Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 176 : de dour-chag (8751) à dour-ster (8800) :
  • dour-chag
    dour-chag

    m. Eau stagnante.

    (1732) GReg 238a. Eau croupie, tr. « dour chag. » ●302a. Eau dormante, celle qui ne coule pas, tr. « dour chag. » ●311a. Eau dormante, tr. « dour chag. »

    (1847) MDM 294. dre an dour-chak-se.

    (1931) VALL 235a. Eau stagnante, tr. «dour-chag

  • dour-derv
    dour-derv

    m. (botanique)

    I.

    (1) Gui.

    (1633) Nom 100a. Viscum, offic. viscum quercinum : guy : dour deru.

    (1659) SCger 64b. gui, tr. «dour dero.» ●(c.1718) CHal.ms ii. guy de Chesne, tr. «deur derf ehüel var’.» ●(1732) GReg 480b. Gui, excroissance d’arbre, ou plante qui naît sur le chêne, sur le poirier, pommier, prunier &c., tr. « dour-déro (…) Van[netois] dëur-derv. »

    (1876) TDE.BF 168b. Dour-dero, s. m., tr. «Nom donné au gui.»

    (1904) DBFV 44a. deur derù, tr. «gui de chêne.»

    (2) Boisson tirée de la sève du chêne.

    (1962) EGRH I 71. dour-derv m., tr. « sève de chêne qui en certains endroits sert de boisson. »

    II. Du evel dour-derv : (être) d’un noir profond.

    (1732) GReg 506b. Noir comme jais, tr. G. Rostrenenn «qer du evel dour déro

    (1952) LLMM 30/31 (T) *Jarl Priel. A-zindan he c'hoef e tifloup kizennoù blev, ken du ha dour derv.

  • dour-diluj
    dour-diluj

    m. Déluge.

    (1859) MMN 107. Petra zo bet kaos eus an dour-diluch ? ●(1869) HTC 8. Me a ia da zigass ar maro, dre eun dour-diluch, da gement tra a vev var an douar.

  • dour-diwan
    dour-diwan

    m. = (?) Eau de source (?).

    (1907) FHAB Eost 190. An dour da eva a vez peurvuia kemeret eus ster pe waz ; eus puns dour-diwan ; pe eus puns dour-glao. ●(1907) FHAB Gwengolo 202. ne 'z eus ket a bunsou dour diwan.

  • dour-diwask
    dour-diwask

    m. = (?).

    (1874) FHB 496/203b. chapel Brendaouez a ioa deut da veza eur pez trist (...) ha collet gant an dour diwask.

  • dour-eien
    dour-eien

    m. Eau de source.

    (1962) EGRH I 71. dour-eien m., tr. « eau de source. »

  • dour-eog
    dour-eog

    m. Eau de rouissage.

    (1897) EST 48. ag en deur-aug é saù ur vlaz ponnér, tr. «de l'eau qui couvre ainsi le chanvre se dégagent des puanteurs.»

  • dour-fank
    dour-fank

    m. Excréments.

    (1925) FHAB Gouere 268. sailh an dour fank.

  • dour-Fask
    dour-Fask

    m. (religion) Eau bénite qu'on va chercher le samedi saint.

    (1942) VALLsup 59. Eau bénite ; celle que l'on va chercher après la bénédiction de l'eau le samedi saint, tr. «dour-Fask (pour dour-Pask.)»

  • dour-feunteun
    dour-feunteun

    m.

    (1) Eau de source.

    (1962) EGRH I 71. dour-feunteun m., tr. « eau de source. »

    (2) Eau de fontaine.

    (1962) EGRH I 71. dour-feunteun m., tr. « eau de fontaine. »

  • dour-gan
    dour-gan

    m. = (?).

    (1935) BREI 439/2c. dour fresk ha skler, dour-gân ar gwaziou !

  • dour-glav
    dour-glav

     m. Eau de pluie.

    (1633) Nom 218a. Aqua pluuia imbri collecta : eauë de pluye : dour glaò.

    (1732) GReg 733b. De l'eau pluviale, tr. «Dour-glao. Van[netois] déür-glaü

    (1907) FHAB Eost 190. An dour da eva a vez peurvuia kemeret eus ster pe waz ; eus puns dour-diwan ; pe eus puns dour-glao. ●(1924) ZAMA 195. an dour-glao o ruilh en traon gant ru ar Werc'hez. ●(1962) EGRH I 71. dour-glav m., tr. « eau météorique. »

  • dour-gouez
    dour-gouez

    m. Eau de ruissellement.

