Devri

Recherche 'b...' : 5779 mots trouvés

Page 87 : de bran-vuzhug (4301) à bransigellin (4350) :
  • bran-vuzhug
    bran-vuzhug

    f. brini-buzhug (ornithologie) Rouge-gorge.

    ●(1931) GWAL 136-137/424. (Pluzuned) Bran-buzug (bran-vuzug) : boc'h-ruzig (gg. Liester brini-buzug).

  • brañch
    brañch

    s. –où Branche.

    ●(1633) Nom 97a-b. Ramus, brachium arboris : rameau, branche, ramseau : brancq, braing, scoultr. ●237b. Concædes : branches d'arbres couppez : branchou guez trouchet.

  • brand
    brand

    m. –où Branle, hamac.

    ●(1744) L'Arm 36b. Branle, lit suspendu, tr. «Brande.. eu. m.» ●143a. Lit suspendu, branle, tr. «Brande.. eu. m.» ●367b. Strapontin, Branle, Hamac, tr. «Brande.» ●449a. Hamac, tr. «Brande.. eu. m.»

    ●(1904) DBFV 30a. brand, m. pl. eu, tr. «brande, lit suspendu, hamac, estrapontin.»

  • brandell .1
    brandell .1

    f. Brandelle.

    ●(c.1718) CHal.ms i. brandelle, tr. «v/brandell'.»

    ●(1904) DBFV 30a. brandel, f., tr. «brandelle (Ch. ms.).»

  • brandell .2
    brandell .2

    voir branell

    Bezañ kouezhet e vrandelloù : être consterné.

    ●(1991) (Ki) PONTEKROAZ J.-Y. Lagadeg. Kouezhet e vrandaeloù dezhañ. Kouezhet ma brandaeloù din.

  • Branderion
    Branderion

    n. de l. Brandérion.

    I.

    ●(1748) CI.pou 69. Branderion, Préderian.

    ●(1902) LZBg Mae 100. Branderion. ●(1905) ALMA 70. Branderion. ●(1905) DIHU 04/74. é Prederion. ●(1911) DIHU 73/282. Breskerion Prederion e zou diés touch dohté péchans ? ●(1934) BRUS 294. Prederion.

    II. Blasons populaires.

    (1) Dicton à propos de prêtres du canton de Brandérion.

    ●(1902-1905) LARB 174a. Ma faut d'oh, kleùet ur son-son / Ar er Bersoñned ag er hanton, (...) Konzamb a gani Perderion / Ind e lar : aneh zou ur "bon garçon" // Ind e lar : aneh zou "bon garçon". / Ne blij ket oah d'en ol 'nehon, // Agost me ma ur hèh dén peur / Ag e lauk er guin hag e iv deur. ●175b. note des éditeurs : "Perderion : prononciation ancienne de Branderion".

    (2) Dicton à propos de prêtres du Vannetais.

    ●(1911) DIHU 73/283. Diar er véléan eùé é hes bet saùet lavareu. Chetu amen unan dastumet é Kervignag : Damb dehi, / E lar person Bredeui, / D'émen ? / E lar hani Baden, / D'Intron Varia er Brandon, / E lar hani Prederion, / Me iei eùé, / E lar hani Breleuiné; / Me béiou bouteillad, / E lar hani Pluergad. / Te lar, mitenneg, / E lar kuré bras Pléheneg !.

    (3) Surnom des habitants de Brandérion : voir bresker.

  • Brandevi
    Brandevi

    n. de l. Brandivy.

    (1) Brandevi.

    ●(1902) LZBg Mae 100. Bredeùi. ●(1934) BRUS 294. Bredeui.

    (2) Dicton à propos de prêtres du Vannetais.

    ●(1911) DIHU 73/283. Diar er véléan eùé é hes bet saùet lavareu. Chetu amen unan dastumet é Kervignag : Damb dehi, / E lar person Bredeui, / D'émen ? / E lar hani Baden, / D'Intron Varia er Brandon, / E lar hani Prederion, / Me iei eùé, / E lar hani Breleuiné; / Me béiou bouteillad, / E lar hani Pluergad. / Te lar, mitenneg, / E lar kuré bras Pléheneg !

  • brandign
    brandign

    m. Brandy.

    ●(1877) EKG I 18. ar Zaozoun a gaf ive mad ho banne guin-ardant, a reont brandign anezhan.

