Devri

Recherche 'g...' : 4478 mots trouvés

Page 11 : de gavach (501) à gedour (550) :
  • gavach
    gavach

    adj. =

    (1732) GReg 218b. Couard, arde, tr. «Van[netois] gavach

    (1876) TDE.BF 224b. Gavach, adj., tr. «Poltron.»

  • gaved
    gaved

    f. –où (anatomie) Mâchoire.

    (1633) Nom 19a. Gena, mala : la iouë : an boch, an gauet, an iauet.

    (1732) GReg 588b. Machoire, tr. «gaved. p. gavedou

  • gavedad
    gavedad

    f. –où Soufflet, gifle.

    (1633) Nom 24a. Pugnus, colaphus, alapa : soufflet, buffe, iouée : bochat, coüellat, gauedat, iauedat.

  • gavelod
    gavelod

    f. –où

    (1) (agriculture) Fourche à deux dents.

    (1744) L'Arm 163a. Fourche (…) A deux brocs & à long manche, tr. «Gavelodd.. odeu

    (1897) EST 26. ur havlod troed hir, tr. «une fourche en fer à deux doigts et à long manche.»

    (1924) SBED 69. Me dap me forh, / Me gavlod, me rastél.

    (2) (armement) Javelot.

    (1732) GReg 509a. Javelot, javeline courte & grosse, espece de dard, tr. «Gavlod. p. gavlodou.» ●Lancer le javelot, tr. «Lançza ar gavlod.» ●(1744) L'Arm 190b. Javelot, tr. «Gavelott.. lodeu. f.» ●Lancer le javelot, tr. «Turul er gavelott

    (1838) OVD 199. haval doh gavelodeu, péré, sel-finnoh meint trampet ha sel-bégueantoh meint poéntet, se-dangérussoh-é en taul e rant. ●(1839) BESquil 42. ur gavelod e oé bet tennet ar nehou.

    (3) (pêche) Harpon.

    (1744) L'Arm 182b. Harpon (…) Pour darder la baleine, tr. «Gavelott

  • gavlin
    gavlin

    s. (armement) Petit javelot.

    (1876) TDE.BF 225a. Gavlin, s. m. (anc.), tr. «Petit javelot.»

  • gavotenn
    gavotenn

    f. –où (danse)

    (1) Gavotte.

    (1732) GReg 452b. Gavotte, espece de danse gaïe, tr. «Gavottenn. p. gavotennou.» ●Danser une gavotte, tr. «Dançzal ur c'havottenn

    (18--) GBI II 14. sonet ur gavotenn, tr. «sonnez une gavotte.»

    (1910) MAKE 107. kement e tansas jabadao ha gavotennou. ●(1912) KANNgwital 111/108. Ober eur gavoten, eun danz en dro en eur gana eur zoun gae benag, an dra-ze ne ket difennet. ●(1921) PGAZ 55. Ar gavotenn a veze great oc'h sklerijenn an deiz. ●(1936) TKAL II 6. Job a zañse gwasoc'h eget eun diaoul, hag a lipe ar gavotenn bravoc'h eget paotred Bañleg.

    (2) Gavotenn ar menez : gavotte des montagnes.

    (1980) LIMO 22/11. A hendarall, kentoh e vehè gwelet er baotred hag er merhed yaouank é tansal laridé pe gavotenn er mané eid « en tonieu mod kér ».

  • gavr
    gavr

    f. & interj. gevr, givri, gavroù, gevred

    I. (zoologie)

    (1) Chèvre.

    (1499) Ca 24b. Boug an gaffr. g. barbe de chieure. ●89b. Gaffr. g. cheure. ●139a. Mirer an guefr. g. pastour des chefures. ●(c.1500) Cb 14b. [aneual] g. beste menue comme berbis cheures pourceaulx. bri. loeznet mut euel deuet guefr moch. ●90a. [gaffr] item hec caprella / le. di. g. petite chefure. b. gaffryc.

