Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés
Page 173 : de douar-skod (8601) à double-barrikenn (8650) :- douar-skod
- douar-spagn
- douar-stlej
- douar-stuz
- douar-tagn
- douar-teil
- douar-tirien
- douar-tommdouar-tomm
m. (agriculture) Terre travaillée.
●(1732) GReg 917b. Terre chaude, qui est en valeur, tr. «doüar tom.»
- douar-vakdouar-vak
m. (agriculture) Terre non labourable.
●(1960) EVBF I 327. Terres non labourables, douar-vag, Plourin.
- douaradouara
v. intr. Chercher à acquérir des terres.
●(1530) Pm 260. Bepret ezedout ouz routa / Daz map haz par ouz douarha, tr. «Tu es toujours (?) à faire du chemin (?), / Pour ton fils et ton épouse achetant des terres.»
- douaraatdouaraat
v. intr. Débarquer.
●(1869) FHB 243/270b. En eur zouaraat, ar mestr a c'houlennas hag hen a anavezen unan bennag en enezen.
- douaradur
- douaraj
- douaramant
- douarañ / douarat / douariñdouarañ / douarat / douariñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Terrasser, jeter (qqn) à terre.
●(1659) SCger 10a. aterrer, tr. «douara.» ●117b. terrasser, tr. «douara.» ●(1732) GReg 137a-b. Jetter quelqu'un sur le carreau, tr. «Doüara ur re.»
●(1872) ROU 105b. D'un mot il le terrassa, tr. «Gant ur g'er en douaras.» ●(1877) EKG I 288. hag ac'hano e touarent ac'hanomp evel enn eur c'hoari. ●(1878) EKG II 102. em biche douaret Canclaux hag he zoudarded. ●(1880) SAB 215. o douaras eno gant ur gomz.
●(1925) BUAZmadeg 68. met int-hi a oue douaret gant eur sklerijen skeduz. ●(1958) BLBR 111/14. Douaret em-oa daou pe dri ganfart brudet evid o nerz.
(2) Enterrer, inhumer.
●(1903) BTAH 106. Ama oun bet douaret. ●(1908) PIGO II 143. Ar c'horfou-man a zo da douari. ●(1912) LZBl Genver 309. a boan ma 'vez kavet tud da zouara ar c'horf maro... ●(1929) FHAB Meurzh 103. koueriaded o touara eur marc'h maro.
►[empl. comme subst.]
●(1848) SBI II 210. douarin ma fried !... tr. «enterrer ma femme !...» ●(18--) EER 27. Archant ann truajo a baë ho douari.
●(1924) LZMR 16. Ar re a oa digouezet kelou ar maro beteg enno – n'ouzoun ket penaos – a oa deuet d'an douara.
(3) sens fig. Terrasser, vaincre.
●(1880) SAB 215. goude douara gant ur gomz un arme Iuzevien.
●(1925) BUAZmadeg 345. douara a reaz ar Zaozon var dachen emgann Patay.
(4) (marine) Débarquer.
●(1923) DIHU 148/343. Dihuennet e oè bet doarein er Prins ér gér-sé. (...) dihuennet dohton a zoarein é brizonour. ●(1954) VAZA 90. Bev ’oa c’hoazh hor c’heneil pa zouaras ar C’hleber e Dakar.
(5) (agriculture) =
●(1857) CBF 105. Douara ann teil, tr. «Couvrir le fumier.»
(6) (agriculture) Buter, rechausser.
●(1723) CHal 67. Douarein er gué, tr. «Réchausser les arbres.»
●(1849) LLB 381. aveid hi doarat [hou kuneheg] skarhet hoah en anteu.