  • brandon
    brandon

    m. –ioù

    (1) Brandon.

    ●(1464) Cms (d’après DEBm 235). Brandonn, brandon, torche. ●(1499) Ca 25b. Brandon. gallice idem. l. hec fax / is. ●(c.1500) Cb 29a. Brandon. g. idem. l. hec fax / cis. ●g. petit brandon. b. brandonic.

    ●(1744) L'Arm 423a. Brandon, tr. «Brandon. m. Nous l'entendons, suivant le breton, des bouchons de cabaret»

    (2) Bouchon, enseigne de cabaret.

    ●(c.1718) CHal.ms i. bouchon de tauerne, tr. «ur bouchon tauarn', ur brandon.» ●(1744) L'Arm 34a. Bouchon de cabaret, tr. «Brandon.. nieu. m.»

    ●(1856) VNA 180. je vois l'enseigne, tr. «me huél er brandon.»

    ●(1904) DBFV 30a. brandon, m., tr. «bouchon de cabaret.» ●(1939) RIBA 161. n'en des brandon erbet doh men dor-mé.

    (3) Barr-brandon : bouchon, enseigne de cabaret.

    ●(1877) EFV 2. pe huélamb ur barr brandon doh un ty, ur merch é penaus é hès tavarn inou.

  • brandonañ
    brandonañ

    v. tr. d. Brandonner.

    ●(c.1500) Cb 29a. g. faire brandons. b. brandonaff. ●(1521) Cc [brandonaff]. gal. brandonner. b. brandonaff.

  • branell
    branell

    f. –où, branilli

    (1) Béquille.

    ●(c.1718) CHal.ms i. anille, tr. «brenel, breneleu, bail, baileu, mal maleu Ie crois ce dernier meilleur pour vne male et des bougettes.» ●Bequille, bequill' v/mal, querhein ar valeu, marcher auec des bequilles, on dit aussi en quelques endroits brenel, brenelleu. ●(1732) GReg 90a. Bequille qu'on met sous les aisselles quand on est entrepris des jambes &c., tr. «branell. p. branellou.»

    ●(1827/29) VSA 2147. chetu evrandelou en quichen an arched. ●(1864) SMM 129. branellou pe vizier loaec. ●(1866) FHB 92/316a. guellout bale var branellou. ●(1868) FHB 171/115b. bizier loaeg pe branilli. ●(1868) KMM 279. o velet Mac'harit eb e flac'hou (eb e branellou). ●(1887) SRD 21. eunn den kamm harpet var diou vranell.

    ●(1904) DBFV 31b. brenel, s. pl. –lleu, tr. «béquille (Ch. ms.).» ●(1907) PERS 275. lezel ho pranellou a gostez, evit mad. ●(1927) GERI.Ern 65. branell f., tr. «Béquille.» ●(1928) LEAN 24. bale gant e vranellou. ●(1966) LIMO 19 août. harpet ar é vrandelleu.

    (2) (en plt d'une charrue) Traversier où s'appuie l'age de la charrue.

    ●(1732) GReg 155a. Le traversier où est appuyé la latte, tr. «Ar branell.»

    ●(1876) TDE.BF 70b. Branell, s. f., tr. «Le traversier de la charrue.»

    ●(1927) GERI.Ern 65. branell f., tr. «traversier où s'appuie la gaule de la charrue.»

    (3) Loquet.

    ●(1499) Ca 25b. Branell. g. vertenelle de huys.

    ●(1876) TDE.BF 70b. Branell, s. f., tr. «loquet de porte.»

    ●(1927) GERI.Ern 65. branell f., tr. «loquet d'une porte.»

    (4) (marine) Taquet d'amarrage.

    ●(1983) TDBP IV 24. Ur vranell, tr. «un taquet d'amarrage.»

    (5) Pièce de bois ovale percée d'un trou à chaque extrémité dans lesquelles passe une corde pour boucler et assurer un faix.

    ●(1975) LLMM 170/186. a-hed an deiz e kleved : « yachañ(1), stardañ ! yachañ, stardañ ! yachañ, stardañ ! » p'edo ar baotred, lod o sachañ war ar fun hag unan all, pignet war ar c'harr o sachañ eus e du goude bezañ lakaet penn ar fun da dremen dre doulloù ar vranell. (1) sachañ. ●(1984) ECDR 162. Gant ar falz e troc'he hag e lakae an drammoù war ar gordenn. Ur skoulm gant ar gordenn war ar vranell, hag e save ar bec'h war e choug.

