Devri

Recherche 'g...' : 4478 mots trouvés

Page 11 : de gavach (501) à gedour (550) :
  • gavach
    gavach

    adj. =

    ●(1732) GReg 218b. Couard, arde, tr. «Van[netois] gavach.»

    ●(1876) TDE.BF 224b. Gavach, adj., tr. «Poltron.»

  • gaved
    gaved

    f. –où (anatomie) Mâchoire.

    ●(1633) Nom 19a. Gena, mala : la iouë : an boch, an gauet, an iauet.

    ●(1732) GReg 588b. Machoire, tr. «gaved. p. gavedou.»

  • gavedad
    gavedad

    f. –où Soufflet, gifle.

    ●(1633) Nom 24a. Pugnus, colaphus, alapa : soufflet, buffe, iouée : bochat, coüellat, gauedat, iauedat.

  • gavelod
    gavelod

    f. –où

    (1) (agriculture) Fourche à deux dents.

    ●(1744) L'Arm 163a. Fourche (…) A deux brocs & à long manche, tr. «Gavelodd.. odeu.»

    ●(1897) EST 26. ur havlod troed hir, tr. «une fourche en fer à deux doigts et à long manche.»

    ●(1924) SBED 69. Me dap me forh, / Me gavlod, me rastél.

    (2) (armement) Javelot.

    ●(1732) GReg 509a. Javelot, javeline courte & grosse, espece de dard, tr. «Gavlod. p. gavlodou.» ●Lancer le javelot, tr. «Lançza ar gavlod.» ●(1744) L'Arm 190b. Javelot, tr. «Gavelott.. lodeu. f.» ●Lancer le javelot, tr. «Turul er gavelott.»

    ●(1838) OVD 199. haval doh gavelodeu, péré, sel-finnoh meint trampet ha sel-bégueantoh meint poéntet, se-dangérussoh-é en taul e rant. ●(1839) BESquil 42. ur gavelod e oé bet tennet ar nehou.

    (3) (pêche) Harpon.

    ●(1744) L'Arm 182b. Harpon (…) Pour darder la baleine, tr. «Gavelott.»

  • gavlin
    gavlin

    s. (armement) Petit javelot.

    ●(1876) TDE.BF 225a. Gavlin, s. m. (anc.), tr. «Petit javelot.»

  • gavotenn
    gavotenn

    f. –où (danse)

    (1) Gavotte.

    ●(1732) GReg 452b. Gavotte, espece de danse gaïe, tr. «Gavottenn. p. gavotennou.» ●Danser une gavotte, tr. «Dançzal ur c'havottenn.»

    ●(18--) GBI II 14. sonet ur gavotenn, tr. «sonnez une gavotte.»

    ●(1910) MAKE 107. kement e tansas jabadao ha gavotennou. ●(1912) KANNgwital 111/108. Ober eur gavoten, eun danz en dro en eur gana eur zoun gae benag, an dra-ze ne ket difennet. ●(1921) PGAZ 55. Ar gavotenn a veze great oc'h sklerijenn an deiz. ●(1936) TKAL II 6. Job a zañse gwasoc'h eget eun diaoul, hag a lipe ar gavotenn bravoc'h eget paotred Bañleg.

    (2) Gavotenn ar menez : gavotte des montagnes.

    ●(1980) LIMO 22/11. A hendarall, kentoh e vehè gwelet er baotred hag er merhed yaouank é tansal laridé pe gavotenn er mané eid « en tonieu mod kér ».

  • gavr
    gavr

    f. & interj. gevr, givri, gavroù, gevred

    I. (zoologie)

    (1) Chèvre.

    ●(1499) Ca 24b. Boug an gaffr. g. barbe de chieure. ●89b. Gaffr. g. cheure. ●139a. Mirer an guefr. g. pastour des chefures. ●(c.1500) Cb 14b. [aneual] g. beste menue comme berbis cheures pourceaulx. bri. loeznet mut euel deuet guefr moch. ●90a. [gaffr] item hec caprella / le. di. g. petite chefure. b. gaffryc.