●(1908) PIGO ii 32. eun toullad pato 'zo chomet du-ze da zouari en Park-ar-Balan. ●(1925) DIHU 168/284. Surhoalh é hellet lakat irvin penneu émesk hous avaleu-doar. Hadet hous irvin, tenaù un tammig, érauk doarein hous avaleu-doar. (...) Er lézeu en devo kellidet ha hui ou laho é toarein hous avaleu-doar. ●(1925) FHAB Ebrel 138. ne vezo ket brevet ho korf o touara ar patatez.
II. V. intr.
(1) (marine) Débarquer, atterrir.
●(1732) GReg 61a. Atterrir, prendre terre, revenant de la mer, tr. «Doüara.» ●245b. Debarquer, prendre terre, tr. «Doüara.» ●739b. Aborder à un port, tr. «Doüara ên ur porz.» ●917a. Prendre terre, aborder, tr. «Doüara. pr. doüaret.» ●(1744) L'Arm 20a. Atterrir, tr. «Doarein.»
●(1849) LLB 646. doaramb er porh tostan.
●(1911) BUAZperrot 527. douara reas en aber Gwioul, e Breiz-Uhel, var dro ar bloaz 548. ●(1925) BUAZmadeg 162. Paol a zentaz, hag a zouaraz gant he dud e Pors-Paol, etre Lambaol ha Plouarzel. ●171. e treuzas ar mor Mediteranee, hag e touaraz en Itali. ●616. e oa sant Brevaler gant sant Sezny pa zouaraz ar vag.
(2) (aviation) Atterrir.
●(1920) MVRO 40/1a. An adjudant Bernard a zisklerias (…) e c'houitas ar motor, hag e oue red d'ezo douara war an taez (lire : traez).
(3) (en plt des animaux) Se terrer.
●(c.1718) CHal.ms i. Voila un chien qui terre bien, tr. «doüarein ara mat er c'hi man.» ●(1732) GReg 918a. Le Renard s'est terré, tr. «Doüaret èn deus al loüarn.»
- douaraouaddouaraouad
m. Terrain.
●(1910) ISBR 42. el lann ne oé ket èl hiniù un doareuad lann. En hanù-sé e vezé reit d'en tachad ma té er veneh de seùel ou menati.
- douaratdouarat
voir douarañ
- douarc'hendouarc'hen
s. Bezañ bouzar evel un douarc’hen : être très sourd. cf. taouarc’henn ?
●(1896) LZBt Mae 36 (T). pa ve laret traou ar giz-se din, me ve bouar 'vel eunn douarc'hen.
- douareg .1douareg .1
m. douareien Terrien (opposé à marin).
●(1874) FHB 491/161a. kemeret eul labourer, eun douarek, evel ma lavarent.
- douareg .2
- douarekdouarek
adj.
(1) Terrestre.
●(1847) BDJ 10. En ho c'horfou doüarec. ●22. Va barados doüarec. ●59. Dên doüarec, preon doüar, mouga' rhez da heol. ●(1864) SMM 234. va c'horf douarec / A so eur beac'h ker pounner. ●(1868) FHB 176/154a. eneou hag a so c'hoas prizoniet en eur c'horf douarek.
(2) =
●(1864) KLV 49. Er c'hrisien vraz, ann eien douarok a dard, beteg ma vezo arruet ar poent d'ezhi da sevel a zoare e korf ar blanten.
(3) Terreux, couvert de terre.
●(1927) GERI.Ern 117. douarek, tr. «terreux.»
●(1936) IVGA 51. eur gountell douarek en eun dorn.
(4) = (?) Qui a le teint terreux (?).
●(1831) MAI 107. un den douarec, disec'h. ●(1839) BSI 56. ur visaich douarecq.
- douareldouarel
adj. Terrestre.
●(1914) RNDL 51. Me eurvad douarel oeit de goll, tr. «Mon bonheur terrestre perdu.» ●(1923) SKET I 100. ne anavez Kreisteiziz eus ar garantez nemed ar perziou izel, douarel, loenel. ●(1941) FHAB Meurzh/Ebrel 32. ar c'hoantou douarel a chome c'hoaz en e galon. ●(1942) HERV 137. ar vuhez douarel.