    (1962) EGRH I 71. dour-gouez m., tr. « eau de ruissellement. »

  • dour-gwermin
    dour-gwermin

    m. (hydrologie) Eau stagnante.

    (1927) FHAB Gouere 152. (Roudoualleg) gwermin : dour-gwermin «eau rougeâtre des fossés» (?).

    (1931) VALL 235a. Eau stagnante, tr. «dour-gwermin C[ornouaille].»

  • dour-gwern
    dour-gwern

    m. (hydrologie) Eau stagnante.

    (1931) VALL 235a. Eau stagnante, tr. «dour-gwern.» ●(1962) EGRH I 71. dour-gwern m., tr. « eau rougeâtre, qui coule des marécages. »

  • dour-hañvouez
    dour-hañvouez

    m.

    (1) Eau croupie.

    (1744) L'Arm 86b. Eau croupie, puante, tr. «Deure-anho ou hango

    (1856) VNA 234. des mares d'eau croupie, tr. «poulleu deur-anho

    (1904) DBFV 7b. añho, hango, tr. «(eau) stagnante, dormante.» ●(1907) VBFV.fb 81b. purin, tr. «anho, m.» ●(1934) BRUS 168. Stagnant (liquide), tr. «hango

    (2) (agriculture) Purin.

    (1857) CBF 104. Dour hanvoez, tr. «Purin.»

    (1905) BOBL 03 juin 37/3d. Eur bugel beuzet en eur poull dour-hawe. ●(1906) KANngalon Gwengolo 206. dour anouez. ●(1908) FHAB Even 178. n'eo ket liou, dour-hanvoez, avad, a iafe d'he moula. ●(1908) BOBL 15 août 190/3a. streva dour haô war an douar labour. Neuz netra gwelloc'h ive evit drua ar prajeier. ●(1908) PIGO II 72. ho porz a zo leun a dour-hawe. ●(1932) KWLB 18. An teil hag an dour-hañvoez.

  • dour-hili
    dour-hili

    m. (alimentation) Saumure.

    (1906-1907) EVENnot 19. (Kemperven) Ar c'hik a ve bet eur pennad en dour-ili a deu da vean lec'hidennet, tr. «eau et saumure.»

  • dour-houarn
    dour-houarn

    m. Eau minérale ferugineuse.

    (1876) TDE.BF 169a. Dour-houarn, tr. «Eau minérale ferugineuse.»

  • dour-irin
    dour-irin

    m. (alimentation)

    (1) Piquette.

    (1857) CBF 12. Dour-irin m., tr. «Piquette, f.»

    (1927) GERI.Ern 118. dour-irin, tr. «piquette.»

    (2) plais. Vin.

    (1927) GERI.Ern 118. dour-irin, tr. «vin, par plaisanterie.»

  • dour-jostr
    dour-jostr

    m.

    (1) (agriculture) Purin.

    (1942) SAV 25/14. Sellit penaos en deus mastaret d'in leur an ti gant e zourjostr. ●(1970) BHAF 305. an dour-hañvoez, pe an dour-jost, evel ma vez lavaret en terouer. ●382. Dour-jostr. Dour-hañvoez (purin).

    (2) sens fig. Mauvais café, jus de chaussette.

    (1970) BHAF 171. Fall daonet e kavjom kafe Mikael. 'Zo kaerroh, pehed eo rei an ano-ze d'an dour-jostr a roas dim.

  • dour-koll
    dour-koll

    m.

    (1) Trop-plein d'eau.

    (1633) Nom 218b. Aqua caduca : eauë coulante des conduits : dour á ret ves an conduittou, dour coll pehiny á ya & ruïn.

    (1847) MDM 293. An dour-koll-se, o vont da en em skigna var ar prajeier.

    (1962) GERV 3. Eur stoc'h mein ha mouded, a-dreuz ar waz, (...) hag eur riboulig, er stoc'h a laoske an dour-koll da redek.

    (2) Débordement, inondation.

    (1876) TDE.BF 169a. Dour-koll, s. m., tr. «Inondation.»

    (1907) FHAB Here 240. an danjer a zo o pilat ar gwez hag ar c'hoajou a rea d'or meneziou eur gurunen kaër meurbet hag a vire ar vro a bez, en eun doare dispar, eus an dour koll.

    (3) Endroit profond d'un cours d'eau, où on n'a pas pied.