    ●(1659) SCger 25a. chevre, tr. «gaovvr, p. gueor.» ●149b. gaovvr pl gueor, tr. «chevre.» ●(c.1718) CHal.ms i. cheure, tr. «gaur', ur gaur', pl. gueur'.» ●(1732) GReg 163a. Chevre, femelle du bouc, tr. «Gavr. p. guevr. gaour. p. gueor.» ●(1752) PEll 321. Gafr, qui se prononce Gaür monosyll. Chèvre, animal. Pluriel Ghefr & Gheor de deux syll.

    ●(c.1825-1830) AJC 564. ar gerf. ●(1838) OVD 85. ur vanden bouhèd ha guivre. ●(1839) BEScrom 274. ou discoué e oé goleit guet ur grohen gavre. ●(1849) LLB 723. en dévend, er gévr. ●(1867) MGK 130. Ar bouc'hed hag ar gaoriged. ●(1879) GDI 49. prenein ur hâvr. ●(1897) EST 49. Hou tevend ha hou kévr. ●(1899) BSEc xxxvii 155 / KRL 20. E llec'h ma ve staget ar c'haor e rank chom (pe peuri), tr. «On n'est pas toujours maître de modifier une situation : il faut alors savoir en tirer le meilleur parti possible.»

    ●(1907) VBFV.bf 24a. gavr, (b[as] van[netais] gor, f. pl. gévr, tr. «chèvre.» ●(1909) LZBt Du 39-40. eur vandenn gever gouez. ●(1922) EOVD 87. ur vanden bohed ha gévr. ●(1958) BRUD 5/99. emañ ar gaoliked o hedal dond d'o hraou ! (…) Amañ, emezi, e vank eur haolig ! ●(1964) ABRO 95. gant un tenn, e ledis unan eus ar gevred bihan war an douar.

    (2) Menn-gavr : chevreau.

    ●(1659) SCger 25a. chevreau, tr. «menn gavvr.» ●(c.1718) CHal.ms i. cheureau, tr. «ur menn gaur'.»

    ●(1867) FHB 120/124. e kemerot eur menn-gaor, gant ma vezo evel eghile, dinam, par, ha bloasiad.

    (3) Loc. interj. Gavr an ognon !

    ●(1922) IATA 21. Gav' an ougnoun ! Dare din ankounac'hât eun dra benag da lavaret did. ●(1931) VALL 561a. Nom d'une pipe ! tr. «gavr an ognoun !»

    II. (technique)

    (1) Cric.

    ●(c.1718) CHal.ms i. cric un cric, tr. «ur gaur' machine pour leuer un fardeau.»

    ●(1890) MOA 167b. Chevalet pour graisser des voitures, tr. «gaor, gavr, f.»

    (2) Chevalet pour transporter une charrue.

    ●(1732) GReg 155a-b. Le chevalet pour supporter la charruë par les chemins, tr. «ar c'havr.»

    ●(1876) TDE.BF 225a. Gavr, s. f., tr. «Chevalet de repos de la charrue.» ●(1890) MOA 167b. Chevalet de repos, pour une charrue, tr. «gavr, f.»

    (3) (jeu) C’hoari ar c’havr.

    ●(1857) CBF 125. C’hoari c’haor, tr. « Espèce de petit trépied en bois que l’on cherche à abattre avec de petits bâtons. » ●(1876) TDE.BF 88b. C'hoari ar c'hap, tr. «C'est un petit trépied en bois que l'on cherche à abattre avec de petits bâtons. Je ne puis analyser ce mot. Ce jeu s'appelle aussi c'hoari ar c'haor. A la lettre, jeu de la chèvre.

    III. [en apposition] (botanique)

    (1) Boued-gavr : chevrefeuille.

    ●(c.1718) CHal.ms i. cheurefeüil, tr. «boet gaur'.»

    ●(1904) DBFV 27b. bouid gavr, bouid gévr, tr. «chèvrefeuille.» ●(1934) BRUS 259. Du chèvrefeuille, tr. «bouid-gavr.»

    (2) Laezh-gavr : suc de la fleur de chevrefeuille.

    ●(1732) GReg 163b. La fleur de Chevrefeuille, tr. «Leaz-gavr. lez-gaour.»

    IV. (astronomie) Steredenn ar C'havr : le Capricorne.

    ●(1931) VALL 96a. Capricorne (astron.), tr. steredenn ar C'havr.»