    (1659) SCger 25a. chevre, tr. «gaovvr, p. gueor.» ●149b. gaovvr pl gueor, tr. «chevre.» ●(c.1718) CHal.ms i. cheure, tr. «gaur', ur gaur', pl. gueur'.» ●(1732) GReg 163a. Chevre, femelle du bouc, tr. «Gavr. p. guevr. gaour. p. gueor.» ●(1752) PEll 321. Gafr, qui se prononce Gaür monosyll. Chèvre, animal. Pluriel Ghefr & Gheor de deux syll.

    (c.1825-1830) AJC 564. ar gerf. ●(1838) OVD 85. ur vanden bouhèd ha guivre. ●(1839) BEScrom 274. ou discoué e oé goleit guet ur grohen gavre. ●(1849) LLB 723. en dévend, er gévr. ●(1867) MGK 130. Ar bouc'hed hag ar gaoriged. ●(1879) GDI 49. prenein ur hâvr. ●(1897) EST 49. Hou tevend ha hou kévr. ●(1899) BSEc xxxvii 155 / KRL 20. E llec'h ma ve staget ar c'haor e rank chom (pe peuri), tr. «On n'est pas toujours maître de modifier une situation : il faut alors savoir en tirer le meilleur parti possible.»

    (1907) VBFV.bf 24a. gavr, (b[as] van[netais] gor, f. pl. gévr, tr. «chèvre.» ●(1909) LZBt Du 39-40. eur vandenn gever gouez. ●(1922) EOVD 87. ur vanden bohed ha gévr. ●(1958) BRUD 5/99. emañ ar gaoliked o hedal dond d'o hraou ! (…) Amañ, emezi, e vank eur haolig ! ●(1964) ABRO 95. gant un tenn, e ledis unan eus ar gevred bihan war an douar.

    (2) Menn-gavr : chevreau.

    (1659) SCger 25a. chevreau, tr. «menn gavvr.» ●(c.1718) CHal.ms i. cheureau, tr. «ur menn gaur'

    (1867) FHB 120/124. e kemerot eur menn-gaor, gant ma vezo evel eghile, dinam, par, ha bloasiad.

    (3) Loc. interj. Gavr an ognon !

    (1922) IATA 21. Gav' an ougnoun ! Dare din ankounac'hât eun dra benag da lavaret did. ●(1931) VALL 561a. Nom d'une pipe ! tr. «gavr an ognoun

    II. (technique)

    (1) Cric.

    (c.1718) CHal.ms i. cric un cric, tr. «ur gaur' machine pour leuer un fardeau.»

    (1890) MOA 167b. Chevalet pour graisser des voitures, tr. «gaor, gavr, f.»

    (2) Chevalet pour transporter une charrue.

    (1732) GReg 155a-b. Le chevalet pour supporter la charruë par les chemins, tr. «ar c'havr

    (1876) TDE.BF 225a. Gavr, s. f., tr. «Chevalet de repos de la charrue.» ●(1890) MOA 167b. Chevalet de repos, pour une charrue, tr. «gavr, f.»

    (3) (jeu) C’hoari ar c’havr.

    (1857) CBF 125. C’hoari c’haor, tr. « Espèce de petit trépied en bois que l’on cherche à abattre avec de petits bâtons. » ●(1876) TDE.BF 88b. C'hoari ar c'hap, tr. «C'est un petit trépied en bois que l'on cherche à abattre avec de petits bâtons. Je ne puis analyser ce mot. Ce jeu s'appelle aussi c'hoari ar c'haor. A la lettre, jeu de la chèvre.

    III. [en apposition] (botanique)

    (1) Boued-gavr : chevrefeuille.

    (c.1718) CHal.ms i. cheurefeüil, tr. «boet gaur'

    (1904) DBFV 27b. bouid gavr, bouid gévr, tr. «chèvrefeuille.» ●(1934) BRUS 259. Du chèvrefeuille, tr. «bouid-gavr

    (2) Laezh-gavr : suc de la fleur de chevrefeuille.

    (1732) GReg 163b. La fleur de Chevrefeuille, tr. «Leaz-gavr. lez-gaour

    IV. (astronomie) Steredenn ar C'havr : le Capricorne.

    (1931) VALL 96a. Capricorne (astron.), tr. steredenn ar C'havr

    V. (Blasons populaires)

    (1) Gevr ruz ar C’hroesti : surnom des habitants du Croesty.

