Recherche 'ba...' : 1151 mots trouvés
Page 8 : de balizenn-1 (351) à balzamenn (400) :- balizenn .1balizenn .1
f. –où, balizoù
(1) Jalon.
●(1744) L'Arm 450a. Jalon, tr. «Balisænn.. neu. f.» ●Jalonner, tr. «Plantein balisseu énn doarr.»
●(1904) DBFV 16b. balisen, f. pl. –nneu et balizeu, tr. «jalon (l'A.).»
(2) (marine) Balise (en mer).
●(1931) VALL 65a. Balise, tr. «balizenn f. pl. ou.» ●(1942) HERV 181. Balizennou a bep furm. ●(1965) KATR 13. Setu balizenn ar C'holonneier. ●14. Balizenn ar Mogedeier, an Enezenn Hlaz...
- balizenn .2balizenn .2
f. -où Valise. cf. malizenn
●(1633) Nom 119a. Pera : gibbeciere : bissach, balisen, gibiceren.
●(1732) GReg 947b. Valise, tr. «Balisenn. p. balisennou.»
●(18--) SBI II 112. Ma balisenn aour hac arc'hant, tr. «Ma valise (pleine) d'or et d'argent.»
●(1927) YAMV 36. Va balizenn a dalvezo d'in a benn wele.
- balizennadur
- balizennañ
- balizenner
- balizennerezh
- balizourbalizour
m. –ion Marchand de malles.
●(1904) DBFV 16b. balizour, m. pl. –erion, tr. «marchand de malles.»
- balkennbalkenn
voir malkenn
- ballinballin
f. –où
I.
(1) Drap fait d'étoupe.
●(1499) Ca 17a. Ballin. g. idem.
●(1659) SCger 130b. balin, tr. «couverture de lit.»
●(1849) SBI II 188. guiaderrien ballin, tr. «tisserands de ballins.» ●(1866) FHB 96/350a. Tri cilis en doa, unan great gant lian stoup, ar pez a c'halver ballin e Breiz.
(2) Mezher ballin : drap fait d'étoupe.
●(1862) JKS 81. gwisket int gant mezer-ballin.
●(1907) BSPD I 120. Groeit oé é zillad a vehér ballin.
II.
(1) Pièce de drap fait d'étoupe.
●(1865) LZBt Gouere 11. eur gwele kaer hag huel gant eur vallin vad war-n-ehan. ●(1866) FHB 69/133b. n'en dije evit reiz-vuele nemet eun tamm lisser stoup hag eur vallin. ●(1867) BUE 38. paket en eur c'hoz vallin.
●(1914) KZVr 67 - 21/06/14. Ballin, balin f. pl. –ou, tr. «grand drap fait de gros fils d'étoupe tressés ou tissés, sert à couvrir les lits, Milin.» ●(1919) BUBR 3/66. ober hon gweleou primm-ha-primm : al lien-tinell war an douar hag ar vallin warnan. ●(1927) GERI.Ern 37. ballin f., tr. «Grand drap fait d'étoupe.»
(2) Coussin de tailleurs.
●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 130. Er hoassèd e groéz ou divar èl ur heminér ar er vallein.
(3) Bâche.
●(1904) DBFV 16b. ballin, f. pl. ieu, tr. «couverture de lit en grosse toile.»
(4) sens fig. Bezañ war ar vallin =
●(1905) BOBL 29 juillet 45/1b. bezomp asur penoz n'eo ket hepken interest ar c'hapitalisted divro a zo brema war ar vallin.
III. Mont er vallin : aller dormir.
●(1959) (L) F. Inizan BRUD 7/18. Nav eur dija, eet an heol er vallin eur pennad a oa. (note : er vallin = da gousket).
- ballinennballinenn
f. –où Drap.
●(1914) KZVr 67 - 21/06/14. balinen f., tr. «drap, côté d'une bannière, Bescond.»
- ballinerballiner
m. –ion Drapier.
●(1905) HFBI 412. kéméneurien a kéménérézet, guiadérien, ballinerrien, kéré bourélleur a boutaouérien ler, boutéguèrrien a cacouchien.
- ballod
- ballogballog
s. –où
(1) (botanique) Bogue de châtaigne, de faîne.
●(1948) LLMM 8/65. ballogou, tr. «l bogues de châtaignes.» ●(1972) SKVT I 57. ar ballogoù kiviz strewet war an douar. ●(1973) SKVT II 56. ar c'histin kentañ (...) gant o ballogoù-drein... ●113. muioc'h a vallogoù glas. ●114. Kouezhañ a rae ar ballogoù. Lod a darzhe kerkent, o tieubiñ o bouedennoù rouz.
(2) (insulte à qqn qui a les cheveux hérissés) Penn ballog !
●(1972) SKVT I 28. Penn ballog, geunseg !
- BallonBallon
n. de l. Ballon (Bain).
●(1839) BESquil 427. Sant Thuriàu e zas ér bed é Trécoet, toste de gouvand Ballon, é escobti Dol.
