Devri

Recherche 'ta...' : 904 mots trouvés

Page 15 : de tarch (701) à tarner (750) :
  • tarch
    tarch

    m. –où Tache.

    ●(1732) GReg 901a. Tache, marque, soüillure, tr. «tarch. p. tarchou.»

    ●(1914) DFBP 317b. tache, tr. «Tarch.»

  • tarchadenn
    tarchadenn

    f. –où Tache.

    ●(1908) PIGO II 5. An oabl a zo glas lugernus hep tarchaden ebet. ●(1912) BUAZpermoal 851. an disteran tarchaden.

  • tarchañ
    tarchañ

    v. tr. d. Tacher.

    ●(1732) GReg 901a. Tacher, soüiller, tr. «tarcha. pr. tarchet.»

    ●(1914) DFBP 317b. tacher, tr. «Tarcha.»

  • tarchelad
    tarchelad

    m. –où (médecine) Cataplasme.

    ●(1931) VALL 101a. Cataplasme, tr. «tarchelad Ouess[ant] m.»

  • tarchiñ
    tarchiñ

    v.

    (1) V. tr. i. Se doguer.

    ●(1912) DIHU 82/54. Ur boh (...) é tonet de darchein get nerh é diardran Matelin !

    (2) V. intr. Cosser.

    ●(1912) DIHU 82/54. Ur boh (...) disket de darchein get er vugulion (....) ha tarchein e hré, tarchein e hré ken ne oé un eah !

  • tard .1
    tard .1

    adj.

    (1) D'an tartañ : au plus tard.

    ●(1908) NIKO 40. Arhoah pé d'en tartan aben ur miz pé deu.

    (2) Bègue.

    ●(1958) ADBr lxv 4/530. (An Ospital-Kammfroud) Tard : adj. – Bègue : Eun den tard.

  • tard .2
    tard .2

    m. –où Arrêt.

    ●(1981) ANTR 143. meur a dard a reer en ostaleriou.

  • tardamant
    tardamant

    m. Retard.

    ●(1741) RO 963. heb tardamant er bet.

    ●(1824) BAM 387-388. ma ze an distera tardamant evito un hirnes. ●(1829) CNG 90. Laret-temb hemb tardemant.

  • tardañ / tardiñ / tard
    tardañ / tardiñ / tard

    v.

    I. V. intr.

    (1) Tarder.

    ●(14--) N 19-20. Ez caffo scaff hep tarda quet / Caro ha || pesquet mat hep nep affer (lire : atfer), tr. «Qu'il trouvera vite sans tarder / Un cerf de de bon poissons, sans doute.» ●287. Rac se hastomp, na tardomp quet, tr. «Hâtons-nous donc, ne tardons pas.» ●323. Rac se duet scaff hep tardaff quet, tr. «Aussi venez vite, sans tarder.» ●(1530) J p. 26a-b. Ma mam (…) / discleryet (…) / Dif plen, en scaf, hep tardaf quet / Ho requetou, hep dale quen, tr. «Ma mère (…) exposez-moi pleinement, en peu de mots et sans tarder vos demandes qui se font trop attendre.» ●(1557) B I 197. Maz liquiff scaff enn haff hep tardaff quet / Ma merch guerch net da miret a het spacc, tr. «pour que j'y mette vite, sans tarder, ma fille, vierge pure qu'on y gardera quelque temps.» ●393. Heb tardaff un barr, tr. «sans plus tarder.» ●(1580) G 833. En oz trugarecaf hep tardaf gant laffas, tr. «Je vous remercie, sans tarder, avec raison.» ●(1612) Cnf 29a. Tardiff hep accomplissaff an veu.

    ●(c.1680) NG 284. Ha pello ne tardem. ●(1744) L'Arm 17b. Arrêter, retarder, tr. «Tardein.» ●(17--) VO 101. a hinihuë é fal deign commance a gren hemb tardein peèlloh...

    ●(1841) IDH 60. hum gorriget hemb tardein. ●(18--) CSN 6. Ma laze an dud hep tarda.

    (2) S'arrêter.