    (6) C’hoari ar vranell / branell : jeu du tourniquet (jeu de hasard).

    ●(1659) SCger 133b. branel, tr. «tourniquel.» ●(1732) GReg 932b. Joüer au tourniquet, tr. « c'hoari-'r vranell. pr. c'hoaryet. »

    ●(1876) TDE.BF 70b. branell, s. f., tr. « Tourniquet, sorte de jeu de hasard ». ●C'hoari ar vranell, tr. « jouer au tourniquet, jeu du tourniquet. » ●89a. C’hoari ar vranell, tr. «Jeu du tourniquet, jouer à ce jeu.»

    ●(1927) GERI.Ern 65. branell f., tr. «jeu du tourniquet.»

    (7) Délot.

    ●(1890) MOA 207b. Délot, tr. «Branell, – troell, f. ; voy. Manivelle.»

    (8) Caleçon.

    ●(1876) TDE.BF 70b. Branell, s. f., tr. «Caleçon.»

    (9) plais. Narine.

    ●(1867) BUE 139. klozet e oe he daoulagad ha branello he fri d’ehan. ●(1889) CDB 175. peb branel hi fri, tr. «chaque narine de son nez.»

  • branell-dreid
    branell-dreid

    f. branelloù-treid Échasse.

    ●(1876) TDE.BF 70b. Branell-treid, s. f., tr. «Echasse ; pl. branellou-treid.»

    ●(1927) GERI.Ern 65. branell-dreid f., tr. «échasse.»

  • branellañ
    branellañ

    v. tr. d. Fermer au loquet.

    ●(1931) VALL 432a. fermer au loquet, tr. «branella.»

  • branellat
    branellat

    v.

    (1) V. intr. Jouer au tourniquet.

    ●(1732) GReg 932b. Joüer au tourniquet, tr. « Branellat. pr. branellet. »

    ●(1876) TDE.BF 70b. Branellat, v. n., tr. «Jouer au tourniquet.»

    ●(1927) GERI.Ern 65. branellat, tr. «y jouer [au tourniquet].»

    (2) V. tr. d. Ébranler.

    ●(1867) BSSo 8. Sant Sorlein é laquat é dreid ar zoar Toulous, en doé branellet mad trôn Satan.

  • branelleg
    branelleg

    m. Béquillard.

    ●(1876) TDE.BF 70b. Branellek, s. m., tr. «Qui marche ordinairement avec des béquilles.»

    ●(1927) GERI.Ern 65. branelleg m., tr. «qui a des béquilles.»

  • branellek
    branellek

    adj. Béquillard.

    ●(1914) DFBP 31a. béquillard, tr. «branellek.» ●(1927) GERI.Ern 65. branellek adj., tr. «qui a des béquilles.» ●(1962) EGRH I 19. branellek a., tr. « qui marche avec des béquilles (L.G., Tr.). »

  • branesk
    branesk

    voir broen-hesk

  • Brangilli
    Brangilli

    n. de l. Koad Brangilli : forêt de Branguilly.

    ●(1839) BESquil 462. én ur hoêd hanhuet Branguilly, toste de Rohan, é escobti Gùénèd.

  • braniellat
    braniellat

    v. intr. Chanceler.

    ●(1838) CGK 8. Braniellat ra ma diou harr.

  • brank .1
    brank .1

    m. –où, brinker, brinkier, brenkeier

    I.

    (1) Branche.

    ●(1633) Nom 76b. Internodium : l'entre-deux des nœud : an cleus ma sorty an brancquou. ●97a-b. Ramus, brachium arboris : rameau, branche, ramseau : brancq, braing, scoultr. ●97b. Ramale : branche coupée, ou inutile : brancq trouchet, discoultr. ●98a. Frons, frondis : fueille, rameau, ou ramseau des arbres : delyen scoultr, brancq. ●101b-102a. Palmes pampinarius, pampinarium, colis : sarment qui porte fueilles seulement sans fruict : an brancouigou munut fall á vez ouz an guez.

