Recherche 'ra...' : 736 mots trouvés
Page 4 : de ragatour (151) à rak-2 (200) :- ragatourragatour
voir ragater
- ragatourezragatourez
voir ragaterez
- rageeun / rak-eeunrageeun / rak-eeun
prép. & adv.
I. Loc. prép. Rageeun da : en face de.
●(1955) STBJ 42. eun ti da fermi er vourc’h, war hent Kemper, rag-eeun da gazarn an archerien. ●(1957) BRUD 2/44. rag-eeun d’ar wezenn-avalou.
II. Adv.
(1) spat. Droit devant.
●(1659) SCger 46a. tout droict, tr. «rac eun.» ●147b. rag êun, tr. «tout droit.» ●(1732) GReg 282b. Tout devant, vis-à-vis, tout droit, tr. «rag-ëun.» ●308a. Droit, directement, tout droit, tr. «rag ëun.» ●(1752) PEll 290. Rag eun, droit devant.
●(1876) TDE.BF 535b. Rag-eeun, adv., tr. «Tout droit.»
(2) temp. De suite.
●(1752) BS 375. e lemel rac-eon.
●(1866) HSH 27. Abraham a gredas pront da bromessaou Doue hac a bartias rac-eon varzu douar Chanaan. ●(1894) BUZmornik 292. Marsellin (…) a ieaz rak ehun da gaout ann impalaer.
●(1915) HBPR 191. Mez c’hui a ielo d’an iliz, rag-eün, da lavaret bennoz da Zoue.
(3) sens fig. Directement.
●(1732) GReg 291b. Directement, tr. «Rag-ëun. rag-ëòn.»
●(1839) BSI 68. Ar garantez evit Doue a zoug rag-eün d’ar garantez evid an neçza. ●(1880) SAB 69. e teu ar virionez christen da genta rag-ëun digant Doue e-unan. ●(1889) SFA 207. e savaz rak eeun divar bennou he zaoulin. ●(1890) BSS 4. Pa en em gavas e Tongr ez eas rage un da Ilis an Itron Varia da bedi. ●(1893) IAI 40-41. ar pez a denne rag êun da viret ouz ar gristenien adori Jezus hor Zalver.
●(1919) LZBl Genver 21. Eyo a gassaz ac’hanoun rag-eün d’eur c’hranch vraz.
- ragell
- ragellat
- ragellerezh
- ragenep / rak-enepragenep / rak-enep
adv. & prép.
(1) Adv. En face.
●(1659) SCger 24a. cheminer vis a vis, tr. «querset rac enep.» ●46a. tout droict, tr. «rac enep.» ●125a. vis a vis, tr. «rac enep.» ●(1732) GReg 282b. Tout devant, vis-à-vis, tout droit, tr. «Rag-ænep.» ●291b. Directement, tr. «rag-ënep.» ●308a. Droit, directement, tout droit, tr. «rag-enep.»
●(1876) TDE.BF 535b. Rag-enep, adv., tr. «Tout droit, vis-à-vis.»
(2) Loc. prép. Ragenep da : en face de.
●(1732) GReg 963a. Vis-à-vis de l'Eglise, tr. «rag-ænep d'an Ilis.»
●(1847) FVR 267. Enn deiz warlerc’h he dibennjont war al leur-ger, rag-enep d’he zi. ●(1872) ROU 99b. Être vis-à-vis, tr. «beza rag eneb da.» ●108a. Vis-à-vis, tr. «rag-eneb da.»
- ragenezragenez
f. raginizi (domaine maritime) Île adjacente.
●(c.1000) Clandev f° 143r° charte [10]. Haec memoria retinet, quod emit Gradlonus Eneshir, atque Rachenes, Caerbalauan. ●(1896) GMB 559 : « auj. Raguénez = gall. rhagynys île adjacente. » ●(1942) BSAf tome LXIX p. 34 : « Raguénès en Crozon, sur la baie de Douarnenez. »
●(1931) VALL 9b. île adjacente, tr. «ragenez f.» ●(1963) EGRH II 170. ragenez f. raginizi, tr. « île située devant une autre île, devant une pointe de terre, etc… »
- rageostrageost
m. Automne.