    (1911) DIHU 74/293. Gevér ru er Hroesti.

    (2) Gevr Silieg : surnom des habitants de Silfiac.

    (1911) DIHU 74/293. Gevér Silieg (chèvres de Siffiac).

    (3) Gavroù (?) Silieg : surnom des habitants de Silfiac.

    (1911) DIHU 73/283. Goreu Silieg e larér, ne houian ket perak ? ●(1947) BRMO 32. ceux [= habitants] de Silfiac, Gorreu (chèvres).

    VI.

    (1) Treut evel ur c'havr : très maigre.

    (1878) SVE 631. Treud e-c'hiz eur c'havr, tr. L.-F. Salvet «Maigre comme une chèvre.»

    (1985) PBBO 191 (Ku) Botoa. Treut evel ur c'havr, tr. H. Ll. Humphreys «maigre comme une chèvre.»

    (2) Mont gant ar c'havr :

    (1976) KOYO 48 (G) J. Belz. Kement ha kement a oe da lared m'en-dint c'hoazh diouzh o dibuniñ d'an eur-mañ, mar n'en-dint ket aet g'ar gavr anezhe atao !

    (3) Staotet he deus ar c'havr en ho lavreg : il va vous arriver malheur. Cf. kac'het en deus e jav outañ, kac'het eo ar marc'h ouz ub., kac'het en deus e varc'h ouzh e garr. Cf. kac’hat.

    (14--) Jer.ms 382. Staotet eu an gaffr en ho laffrec, tr. R. Hemon «La chèvre a pissé dans vos braies.»

    (1716) PEll.ms 824-825. Voici un proverbe que je trouve dans la Destruct de Jerusalem, Staotet eu an gaffr en ho laffrec, la chévre a pissé en vôtre culote. Paroles indécentes que l'on fait dire par Tite à Pilate. ●(1752) PEll 518. Les anciens ont écrit Laffrec, & je le trouve particulierement en cet endroit de la Destruction de Jérusalem Staotet eu an gaffr en ho laffrec, la chèvre a pissé en votre culote, ce qui est comme un prédiction de malheur. C'est Tite que l'on fait parler ainsi à Pilate.

    (1878) SVE 619. Staotet e-d-euz ar c'havr en ho lavrek, tr. L.-F. Salvet «La chèvre a pissé dans votre culotte. (Il vous arrivera malheur.)» ●(1896) MELu E. Ernault VIII 139. Dicton modernisé arbitrairement, je crois, S[auvé] 619, bien qu'il se retrouve, sans indication de provenance, dans des notes manuscrites ajoutées par Gabriel Milin à un des exemplaires du dictionnaire breton-français de Troude que m'a obligeamment communiqué M. E. Lemière, son propriétaire actuel.

    (4) Mont e varr-iliav gant ar c'havr : faire faillite (en parlant d’un tenancier de bar, restaurant, etc).

    (1942) VALLsup 73. Faire faillite, en parl. d'un aubergiste tr. F. Vallée «mont e varr-ilio gand ar c'haor popul.»

    (5) Bezañ treut ar c'havr gant ub. : la cuisine n’est pas bonne chez.

    (1732) GReg 239b. La cuisine n’est pas bonne chez moi, tr. «treud ar c’haour guene-me

    (6) Reiñ kaol d'ar c'havr : voir kaol.

  • Gavr
    Gavr

    n. de l. Gâvres.

    (1902) LZBg Mae 101. Gavr. ●(1905) DIHU 06/114. person Gavr. ●(1985-1986) ADEM 114. Gavr, Saint-Cado, oa ket ’ta pell a-zouzh an Intel.

  • gavr-goad
    gavr-goad

    f. Grue.

    (c.1718) CHal.ms ii. grue, pour eleuer des pïerres, tr. «gaur' coet

    (1904) DBFV 87b. gavr koed, tr. «cric, grue, instrument pour lever les fardeaux (Ch.ms.).»

  • gavr-lann
    gavr-lann

    f. (entomologie) Sauterelle.

    (1910) EGBT 82. gavr-lann, tr. «sauterelle.»