- douarendouaren
m. & adj. –ed
(1) M. Petit-fils.
●(1647) Am.ms n° 617. Allas va douren (lire : douaren), te a goar er vat, tr. ETCE 12, 720 « Hélas ! mon petit-fils tu le sais bien »
●(1732) GReg 341b. Petit enfant, à l'égard du grand pere, & de la grand mere, tr. «douaren. p. douarened.» ●413b. Petite fille de la petite fille, ou du petit fils (quatrième degré) tr. «Merc'h vihan an douarenès, pe an douarèn.» ●(1790) MG 129. É zouaran. ●(17--) TE 66. péhani e zessàu én é Balès hac e chériss èl é zoaran en hani e oai déstinét eit tennein a-zan é berh ur bobl e dourmantai.
●(1849) LLB 1086. Ou Douarened iouank. ●(1896) HIS 45. é ti douarañ Ruth ha Booz.
●(1918) BNHT 4. tri a vugalé, doarañned dehi. ●(1927) GERI.Ern 117. douaran, douaren tr. «L[éon], V[annetais] Petit-fils.» ●(1939) KOLM 3. Tad Kolmkel e oè douarén d'er roué bras Niall.
(2) Épith. Bugale-douaren : arrières petits-enfants.
●(1920) LZBl Du 413. Beza ho deuz bugale, bugale vian ha bugale douaren, a zo oll bet badezet.
- douarenezdouarenez
f. –ed Petite-fille.
●(1732) GReg 341b. Petit enfant, à l'égard du grand pere, & de la grand mere, tr. «douaren. p. douarened. (si c'est une fille. douarenès. p. douarenesed.» ●413b. Petite fille de la petite fille, ou du petit fils (quatrième degré) tr. «Merc'h vihan an douarenès, pe an douarèn.» ●(17--) TE 38. doarannès Nachor brær Abraham.
●(1839) BESquil 356. douairannès d'Edmond, roué ag en Angletèr.
●(1934) BRUS 204. La petite fille, tr. «douaranéz –ed.»
- douarenndouarenn
f. –où
(1) Terrain.
●(1866) FHB 89/292b. divoanet (…) en eun douaren vad. ●(1869) FHB 229/155b. da ober eur gwel da zouarenn ar re varo. ●(1879) BMN 244. Meur a hini (...) he alie da glasc eun douaren guelloc'h.
(2) Terrier.
●(1927) GERI.Ern 117. douarenn f., tr. «terrier (de lapin et de renard).» ●(1949) KROB 18-19/13. evel eur broc'h o kleuzia e zouarenn. ●(1957) BRUD 1/81. eun douarenn-bleiz. ●(1974) BRUD 46/16. ar houlin gouez a ziriboule euz e zouarenn.
- douarerdouarer
m. –ioù (agriculture) Espèce de charrue.
●(1995) BRYV IV 31. (Milizag) evid palarad gand eur higner hag eun douarer… daou arar.
- douaretdouaret
adj.
I. Terré (dans un terrier).
●(1931) DIHU 241/294. ur broh doaret én ur vertim.
II. sens fig.
(1) Terré, caché.
●(1932) DIHU 249/44. pep unan doaret én é di, èl ur broh.
(2) =
●(1787) BI 265. goudé ma hoh bet carnet, queviniet ha douaret guet er fatiq ét bét-man. ●(1925) BUAZmadeg 563. An enebourien a oue douaret.
- douaridigezh
- douariñdouariñ
voir douarañ
- DouarnenezDouarnenez
n. de l. Douarnenez.