    V. (Blasons populaires)

    (1) Gevr ruz ar C’hroesti : surnom des habitants du Croesty.

    ●(1911) DIHU 74/293. Gevér ru er Hroesti.

    (2) Gevr Silieg : surnom des habitants de Silfiac.

    ●(1911) DIHU 74/293. Gevér Silieg (chèvres de Siffiac).

    (3) Gavroù (?) Silieg : surnom des habitants de Silfiac.

    ●(1911) DIHU 73/283. Goreu Silieg e larér, ne houian ket perak ? ●(1947) BRMO 32. ceux [= habitants] de Silfiac, Gorreu (chèvres).

    VI.

    (1) Treut evel ur c'havr : très maigre.

    ●(1878) SVE 631. Treud e-c'hiz eur c'havr, tr. L.-F. Salvet «Maigre comme une chèvre.»

    ●(1985) PBBO 191 (Ku) Botoa. Treut evel ur c'havr, tr. H. Ll. Humphreys «maigre comme une chèvre.»

    (2) Mont gant ar c'havr :

    ●(1976) KOYO 48 (G) J. Belz. Kement ha kement a oe da lared m'en-dint c'hoazh diouzh o dibuniñ d'an eur-mañ, mar n'en-dint ket aet g'ar gavr anezhe atao !

    (3) Staotet he deus ar c'havr en ho lavreg : il va vous arriver malheur. Cf. kac'het en deus e jav outañ, kac'het eo ar marc'h ouz ub., kac'het en deus e varc'h ouzh e garr. Cf. kac’hat.

    ●(14--) Jer.ms 382. Staotet eu an gaffr en ho laffrec, tr. R. Hemon «La chèvre a pissé dans vos braies.»

    ●(1716) PEll.ms 824-825. Voici un proverbe que je trouve dans la Destruct de Jerusalem, Staotet eu an gaffr en ho laffrec, la chévre a pissé en vôtre culote. Paroles indécentes que l'on fait dire par Tite à Pilate. ●(1752) PEll 518. Les anciens ont écrit Laffrec, & je le trouve particulierement en cet endroit de la Destruction de Jérusalem Staotet eu an gaffr en ho laffrec, la chèvre a pissé en votre culote, ce qui est comme un prédiction de malheur. C'est Tite que l'on fait parler ainsi à Pilate.

    ●(1878) SVE 619. Staotet e-d-euz ar c'havr en ho lavrek, tr. L.-F. Salvet «La chèvre a pissé dans votre culotte. (Il vous arrivera malheur.)» ●(1896) MELu E. Ernault VIII 139. Dicton modernisé arbitrairement, je crois, S[auvé] 619, bien qu'il se retrouve, sans indication de provenance, dans des notes manuscrites ajoutées par Gabriel Milin à un des exemplaires du dictionnaire breton-français de Troude que m'a obligeamment communiqué M. E. Lemière, son propriétaire actuel.

    (4) Mont e varr-iliav gant ar c'havr : faire faillite (en parlant d’un tenancier de bar, restaurant, etc).

    ●(1942) VALLsup 73. Faire faillite, en parl. d'un aubergiste tr. F. Vallée «mont e varr-ilio gand ar c'haor popul.»

    (5) Bezañ treut ar c'havr gant ub. : la cuisine n’est pas bonne chez.

    ●(1732) GReg 239b. La cuisine n’est pas bonne chez moi, tr. «treud ar c’haour guene-me.»

    (6) Reiñ kaol d'ar c'havr : voir kaol.

  • Gavr
    Gavr

    n. de l. Gâvres.

    ●(1902) LZBg Mae 101. Gavr. ●(1905) DIHU 06/114. person Gavr. ●(1985-1986) ADEM 114. Gavr, Saint-Cado, oa ket ’ta pell a-zouzh an Intel.

  • gavr-goad
    gavr-goad

    f. Grue.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. grue, pour eleuer des pïerres, tr. «gaur' coet.»

    ●(1904) DBFV 87b. gavr koed, tr. «cric, grue, instrument pour lever les fardeaux (Ch.ms.).»

  • gavr-lann
    gavr-lann

    f. (entomologie) Sauterelle.

    ●(1910) EGBT 82. gavr-lann, tr. «sauterelle.»

  • gavr-ouez
    gavr-ouez

    f. givri-gouez (zoologie) Chèvre sauvage.