    ●(1900) MSJO 77. Red oa tarda e kenver an ti-ze. ●(1906) KANngalon Eost 181. ne dardent e nep leac'h. ●(1916) KANNlandunvez 64/462. Ar voalen a dardaz. ●(1942) LANB 6. Ar beleg, eun tamm souezet, a dardas dirazon. ●34. ar maer hag ar guzulierien a voe pedet da darda. ●37. peder eur hanter eo poent tarda.

    II. V. tr. d. Retarder.

    ●(1575) M 1543. tardaff an barnn, tr. «retarder le jugement.»

    ●(1825) COSp 242. hi e dardèi hou victoér.

  • tardet
    tardet

    D'an tardetañ : au plus tard.

    ●(1915) LILH 8 a Here. Ardro kreisnoz d'en tardetan é tamb endro. ●(1917) LILH 30 a Vezheven. d'en 2 a hourhelen d'en tardetan.

  • tardezon
    tardezon

    f. Retard.

    ●(c.1718) CHal.ms i. acroche, tr. «tardaison, dalé.»

    ●(1829) CNG 83. pérac hou tardéson ?

  • tardif
    tardif

    adj. Tardif.

    ●(1499) Ca 193b. Tardiff. vide in diuezat.

  • tardin
    tardin

    adj. Longtemps.

    ●(17--) CBet 857. Ha mar d-oun bet tardin, tr. «si j'ai parlé trop longtemps.»

  • taread
    taread

    m. & adv. –où cf. taluad

    I. M.

    (1) Quartier, endroit.

    ●(1872) ROU 57. Un taread, tr. «une partie à part, d'une terre, d'un quartier, d'un champ, etc. (section).» ●83a. Endroit, tr. «taread.» ●97b. Quartier, tr. «Taread.» ●102b. Section de territoire, tr. «taread.» ●105b. E taread coad ar C'hrannou ez eus goloadurez d'ar bleizi, tr. «le loup trouve des retraites dans le territoire du Crannou.» ●(1880) SAB 116. e bro an Douar-Santel, Palestin, tri taread enni, tri garter. ●134. e taread Galilee.

    ●(1944) EURW I 34. ar memes parroz, ar memes taread.

    (2) Partie.

    ●(1931) VALL 535b. Partie, tr. «taread L[éon].»

    II. Adv. A-dareadoù : par endroits.

    ●(1872) ROU 82a. Par endroit, tr. «a dareadou.»

  • targazh
    targazh

    m. & adv. –ed, –où, targizhien, targizhier

    (1) M. (zoologie) Matou.

    ●(1659) SCger 76b. marcou, tr. «targaz, p. targuizier.» ●174a. targas, tr. «marcou.» ●(1744) L'Arm 230a. Marcou, tr. «Targah.. heu. m.» ●233b. Matou, tr. «Targah.. heu. m.»

    ●(1838) CGK 6. ar roue deus an oll targuichen. ●13. un targas fourgaçzet.

    ●(1907) VBFV.bf 74b. targah, m. pl. ed, tr. «matou.» ●(1909) KTLR 53. eun (lire : eur) pikol tarkaz rous. ●(1970) GSBG 19. (Groe) tregazh, tr. «matou.»

    (2) Loc. adv. A-lamm-tour-targazh : (?).

    ●(1877) FHB (3e série) 23/188a. setu Gambetta couezet euz a lein he dron, a lam tour-tarkaz.

    (3) (Terme d’injure) Tirgizhier al laezh livrizh.

    ●(1732) GReg 342a. Des docteurs enfarinez, des gens de mauvaise doctrine, qui affectent la bonne, la saine, des gens couverts de farine blanche que le vent emporte, tr. « Doctored bleudeucq. bleudéyen fall. bezyou güennet. bleizy dôn. leern douçz. alanigued. tirguizyer al leaz livris. etivy caloun an douar »

  • targon
    targon

    m. (botanique) Estragon.

    ●(1732) GReg 369b. Estragon, herbe qui se mange en salade, tr. «targon.»

    ●(1914) DFBP 128a. estragon, tr. «Targon.»

  • targos
    targos

    voir torgos

  • targouilh
    targouilh

    m. (zoologie) Matou.