I. Douarnenez.
●(1659) SCger 176a. voarzu Douarnenez, tr. «vers Douarnenez.» ●(1687) MArtin 7. E Corf so en Douarnenes / Hac é Jné er Baradoes. ●(1700) CSmnobletz 68ab. Hac ebarz e Douarnenes / E bet Marc’harit an Nobletz. ●114ab. E Conquet hac e Montroules / Hac ouc’hpen é Douarnenes. ●115ab. Er bourg eus a Zouarnenez, / Neuse Marc’harit an Nobletz. ●(1716) PEll.ms 407. Doüarnenez. ●(1732) GReg 85b. Boë Doüarnenez. ●303b. Douarnenez.
●(1857) CBF 131. Douar’nenez. ●(1860) BAL 155. e Montroulez, e Eussa, Molenez, Enez-Vaz, e Sant Vaze Pennarbed, a var dro; e Landerne, er Faou, e Kemper, Concarne, Pont-Abbat, Gouaien, Enez-Sizun, Douarnenez; etc. ●(18--) MILg 227. e mor douarnenez. ●(1865) FHB 2/16a. D’ar zadorn 11, Douarnenez, da 11 heur. ●(1865) MBFt 136. mont a reont a c’hano da Zouarnenez e peleac’h e prenont 1,000 sardinen. ●(1867) TELrem 8. Mene-Hom, mor Douarnenez. ●(1870) MBR 302. Tost da Zouarnenez ez oa o choum gwechall eunn intanvez koz. ●(1877) BSA 309. Larcoc’h bae Douarnenez gant he mor livet e glaz a ve kemeret evit eur berlezen. ●(1879) BMN 323. Ar c’hrouadur Ian Jak, euz Douarnenez, 1666. ●(1879-1880) SVE 172. Douarnenez. ●(1883) OLLI 120. Triouec’h den beuzet etre Douarnenez ha Treboul D’ann noutek a viz du 1883. ●(1890) MOA 20b. Douarnenez (pour : Douar ann Enez).
●(c.1900) PEAB.Edern 3. En eul lec'h var aod Kerne / A dem dost da Zouarnene. ●(1905) ALMA 18. Jacq hag Henaff a c’hounezaz kantoniou Douarnenez ha Plogastel. ●(1905) KBSA 40. e-tal pleg-mor Douarnenez. ●(1909) NOAR 27. Pesketerien Douarnenez o-unan a vije bet lorc’h enno. ●(1911) SKRS II 130. Eur vad estoun a reas en dro dezhi, dreist holl e Douarnenez hag e Ploare. ●(1932) KELD 70. Douarnenez.
●(2002) TEBOT 112b. Abati Landevenneg / Ha mor Douarnenez / Lec'h ma oa beuzet Kêr-Iz / Hag ar briñsez Ahez.
II. Dictons, proverbes, etc.
(1) Dicton.
●(1878) SVE 965. Personn Douarnenez a zo pesketaer.
●(2003) TRMOR 59. Person Douarnenez a zo pesketaer.
(2) Formule enfantine, Goulien.
●(1882) SVE 218. Ia, da Gemper, ia, d'ar Pont... / Da Boul-Dahu 'renker mont / Da glask bara d'ann intron / A n-euz droug en he c'halon.
(3) Formule enfantine, Douarnenez.
●(1882) SVE 218. Ehudo ! da Gemper, / War or marc'hik gwer; / Ehudo da Baris, / War or marc'hik gris; / Ehudo ! da Boul-Dahu, / Da gerc'hat paneradou ehu.
●(1975) BRUD 50/6. Ehudo ! da Gemper, / War or marhig gwer; / Ehudo da Bariz, / War or marhig griz, / Ehudo ! Da Boulldahu / Da gerhad paneradou avu.
(4) Formule enfantine, île de Sein.
●(1882) SVE 219. Rouanv 'ta, rouanv 'ta ! / Kass ar vag d'he feaz; / Ha pedal ne hall ket mont, / Passe ar rivier ha passe ar C'honk. / Da Boul-Dahu e rankomp mont / Da vit brignenn d'ann intron / A n-euz droug en he c'halon.
(5) Proverbe.