●(1909) KTLR 199. An emgann oa great e parrez Bains tost da vanac'h-ti Ballon. ●(1910) ISBR 92. Doh er goahan e ma bet emgann Ballon aveit er Franked. ●(1910) IBRK 62. a faezas ar Franked e Ballon tost da Redon. ●(1937) TBBN 44. Deùehieu kaer e oé ré Ballon aveit hur Bro. ●(1970) BRUD 35-36/147. an emgann brudet gonezet gand Nomenoe, e 845, e Ballon, war Charlez Voal.
- balochennbalochenn
f. –ed (ornithologie) Pie.
●(1982) HYZH 147/9. (Poullann) Honnezh eo ar pik peotramant ar valochenn ve lavaret e Poullann.
- balod .1
- balod .2balod .2
voir bailhog
- balogbalog
voir bailhog
- balonbalon
m. –où Ballon (aérostaat).
●(1870) FHB 299/301a. komz euz ballonou. «Eur ballon a zo deuet euz Metz.
- baloñsbaloñs
m. –où Ballon (aérostat).
●(1834) SIM 273. hac o veza savet e zaoulagad, e velas ur balonç en ear o vrancelli gant majeste ; hac e voa un den ebars bag ar balonç-se.
- baloñs-levier
- balotegbaloteg
m. Imbécile.
●(1919) DBFVsup 5b. balten (Pl[uméliau] baltas (B[as] v[annetais]), balboé (Arv[or]), s. imbécile. Aussi balteg, baloteg, baltenneg, balboh.
- balotekbalotek
adj. Nigaud.
●(1938) ARBO 32-33. Deusto dehon bout balotek ur bern mat, gouiet e hré, ur sord, hoari troieu kam. ●273. balotek, tr. «nigaud.»
- balouardbalouard
adj. Balourd, maladroit.
●(1905) IVLD 112. Penaoz e rin-me pa'z inn d'ar baradoz ? Na me a vezo balouard, amparfal eno ! ●170. Eun den iaouank divar ar meaz, balouard, hag amparfal a zo bet guelet aliez e kichen ar Grott.
- balouinbalouin
f. (marine)
(1) Beaupré.
●(1732) GReg 607a. Le quatrième mât, mât de beaupré, qui est penché sur l'éperon à la proüe, ou sur l'avant du vaisseau, tr. «Balouïn.»
●(1904) DBFV 16b. baleùin, baleùein, m., tr. «mât de beaupré.» ●(1904) KZVr 355 - 25/08/04. Balouin, ar valouin (gwregel), ar wern a reer anezi «beaupré» e gallek (Molenez).
(2) Gwern-valouin : beaupré.
●(1732) GReg 505a. Hune du mât de beaupré, tr. «Qastell ar vern valouïn.» ●607a. Le quatrième mât, mât de beaupré, qui est penché sur l'éperon à la proüe, ou sur l'avant du vaisseau, tr. «ar vern valouïn.»
(3) Mizan valouin : civadière.
●(1732) GReg 170b. Civadiere, voile du mât de beaupré sur la prouë, tr. «Misan baloüin.» ●967a. Voile de beaupré, tr. «Misan baloüin.»
●(1931) VALL 125b. Civadière, tr. «mizan-balouin.»
- balpet
- balpiñbalpiñ
v.
(1) V. intr. Être en admiration.
●(1974) YABA 16.02. Hag en dud de valpein !
(2) V. tr. d. Épater.
●(1974) YABA 09.03. balpein tud Karnasenn. ●YABAlevr 241. balpiñ v. : ébahir, épater, rendre muet de surprise ou d'étonnement. ●(1976) LIMO 20 novembre. balpein un nebeudig kansorted. ●(1982) LIMO 15 septembre. ne vezè ket koutant ag é zevèh ma nen dezè ket kavet en tud de valpein unan bennag.
- balpour
- baltazbaltaz
m. –ed Idiot, imbécile.
●(1919) DBFVsup 5b. balten (Pl[uméliau] baltas (B[as] v[annetais]), balboé (Arv[or]), s. imbécile. Aussi balteg, baloteg, baltenneg, balboh. ●(1925) DIHU 170/316. er baltas-men é léh degas guerh é vuoh geton d'er gér en des prénet ul laer geti ! ●317. hé baltas a vab. ●(1931) FEZO 15. Sapré baltaz ! émé hi, mèu oh, pe ne zalhet ket mui ar hou saù ! ●(1934) BRUS 134. Imbécile, tr. «baltaz.» ●(1973) LIMO 13 octobre. Baltaz, tr. «imbécile !» ●(1974) YABA 09.02. Cherret ho peg, baltaz, karg é doull ! ●11.05. nen des ket baltasoh ar en douar eget paotred Pureilh ! ●26.10. en tri baltaz. ●YABAlevr 241. Baltaz m. –ed équivalent de balteg : nigaud, maladroit, imbécile.
- BaltazarBaltazar
n. pr. Balthasar.
●(1650) Nlou 160. An Roue Baltasar, hep saffar tam, / A proffas spes dre doneson / Myr, tr. «Le roi Balthasar, sans le moindre éclat, / offrit brillamment en cadeau / de la myrrhe.»