●(1659) SCger 11a. Automne, tr. «rag-eaust.» ●168b. ragueaust, tr. «automne.» ●(1732) GReg 71a. Automne, troisiéme saison de l'Année, tr. «ragéaust.» ●(1752) PEll 732. Rag-eaüst, en Cornwaille, est le temps qui se passe entre la moisson et l'hiver.
●(1947) TNOG 5/26. (Tregor ha Goelo) Rageost : an amzer etre dibenn an Eost ha gouel an Anaon.
- ragevezh
- ragevezh-Doue
- ragevezh-meur
- ragi
- ragignat
- ragistor
- ragistoregezh
- ragistorek
- ragistorelezh
- ragistorerragistorer
voir ragistorour
- ragistorour / ragistorerragistorour / ragistorer
m. –ion Préhistorien.
●(1931) VALL 585b. Préhistoire, tr. «ragistorer, ragistorour pl. ien.»
- ragistorouriezhragistorouriezh
f. Science de la préhistoire.
●(1931) VALL 585b. Préhistoire, tr. «ragistorouriez f. (science de la préhistoire).»
- ragistorvezh
- ragistorvezhiadragistorvezhiad
m. Homme de la période de la préhistoire.
●(1931) VALL 585b. homme de la période préhistorique, tr. «ragistorvezad pl. –idi.»
- raglin
- ragn .1
- ragn .2ragn .2
m. –où Trognon.
●(1958) ADBr lxv 4/519. (An Ospital-Kammfroud) Rañgn : n. m. ; pl. –ou, –achou. – Trognon (de pomme, de poire,…) : eur rañgn aval.
- ragnatragnat
v. tr. d.
(1) Ronger.
●(1937) LZBl Genver/C'hwevrer 15. tammou eskern bras da ragnat diouto an neudennou kig a c'hellfe beza staget outo c'hoaz ! ●(1958) ADBr lxv 4/519-520. (An Ospital-Kammfroud) rañgna, ragna : grignoter, ronger en tous sens : Amañ eo ragnet tout an al'douar gand al logod.
►absol.
●(1952) BRUD 10/41. Eun dra bennag a dostae ouzin en eur rañgnad, hag awechou e veze klevet o peuri.
(2) sens fig. Miner.
●(1877) FHB (3e série) 6/44a/. o crignat, o ragnat ac'hanoc'h noz-deiz ?
- ragnenn
- ragotragot
adj. Tout petit.
●(1633) Nom 42a. Pisciculi minuti, elixatiles : poissons menus, menuise : pesquetigou ragot, munut.
- ragotetragotet
adj. Rabougri.
●(1982) PBLS 72. (Sant-Servez-Kallag) ragotet, tr. «rabougri, raté (homme, animal, plante.»
- ragoulinragoulin
voir raoulin
- ragoust
- ragoutragout
m. –où
(1) Ragoût.
●(1824) BAM 93. Ar gourmandis a ra deomp farda gant re a sourci an traou a dleomp da zibri, evel ar ragoudou, al lipousiez. ●(1889) SKG 12. Eun tam ragout bevin, tr. «Une portion de ragout de bœuf.»
●(1985) ADEM 44. (An Arradon) ur billigad ragoud ged kig.
(2) Ragout plaen : ragoût sans viande.
●(1952) LLMM 34/48. (Douarnenez) Rago plaen : ragod hep kig, ragod legumaj. ●(1958) ADBr lxv 4/533. (An Ospital-Kammfroud) ragoud plén : ragout sans viande.
●(2005) SEBEJ 117. (Ar Yeuc'h) le ragoût plén, ragoût chakig, ragoût de patates et de poireaux.
- rahouennrahouenn
f. –où
I. Empan.
●(1499) Ca 177b. Rouhenn. g. espan. de la main. ●(c.1500) Cb 17a. ad vlnam mensurare. b. musuraff ouch rouhenn.
●(1659) SCger 6b. ampan, tr. «raouenn.» ●49a. empan, tr. «raouen.» ●170a. rouhen, tr. «ampan.» ●(1732) GReg 334a. Empan, tr. «Raouënn. p. raouënnou. Van[netois] Rohan. p. rohanëu.» ●Un empan, tr. «Ur raouënn. Van[netois] ur rohan.» ●Deux empans font un pied & demi, tr. «Diou raouënn a dal un troadad-hanter.» ●(1744) L'Arm 129a. Empan, tr. «Rohann.. neu. m.» ●273b. Ampan, tr. «Rohann.»