●(2003) TRMOR 39. An hirañ plijadur a vez / A zo e Lambaol hag e Douarnenez.
(6) Dicton.
●(2003) TRMOR 48. Paotred Douarnenez / E-pad an deiz er prenestr / E-pad an noz o pesketa / Da c'hounit arc'hant da lonkañ.
III. (blason populaire) Pennoù-sardin : voir Pennoù-sardin.
IV. [Toponymie locale]
●(1732) GReg 85b. boë poull-dahuth. ●737a. Poull-Dahuth.
●(1869) TDE.FB xixa. Poull-Dahut. ●(1879) BMN 223. eur vourc'hadenn hanvet Pouldaü. ●(1882) SVE 218. Da Boul-Dahu ’renker mont. (...) Ehudo ! da Boul-Dahu, / Da gerc’hat paneradou ehu. ●(1890) MOA 25a. Poull-Dahut (C) ; Pouldavid (L.T.).
●(19--) (2001) DZSR 1. Er ru Santez Héléna / Tibidi Tibidan (bis) / Er ru Santez Héléna / Va teïer sorcerez / Tibi Tibidan /Va teïr sorcerez (...) Hi fuskennou va leden / 'ghist marc'h Veïg Penarstang. ●(1903) (1970) ICTB III 85. Deomp d'ober eun dro d'ar Porz-Ru / Setu ar Morohed ru / Erru ar Morohed. ●(1905) ALMA 18. ha gounit a rejont a-bez Goulien, Kleden-ar-C’hap, Plouhinek, Pouldavid, Nevez, ar Merzer. ●65. Pouldahut. ●(1905) KBSA 39. istor Marc'h, roue Poulmarc'h. ●(1924) ZAMA 7. An devez ma krogas gant e ugent vloaz, Youen, prins yaouank Pouldahud, leshanvet c'hoaz Markiz ar C'hastelpaour. ●100. eur c'haor bennak aman da werza a-benn foar Bouldahud. ●(1928) FHAB Ebrel 4/133. pa oa pinvidik mor pesketerien Poulldahu, Goaïen. ●(1928) FHAB Du/406. Martoloded Douarnenez, Treboul ha Poulldavid o deus devosion d'an diaoul-se. ●(1931) FHAB Gouere/268. Poulldahut. ●(1943) ARVR 120/4. Pouldaud ha Sant Mikael. ●(1995) LMBR 44. evit degouezhout er Porzh-Ruz. ●45. Hervez ar vojenn eo amañ, e Pouldalu, e voe taolet Dahud er mor.
- Douarneneziz
- douaroniel
- douaroniezhdouaroniezh
f.
(1) Géographie.
●(1907) BOBL 24 août 152/1c. an douaroniez (géographie). ●(1923) BUBR 28/533. Douaroniez, tr. «géographie.» ●(1924) SKET II 29. Vissurix a zeskas d'ezan (…) an douaroniez. ●(1927) FHAB Genver 22. douaroniez-Vreiz. ●(1929) DIHU 218/307. ur livr doaronieh. ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 140. desket e veze d'eomp douaroniez.
(2) Livre de géographie.
●(1924) FHAB Genver 28. eun douaroniez, da lavaret eo eur pikol levr hag a oa ennan kartennou holl vroiou ar bed.
- douaroniour
- douarour
- douarouriezh
- douarus
- doubier .1
- doubier .2doubier .2
f. –où
I. Nappe. cf. toubier
●(1909) KTLR 236. setu da gentañ eur (lire : eun) doupier1. Pa astenni anezhi a blad var an douar en eur lavaret : doupier, gra da zever, e kavi var-n-hi da zribi ho (lire : ha) da eva ar pez a gari. ●ibid. 1Nappe. ●237. Hag e selle deuz he doupier. (…) Ma teu eun dra benag var an doupier, me a zrebo. Hag hen da zisplega an doupier ha da lavaret gant eur vouez ankenius : «doupier gra da zever.» ●(1927) GERI.Ern 117. doubier, f., tr. «Nappe.»