    (1909) KTLR 184. Hag hen rei eun taol krenn var dailler he varc'h hag er poulzaz en dour koll. Ar pillaouer hag al loan a neuiaz eur pennadik.

  • dour-kouevr
    dour-kouevr

    m. (?) Bouillie bordelaise (?).

    (1908) BOBL 03 octobre 197/2a. skuilla dour-râ pe dour-koueor war an had.

  • dour-kreñv
    dour-kreñv

    m. Eau-forte.

    (1914) DFBP 105a. eau-forte, tr. «Dour-krenv.» ●(1962) EGRH I 71. dour-kreñv m., tr. « eau forte. »

  • dour-kriz
    dour-kriz

    m. Eau pure.

    (1925) FHAB Mae 197. Yac'husoc'h e vezo eget dour kriz, eget laez ivez.

  • dour-laer
    dour-laer

    m. Eau qui fuite, qui déborde.

    (1950) KROB 25/13. ar rañvellou dic'hallout da zerc'hel an dour-laer.

  • dour-louzoù
    dour-louzoù

    m. (médecine) Tisane.

    (1876) TDE.BF 169a. Dour-louzou, s. m., tr. «Tisane, médecine.»

    (1931) VALL 741a. Tisane, tr. « dour-louzou (…) m. » ●(1963) LLMM 99/268. Met ar jeneral Miguel Arequipa a rae fae war ar mate hag an holl dourioù-louzoù.

  • dour-mal
    dour-mal

    m. Eau qui fait tourner la roue du moulin.

    (1889) ISV 170. Eur plac'hig (…) merc'h ive d'eur miliner, a goezas el lenn e kichen ranvell an dour mal.

  • dour-mammenn
    dour-mammenn

    m. Eau de source.

    (1962) EGRH I 71. dour-mammenn m., tr. « eau de source. »

  • dour-marv
    dour-marv

    m. Eau stagnante, dormante.

    (1744) L'Arm 119b. Eau morte, sans écoulement, tr. «Deure-marhuë. m.»

    (1906-1907) EVENnot 18. (Landreger) Yac'husoc'h e kannan ebarz an dour-red ewit ebarz an dour-maro, tr. «eau courante et eau stagnante, dormante.»

  • dour-meal
    dour-meal

    voir mezal

  • dour-mel
    dour-mel

    m. (alimentation) Hydromel.

    (1633) Nom 64b-65a. Hydromeli, aqua mulsa, melicratum, aquamelle mista : bruuage d'eau & de miel : dour-mel.

    (1659) SCger 67a. hydromel, tr. «dourmèl

  • dour-melar
    dour-melar

    voir mezal

  • dour-meleder
    dour-meleder

    voir mezal

  • dour-melen
    dour-melen

     m. Eau de vie.

    (1907) KANngalon Mezheven 427. En ostaleri edo, dirak eur verennad dour melen. ●(1908) FHAB Du 347. eur bannig dour melen.

  • dour-melis
    dour-melis

    m. =

    (1868) FHB 193/295a. eur vezierez hag a efe dour melis.

  • dour-metal
    dour-metal

    voir mezal

  • dour-meur
    dour-meur

    m. (religion) Eau bénite.

    (1911) BUAZperrot 134. a skuilhas var e dâl dour-meur ar zakramant. ●191. dour-meur ar vadiziant.

  • dour-mezal
    dour-mezal

    voir mezal

  • dour-moan
    dour-moan

    m. (anatomie) Bile.

    (1941) FHAB Meurzh 127. teurel a ran douar moan dre va beg. ●(1952) LLMM 32-33/133. (Douarnenez) Dour, dour-moan : bile. An dour-moan 'teue din d'al laez.

  • dour-poz
    dour-poz

    m. Eau stagnante, dormante.

    (1996) CRYK 121. N'en kannit ket 'barzh an dour-poz, tr. «Ne le lavez pas dans l'eau dormante.»

  • dour-puñs
    dour-puñs

    m. Eau de puits.

    (1962) EGRH I 71. dour-puñs m., tr. « eau de puits. »

  • dour-raz
    dour-raz

    m. Eaux de chaux.

    (1876) TDE.BF 170a. Dour-raz, s. m., tr. «Eau de chaux.»

    (1908) BOBL 03 octobre 197/2a. skuilla dour-râ pe dour-koueor war an had.

  • dour-red
    dour-red

    m. (hydrologie) Eau courante.