    ●(1659) SCger 63b. grape de raisin, tr. «branc raisin.» ●101a. rameau, tr. «branq.» ●(1732) GReg 114a. Branche coupée pour faire des fagots &c., tr. «Brancq. p. brancqou, brancqéyer.» ●(1767) ISpour 358. el ur brancq disflosquet doh ur ùenn. ●(1790) MG 349. en tavarnour e gueméras deur béniguét, hac e hum laquas guet ur branq-loré de véniguein er gambr. ●(1792) HS 122. èl ma passai édan unn erüenn, é vleaue, peré e oai hir ha stanc hemp hou far, e louyass ér breinquyér. ●195. ur üéenn e ïai bed en Nean ; hé breinquyér e douchai enn-eu bèenn ag er bet. ●(17--) TE 15. ur branq loré glaz.

    ●(1818) HJC 216. ma ta en ïnet ag en aër de reposeign ar i brenquer. ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 130. brinquér boutet én doar. ●(1846) BAZ 259. gant brancou guez. ●(1869) SAG 298. ne vele ket brankou ar guez o vranzkellat. ●(1877) BSA 17. Ar brancou sec'het en eun taol.

    ●(1904) DBFV 30a. brank, m. pl. eu, tr. «branche (d'arbre).» ●(1908) DIHU 34/58. en dél doh er brinkér. ●(1908) FHAB Meurzh 92. eul lapous fichet var eur brank a gane. ●(1912) MMKE 38. kuitet 'n eus e vrankig. ●108. brankou an ivin glaz. ●(1934) PONT 28. eun aval eus ar brank. ●(1961) LLMM 86/155. e oa dija splann an deiz hag a-heligentañ e richane an evnigoù er brankoù skav ha spern-gwenn.

    (2) sens fig. Branche (de famille, etc.).

    ●(1877) BSA 13. ar branc ma tle dont anezhan mam Salver ar bed.

    ●(1904) DBFV 30a. brank, m. pl. eu, tr. «rameau (généalogique).» ●(1904) KANngalon Du 246. Ho relijion a zo eur brank euz ann Iliz. ●(1911) BUAZperrot 346. Eur brank zoken eus familh an impalaër, ar Flavianed, a oue badezet en amzer-ze.

    (3) sens fig. Rameau (de la jeunesse).

    ●(1530) Pm 244. Mar franc eu an branc az youanctet, tr. Herve Bihan « Si épanoui que soit le rameau de ta jeunesse »

    (4) Quillon.

    ●(1744) L'Arm 318b. Quilon, tr. «Branque er gléan.»

    ●(1904) DBFV 30a. brank, m. pl. eu, tr. «quillon (d'épée).»

    (5) Branche (de lunettes).

    ●(1924) ZAMA 172. a-drenv e lunedou brankou aour.

    (6) Brancard.

    ●(1904) DBFV 30a. brank, m. pl. eu, tr. «bras (de civière).» ●(1982) PBLS 246. (Langoned) brankou, tr. «brancards.»

    (7) Branche (de chandelier).

    ●(17--) TE 95. en Hantulér eur (…) huéh branq staguét tro-ha-tro d'er oalèn, péhani e formai ur seihvèt branq.

    (8) Grappe (de raisin).

    ●(1633) Nom 71a. Vua, racemus, botrys : raisin, grappe de raisin : ræsin, grap pe brancq ræsin.

    ●(1904) DBFV 30a. brank, m. pl. eu, tr. «grappe (de raisin).»

    (9) Aile (de moulin).

    ●(c.1718) CHal.ms i. les ailes d'un moulin a vent, tr. «branqueu ur velin a aüel', diureh ur velin a aüel.» ●(1744) L'Arm 9b. Aîle d'un Moulin, tr. «Branque. m.»

    ●(1904) DBFV 30a. brank, m. pl. eu, tr. «aile (d'un moulin).»

    (10) (domaine maritime) Courant.

    ●(1979) VSDZ 106. (Douarnenez) brenkeier deus ar Gulf stream, tr. (p. 270) «des courants du Gulf Stream.»

    (11) Bois (de cervidé).

    ●(1633) Nom 28a. Rami cornum : branches, rameaux, ou iets de cornes : an brancquou, pe an taul ves an cornou.

    II.

    (1) Chom war vrank : attendre.

    ●(1965) BRUD 20/9 (T) E. ar Barzhig. Ha c'hoaz eur wech lakaet ar hoüez da zeha, e oa mad chom war vrank gand doan ouz al laeron pe an avel. ●(1970) BHAF 120 (T) E. ar Barzhig. Med ar hast a gaouenn ne oa ket chomet war vrank, na ne oa.