●(1868) FHB 159/19b. eur raouenn ledanded a bep tu. ●(1896) GMB 584. pet[it] tréc[orois] rowen.
●(1907) VBFV.bf 66a. rohann, m. pl. eu, tr. «empan.» ●(1934) BRUS 288. Un emapn (0 m 20), tr. «ur rohann.» ●(1939) ANNI 8. Deu rohan a zigorded en doè goaf Siefrid.
II. plais.
(1) Rahouenn c'henoù : grande bouche.
●(1633) Nom 270a. Bucco, bucculentus : iouflu, ou gueulard, qui a la bouche grande : guenaouec, en deus guenou bras ; raouen guenou.
(2) Rahouenn vragoù : sobriquet de nain.
●(1732) GReg 648a. Nabot, nabote, petit ; presque nain, tr. «raouënn-vragou.»
●(1977) DAHG 25. Ac'hanta, Rahouenn-Vragoù, evel-se e ra ac'hanon, kae da c'hortoz e traoñ diri sal ar warded.
III. sens fig. Personne qui radote.
●(1952) LLMM 34/48. (Douarnenez) Rañhouenn : randoner.
- rahouennad
- rahouennañ / rahouenniñrahouennañ / rahouenniñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Mesurer par empans.
●(1732) GReg 334a. Mesurer par empans, tr. «Raouënna. pr. raouënnet. Van[netois] Rohañneiñ.»
●(1907) VBFV.bf 66a. rohannein, v. a., tr. «mesurer par empans.»
(2) Rosser.
●(1732) GReg 83a. Il a été bâtonné qu'il n'y manquoit rien, tr. «raouënnet eo bet a-dailh.» ●334a. Raouënna. van[netois] Rohañneiñ. Ces deux mots signifient aussi par metaphore, bien batre quelqu'un.
●(1931) VALL 664b. Rosser, tr. «rahouenna.»
II. V. intr.
(1) Rahouenniñ kuit : filer, décamper.
●(1958) ADBr lxv 4/520. (An Ospital-Kammfroud) Rahouenna, Rahouenni : Verbe dérivé de rahouenn (n. f. : emapn). Signifie décamper, filer à toutes jambes. Ema ar zaout o laerez ; gortoz'ta ma vo grêt deo rahouenni kuit !
(2) sens fig. Radoter.
●(1952) LLMM 34/48. (Douarnenez) Rañhouenniñ : randoniñ.
- rahouennatarahouennata
v. tr. d. Rahouennata bro : courir du pays.
●(1872) GAM 7. tremen va buez o raouennata bro.
- rahouenner / rahouennourrahouenner / rahouennour
m. –ed
I.
(1) Celui qui mesure par empans.
●(1732) GReg 334a. Celui qui mesure par empans, tr. «Raouënner. p. yen. Van[netois] Rohanour.»
(2) Celui qui rosse qqn.
●(1732) GReg 334a. Celui qui bat un autre, tr. «Raouënner. p. yen. Van[netois] Rohanour.»
II. (entomologie)
(1) Charançon.
●(1732) GReg 216a. Cosson, ver qui gâte les blez, les pois, les fèves, tr. «rouëner. p. rouënerien.»
(2) Chenille arpenteuse.
●(1659) SCger 23a. chate-pelouse, tr. «raouenner.» ●170a. rouener, tr. «chate pelouse.»
●(1931) VALL 117a. Chenille arpenteuse, tr. «rahouenner m. pl. ed.»
- rahouenniñrahouenniñ
voir rahouennañ
- rahouennourrahouennour
voir rahouenner
- raiadur
- railh .1
- railh .2railh .2
s. Racaille.
●(1952) LLMM 34/43. (Douarnenez) Ar gwad uhel : ar vartoloded a ouenn ; ar railh, an dud lous. ●48. Railh. a. s. racaille. Piv ar re-se ? Ar railh.
- railh-c'hlasrailh-c'hlas
f. (ichtionymie) Requin peau bleue Prionace glauca.
●(1963) EGRH II 170. railh-c’hlas f., tr. « peau-bleue (poisson) (Rosko ?). »
- railhon
- raionraion
s. –où Rayon, strie.
●(1633) Nom 142a. Striæ : canaux ou rayons és colomnes : an conolyou (lire : canolyou) pe'n rayenou á vez en colonnennou.