    ●(1978) BAHE 99-100/103. Targazh : Targouilh eo a glever kentoc'h e Bro-Lannuon.

  • tariag
    tariag

    m. (argot de La Roche-Derrien)

    (1) Tabac.

    ●(1885) ARN 39. Tabac, argent de tabac ou pourboire. – Br. Butun, gwerz-butun. Arg[ot] : Tariek.

    (2) Pourboire.

    ●(1885) ARN 56. Minson e bet ann tariek, tr. «maigre a été le pourboire.»

  • tariagenn
    tariagenn

    f. –où (argot de La Roche-Derrien) Cigarette.

    ●(1975) BAHE 87/12. Un dareadenn a roin da bep hini ac'hanoc'h. ●13. Tareadenn (gg) : sigaretenn.

  • tariagiñ
    tariagiñ

    v. (argot de La Roche-Derrien) Fumer.

  • tariell
    tariell

    f. –où

    (1) Chose de rien, insignifiante.

    ●(1732) GReg 74a. Badauderie, action de badaud, tr. «taryell. p. taryellou. (taryell est du quartier de Chateaulin.).»

    (2) Conte insignifiant, faribole.

    ●(1732) GReg 202b. Conte, recit plaisant, recit fabuleux, tr. «taryell. p. taryellou.» ●777b. Radoterie, tr. «taryell. p. taryellou.» ●(1779) BRig I 39. aneveet evit è dariello, tr. «connu par ses bons contes.»

    ●(1870) FHB 297/285b. Kement-ze ne de na marvaill na tarjell. ●(1876) TDE.BF 606b. Tariell, s. f. C[ornouaille], tr. «Histoire, conte, niaiserie, rêverie ; pl. ou.»

  • tariellañ
    tariellañ

    v. intr. Perdre son temps à des riens.

    ●(1869) TDE.FB 84b. Faire le badaud, tr. «Corn[ouaille] Tariella.» ●(1876) TDE.BF 606b. Tariella, v. n. C[ornouaille], tr. «Badauder ; p. et.»

  • tarieller
    tarieller

    m. –ion Personne qui perd son temps à des riens.

    ●(1869) TDE.FB 84b. Badaud, tr. «Corn[ouaille] Tarieller, m.» ●(1876) TDE.BF 606b. Tarieller, s. m. C[ornouaille], tr. «Badaud ; pl. ien.»

  • tarigoz
    tarigoz

    m. = (?) targos (?).

    ●(1896) LZBt Mae 31. eur c'hoz tarigoz koz, louedet, daoulagad fall en he benn.

  • tarin
    tarin

    m.

    I. M.

    (1) (en plt de qqn) =

    ●(1915) KZVr 132 - 12/09/15. Tarin, tr. «type, en bonne part.» ●Setu eun tarin, avat ! Loeiz ar Floc'h. ●(1954) VAZA 29. Ho mab bihan, Soaz Sapeur, emezañ en eur zistouvañ ur voutailhad win, a vo un tarin disul o vont d'an oferenn-bred gant e voutonoù cherompi.

    (2) (en plt de qqc.) Belle pièce, fameuse pièce.

    ●(1919) BUBR 4/105. eun obuz (…) rak hennez a oa eun tarin ! Eun 305 pe ouspenn.

    II. [empl. comme adj.]

    A.

    (1) =

    ●(1907) FHAB Gouere 133. an tarin-ze a Stephan.

    (2) Un tarin a goublad : un beau couple.

    ●(1977) DAHG 97. ha fidambie, un tarin a goublad e oa.

    B. Un tarin a baotr.

    (1) Bel homme.

    ●(1970) BHAF 99. eur paotr yaouank hanvet Eginhard, eun tarin a baotr, gand eun dremm ken skeduz hag hini ar briñsez, eun den sioul, seven, a blije kalz d'e vestr.

    (2) Homme revêche.

    ●(1923) FHAB Kerzu 456. Eun tarin a bôtr out, Fransez ! Sur, dichek e teuont ganez ! Kenavo eur wech all, mar 'n em welomp c'hoaz !