  • gavr-ouez
    gavr-ouez

    f. givri-gouez (zoologie) Chèvre sauvage.

    (1499) Ca 89b. g. chiefure sauluaige. b. gaffr goez.

    (1876) TDE.BF 222a. Gaour gouez, s. f., tr. «Chamois.»

  • gavr-venez
    gavr-venez

    f. (zoologie) Chamois.

    (1931) VALL 108b. Chamois, tr. «gavr-venez, gaor-venez f. pl. givri-menez (an Alpou).»

  • gavr-vor
    gavr-vor

    f. givri-mor, gevr-mor (ichtyonymie) Langouste.

    (1633) Nom 47a. Squilla gibba : sauterelle, cheurette, guernette : gauzr-mor.

    (1659) SCger 48a. ecreuisse, tr. «gavr vor.» ●(1732) GReg 320a. Écrevisse, poisson de mer, tr. «gavr vor. p. gueor vor.» ●(1752) PEll 321. Nos Bretons disent Gafr vor, chèvre de mer, une écrevisse.

    (1931) GWAL 136-137/427. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Gaor-vor a dalv amañ atao kement ha grilh-vor. ●(1931) VALL 240a. Écrevisse (…) de mer, tr. «gavr-vor f. gevr-mor ou givri-mor

  • gavrachenn
    gavrachenn

    f. –ed = (?) Fillette qui grimpe partout ; cf. gavr (?).

    (1992) HYZH 189/58. (Treboull) oa ket moaien da zigoriñ met ni peogwir oamp gavrachenned giz ma oamp, unan vie o pignat eben hag a yae e barzh.

  • Gavrenn
    Gavrenn

    f. Habitante de Gâvres.

    (1878) BAY 12. ur Hâvren, tr. «une fille ou femme de Gâvres.»

  • gavrez
    gavrez

    f. –ed (zoologie) Chèvre.

    (1910) BUJA 48. goad eur gavrez... ●(1911) BUAZperrot 609. leaz eur c'havrez.

  • gavrgen
    gavrgen

    m. Peau de chèvre.

    (1732) GReg 163a. Peau de chevre, tr. «Gaour-qen

    (1941) FHAB Genver 3. mantell gavrken Josef.

  • Gavrig
    Gavrig

    n. de l. Ejipt Gavrig : pays imaginaire.

    (1974) YABA 01.06. Nameit e vehè ou sonj de voned d'en Ejip Gaorig ? ●(1974) LIMO 01 juin. Ejip Gaorig, tr. «désigne dans cette région un pays imaginaire, de piètre réputation.» ●(1974) LIMO 28 septembre. Ejip-Gorrig, tr. «pays imaginaire auquel on fait allusion dans le langage populaire pour une contrée très lointaine, et dénuée de tout.»

  • gavrig-an-hañv
    gavrig-an-hañv

    f. (ornithologie) Surnom de la bécassine.

    (1871) RECe I 228. Bin, ban, Corriganan, / Pelec'h e moc'h epad ar goan ? / – 'Barz un toullic, 'barz an douar / Da gortoz an amzer clouar, tr. «Bin, ban, Naine, / Où es-tu pendant l'hiver ? / – Dans un petit trou, dans la terre, / Pour attendre le temps tiède.»

    (1928) FHAB Mezheven 212. Bimbaon ! gavrig an hanv, / Pelec'h out bet epad ar goanv ? / En eun toullig en douar, / O c'hedal an amzer glouar. ●Gavrig an hanv a zo eul lezhano a roer d'ar c'hioc'h, e Gorre-Leon, dre ma'z eus kalz heveledigez etre an trouz a ra ar par, gand e blunv, p'o laka da zourral, ha begelierez ar c'havrig. ●(1942) VALLsup 20a. Bécassine, tr. «gavrig-an-hañv f.»

  • Gavriniz
    Gavriniz

    n. de l. (île dans le Morbihan).

    (1959) MOJE II 4. Hogen, euz Gaoriniz beteg Konlo, eun teuz a lakee ar vorêrien war ziwall ouz taoliou-yud an avel.

  • gavrlammat
    gavrlammat

    v. intr. Cabrioler.