    (2) Bezañ war vrank : (s’)attendre.

    ●(1965) BRUD 20/28 (T) E. ar Barzhig. Med morse ne ouezas ar plahig e veze he mignon war vrank. ●(1968) LOLE 55 (T) *Roc'h Vur. Paourkeiz tud yaouank ! Tamm ha tamm e oe klasket harlui aneze, red deze bepred beza war vrank.

    (3) Reiñ treujoù e-lec'h brankoù : voir treujoù.

  • brank .2
    brank .2

    m. (argot de La Roche-Derrien) Sou. cf. blank

    ●(1980) PEAS 59. Brank, gwenneg.

  • brankad
    brankad

    m. –où

    (1) Contenu d'une branche.

    ●(1904) DBFV 30a. brankad, m., tr. «branchage.»

    (2) Grappe de.

    ●(1977) PBDZ 717. (Douarnenez) brankad, brankadoù, tr. «grappe (de moules, etc.).»

    (3) sens fig. Branche (d'une science, etc.).

    ●(1909) FHAB C'hwevrer 47. n'eus ket eur brankad skianchou ha n'en defe bet an dro d'ober anaoudegez gantan.

  • brankadur
    brankadur

    m. Ramification.

    ●(1931) VALL 620b. Ramification, tr. «brankadur m.»

  • brankaj
    brankaj

    m. Branchage.

    ●(1904) DBFV 30a. brankaj, m., tr. «branchage.»

  • brankañ / brankiñ
    brankañ / brankiñ

    v. intr.

    (1) (en plt des céréales) Taller.

    ●(1872) ROU 99a. Ramifier (se), tr. «Branka.»

    ●(1922) FHAB Mae 153. An ed (...) a rank kaout ear, sklerijenn, heol tomm evit kreski, en em zispaka, branka, ober korzennou teo ha pennou mat, pennou bras. (...) e teu an ed, da viz meurs ha miz ebrel, da vranka, da ober bodadou, ha var eun eden hadet e c'hell sevel dek, pemzek korzen hag ouspen awechou. ●154. Abenn an eiz a viz eost e oant branket mat (...) Branka a rejont a-nevez (...) Da hanter veurz o doa branket adarre. ●(1927) GERI.Ern 65. branka(ñ) v. n., tr. «taller, pousser des rejetons (des céréales).» ●(1934) BRUS 85. Taller, tr. «brankein.»

    (2) sens fig. =

    ●(1994) HETO 82-83. (Gwill) Me oa triweh vloaz ma-unan pa oan dimezet (…). (Ar Mêr) Da driweh vloaz ? Eun tamm koz ive. 'Benn neuze e vez krog e skiant da vrankañ. (Gwill) Ma oa krog ma skiant da vrankañ, 'benn neuze, goude 'nevoa ket greet avad.

    (3) Bifurquer.

    ●(1931) VALL 66b. Bifurquer, tr. «branka.»

  • brankard
    brankard

    m. –où

    (1) Brancard, limon.

    ●(1904) DBFV 30a. brankard, m. pl. eu, tr. «brancard, limon.»

    (2) [au plur. après un art. ind.] Ur brankardoù : une civière.

    ●(1866) FHB 84/250b. douguet var eur brancardou. ●(1866) FHB 90/298b. eur c'hravaz pe eur brancardou.

  • brankek
    brankek

    adj.

    (1) Branchu.

    ●(1732) GReg 114a. Branchu, uë, tr. «Brancqec.» ●930b. Arbre touffu, tr. «Guezen bochennecq, ou bodennecq, ou brancqecq.»

    ●(1890) MOA 149a. Branchu, tr. «brankek.»

    ●(1904) DBFV 30a. brankek, adj., tr. «branchu.»

    (2) (Corne) à plusieurs ramures.

    ●(1939) MGGD 47-48. eur re-gerniou brankek.

    (3) (Chose) qui a plusieurs branches.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. Lustre de sale, tr. «ur c'hantouler branquec.»

    ●(1904) DBFV 30a. kantulér brankek, tr. «chandelier à branches, lustre.»

  • brankenn
    brankenn

    f. –où Branche.

    ●(1659) SCyez 12b. Brancqen brancq, tr. «branche.»