II. Stag eo an doubier ouzh an daol : la queue de la chemise est attachée au derrière.
●(1902) CRYP VIII 299 (T). Stag e ën doubier ouz ën dol, tr. E. Ernault «la nappe est attachée à la table (la queue de la chemise au derrière) Trég[or].»
- doubl .1doubl .1
adj.
I. Attr./Épith.
A.
(1) Double.
●(1499) Ca 70b. Doubl. g. double. ●(1633) Nom 166a. Lucerna polymyxos : chandelle à double mesche : goulaoüen ves á poulchat bras ha doubl.
(2) Bout doubl =
●(1767) ISpour 173. Mæss n'enn dè jamæss permettet biæzeien na bout double eit trompein.
(3) Découplé.
●(1909) BROU 229. (Eusa) Den doubl, tr. «homme bien découplé.» ●(1944) EURW 1 153. Eun takad den doubl a oa Lajat.
(4) (Parole) à double sens.
●(1790) Ismar 244. Er biæseu, en troyèlleu, er honzeu doubl.
(5) (architecture) Gwareg zoubl : arcade double.
●(1872) ROU 81b. Ar voareg zoubl, tr. «l'arcade double.»
B. (religion)
(1) Gouel doubl, fest doubl : fête double.
●(1633) Nom 200a. Sacrum publicum, vel populare : Feste double, Messe solennelle : fest doubl, Offeren solennel.
●(1727) HB 434. ur Gouel doubl da ur sant. ●556. Mar gu'erru eta ur Gouel doubl bennac.
●(1874) POG vii. D'ar Goueliou doub, n'euz fors a beseurt klast e vent, e ve doublet, da lavaret eo e ve kanet ann Antien araog ha goude pep Salm, er Gousperou. ●viii. Pa en em gav daou Wel doub lerc'h lerc'h.
(2) Gouel hanter doubl =
●(1874) POG vii. D'ar Goueliou hanter-doub, e ve teir Orezon enn Oferen, ha na ve ket kanet ann Antienou, er Gousperou, nemet eur weach.
(3) Gouel doubl bras : fête de grand double.
●(1874) POG vii. Doub euz ar c'henta pe euz ann eil klast ; Doub braz, Doub, Hanter-Doub, Zimb (ar ger-ze ne man ket) ar re ze eo ann degreiou euz a c'hiz Ofisou ann Iliz romen.
II. Adv. Doublement.
●(c.1500) Cb 44a. doublement parler. b. comps doubl.
- doubl .2doubl .2
m. –où
(1) Copie, double.
●(1633) Nom 6b. Apographum, exemplar, exscriptum, exemplum, tabulæ : copie, double, extraict : v, coppy, vn doubl, vn extræt.
●(1732) GReg 209b. Copie, tr. «Doubl. p. doublou.»
●(1906) BOBL 13 janvier 69/2d. Unan euz an doulbou a vezo kaset d'ar souprefet. ●(1962) EGRH I 70. doubl m., tr. « doubl. »
(2) E doubl : en double.
●(1906) BOBL 13 janvier 69/2d. Al listen vot evid eur barrez a vezo renket dre urz lizerennou ar Groaz-Doue, en doulb.
(3) Pli.
●(1909) BROU 229. (Eusa) Doubl Signifie aussi : pli. Lakaat etre tri doubl, pevar doubl, tr. «plier en 3, en 4.»
II.
(1) Plafond.
●(1732) GReg 728b. Plancher, tr. «doubl. p. doublou.» ●Un plancher bienfait, tr. «un doubl græt mad.»
●(1869) FHB 234/197b. uz d'an aoter, bete an doub...