    (1931) VALL 88b. Cabrioler, tr. «gaorlammat

  • gavrpennek
    gavrpennek

    adj. À tête de chèvre.

    (1923) SKET I 114. an teuziou lik (…) gavrpennek.

  • gavrvoued
    gavrvoued

    m. (botanique) Chèvrefeuille.

    (1942) VALLsup 32b. Chèvrefeuille, tr. «gévrvouid m.»

  • gay / gai .1
    gay / gai .1

    adj.

    (1) Attr./Épith. Sot.

    (1919) KZVr 355 - 21/12/19. gay, tr. «sottement vaniteux.» ●(1920) KZVr 366 - 07/03/20. Gay, tr. «sot (Goelo).» ●(1964) BAHE 38/19. Gai = sot, diboell (Treger vihan – Kemper Gwezenneg). ●(1983) GOEL 114. (Bro-Oueloù) Gailh, tr. «sot.»

    (2) Adv. Bêtement.

    (1906-1907) EVENnot 4. (Pleuvian) Komz gaï e ra ar plac'hed se, tr. «bêtement.»

  • gay / gai .2
    gay / gai .2

    m. –ed

    (1) Sot.

    (17--) EN 1632. a hoais cleued ar gaie o crial, tr. «et encore entendre l'imbécile crier.»

    (1879) ERNsup 154. Gaï sot, fém[inin] gaïes. (...) St-M[ayeux] kaï, kaïes.

    (2) Ober e c’hay/c’hai : faire l’imbécile.

    (1906-1907) EVENnot 31. (Tredarzeg) Trouz e oa bet dec'h ; an oac'h a oa ec'h ober e c'haï c'hoaz, tr. «imbécile.»

  • gayañ / gaiañ
    gayañ / gaiañ

    v. tr. d. Emmerder.

    (1879) ERNsup 154. gaïa, ennuyer. (...) Deus ket da c'haïañ anoñ, Trév[érec] (très-vulgaire).

  • gaz
    gaz

    m. Gaz.

    (1909) BOBL 23 janvier 213/1b. Eul loden euz ar gaz, a rea atmosfer ar bellen-ze. ●(1914) DFBP 154a. gaz, tr. «Gaz.» ●(1941) ARVR 6/3a. Diwallit ouz ar gaz. ●(1941) ARVR 25/3a. Emañ ar masklou enep-gaz o paouez erruout e Brest.

  • gazañ
    gazañ

    v. tr. d. Gazer.

    (1914) DFBP 154a. gazer, tr. «Gaza

  • gazelenn
    gazelenn

    f. gazeled (zoologie) Gazelle.

    (1931) VALL 332a. Gazelle, tr. «gazelenn f. pl. gazeled

  • gazer
    gazer

    m. –ien Gazier.

    (1914) DFBP 154b. gazier, tr. «Gazer

  • gazet
    gazet

    m. –où Gazette.

    (1891) CLM 3. ur gazett a voyaj.

    (1929) MKRN 21. Petra ne laro ket paotred ar gazedou ? tr. «Que vont dire les journalistes ?»

  • gazouilhat
    gazouilhat

    v. intr. Gazouiller.

    (1633) Nom 216a. Garritus, auium est : cacqueter : gasoüillat, eguis an eznet.

  • gazus
    gazus

    adj. gazeux.

    (1914) DFBP 154b. gazeux, tr. «Gazus

  • gêcho
    gêcho

    s. enfant. Veau(x).

    (1879) ERNsup 154. gècho, gècho bihan, veau, veaux (enf[antin]), Lanr[odec].

  • Ged
    Ged

    n. de l. Ar Ged (un des sommets du Ménez-Hom).

    (1928) FHAB 54. Ar gern a hanver ar Yed, pe ar Ged. (...) An uhelennou a hanver Mene-Hom a zo diou lodenn anezo ; el lodenn gentañ ez eus tri gern : ar Yed : 330 metr.

  • ged .1
    ged .1

    m. –où Guérite de garde, échauguette.

    (1499) Ca 104b. Guet. g. eschauguetes.

  • ged .2
    ged .2

    m./f.

    I.

    (1) Guet, patrouille.