    ●(1869) FHB 237/222a. dindan ar vranken a neus re a vec'h.

  • branket
    branket

    adj.

    (1) Perché sur une branche, branché.

    ●(c.1836) COM I moj. 2. Eur pez Brân-zû, branket war eur wézen.

    (2) Accoudé.

    ●(1958) BLBR 114/14. Branket. Harpet war an divreh pe war an ilinou. «Branket eo ouz an daol» (...) Da zul en iliz e welet ivez gwazed branket war o hadoriou.

    (3) Branchu.

    ●(1904) DBFV 30a. branket, tr. «branchu.»

  • brankiñ
    brankiñ

    voir brankañ

  • brankodet
    brankodet

    adj. Arc-bouté.

    ●(1878) EKG II 140. P'am boa gellet sevel va diouskoaz er meaz, e chomchon eur pennad, brankodet enn daou du.

  • brannad
    brannad

    voir broenad

  • brañsell
    brañsell

    f. & adv. –où

    I. F.

    A. (concret)

    (1) Balançoire.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 79). Brancel (branle). ●(1499) Ca 25b. Brancell. g. brancelle.

    ●(1659) SCger 16b. brandelle, tr. «brancell.» ●(1732) GReg 194b. Brandilloire, ce qui sert à se brandiller, tr. «Brancell. p. brancellou. (Van[netois] id[em] p ëu.).»

    ●(1904) DBFV 30a. bransel, tr. «f. pl. –lleu, tr. «balançoire, escarpolette.» ●(1919) DBFVsup 11b. branstell (B[as] v[annetais] bransel.

    (2) Berceau suspendu.

    ●(1867) FHB 134/237a. lenva en ho c'havel, dihuna an oll euz ho bransel. ●(1868) FHB 203/372b. dalc'h-mad o chasa gueach var eur vransel, gueach var eur c'havel. ●(1876) TDE.BF 71. Brañsell, s. f., tr. «Berceau, petit lit établi de telle sorte que l'on peut y bercer les enfants.»

    (3) Branle, hamac.

    ●(1732) GReg 114. Branle, lit de soldats & de matelots suspendu par des cordes sous le pont du vaisseau, tr. «brancell. p. brancellou.»

    ●(1915) HBPR 198. Bransellou oa istribill ouz an neac'h d'ar gambr. E pep bransell, oa daou velek. Hag evel ma oa ber ar vransel ho zreid ive a ioa an eil deuz penn egile.

    B. (abstrait) Balancement.

    ●(1973) SKVT II 16. gant ur brañsell gorrek ha meurdezuz.

    II. Adv.

    (1) A-vrañsell : chancelant.

    ●(1954) BGUE 32/8. Mont e hramb, difonn hag a vransel.

    (2) E brañsell : en branle.

    ●(1530) Pm 244. Mar roez da loquancc en brancel, tr. «Aussi facile (que soit) ton éloquence (mise) en branle.»

  • brañsell-divrañsell
    brañsell-divrañsell

    adj. Toujours en mouvement oscillatoire.

    ●(1973) SKVT II 16. ur gouzoug hir brañsell-divrañsell dezhañ, ha daou bikol bos, div wir dorgenn war e gein !

  • brañselladur
    brañselladur

    m.

    (1) Chancèlement.

    ●(1732) GReg 114b. Brandillement, agitation, tr. «Brancelladur.»

    ●(1907) FHAB Even 98. Ma n'eus termen ebed d'ar renkad traou a ro branselladur pe baouez an eil d'egile.

    (2) Oscillation.

    ●(1931) VALL 519a. Oscillation, tr. «brañselladur m.»

    (3) (marine) Tangage.

    ●(1732) GReg 114b. Le branle d'un navire, tr. «brancelladur al lestr.»

  • brañsellañ
    brañsellañ

    voir brañsellat

  • brañsellat / brañsellañ / brañselliñ
    brañsellat / brañsellañ / brañselliñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Balancer.

    ●(1659) SCger 16b. brandiller, tr. «brancellat.»

    ●(1874) FHB 487/129a. da lavaret eo eun treust a lakeant a istribil pe a zibrad, en hevelep doare ma c'hellet he vransellat. ●(1877) BSA 287. Aveac'h ma clever an trouz skanv euz an avel o vransellat, a amzer da amzer, an delliou er guez.