    ●(1499) Ca 89b. g. chiefure sauluaige. b. gaffr goez.

    ●(1876) TDE.BF 222a. Gaour gouez, s. f., tr. «Chamois.»

  • gavr-venez
    gavr-venez

    f. (zoologie) Chamois.

    ●(1931) VALL 108b. Chamois, tr. «gavr-venez, gaor-venez f. pl. givri-menez (an Alpou).»

  • gavr-vor
    gavr-vor

    f. givri-mor, gevr-mor (ichtyonymie) Langouste.

    ●(1633) Nom 47a. Squilla gibba : sauterelle, cheurette, guernette : gauzr-mor.

    ●(1659) SCger 48a. ecreuisse, tr. «gavr vor.» ●(1732) GReg 320a. Écrevisse, poisson de mer, tr. «gavr vor. p. gueor vor.» ●(1752) PEll 321. Nos Bretons disent Gafr vor, chèvre de mer, une écrevisse.

    ●(1931) GWAL 136-137/427. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Gaor-vor a dalv amañ atao kement ha grilh-vor. ●(1931) VALL 240a. Écrevisse (…) de mer, tr. «gavr-vor f. gevr-mor ou givri-mor.»

  • gavrachenn
    gavrachenn

    f. –ed = (?) Fillette qui grimpe partout ; cf. gavr (?).

    ●(1992) HYZH 189/58. (Treboull) oa ket moaien da zigoriñ met ni peogwir oamp gavrachenned giz ma oamp, unan vie o pignat eben hag a yae e barzh.

  • Gavrenn
    Gavrenn

    f. Habitante de Gâvres.

    ●(1878) BAY 12. ur Hâvren, tr. «une fille ou femme de Gâvres.»

  • gavrez
    gavrez

    f. –ed (zoologie) Chèvre.

    ●(1910) BUJA 48. goad eur gavrez... ●(1911) BUAZperrot 609. leaz eur c'havrez.

  • gavrgen
    gavrgen

    m. Peau de chèvre.

    ●(1732) GReg 163a. Peau de chevre, tr. «Gaour-qen.»

    ●(1941) FHAB Genver 3. mantell gavrken Josef.

  • Gavrig
    Gavrig

    n. de l. Ejipt Gavrig : pays imaginaire.

    ●(1974) YABA 01.06. Nameit e vehè ou sonj de voned d'en Ejip Gaorig ? ●(1974) LIMO 01 juin. Ejip Gaorig, tr. «désigne dans cette région un pays imaginaire, de piètre réputation.» ●(1974) LIMO 28 septembre. Ejip-Gorrig, tr. «pays imaginaire auquel on fait allusion dans le langage populaire pour une contrée très lointaine, et dénuée de tout.»

  • gavrig-an-hañv
    gavrig-an-hañv

    f. (ornithologie) Surnom de la bécassine.

    ●(1871) RECe I 228. Bin, ban, Corriganan, / Pelec'h e moc'h epad ar goan ? / – 'Barz un toullic, 'barz an douar / Da gortoz an amzer clouar, tr. «Bin, ban, Naine, / Où es-tu pendant l'hiver ? / – Dans un petit trou, dans la terre, / Pour attendre le temps tiède.»

    ●(1928) FHAB Mezheven 212. Bimbaon ! gavrig an hanv, / Pelec'h out bet epad ar goanv ? / En eun toullig en douar, / O c'hedal an amzer glouar. ●Gavrig an hanv a zo eul lezhano a roer d'ar c'hioc'h, e Gorre-Leon, dre ma'z eus kalz heveledigez etre an trouz a ra ar par, gand e blunv, p'o laka da zourral, ha begelierez ar c'havrig. ●(1942) VALLsup 20a. Bécassine, tr. «gavrig-an-hañv f.»

  • Gavriniz
    Gavriniz

    n. de l. (île dans le Morbihan).

    ●(1959) MOJE II 4. Hogen, euz Gaoriniz beteg Konlo, eun teuz a lakee ar vorêrien war ziwall ouz taoliou-yud an avel.

  • gavrlammat
    gavrlammat

    v. intr. Cabrioler.

    ●(1931) VALL 88b. Cabrioler, tr. «gaorlammat.»