    (1499) Ca 106b. Guyt vide in guedaff. ●(c.1500) Cb 102a. [guedaff] Jtem hic insidiator / oris. g. espieur / ou insidiateur. b. gueder. Jtem pluraliter he insidie / arum. g. aguez / ou espiez. b. guedou. ●(1633) Nom 188b. Excubiæ : le guet : an guet. ●190a. Statio : le guet, le corps de garde : an guet, vn plaçc da ober gard.

    (1659) SCger 64b. guet, tr. «guet.» ●108a. sentinelles, tr. «guet.» ●(1732) GReg 214a. Corps-de-garde, ceux qui font la garde, tr. «ar gued

    (1876) TDE.BF 225a. Ged, s. m., tr. «ronde ou garde de nuit.»

    (2) Ober (ar) ged : faire le guet.

    (1633) Nom 293a. Procubitores : qui fait le guet : an hiny á graff an guet.

    (1732) GReg 449a. Faire garde, faire la garde, tr. «ober gued. ober ar gued

    (1911) BUAZperrot 151. Eur vamm gristen a oar ouspen, eo didalvez d'ezi ober ar c'hed noz-deiz en dro d'he bugale, ma n'en em ziouallont ket o unan. ●290. grit ar c'hed hoc'h unan.

    (3) E ged : de faction, en vedette.

    (1869) SAG 274. soudarded en ged.

    (1919) BUBR 7/186. Gallout a raer c'hoaz depechi gant eul lamp elektrik da unan all a vezo e ged.

    (4) Paotr ar ged : guetteur.

    (1911) BUAZperrot 290. pôtred ar c'hed a zo galvet.

    (5) Derc'hel ar ged : tenir le guet.

    (1633) Nom 293a. Excubitor : guetteur, qui fait ou tient le guet de nuict : gueder an hiny á delch an guet en nos.

    (6) Guetteur, garde.

    (1732) GReg 449a. Garde, corps de garde, sentinelle, tr. «gued. p. guedou

    (7) Arouez ar ged : le mot de passe.

    (1732) GReg 480a. Le mot du guet, tr. «Arouëz ar gued

    II.

    (1) Espoir, ce que l'on attend, qu'on espère.

    (1862) JKS avec des paragraphes supplémentaires traduits du texte de La Mennais). ">JKS.lam 265. Lekeomp e Doue hon holl fisians hag hon holl c'hed. ●(1862) JKS 213. Va holl c'hed em poaniou. ●342. c'houi zo va ged. ●(1876) TDE.BF 225a. Ged, s. m., tr. «Attente, espérance.»

    (2) Bezañ ged da ub. : être en attente de qqn.

    (1935) LZBl Gwengolo/Here 172. Eno, emezan, eus ged d'al leanezed. ●(1961) BLBR 128/21. Evelse e vije ged dezañ ha ne gavfe dor zerret e nebleh.

    (3) War c'hed a, eus : dans l'attente de.

    (1860) BAL 201. evel ma vezer ouz ur mignoun pa vezer var c'hed aneza. ●(1894) BUZmornik 215. ar Zalver m'edo ann holl boblou var c'hed anezha.

    (1900) MSJO 87. Pa ves eur Roue pe eun Impalaër var c'hed eus eur mab. ●(1908) FHAB Mae 148. an hini edot war c'hed anezhan. ●(1915) HBPR 58. Edor varc'hed deuz trous. ●(1925) FHAB Genver 10. An dud (...) a zo war c'hed eus ar nevezenti vras.

    (4) War c'hed da (+ v.) =

    (1868) KMM 69. en enor d'ar Verc'hez var c'hed da c'henel e Mab.

    (1925) FHAB Genver 35. Golo a oa war c'hed da glevet ar gurun o krozal.

  • ged-noz
    ged-noz

    m. Patrouille de nuit.

    (1732) GReg 703b. La ronde de la patrouille, tr. «Tro ar gued-nos.» ●Faire la patrouille, tr. «Ober ar gued-nos

    (1876) TDE.BF 225a. Ged-noz, tr. «Ronde de nuit.»

  • gedal / gedañ / gediñ
    gedal / gedañ / gediñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Guetter, épier.

