituber.
●(1499) Ca 25b. Brallaff. g. braller vid in brancellat. ●Brancellat. g. branceller. l. vacillo / as vide in flotaff.
●(c.1718) CHal.ms iv. Il a trop beu, il fait des S, tr. «iuet endes ré Lusquenein ara, strebautein ara, brancellat ara en e guerh.» ●(1710) IN I 319. Ar Roue bras (…) a savas peguement bennâc ma oa clàn, hac a yeas d'o c'hambr en ur vrancellat quer sempl oa.
●(1854) PSA I 311. é vrancellat ar er vorden ag en abim.
●(1904) DBFV 30a. bransellat, bransellein, v. n., tr. «chanceler.» ●(1914) FHAB Gouere 210. Mont a reas en eur vransellat, ar paour kez, n'eo ket gant ar vesventi, mes gant ar spont.
(4) (en plt d'un véhicule) S'ébranler.
●(1897) EST 27. Er har bras e vransel, el loned e zihuéh, tr. «La grande voiture s'ébranle, les bêtes sont essoufflées.»
●(1904) DBFV 30a. bransellat, bransellein, v. n., tr. «s'ébranler.»
B. sens fig. =
●(1710) IN I 256. ar vignounaich faus a laca ive speret un den da vezevelli ha da drei en hevelep-fæçon ma teu da vrancellat.
III. V. pron. réfl. En em vrañsellat : se balancer.
●(1732) GReg 114b. Brandiller, se brandiller, s'agiter en l'air sur une branche noüée, sur une corde, &c., tr. «em vrancellat. pr. em vrancellet.»
- brañselled
- brañsellek
- brañsellerezh
- brañsellet
- brañselliñbrañselliñ
voir brañsellat
- brañsellus
- brañsi-brañsell
- brañsigellbrañsigell
f. –où Balançoire.
●(1876) TDE.BF 71. Brañsigell, tr. «s. f. Balançoire, escarpolette ; pl. ou.»
●(1904) DBFV 30a. bransigel, tr. «f. pl. –lleu, tr. «balançoire, escarpolette.» ●(1955) STBJ 191. staliou-termaji, kezek koad, brañsigellou, sirkou, gourenerien ha kurioziteou-all a bep seurt hag a vouzare an holl gant cholori o muzikou.
- brañsigellañbrañsigellañ
voir brañsigellat
- brañsigellat / brañsigellañ / brañsigelliñbrañsigellat / brañsigellañ / brañsigelliñ
v.
I. V. intr.
(1) Jouer à la balançoire.
●(1876) TDE.BF 71a. Brañsigella, v. n., tr. «Se balancer sur l'escarpolette.»
(2) Être agité (par le vent, etc.).
●(1904) DBFV 30a. bransigellat, v. n., tr. «vaciller, être agité.» ●(1924) BILZbubr Mae/950. plun e lost gwerc'hlas, lugernus, o vransigellat war e gein [ar c'hilhog]. ●(1924) BILZbubr Here/1091. Hag a-nerz e gorf, ar pôtr a bolee. Bransigellat a rê ar vag.
(3) Osciller, balancer.
●(1904) DBFV 30a. bransigellat, v. n., tr. «brandiller, branler, balancer.» ●(1955) STBJ 149. an horolaj en he arbel, gant eur mell momeder koueor lugernus o vrañsigellat hag oc'h ober tik-tak hep ehan. ●(1955) VBRU 31. Ha me kerkent all war ar c’hae d’ober va genou bras, met netra ne welis nemet boned krevek ar priñs o vransigellat a-us d’ur morad ofiserien a renk uhel, rak ur stumm fentus da gerzhout en devoa ar freilhennek treut-kagn-se.
(4) Chanceler, vaciller sur ses jambes.
●(1904) DBFV 30a. bransigellat, v. n., tr. «chanceler.» ●(1986) HYZH 167-168/23. (Pontekroaz) brañsigellañ : vaciller sur ses jambes.
(5) S'ébranler.
●(1904) DBFV 30a. bransigellat, v. n., tr. «s'ébranler.»
II. V. tr. d.
(1) =
●(1904) DBFV 30a. bransigellat, v. a., tr. «brandiller, branler, balancer.»
(2) [au passif] Cahoter.
●(1876) TDE.BF 71a. Brañsigellet omp er c'harr-ma, tr. «nous sommes cahotés dans cette voiture.»
- brañsigellerbrañsigeller
m. –ion fam. Brañsigellerion c'hwibed : petits joueurs, petits bras.
●(1934) MAAZ 151. Hennen e gavè de chonjal ne oè chistraerion ha brunellerion Pipi Latira, nameit bransigellerion huibed étal er ré-man.
- brañsigellet
- brañsigelliñbrañsigelliñ
voir brañsigellat