  • tarinadañ
    tarinadañ

    v. intr. Sauter de joie.

    ●(1876) TDE.BF 606b. Tarinada, v. n. (anc.), tr. «Sauter de joie.»

  • tarinenn
    tarinenn

    f.

    (1) (en plat. de qqn, d'un animal) Belle femme, belle bête (nuance d'embonpoint, de force).

    ●(1913) ARVG Eost 188. Hag an ebeulez kreiz 'ta ! Hounez avat, zo eun darinen ! ●(1955) VBRU 104. Honnezh 'vat a oa un darinenn, rak ar seurt troñsad kig evelti n'am boa gwelet biskoazh.

    (2) Un darinenn a blac'h : une belle femme.

    ●(1935) BREI 393/2c. eun darinenn a blac'h yaouank. ●(1955) VBRU 187. He fennhêrezh 'vat a oa un darinenn a blac'h ; meur ha meur a soudard a zeue d'ar stal (…) evit parañ o selloù warni. ●(1970) BHAF 225. Eun darinenn a blah e oa Dianne gand he daoulagad kaer frank digor, he bleo hir rodellet, med mistr, ma Doue, ne dlee ket beza kalz tra outi. ●252. gwreg Herve, a oa eun darinenn a blah.

    (3) (en plt de qqc.) Beau bateau, etc.

    . ●(1965) KATR 14. ar vatimant-ze (...). Eun darinenn, a zoñjas ar baleer.

  • tarjan
    tarjan

    f. Femme effrontée, impudique.

    ●(1982) HYZH 147/ 61. (Treboull) tarjan, ur plac'h divergont, a blij dezhi c'hoarzhin ha c'hoari gant ar baotred.

  • tarkad
    tarkad

    voir takad

  • tarkouilh
    tarkouilh

    m. Matou. (blason populaire) Tarkouilh Trebeurden : matou de Trébeurden.

    ●(2000) TPBR 196. On surnomme les pêcheurs de Trebeurden : tarkouilh Trebeurden, tr. « matous de Trébeurden », car ils sont, soit-disant, coureurs de filles.

  • tarlaezh
    tarlaezh

    m. (cuisine) Soubenn an tarlaezh : soupe à l’eau et au lait.

    ●(1942) VALLsup 160a. Soupe de trois quarts eau et un quart de lait, tr. «soubenn an tarlaez T[régor]. »

  • tarlask
    tarlask

    coll.

    (1) (entomologie) Tiques.

    ●(1899) ZCP II 384. pet[it] tréc[orois] tarlasq tique.

    ●(1927) GERI.Ern 600. tallask, tarlask col., tr. «Tiques.»

    (2) local. Fretin.

    ●(1927) GERI.Ern 600. à Ouess[ant] tarlask col., tr. «menus poissons.»

  • tarlaskañ / tarlaskat / tarlaskiñ
    tarlaskañ / tarlaskat / tarlaskiñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Se gratter contre une surface pour calmer les démangeaisons.

    ●(1659) SCger 174a. tallasqua, tr. «se froter comme les gueux.» ●(1732) GReg 440b. Se froter comme les gueux, tr. «Talasqa. pr. talasqet.»

    ●(1876) TDE.BF 606b. Tarlaska, tarlaskat, v. n., tr. «Se gratter à la manière des mendiants pour inspirer la pitié.»

    ●(1927) GERI.Ern 600. tallaska(t), tarlaska(t), tr. «se frotter, se » gratter comme les gueux.» ●(1947) TNOG I et TNOG II).">TNOG 5/26. (Tregor ha Goelo) Torloskañ, torloskat, verb. evel kaskalat. Ar ster kentan a vefe eta distagañ torlosk diwar e gein.

    (2) sens fig. Hésiter.

    ●(1874) FHB 503/266b. perac marc'hata, tarlaska. ●(1876) TDE.BF 606b. Tarlaska, tarlaskat, v. n., tr. «être irrésolu, tergiverser, se gratter la tête pour en faire sortir des résolutions.»

    ●(1927) GERI.Ern 600. tallaska(t), tarlaska(t), tr. «être irrésolu, tergiverser.»