    ●(1876) TDE.BF 71a. Brañsellat, v. a., tr. «Bercer, agiter, balancer, chanceler.»

    ●(1904) DBFV 30a. bransellat, bransellein, v. a., tr. «brandiller, branler, balancer.»

    ►[au passif]

    ●(1849) LLB 506. er varteloded ar er mor branselet. ●(1864) JKS 104. N'en em harpit ket war eur gorsen a zo bransellet gant ann avel.

    ●(1984) HBPD 220-221. galùet e vezé en dud d'en iliz get ur gragel vras, douget get ur hlohér ha bransellet geton.

    (2) Brañsellat e gorf : marcher en chancelant.

    ●(1937) DIHU 316/348. Kerhet e hrant (...) en ur vransellat ou horv divalaù, ou divréh hir a skrebill dohtè, èl a pe vehent diskoéiet...

    (3) Bercer, agiter.

    ●(1876) TDE.BF 71. Brañsella, tr. «bercer, agiter.» ●(1877) BSA 282. ep ma vije deuet an disterra avel da vransellat ar sclerijen-se.

    II. V. intr.

    A.

    (1) Se brandiller.

    ●(1659) SCger 133b. brancellat, tr. «se brandiller.» ●(1732) GReg 114b. Brandiller, se brandiller, s'agiter en l'air sur une branche noüée, sur une corde, &c., tr. «Brancellat. pr. brancellet.»

    ●(1925) SFKH 14. er hloh e vransel hag e son.

    (2) Être agité (par le vent, la houle).

    ●(1849) LLB 1345-1346. [en ahuel] E laka (…) / Er gué de vranselat. ●(1877) BSA 121. al lestr a veler o vranzellat en eur fesoun scrijus. ●(1885) KAV 20. En ho kinou un dant benag / A vransello anter distag. ●(1897) EST 23. Er blaiad e vransel hag e gouéh tro ha tro, tr. «Le blé chancelle et tombe de toutes parts.»

    ●(1904) DBFV 30a. bransellat, bransellein, v. n., tr. «vaciller, être agité.» ●(1923) KNOL 56. Eur vag oa eno o vransellat var al lano.

    (3) Chanceler, tituber.

    ●(1499) Ca 25b. Brallaff. g. braller vid in brancellat. ●Brancellat. g. branceller. l. vacillo / as vide in flotaff.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. Il a trop beu, il fait des S, tr. «iuet endes ré Lusquenein ara, strebautein ara, brancellat ara en e guerh.» ●(1710) IN I 319. Ar Roue bras (…) a savas peguement bennâc ma oa clàn, hac a yeas d'o c'hambr en ur vrancellat quer sempl oa.

    ●(1854) PSA I 311. é vrancellat ar er vorden ag en abim.

    ●(1904) DBFV 30a. bransellat, bransellein, v. n., tr. «chanceler.» ●(1914) FHAB Gouere 210. Mont a reas en eur vransellat, ar paour kez, n'eo ket gant ar vesventi, mes gant ar spont.

    (4) (en plt d'un véhicule) S'ébranler.

    ●(1897) EST 27. Er har bras e vransel, el loned e zihuéh, tr. «La grande voiture s'ébranle, les bêtes sont essoufflées.»

    ●(1904) DBFV 30a. bransellat, bransellein, v. n., tr. «s'ébranler.»

    B. sens fig. =

    ●(1710) IN I 256. ar vignounaich faus a laca ive speret un den da vezevelli ha da drei en hevelep-fæçon ma teu da vrancellat.

    III. V. pron. réfl. En em vrañsellat : se balancer.

    ●(1732) GReg 114b. Brandiller, se brandiller, s'agiter en l'air sur une branche noüée, sur une corde, &c., tr. «em vrancellat. pr. em vrancellet.»

  • brañselled
    brañselled

    s. –où (bijouterie) Bracelet.

    ●(1783) BV 3037-3038. et dauit din goallenier ho groaque / hac ho branshelledo ha groet tan uoarnes(e).

    ►[au plur. après un art. ind.] Ur brañselledoù : un bracelet.

    ●(1783) BV 3349. hac eur bransselledou neue flam fliminant.

  • brañsellek
    brañsellek

    adj. Chancelant.

    ●(1972) SKVT I 150. Setu ma tevale hemañ gant e gerzhed brañsellek.