    (14--) N 273-278. Me hoz guinhezl a quehezl mat / Hac a goar an tro voar tron choat / Me goar ho great quen natur / Hac an hol loznet mo guedo / Bleiz ha heizes mo encreso / Mar bez en bro mo cafo sur, tr. «(C'est) moi votre veneur de bon renom, / Qui connais le pourtour du bois ; / Je sais parfaitement lancer (?) / Et toutes bêtes je les guetterai, / Loup et biche, je les talonnerai ; / S'il y en a dans le pays je les trouverai, sûrement.» ●(1499) Ca 102a. Guedaff. g. agaiter. l. insidior / aris. ●106b. Guyt vide in guedaff

    (1659) SCger 52a. epier, tr. «guedal.» ●64b. guetter, tr. «guedal.» ●152a. gueda, tr. «gueter.»

    (2) Attendre.

    (1732) GReg 60a. Attendre, demeurer jusqu'à ce que &c., tr. «guedal. pr. guedet.» ●J'attend ici Corentin, tr. «Ez ma oun amâ o c'hedal Caurintin.»

    (1857) CBF 71. oc'h ho kedal ema, tr. «il vous attend.» ●(1878) EKG II 56. gedal ken na viche deiz. ●(1893) IAI 1. n'hoc'h euz nemet brezel da c'hedal.

    (1916) KANNlandunvez 53/373. Mad eo. Eur vez oa guelet tud o c’hedal an Anjelus e kichen an hostaliri, prest d’en em ampoezouni an abretta ar guella. ●(1989) LARA 222. Pell hon eus gedet.

    (3) Gedal udb. digant ub. : attendre qqc. de qqn.

    (1911) BUAZperrot 819. Komprenet am eus petra edo o c'hedal diganen.

    (4) Espérer.

    (1732) GReg 60a. Attendre, esperer, tr. «guedal. pr. guedet.» ●Ill attendoit cette charge, tr. «edo o c'hedal ar garg-hont.»

    II. V. tr. i.

    A. Gedal digant udb. ma rafe udb. : attendre de qqn qu'il fasse qqc.

    (1914) KANNgwital 139/428. An Ao. Persoun a c'hed digant ar mammou ma roint dezhan (...) eur maread hanoïou.

    B.

    (1) Loc. adv. Da c'hedal : en attendant.

    (1900) MSJO 74. Mes da c'hedal e rankomp kaout bara. ●(1912) KANNgwital 118/181. da c'hedal, ar Patrounaj a fell dezhan diskuez he anaoudegez vad.

    (2) Loc. conj. Da c'hedal ma : en attendant que.

    (1877) EKG I 44-45. da c'hedal ma vezo aozet d'ehoc'h eun tamm boued.

    (1909) FHAB Du 333. lakât ar vioc'h da beuri ebarz da c'hedal ma vo poënt ober an douar patatez. ●(1915) KANNgwital 156/81. evit beza benniget da c'hedal ma savo beo adarre.

    (3) Loc. prép. : en attendant.

    (1900) MSJO 129. Da c'hedall an deves kaer-ze.

    III. [empl. devant un v.]

    (1) Attendre de.

    (1900) MSJO 140. Eur misioner a oa eno o c'hedal sevel var eul lestr da zistrei d'he vision.

    (2) S’attendre que.

    (1911) BUAZperrot 363. korf an den n'eo na dir, na mean. Penaoz gedal ne deuzfe ket ?

    IV. V. pron. réfl. En em c'hedal : s'attendre.

    (1909) FHAB Ebrel 112. kleier ar c'herriadennou bras a jom d'en em c'hedal. ●(1995) BRYV III 106. (Milizag) Hag ez oa ar hiz e-pad o fermision d'en em hedi.

  • gedañ
    gedañ

    voir gedal

  • gedegen
    gedegen

    s. (musique) Vielle.

    (1963) TDBB 388. Enfin, çà et là, et particulièrement aux environs de Morlaix, nos informateurs connaissent aussi la «gedegen» ou «gidigin», c'est-à-dire la vielle.

  • geder
    geder

    voir gedour

  • gedig
    gedig

    m. –où Échauguette.