    II. V. pron. réfl. En em darlaskañ.

    (1) Se gratter contre une surface pour calmer les démangeaisons.

    ●(1943) FHAB Meurzh/Ebrel 269. En em darlaska = se tordre, se remuer pour calmer une démangeaison. ●(1947) TNOG I et TNOG II).">TNOG 5/26. (Tregor ha Goelo) en em dorloskat, verb. evel kaskalat. Ar ster kentan a vefe eta distagañ torlosk diwar e gein.

    (2) S'embarrasser.

    ●(1879) BMN 130. morse evelato ne jomas d'en em darlasca evit lavaret var eün ar virionez d'an oll.

    (3) =

    ●(1872) DJL 45. Ablamour d'ar pez lar Ian en takad-ze, kalz potret halfe n'em darlaski.

  • tarlaskat
    tarlaskat

    voir tarlaskañ

  • tarlaskenn
    tarlaskenn

    f. –ed, tarlask

    (1) (entomologie) Punaise.

    ●(1779) BRig I 52b. an dorlosken, tr. «la punaise.»

    ●(1868) FHB 201/357b. plad o c'hof evel eun dorlosquen. ●(1876) TDE.BF 606b. Tarlaskenn, s. f. Et aussi tallaskenn, tique, insecte ; pl. ed.

    ●(1927) GERI.Ern 600. tallaskenn, tarlaskenn sg., tr. «Tique.»

    (2) local. Fretin.

    ●(1927) GERI.Ern 600. à Ouess[ant] tarlaskenn st., tr. «menu poisson.»

  • tarlasker
    tarlasker

    m. –ion

    (1) Celui qui se gratte comme un gueux.

    ●(1876) TDE.BF 606b-607a. Tarlasker, tallasker, s. m, tr. «celui qui se gratte à la manière des mendiants, lesquels croient inspirer la pitié en donnant à penser que la vermine les dévore.»

    ●(1927) GERI.Ern 600. tallasker, tarlasker, tr. «celui qui se gratte ou qui fait «la danse des gueux.»

    (2) par ext. Gueux.

    ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 150. (note de F. Vallée) Tarlasker. «gueux».

  • tarlaskiñ
    tarlaskiñ

    voir tarlaskañ

  • tarlipañ / tarlipat
    tarlipañ / tarlipat

    v. tr. d. Siroter.

    ●(1933) KANNkerzevod 77/10. O ranezenni serr-tarlipat guer… ●(1938) WDAP 2/106. eur mezvier bennak chomet da darlipat banneou. ●(1939) KLDZgwal 42. e-ser tarlipa eun nebeud banneou gant ar re franka eus «gouzougou-karn» ar barrez. ●(1942) VALLsup 22a. Boire lentement, siroter un verre, tr. «tarlipat.»

  • tarlipat
    tarlipat

    voir tarlipañ

  • tarlonkañ / tarlonkat
    tarlonkañ / tarlonkat

    v. intr.

    (1) Rôter.

    ●(1499) Ca 193b. Tarloncaff g. roter de bouche.

    ●(1659) SCger 174a. tarlonca, tr. «router.»

    (2) S'engouer, avaler avec difficulté.

    ●(1659) SCger 50b. s'engouer, tr. «tarlonqua.» ●(c.1718) CHal.ms i. S'engouer, tr. «treüein e c'houc, tarlonquein, steüein, er passag', stamouquein, trelonquein.» ●(1732) GReg 346a. Engouer, s'engouer, boucher, se boucher le passage du gosier par quelque morceau trop gros, en mangeant goulument, tr. «Tarlouncqa. pr. tarlouncqet.»

    ●(1876) TDE.BF 607a. Tarloñka, tarlouñka, v. n., tr. «Se gargariser, engouer, parlant du gosier, faire des efforts pour vomir ou débarrasser la gorge.» ●634b. Treloñka, v. n., tr. «Avaler avec difficulté, par suite de la mauvaise qualité, et aussi avaler avec répugnance.» ●(1877) FHB (3e série) 20/165a. lakaat ac'hanon da dourlounkat. ●(1896) GMB 679. tréc[orois] tarloñkañ, tr. «s'engouer.»