  • gavrpennek
    gavrpennek

    adj. À tête de chèvre.

    ●(1923) SKET I 114. an teuziou lik (…) gavrpennek.

  • gavrvoued
    gavrvoued

    m. (botanique) Chèvrefeuille.

    ●(1942) VALLsup 32b. Chèvrefeuille, tr. «gévrvouid m.»

  • gay / gai .1
    gay / gai .1

    adj.

    (1) Attr./Épith. Sot.

    ●(1919) KZVr 355 - 21/12/19. gay, tr. «sottement vaniteux.» ●(1920) KZVr 366 - 07/03/20. Gay, tr. «sot (Goelo).» ●(1964) BAHE 38/19. Gai = sot, diboell (Treger vihan – Kemper Gwezenneg). ●(1983) GOEL 114. (Bro-Oueloù) Gailh, tr. «sot.»

    (2) Adv. Bêtement.

    ●(1906-1907) EVENnot 4. (Pleuvian) Komz gaï e ra ar plac'hed se, tr. «bêtement.»

  • gay / gai .2
    gay / gai .2

    m. –ed

    (1) Sot.

    ●(17--) EN 1632. a hoais cleued ar gaie o crial, tr. «et encore entendre l'imbécile crier.»

    ●(1879) ERNsup 154. Gaï sot, fém[inin] gaïes. (...) St-M[ayeux] kaï, kaïes.

    (2) Ober e c’hay/c’hai : faire l’imbécile.

    ●(1906-1907) EVENnot 31. (Tredarzeg) Trouz e oa bet dec'h ; an oac'h a oa ec'h ober e c'haï c'hoaz, tr. «imbécile.»

  • gayañ / gaiañ
    gayañ / gaiañ

    v. tr. d. Emmerder.

    ●(1879) ERNsup 154. gaïa, ennuyer. (...) Deus ket da c'haïañ anoñ, Trév[érec] (très-vulgaire).

  • gaz
    gaz

    m. Gaz.

    ●(1909) BOBL 23 janvier 213/1b. Eul loden euz ar gaz, a rea atmosfer ar bellen-ze. ●(1914) DFBP 154a. gaz, tr. «Gaz.» ●(1941) ARVR 6/3a. Diwallit ouz ar gaz. ●(1941) ARVR 25/3a. Emañ ar masklou enep-gaz o paouez erruout e Brest.

  • gazañ
    gazañ

    v. tr. d. Gazer.

    ●(1914) DFBP 154a. gazer, tr. «Gaza.»

  • gazelenn
    gazelenn

    f. gazeled (zoologie) Gazelle.

    ●(1931) VALL 332a. Gazelle, tr. «gazelenn f. pl. gazeled.»

  • gazer
    gazer

    m. –ien Gazier.

    ●(1914) DFBP 154b. gazier, tr. «Gazer.»

  • gazet
    gazet

    m. –où Gazette.

    ●(1891) CLM 3. ur gazett a voyaj.

    ●(1929) MKRN 21. Petra ne laro ket paotred ar gazedou ? tr. «Que vont dire les journalistes ?»

  • gazouilhat
    gazouilhat

    v. intr. Gazouiller.

    ●(1633) Nom 216a. Garritus, auium est : cacqueter : gasoüillat, eguis an eznet.

  • gazus
    gazus

    adj. gazeux.

    ●(1914) DFBP 154b. gazeux, tr. «Gazus.»

  • gêcho
    gêcho

    s. enfant. Veau(x).

    ●(1879) ERNsup 154. gècho, gècho bihan, veau, veaux (enf[antin]), Lanr[odec].

  • Ged
    Ged

    n. de l. Ar Ged (un des sommets du Ménez-Hom).

    ●(1928) FHAB 54. Ar gern a hanver ar Yed, pe ar Ged. (...) An uhelennou a hanver Mene-Hom a zo diou lodenn anezo ; el lodenn gentañ ez eus tri gern : ar Yed : 330 metr.

  • ged .1
    ged .1

    m. –où Guérite de garde, échauguette.

    ●(1499) Ca 104b. Guet. g. eschauguetes.

  • ged .2
    ged .2

    m./f.

    I.

    (1) Guet, patrouille.