●(1902) PIGO I 47. an doub a oa graet gant ur milour braz. ●(1908) PIGO II 127. ne weled ket c'hoaz da dapout betek an doub. ●(1925) FHAB Genver 11. treustou an doub. ●An doub : le plafond. ●(1935) BREI 393/2a. skei e benn en doub. ●(1982) PBLS 56. (Sant-Servez-Kallag) doub, tr. «plancher à l'étage.»
(3) Doubl-noz : crépuscule. cf. (?) troubl-noz (?).
●(1970) BHAF 289 : liou morlivet doubnoz a zo dija war ar prenestr.
►Etre doubl deiz ha doubl noz : entre chien et loup.
●(1924) BILZ 69. Eur wech, entre doub-de ha doub-noz, goude eun tôl-amzer, Bilzig a oa o furchal kerreg an enezenn. ●249 : etre deiz ha noz, da vare ar zerr-noz. ●(1970) BHAF 27. Etre doub-deiz ha doub-noz e oa araog eh errujom on daouig e bourk Kaoueneg, on diouhar a-rez on feskennou.
(4) (habillement) Doublure.
●(1962) EGRH I 70. doubl m., tr. « doublure (de vêtement). »
- doubl .3doubl .3
m. (dans le parler des johnnies) Bénéfice, gain.
●(1979) LJDR 31. «ar c'holl» (la perte) était absorbée par le master, mais «an doubl» (bénéfice) lui revenait aussi.
- doubl-chas
- doubl-derv
- doubladenndoubladenn
f. –où
(1) Action de doubler.
●(1962) EGRH I 71. doubladenn f. -où, tr. « action de doubler. »
(2) Mariage de deux membres d’une fratrie avec deux membres d’une autre fratrie.
●(2000) PCRMM 403. (Plougastell-Daoulaz) Il s'agissait de ce que l'on nomme une doubladenn, concernant deux couples et parfois d'une tripladenn, pour trois couples.
- doubladurdoubladur
m. –ioù Doublure.
●(c.1718) CHal.ms i. Doubleure, tr. «doublur', doubladur.» ●(c.1718) CHal.ms iii. redoubler un habit, tr. «doublein hoüah lacat un doubur doubladur' neüé.» ●(1732) GReg 304a. De quoi faire de la doublure, de quoi doubler, tr. «Doubladur.»
●(1962) EGRH I 71. doubladur m., tr. « action de doubler. »
- doublajdoublaj
m. –où
(1) Doubleau, plafond.
●(1744) L’Arm 289a. Attachez ce jambon au plancher, tr. «Staguéd er jambonênn-zé doh en doublage d’erlué.»
●(1856) VNA 60. le plancher, au-dessus de la tête, tr. «en Doublage.»
●(1934) BRUS 243. Le plafond, tr. «en doublaj –eu.» ●(1974) YABA 11.05. ur seilhenn lufrus skouret ag en doublaj.
(2) Doublure.
●(1732) GReg 304a. De quoi faire de la doublure, de quoi doubler, tr. «doublaich.»
(3) (marine) Doublage.
●(1979) VSDZ 5. (Douarnenez) hemañ eo an doublaj : lod lavar deuzoutañ «ar penn-daoulin», met n’eo ket gwir : hennezh an doublaj… hennezh a ra an asamblaj deus an daou benn. Hemañ ar c’hambon, hemañ ar mumpr, hag hemañ an doublaj, tr. (p. 174) «Tu as encore le doublage : certains appellent cela le genou, mais il faut dire «le doublage» ; cela sert à relier les deux côtés. Voci l’allonge des fonds, la membrure et le doublage.»
- doublañ / doubliñdoublañ / doubliñ
v.
I. V. tr.
A. V. tr. d.
(1) Doubler.
●(1499) Ca 70b. Doublaff. g. doubler. ●104b. Gueuell. galli. iumell ou gemel. vide in doublaff. ●(1530) Pm 272. doubla gae pae ho ioaeou, tr. «doubler gaiement le prix de leur joie.» ●274. Oar vndro ez doublo ho poan, tr. «En même temps doublera leur peine.»