- raj
- rajetrajet
adj. (Attelage) qui s'est arrêté court.
●(1890) MOA 123a. L'attelage s'est arrêté court, tr. «rajet eo ann denn.»
- rak .1rak .1
conj. & prép.
I. Conj.
(1) Conj. Car.
●(14--) N 152. rac ma ael guenn am quelenn scler, tr. «car mon bon ange me conseille clairement.» ●858. Rac an guentlou a dezrou diff, tr. «Car les douleurs de l'enfantement commencent pour moi.» ●(1499) Ca 172a. Rac. g. car. ●(1576) Cath p. 8. rac meurbet ez oa cazre ha plesant da guelet, tr. «car elle était très belle et agréable à voir.» ●16. rac hennez eo ma holl gloar, tr. «car celui-là est toute ma gloire.»
●(1659) SCger 19b. car, tr. «rac.» ●(1732) GReg 135b. Car, conjonction causative, tr. «Rac. rag.»
●(1818) HJC 289. hrac i sigur ma hrehet pedenneu hire, hui e zironge tièr enn intanveset. ●(18--) AID 29. rac aoûn am eus, tr. «car je crains.»
II. Prép.
(1) [devant un subst.] De, devant.
●(14--) Jer.ms 207. Rac compsou baut an rybault loux, tr. « Devant les paroles audacieuses du sale ribaud ». ●(1575) M 1797. Ne spont rac nep gallout, tr. «Il n'a peur d'aucune puissance.» ●1898. Hac á beuhe dynam, rac blam ha rac tamall, tr. «Et vivrait sans faute, de peur de blâme et de reproche.» ●(1612) Cnf 4a. dré aoun rac an Iffern.
●(1752) BS 302. Liquit evez rac ar feneantis, pe an oesder.
●(1894) BUZmornik 278. diouallit rak an dra-ze. ●231. Goulskoude n'e ket rak al labour edo he aoun. ●294. rak ar pec'hed vil edo he brasa aoun. ●587. Diouallit eta dreist peb tra rak ann ourgouill.
●(1912) BUAZpermoal 689. an dud a souze rak al labour.
(2) [devant un v.] De.
●(1905) IVLD 196. gant aon rag tenna he zroulans.
III. Loc. conj. Rak ma : parce que.
●(1659) SCger 168b. rac ma zeo mat, tr. «parce qu'il est bon.» ●(1732) GReg 692a. Parce que, à cause que, tr. «racq ma.» ●(1790) Ismar 2. rac ma houair en ou huittei quênt peèl. ●(1792) HS 122. Rac m'an dint méstre, red-é ma vou mat tout er péh e lareint, tout er péh e chongeint, ha ma vou groeit.
●(1856) VNA 172. parce qu'ils sont paresseux, tr. «rac m'en dint paressus.»
►[form. conju.]
S2 razout
●(1792) BD 1690. raout em eus eston, tr. «devant toi je suis effrayé.»
●(1854) MMM 264. caout aon razot. ●(1870) MBR 172. ar jeant en deuz aoun ar maro ra-z-oud.
S3m razañ / rakañ / ragañ / raktañ
●(1792) BD 2309. crenan araint raan, tr. «ils trambleront devant lui.»
●(1838) OVD 135-136. Er hrocodil ne hroa quet, e m'ind-i, a zroug nameit d'er ré en dès eune rac-t-ou. ●(1878) EKG II 193. Evelato oa aoun raz-han dre ar vro.
●(1902) MBKJ 12. piou a c'hell kaout aoun raghan ? ●(1903) MBJJ 343. dioall rakan. ●(1904) SKRS I 214. eleac'h sounta razhan. ●(1914) MAEV 115. tu dar c'harter o doa aon razan.
P3 razo
●(1887) SRD 4. al laëroun-mor a ioa da gaout aoun raz'o.
- rak .2rak .2
m. (marine) =
●(1978) ARVA I 52. Le rocambeau douarneniste, ar rak, est très particulier. ●(1979) VSDZ 19. (Douarnenez) An hini 'zo e penn ar wern zo ar rakenn hag ar c'helc'h 'zo war ar wern zo ar rak, tr. (p. 188) «Le cercle qui se trouve en haut du mât s'appelle 'le rocambeau' et celui qui se trouve autour du mât s'appelle 'le cercle du mât'.»