- baltegbalteg
m. balteion Imbécile.
●(1867) FHB 124/159a. He-ma a oar sevel eur montr a c'hodel eur baltec. ●(1877) FHB (3e série) 31/247a. ginaoueien, balteien, ezen gornek.
●(1904) DBFV 16b. balteg, m., tr. «maladroit, nigaud.» ●(1907) VBFV.fb 53a. imbécile, tr. «balteg, m.» ●(1914) KZVr 67 - 21/06/14. Balteg, m., tr. «bêta, imbécile, Corn[ouaille].» ●(1919) DBFVsup 5b. balten (Pl[uméliau] baltas (B[as] v[annetais]), balboé (Arv[or]), s. imbécile. Aussi balteg, baloteg, baltenneg, balboh. ●(1929) MKRN 177. (Gourin, ar Faoued, Skaer) Glep… Imbécile, étourdi, naïf ; même sens que Balteg, geoleg, azen. ●(1937) DIHU 310 Ebrel 242. Petra, balteg, ne ouiet ket é ma Pisk Imbril hiziù ?
- baltek
- baltennbaltenn
s. Imbécile.
●(1919) DBFVsup 5b. balten (Pl[uméliau] baltas (B[as] v[annetais]), balboé (Arv[or]), s. imbécile. Aussi balteg, baloteg, baltenneg, balboh.
- baltennegbaltenneg
m. Imbécile.
●(1919) DBFVsup 5b. balten (Pl[uméliau] baltas (B[as] v[annetais]), balboé (Arv[or]), s. imbécile. Aussi balteg, baloteg, baltenneg, balboh.
- baltriñbaltriñ
v. tr. d. Fouler (la terre, etc.).
●(1876) RECe III 239. Baltreiñ, tr. «piler, fouler la terre, etc.»
●(1904) DBFV 16b. baltrein, v. a., tr. «piler, fouler (la terre), à Sarzeau.»
- balu
- baluenn
- balumbalum
m. –ed (zoologie) Baleine.
●(1732) GReg 77a. Baleine (...) baleñ. p. baleñed. balum. p. balumed. ●(1779) BRig I 52a. ar balem, tr. «la balène.» ●(17--) CBet 581. Ar balam, ar seren, silio ha touilhet. ●(1792) BD 4044. ar balem.
●(c.1825-1830) AJC 2248. hac e voand en dangur gand ar balamed. ●(1865) LZBt Gouere 31. dant eur morvarc'h pe balam. ●(1868) FHB 203/374a. eul lestr a iea da besketa balemet.
●(1927) GERI.Ern 37. balum, tr. «Baleine.» ●(1929) FHAB C'hwevrer 62. War gein eur balum (baleine) eo en devoa sant Brendan kanet oferenn ar zul Fask ! ●(1948) ETCE 347. sete roue 'n oll besked e krial ar balang bras. ●(1996) CRYK 95. Un troed balom, tr. «un pied (en os) de baleine.»
- balumeta
- balumetaer
- balustrbalustr
m. –où
(1) Balustrade.
●(1744) L'Arm 25a. Balusttrade, tr. «Balustre.. eu. f.»
●(1857) LVH 84. ar ou deuhlin doh er balustr ag er hairr. ●(1861) BSJ 249. Én tampl a Jerusalem bet e oé deu hoél pé rideàu, Unan étré er Sanctuær hag er bobl, a ziabarh d'er balustr, hag en aral pêlloh, étré er balustr hag el léh hanhuet santel drest el léhieu aral.
●(1911) BUAZperrot 543. harpet ouz balustr an aoter. ●(1921) PGAZ 59. da zaoulina ouz ar baluzt houarn.
►[au plur.]
●(1868) KTB.ms 14 p 31. Pa eaz euz ar balustro gant he vroeg-newez.
►[au plur. après un art. ind.] Ur balustroù :
●(17--) EN 3284. hac eur balustrou brons, tr. «et des balustres de bronze.»
●(1874) FHB 497/211a. eur spled, pe eur balustrou.
- balustradenn
- balustrenn
- balvennbalvenn
voir malvenn
- balventbalvent
m. Mortalité.
●(1650) Nlou 109. Mar deu glar na baluent, / Na nep bern à mernent, tr. «s'il vient tristesse ou tempête, / ou quelque monceau de mortalité. ●206. Hon gueureu salo à pep baluent, tr. «nous rendit saufs de toute mortalité.»
- balzambalzam
m. –où Baume.
●(1869) FHB 236/215b. eun doare eol pe balzam hag a scuille eur c'hoez dilicat. (...) eun doare balzam dem-venn. ●(1877) BSA 92. c'houez ar balzam.
●(1900) MSJO 168. Ar balzam en deus talvoudeges bras abalamour d'he c'hues vad. ●(1929) MANO 146. c'houez vat evel ar balsam. ●(1931) VALL 61b. Baume, tr. «balzam m.»
- balzamadenn
- balzamedenn
- balzamek
- balzamenn