    ●(1907) VBFV.bf 78a. trelonkein, v. n., tr. «avoir peine à avaler.» ●(1912) BSGU 6. Men dèbrein / E hrehé sur erhoalh kri-poèh, hemb trelonkein ! ●(1947) TNOG 5/26. (Tregor ha Goelo) Tarlonkañ, verb. : lonkañ a-dreuz.

    (3) Tousser.

    ●(1905) IVLD 29. divar an disterra riou a bake, setu ar paour keaz Bernadett o pasât hag o tourlounkat. ●(1909) BROU 230. (Eusa) Tourlounka, tr. «tousser.» ●(1910) MAKE 112. butuna eur «sigar» hep tarlounka gant ar moged. ●(1954) LLMM 42/13. gwech o chaokat hag o vandrouilhat, gwech o tarlonkañ hag o vabouzañ. ●(1958) BRUD 3/20. An dud a deue en ti a gleve ar Paotr o torlonkad. ●22. Torlonkad : pasaad evel eun den klañv e skevent.

    (4) Faire des efforts pour avaler qqc.

    ●(1866) FHB 87/274b. Mes ar pez arc'hant a jomaz en he c'houzoug. Caer en devoa tourloncat, ne alle ket ober dezhan disken. ●(1890) MOA 86. trelonka (v. n.), tr. «avaler difficilement.»

    ●(1983) PABE 64. (Berrien) tarlanka, tr. «ravaler (salive), avaler avec difficultés.»

    (5) =

    ●(1915) HBPR 11. An dour a dourlounke e toul he gouzoug. ●(1923) KNOL 57. an dour o tarlounkat en e c'houzoug. ●(1934) PONT 64. An daelou a dourlounke e gouzougou an holl.

  • tarlonkat
    tarlonkat

    voir tarlonkañ

  • tarlonket
    tarlonket

    adj. Engoué.

    ●(17--) EN 2761. Crouged sur e v[es]ou, dega etrelanqued, tr. «Il sera sûrement pendu, déjà il est engoué.»

  • tarlouzenn
    tarlouzenn

    f. (sport, jeu) Un seul point.

    ●(2004) LBBCA 95. un point (avoir un point est encore plus vexant qu'un zéro), tr. «un darlouzenn.»

  • tarluch .1
    tarluch .1

    adj.

    (1) Bigleux.

    ●(1924) ARVG Here 226. luch, tarluch ha tagnous. ●(1954) VAZA 119. daoulagad tarluch.

    (2) Chom tarluch : rester sur sa faim.

    ●(1973) SKVT II 15. chomet e oant tarluch, war o c'hoant.

  • tarluch .2
    tarluch .2

    m. Bigleux.

    ●(2003) TONKA 67. an tarluch-se 'n-eus kavet ahanout koantoh evidon.

  • tarluchañ / tarluchat / tarluchiñ
    tarluchañ / tarluchat / tarluchiñ

    v. tr. i.

    (1) Tarluchañ ouzh udb. : lorgner vers qqc., qqn, guigner qqc., qqn de l'oeil.

    ●(1967) BAHE 54/27. kement ha tarluchañ ouzh ar Vretoned (lire : Vretonez) vihan dremmet-kaer ha korfet-brav. ●(1970) BHAF 227. Tarluchet e-noa ouspen eur wech ouz eur plah yaouank. ●328. Neuze a soñjis tarlucha ouz ar pez a oa skrivet e lizerennou gwenn war gwerenn ar stal. ●387. Tarlucha, tarluchad. Selled a-gorn.

    (2) Regarder de très près.

    ●(1977) PBDZ 760. (Douarnenez) tarluchiñ, tr. «regarder de près et de travers, comme quelqu'un qui est très myope et qui louche.»

  • tarluchat
    tarluchat

    voir tarluchañ

  • tarluchiñ
    tarluchiñ

    voir tarluchañ

  • tarner
    tarner

    m. –où Torchon.

    ●(1876) TDE.BF 607a. Tarner, s. m. C[ornouaille], tr. «Torchon ; pl. ou.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...