  • brañsellerezh
    brañsellerezh

    m. Balancement, oscillation.

    ●(1732) GReg 114b. Brandillement, agitation, tr. «Brancellérez.»

    ●(1904) DBFV 30a. bransellereh, m., tr. «balancement, action de brandiller.» ●(1931) VALL 519a. Oscillation, tr. «brañsellerez m.»

  • brañsellet
    brañsellet

    adj. =

    ●(1924) NOLU 37. En ur vag bransellet.

  • brañselliñ
    brañselliñ

    voir brañsellat

  • brañsellus
    brañsellus

    adj. Oscillatoire.

    ●(1931) VALL 519a. Oscillatoire, tr. «brañsellus.»

  • brañsi-brañsell
    brañsi-brañsell

    adv. Chancelant.

    ●(1984) HBPD 104. Loeiz e ié elsé, bransi-bransel.

  • brañsigell
    brañsigell

    f. –où Balançoire.

    ●(1876) TDE.BF 71. Brañsigell, tr. «s. f. Balançoire, escarpolette ; pl. ou.»

    ●(1904) DBFV 30a. bransigel, tr. «f. pl. –lleu, tr. «balançoire, escarpolette.» ●(1955) STBJ 191. staliou-termaji, kezek koad, brañsigellou, sirkou, gourenerien ha kurioziteou-all a bep seurt hag a vouzare an holl gant cholori o muzikou.

  • brañsigellañ
    brañsigellañ

    voir brañsigellat

  • brañsigellat / brañsigellañ / brañsigelliñ
    brañsigellat / brañsigellañ / brañsigelliñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Jouer à la balançoire.

    ●(1876) TDE.BF 71a. Brañsigella, v. n., tr. «Se balancer sur l'escarpolette.»

    (2) Être agité (par le vent, etc.).

    ●(1904) DBFV 30a. bransigellat, v. n., tr. «vaciller, être agité.» ●(1924) BILZbubr Mae/950. plun e lost gwerc'hlas, lugernus, o vransigellat war e gein [ar c'hilhog]. ●(1924) BILZbubr Here/1091. Hag a-nerz e gorf, ar pôtr a bolee. Bransigellat a rê ar vag.

    (3) Osciller, balancer.

    ●(1904) DBFV 30a. bransigellat, v. n., tr. «brandiller, branler, balancer.» ●(1955) STBJ 149. an horolaj en he arbel, gant eur mell momeder koueor lugernus o vrañsigellat hag oc'h ober tik-tak hep ehan. ●(1955) VBRU 31. Ha me kerkent all war ar c’hae d’ober va genou bras, met netra ne welis nemet boned krevek ar priñs o vransigellat a-us d’ur morad ofiserien a renk uhel, rak ur stumm fentus da gerzhout en devoa ar freilhennek treut-kagn-se.

    (4) Chanceler, vaciller sur ses jambes.

    ●(1904) DBFV 30a. bransigellat, v. n., tr. «chanceler.» ●(1986) HYZH 167-168/23. (Pontekroaz) brañsigellañ : vaciller sur ses jambes.

    (5) S'ébranler.

    ●(1904) DBFV 30a. bransigellat, v. n., tr. «s'ébranler.»

    II. V. tr. d.

    (1) =

    ●(1904) DBFV 30a. bransigellat, v. a., tr. «brandiller, branler, balancer.»

    (2) [au passif] Cahoter.

    ●(1876) TDE.BF 71a. Brañsigellet omp er c'harr-ma, tr. «nous sommes cahotés dans cette voiture.»

  • brañsigeller
    brañsigeller

    m. –ion fam. Brañsigellerion c'hwibed : petits joueurs, petits bras.

    ●(1934) MAAZ 151. Hennen e gavè de chonjal ne oè chistraerion ha brunellerion Pipi Latira, nameit bransigellerion huibed étal er ré-man.

  • brañsigellet
    brañsigellet

    adj.

    (1) Balancé.

    ●(1924) BILZbubr 46/1090. An ôtrou hag ar mevel er vag : flak ! flak ! a ra an dour er vag bransigellet, strinka a ra a bep tu, karget gante o boutou.

    (2) = (?) énervé (?).

    ●(1910) FHAB Mae 155. Perak ive, oun bet ken bransugellet ? Da faot eo.

  • brañsigelliñ
    brañsigelliñ

    voir brañsigellat

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...