●(1659) SCger 45b. doubler, tr. «doubla.»
●(1962) EGRH I 71. doubliñ v., tr. « doubler. »
(2) Transpercer.
●(1980) VLTH 83. prest da doublañ ar c'hentañ sac'h yod a dostafe outañ.
(3) local. (dans le parler des Johnies) Vendre à prix majoré.
●(1979) LJDR 60. ceci se disait «Doubla» (vendre à prix majoré).
(4) Copier, imiter, contrefaire.
●(1732) GReg 205b. Contrefaire, imiter quelque image &c, & tâcher à la rendre semblable, tr. «Doubla. pr. doublet.» ●209b. Copier un acte, un livre, un tableau, &c., tr. «doubla. pr. doublet. Van[netois] doubleiñ.»
(5) Faire une doublure (à un habit).
●(c.1718) CHal.ms iii. redoubler un habit, tr. «doublein hoüah lacat un doubur doubladur' neüé.»
► fam. Doublañ e gorf : manger en quantité.
●(c.1718) CHal.ms III 324. Il s'est bien rembourré le uentre, tr. «groeit en des ur c'horfat/h'osfat mat, doublet mat endés é gof.»
(6) Mettre un plafond à.
●(1732) GReg 728b. Plancheier, faire un plancher, tr. «Doubla. doubla un ty, ur gambr, ur sazl &c. pr. doublet.» ●(1723) CHal 67. Doublein un ti, tr. «plancheyer, Terrasser.»
(7) Doublañ al labour =
●(1906) BOBL 13 octobre 108/2d. Mevelien ar bolonjerien n'o deuz ket fellet d'ezo doubla al labour d'ar zadorn araok.
B. V. tr. i.
(1) Doubliñ àr ub. : dépasser qqn.
●(1841) IDH 57. hui e dorrou quêntoh eit pléguein (...) e gollou tout (...) quêntoh eit gùélet er réral é toublein arnoh.
●(1907) BSPD I 12. Mes berpet er sant e zoublas ar er goal-spered.
(2) =
●(1804) RPF 93. er goal-imur, er fal inclination, en tantation ouai e-zoublai ar nah, ha ne ouai quet calz possible teoh resistein !
II. V. intr.
(1) Être deux fois plus nombreux.
●(1849) LLB 5-6. Penauz é lakehèt ol hou kué de greskein, / Hou loned de huèlat, hou kuérein de zoublein.
(2) Doubler en quantité.
●(1868) KMM 242. ac ar c'hreski-ze a iea bep tro da zaou c'hement, a zouble beveach.
(3) Doubliñ d'ober udb. : redoubler de.
●(1924) SBED 37. Ret é de labourér doublein de labourat. ●(1942) DHKN 174. èl ma toublè Jako de gorvadein. ●225. Doublein e hrant eùé de laret kaer.
- doubledouble
interj. & m. –où
(1) Interj. =
●(1914) MAEV 189. Double ! emev-ve, mar o deus ar re-ma friko evel-se bemdez, n'o deus ket da glemm !
●(1949) KROB 12/11. «Double ! eme C'hlaoda, eul louarn zo diaes da laza eus an a-dreñv !» ●Double ! eme C'hlaoda, n'am boa ket da zibab.
(2) M. Juron.
●(1867) FHB 147/341a. muioc'h a zakreou, a nondeou, a zoubleou, a vallosiou. ●(1868) FHB 184/221b. ec'h ouzont distaga sakre, double, nonde, toner de...
- double-barrikenndouble-barrikenn
interj. ; juron. Double barrique !
●(1909) HBAL 28. Poan speret ? double barriken, n'ouzoun ket petra eo an dra-ze. ●31. Double barriken, pebez prezeger a ra hema ! ●40. Double barriken, me am euz sec'het ive.