    ●(1499) Ca 106b. Guyt vide in guedaff. ●(c.1500) Cb 102a. [guedaff] Jtem hic insidiator / oris. g. espieur / ou insidiateur. b. gueder. Jtem pluraliter he insidie / arum. g. aguez / ou espiez. b. guedou. ●(1633) Nom 188b. Excubiæ : le guet : an guet. ●190a. Statio : le guet, le corps de garde : an guet, vn plaçc da ober gard.

    ●(1659) SCger 64b. guet, tr. «guet.» ●108a. sentinelles, tr. «guet.» ●(1732) GReg 214a. Corps-de-garde, ceux qui font la garde, tr. «ar gued.»

    ●(1876) TDE.BF 225a. Ged, s. m., tr. «ronde ou garde de nuit.»

    (2) Ober (ar) ged : faire le guet.

    ●(1633) Nom 293a. Procubitores : qui fait le guet : an hiny á graff an guet.

    ●(1732) GReg 449a. Faire garde, faire la garde, tr. «ober gued. ober ar gued.»

    ●(1911) BUAZperrot 151. Eur vamm gristen a oar ouspen, eo didalvez d'ezi ober ar c'hed noz-deiz en dro d'he bugale, ma n'en em ziouallont ket o unan. ●290. grit ar c'hed hoc'h unan.

    (3) E ged : de faction, en vedette.

    ●(1869) SAG 274. soudarded en ged.

    ●(1919) BUBR 7/186. Gallout a raer c'hoaz depechi gant eul lamp elektrik da unan all a vezo e ged.

    (4) Paotr ar ged : guetteur.

    ●(1911) BUAZperrot 290. pôtred ar c'hed a zo galvet.

    (5) Derc'hel ar ged : tenir le guet.

    ●(1633) Nom 293a. Excubitor : guetteur, qui fait ou tient le guet de nuict : gueder an hiny á delch an guet en nos.

    (6) Guetteur, garde.

    ●(1732) GReg 449a. Garde, corps de garde, sentinelle, tr. «gued. p. guedou.»

    (7) Arouez ar ged : le mot de passe.

    ●(1732) GReg 480a. Le mot du guet, tr. «Arouëz ar gued.»

    II.

    (1) Espoir, ce que l'on attend, qu'on espère.

    ●(1862) JKS avec des paragraphes supplémentaires traduits du texte de La Mennais). ">JKS.lam 265. Lekeomp e Doue hon holl fisians hag hon holl c'hed. ●(1862) JKS 213. Va holl c'hed em poaniou. ●342. c'houi zo va ged. ●(1876) TDE.BF 225a. Ged, s. m., tr. «Attente, espérance.»

    (2) Bezañ ged da ub. : être en attente de qqn.

    ●(1935) LZBl Gwengolo/Here 172. Eno, emezan, eus ged d'al leanezed. ●(1961) BLBR 128/21. Evelse e vije ged dezañ ha ne gavfe dor zerret e nebleh.

    (3) War c'hed a, eus : dans l'attente de.

    ●(1860) BAL 201. evel ma vezer ouz ur mignoun pa vezer var c'hed aneza. ●(1894) BUZmornik 215. ar Zalver m'edo ann holl boblou var c'hed anezha.

    ●(1900) MSJO 87. Pa ves eur Roue pe eun Impalaër var c'hed eus eur mab. ●(1908) FHAB Mae 148. an hini edot war c'hed anezhan. ●(1915) HBPR 58. Edor varc'hed deuz trous. ●(1925) FHAB Genver 10. An dud (...) a zo war c'hed eus ar nevezenti vras.

    (4) War c'hed da (+ v.) =

    ●(1868) KMM 69. en enor d'ar Verc'hez var c'hed da c'henel e Mab.

    ●(1925) FHAB Genver 35. Golo a oa war c'hed da glevet ar gurun o krozal.

  • ged-noz
    ged-noz

    m. Patrouille de nuit.

    ●(1732) GReg 703b. La ronde de la patrouille, tr. «Tro ar gued-nos.» ●Faire la patrouille, tr. «Ober ar gued-nos.»

    ●(1876) TDE.BF 225a. Ged-noz, tr. «Ronde de nuit.»

  • gedal / gedañ / gediñ
    gedal / gedañ / gediñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Guetter, épier.