    (1633) Nom 174a. Exipulæ : encloture de verges ou d'autre chose pour prendre les poissons aux coulants des eaux : an cloturic á grær á guyal pe á traezou all euit derchell pesquet en dour ret.

    (1659) SCger 169a. dour red, tr. «eau qui coule.» ●(1710) IN I 149. ur vezen, peini a so plantet var bord an dour-ret. ●(1732) GReg 311a. Eau courante, tr. «Dour red

    (1849) LLB 1462. Pé de dal en deur rid, pé de dal en aujeu. ●(1854) PSA I 31. melinegueu e huélét bugalé distér é laquat de droein ar riolennadeu deur-rid. ●(1869) FHB 207/404b. eur foennok e pehini e z'euz eur ganol dour-red. ●(1869) FHB 254/353b. mar zo eun dour red bennag, an dour-ze a zo en eur stanken stris avoalc'h. ●(1880) SAB 256. steriou, caniennou, voaziou dour red, traonennou, glazennou marelled gant peb seurt liou bokedou. ●(1889) SFA 148. eur c'houer dour-red.

    (1902) PIGO I 200. gwaziou dour-red. ●223. Dibri a rejont o-daou ar bara a oa gante, o tistrempan anean en dour-red. ●(1906-1907) EVENnot 18. (Landreger) Yac'husoc'h e kannan ebarz an dour-red ewit ebarz an dour-maro, tr. «eau courante et eau stagnante, dormante.» ●(1910) MAKE 81. n'eo ket dour punz, na dour-red. ●(1941) FHAB Genver 5. traoniennou glas ha doun, oc'h hiboudi dalc'h-mat gant kan an dour-red.

  • dour-rous
    dour-rous

    m.

    (1) eau de vie.

    (1868) FHB 170/108b-109a. ar plac'hed iaouank hag hi a veze neuze a vern o lonka dour rouz er c'hafeou, o trinka chigoden gant ar goazed en hostaleriou.

    (2) (physiologie) Sueur.

    (1943) FHAB Meurzh/Ebrel 269. An dour rouz = la sueur, ex. : dont a raï an dour rouz dioutan. ●(1949) SIZH.llmm 43. Ma oa aet dezho an dour rouz.

  • dour-sac'h
    dour-sac'h

    m. Eau stagnante, dormante.

    (1633) Nom 218. Aqua stagnans, reses : eauë d'estang, eauë croupie, qui ne court point : dour stang, dour sach.

    (1659) SCger 46b. eau dormante, tr. «dour sac'h.» ●145b. dour sec'h (lire : dour sac'h), tr. «eau dormante.» ●170a. dour sac'h, tr. «eau dormante.» ●(1732) GReg 238a. Eau croupie, tr. «Dour sac'h.» ●302a. Eau dormante, celle qui ne coule pas, tr. «Dour sac'h. dour chac'h

    (1868) FHB 162/41b. a c'holoont dalc'h mad a zour sac'h. ●(1868) FHB 185/226a. geuniou ha lagigner goloet a zour sac'h. ●(1876) TDE.BF 170b. Dour-zac'h, s. m., tr. «Eau dormante.»

    (1931) VALL 235a. Eau stagnante, tr. «dour-sac'h

  • dour-sav
    dour-sav

    m. (hydrologie) Eau de source.

    (1732) GReg 311a. Eau de source, tr. «Dour sav. dour sao

    (1870) FHB 275/109b. evit efach nemet dour zao. ●(1876) TDE.BF 170b. Dour-zao, s. m., tr. «Eau de source qui jaillit de terre.»

    (1903) MBJJ 229. dour fresk heb bezan noazuz, dour-sav, mar plij 'pez a zo eur burzud er vro-man.

  • dour-sil
    dour-sil

    m. Eau d'infiltration.

    (1931) VALL 234a. Eau d'infiltration, tr. «dour-sil

  • dour-skoilh
    dour-skoilh

    m. (hydrologie) Eau stagnante, dormante.

    (1931) VALL 235a. Eau stagnante, tr. «dour-skoilh

  • dour-stank
    dour-stank

    m. (hydrologie) Eau stagnante, dormante.

    (1633) Nom 218. Aqua stagnans, reses : eauë d'estang, eauë croupie, qui ne court point : dour stang, dour sach.

  • dour-stêr
    dour-stêr

    m. Eau de rivière.

    (1834-1840) BBZcarn I 64. a nen deket gant han dour ster, tr. «Et ne l'emporter pas à l'eau de la rivière.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...