    (1732) GReg 477b. Guerite, échauguette, tr. «Guedicg. p. guedouïgou.» ●515a. Echauguette, tour ou lieu élevé sur les côtes de la mer, pour placer une sentinelle, tr. «Guedicq. p. guedouïgou

    (1868) FHB 166/79b. gedikou ar zoudardet e gard. ●(1876) TDE.BF 225a. Gedik, s. m., tr. «Guerite d'un guetteur, d'un factionnaire.» 

  • gediñ
    gediñ

    voir gedal

  • gedlec'h
    gedlec'h

    m. –ioù Poste d'observation.

    (1931) VALL 506a. Observatoire, tr. «gedlec'h m. pl. iou

  • gedon
    gedon

    plur. gad

  • gedona
    gedona

    v. intr. Chasser le lièvre.

    (1659) SCger 23a. aller a la chasse des lieures, tr. «gadonna.» ●73b. chasser au Lieure, tr. «gadonna.» ●149b. gadouna, tr. «chasser aux lievres.» ●(c.1718) CHal.ms i. aller a la chasse du lieure, tr. «gadonein, gadonnat, monet de c'hagonein / c'hadonein.» ●(c.1718) CHal.ms ii. chasser au lieure, tr. «gadonnat.» ●(1732) GReg 156a. Chasser aux lievres, tr. «Gadona. pr. gadonet.» ●(1752) PEll 330. Gadôna, chasser aux lievres.

    (1869) FHB 245/286a. o c'hedona e veze ive. ●(1870) FHB 283/175b. hiniennou euz ar chasseourien ne allent miret da vont avechou da c'hadona. ●(1895) RUSq.BF 109a. Gadona, vn., tr. «Chasser le lièvre ; part. et ; se dit plus fréquemment gadouna

    (1907) FHAB Gouere 139. evit gadouna pe labousseta. ●(1949) KROB 18-19/13. al lern o c'hedona. ●(1950) KROB 25/13. pa vez gedon eo gedona.

  • gedonaer
    gedonaer

    m. –ion Chasseur de lièvres.

    (1) Chasseur de lièvres.

    (1876) TDE.BF 220a. Gadouner, s. m., tr. «Chasseur de lièvres ; pl. ien.» ●(1895) RUSq.BF 109a. Gadouner, sm., tr. «Chasseur de lièvres ; pl. ien

    (1923) BUBR 26/450. arabad sponta na gad na gadonerien.

    (2) Hâbleur, vantard.

    (1895) RUSq.BF 109a. Gadouner, sm., tr. «Hâbleur ; pl. ien

    (1942) VALLsup 91a. Hâbleur, tr. «gadoner prop. chasseur de lièvres (Rusq.).»

  • gedonaerezh
    gedonaerezh

    m. Gasconnade.

    (1895) RUSq.BF 109a. Gadounérez, sm., tr. «Gasconnade.»

  • gedour
    gedour

    m. –ion Guetteur.

    (1499) Ca 102a. Guedour. g. gaite qui veille entour vng chateu. ●(c.1500) Cb 102a. [guedaff] Jtem hic insidiator / oris. g. espieur / ou insidiateur. b. gueder. ●[guedour] Jtem hic speculator / oris. b. gueder. ●(1633) Nom 293a. Excubitor : guetteur, qui fait ou tient le guet de nuict : gueder an hiny á delch an guet en nos.

    (1732) GReg 449a. Garde, la garde, ceux qui font la garde, tr. «gueder. p. guedéryen. guedour. p. yen.» ●480a. Guetteur, qui épie les passans, tr. «Guedour. p. guedouryen

    (1865) LZBt Gouere 5. gant aon rag kant ha kant ièder. ●(1876) TDE.BF 225a. Geder, s. m., tr. «Guetteur, sentinelle ; pl. ien.» ●(18--) SAQ I 153. eur gedour e tal ar porz-guint.

    (1907) DRSP 52. Ah ! ta gedour hag a nevez er vro ? ●(1941) FHAB Du/Kerzu 105. An enebourien a gerze gant mall, war raok, met roet e voe d'ar Vretoned do (lire : da) c'houzout, gant ar c'hedourien, e oant o tostaat.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...