    ●(14--) N 273-278. Me hoz guinhezl a quehezl mat / Hac a goar an tro voar tron choat / Me goar ho great quen natur / Hac an hol loznet mo guedo / Bleiz ha heizes mo encreso / Mar bez en bro mo cafo sur, tr. «(C'est) moi votre veneur de bon renom, / Qui connais le pourtour du bois ; / Je sais parfaitement lancer (?) / Et toutes bêtes je les guetterai, / Loup et biche, je les talonnerai ; / S'il y en a dans le pays je les trouverai, sûrement.» ●(1499) Ca 102a. Guedaff. g. agaiter. l. insidior / aris. ●106b. Guyt vide in guedaff

    ●(1659) SCger 52a. epier, tr. «guedal.» ●64b. guetter, tr. «guedal.» ●152a. gueda, tr. «gueter.»

    (2) Attendre.

    ●(1732) GReg 60a. Attendre, demeurer jusqu'à ce que &c., tr. «guedal. pr. guedet.» ●J'attend ici Corentin, tr. «Ez ma oun amâ o c'hedal Caurintin.»

    ●(1857) CBF 71. oc'h ho kedal ema, tr. «il vous attend.» ●(1878) EKG II 56. gedal ken na viche deiz. ●(1893) IAI 1. n'hoc'h euz nemet brezel da c'hedal.

    ●(1916) KANNlandunvez 53/373. Mad eo. Eur vez oa guelet tud o c’hedal an Anjelus e kichen an hostaliri, prest d’en em ampoezouni an abretta ar guella. ●(1989) LARA 222. Pell hon eus gedet.

    (3) Gedal udb. digant ub. : attendre qqc. de qqn.

    ●(1911) BUAZperrot 819. Komprenet am eus petra edo o c'hedal diganen.

    (4) Espérer.

    ●(1732) GReg 60a. Attendre, esperer, tr. «guedal. pr. guedet.» ●Ill attendoit cette charge, tr. «edo o c'hedal ar garg-hont.»

    II. V. tr. i.

    A. Gedal digant udb. ma rafe udb. : attendre de qqn qu'il fasse qqc.

    ●(1914) KANNgwital 139/428. An Ao. Persoun a c'hed digant ar mammou ma roint dezhan (...) eur maread hanoïou.

    B.

    (1) Loc. adv. Da c'hedal : en attendant.

    ●(1900) MSJO 74. Mes da c'hedal e rankomp kaout bara. ●(1912) KANNgwital 118/181. da c'hedal, ar Patrounaj a fell dezhan diskuez he anaoudegez vad.

    (2) Loc. conj. Da c'hedal ma : en attendant que.

    ●(1877) EKG I 44-45. da c'hedal ma vezo aozet d'ehoc'h eun tamm boued.

    ●(1909) FHAB Du 333. lakât ar vioc'h da beuri ebarz da c'hedal ma vo poënt ober an douar patatez. ●(1915) KANNgwital 156/81. evit beza benniget da c'hedal ma savo beo adarre.

    (3) Loc. prép. : en attendant.

    ●(1900) MSJO 129. Da c'hedall an deves kaer-ze.

    III. [empl. devant un v.]

    (1) Attendre de.

    ●(1900) MSJO 140. Eur misioner a oa eno o c'hedal sevel var eul lestr da zistrei d'he vision.

    (2) S’attendre que.

    ●(1911) BUAZperrot 363. korf an den n'eo na dir, na mean. Penaoz gedal ne deuzfe ket ?

    IV. V. pron. réfl. En em c'hedal : s'attendre.

    ●(1909) FHAB Ebrel 112. kleier ar c'herriadennou bras a jom d'en em c'hedal. ●(1995) BRYV III 106. (Milizag) Hag ez oa ar hiz e-pad o fermision d'en em hedi.

  • gedañ
    gedañ

    voir gedal

  • gedegen
    gedegen

    s. (musique) Vielle.

    ●(1963) TDBB 388. Enfin, çà et là, et particulièrement aux environs de Morlaix, nos informateurs connaissent aussi la «gedegen» ou «gidigin», c'est-à-dire la vielle.

  • geder
    geder

    voir gedour

  • gedig
    gedig

    m. –où Échauguette.

    ●(1732) GReg 477b. Guerite, échauguette, tr. «Guedicg. p. guedouïgou.» ●515a. Echauguette, tour ou lieu élevé sur les côtes de la mer, pour placer une sentinelle, tr. «Guedicq. p. guedouïgou.»

    ●(1868) FHB 166/79b. gedikou ar zoudardet e gard. ●(1876) TDE.BF 225a. Gedik, s. m., tr. «Guerite d'un guetteur, d'un factionnaire.» 

  • gediñ
    gediñ

    voir gedal

  • gedlec'h
    gedlec'h

    m. –ioù Poste d'observation.

    ●(1931) VALL 506a. Observatoire, tr. «gedlec'h m. pl. iou.»

  • gedon
    gedon

    plur. gad

  • gedona
    gedona

    v. intr. Chasser le lièvre.

    ●(1659) SCger 23a. aller a la chasse des lieures, tr. «gadonna.» ●73b. chasser au Lieure, tr. «gadonna.» ●149b. gadouna, tr. «chasser aux lievres.» ●(c.1718) CHal.ms i. aller a la chasse du lieure, tr. «gadonein, gadonnat, monet de c'hagonein / c'hadonein.» ●(c.1718) CHal.ms ii. chasser au lieure, tr. «gadonnat.» ●(1732) GReg 156a. Chasser aux lievres, tr. «Gadona. pr. gadonet.» ●(1752) PEll 330. Gadôna, chasser aux lievres.

    ●(1869) FHB 245/286a. o c'hedona e veze ive. ●(1870) FHB 283/175b. hiniennou euz ar chasseourien ne allent miret da vont avechou da c'hadona. ●(1895) RUSq.BF 109a. Gadona, vn., tr. «Chasser le lièvre ; part. et ; se dit plus fréquemment gadouna.»

    ●(1907) FHAB Gouere 139. evit gadouna pe labousseta. ●(1949) KROB 18-19/13. al lern o c'hedona. ●(1950) KROB 25/13. pa vez gedon eo gedona.

  • gedonaer
    gedonaer

    m. –ion Chasseur de lièvres.

    (1) Chasseur de lièvres.

    ●(1876) TDE.BF 220a. Gadouner, s. m., tr. «Chasseur de lièvres ; pl. ien.» ●(1895) RUSq.BF 109a. Gadouner, sm., tr. «Chasseur de lièvres ; pl. ien.»

    ●(1923) BUBR 26/450. arabad sponta na gad na gadonerien.

    (2) Hâbleur, vantard.

    ●(1895) RUSq.BF 109a. Gadouner, sm., tr. «Hâbleur ; pl. ien.»

    ●(1942) VALLsup 91a. Hâbleur, tr. «gadoner prop. chasseur de lièvres (Rusq.).»

  • gedonaerezh
    gedonaerezh

    m. Gasconnade.

    ●(1895) RUSq.BF 109a. Gadounérez, sm., tr. «Gasconnade.»

  • gedour
    gedour

    m. –ion Guetteur.

    ●(1499) Ca 102a. Guedour. g. gaite qui veille entour vng chateu. ●(c.1500) Cb 102a. [guedaff] Jtem hic insidiator / oris. g. espieur / ou insidiateur. b. gueder. ●[guedour] Jtem hic speculator / oris. b. gueder. ●(1633) Nom 293a. Excubitor : guetteur, qui fait ou tient le guet de nuict : gueder an hiny á delch an guet en nos.

    ●(1732) GReg 449a. Garde, la garde, ceux qui font la garde, tr. «gueder. p. guedéryen. guedour. p. yen.» ●480a. Guetteur, qui épie les passans, tr. «Guedour. p. guedouryen.»

    ●(1865) LZBt Gouere 5. gant aon rag kant ha kant ièder. ●(1876) TDE.BF 225a. Geder, s. m., tr. «Guetteur, sentinelle ; pl. ien.» ●(18--) SAQ I 153. eur gedour e tal ar porz-guint.

    ●(1907) DRSP 52. Ah ! ta gedour hag a nevez er vro ? ●(1941) FHAB Du/Kerzu 105. An enebourien a gerze gant mall, war raok, met roet e voe d'ar Vretoned do (lire : da) c'houzout, gant ar c'hedourien, e oant o tostaat.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...