Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 174 : de doubleal (8651) à doug-pluenn (8700) :
  • doubleal
    doubleal

    v. intr. Dire des jurons.

    ●(1867) FHB 148/348a. o pec'hi, o nondeal, o toubleal.

  • doublechien
    doublechien

    interj. juron. Forme euphémique de Double Dieu.

    ●(1920) MVRO 55/1b. Daou litrad ne vin (lire : vint) ket re d'in, double chien !

  • doubledenn
    doubledenn

    f. –où (habillement) Surcot.

    ●(c.1500) Cb (d’après GMB 194). doubledenn, synonyme de sourcot.

  • doubledichou
    doubledichou

    interj. ; juron. Double Dieu !

    ●(1920) MVRO 54/1e. Sut a-bouez da benn, double dichou !

  • doubledie
    doubledie

    intertj. juron. Double Dieu !

    ●(1846) DGG 145. pa douer dre'r gueriou milliguet non-de-…, sacre-d…, double-d…, mil-d…, etc.

    ●(1995) PTEZ 44. (Plougastell-Daoulaz) «Doubledie ! Gastedie ! Nondedie ! Tribledie ! Tonnerdedie !!...

  • doublediou
    doublediou

    interj. ; juron. Double Dieu !

    ●(1927) TSPY 51. Emaoun daonet ! doublediou !

  • doublenn .1
    doublenn .1

    f. –ed Salope, putain.

    ●(1876) TDE.BF 167b. Doublenn, tr. «Terme de mépris à une fille ou fmme, salope, fille de mauvaise vie.»

  • doublenn .2
    doublenn .2

    f. –où

    (1) Doublenn vara : pour deux sous de pain.

    ●(1732) GReg 304a. Doublon de pain, terme de Basse-Bretagne, pour dire deux soutées de pain, tr. «doublenn. doublenn-vara. p. doublennou-vara.» ●685b. Pain rond, tr. «Doublenn vara. p. doublennou vara.»

    ●(1876) TDE.BF 167b. Doublenn vara, tr. «pain rond.»

    ●(1958) BLBR 109/7. en eur gas ganto eun doublenn vara.

    (2) Mariage de deux membres d'une fratrie avec deux membres d'une autre fratrie.

    ●(1923) KTKG 83. M'o deus great ar re goz eun doublen, da lavaret eo, mar deo eat an daou vreur gant diou c'hoar, pe breur ha c'hoar gant c'hoar ha breur. ●(1943) VKST Mae-Mezheven 281. n'eus kaoz bremañ (...) nemet diwarbenn an doublenn a vo embannet dizale etre bugale Glaoda Gerstrad ha Saïg ar Penikan.

    (3) (agriculture) Quantité double.

    ●(1962) EGRH I 70. doublenn f. -où, tr. « quantité double. » ●(1963) BAHE 36/41. troc’hañ un doublenn a rankan (…) Ur mell karrad a fell din evit daou zevezh.

    (4) (anatomie) Lobe (de poumon).

    ●(1744) L'Arm 220a. Lobe, tr. «Doublenn-Squenntt.» ●297b. Lobe du poumon, tr. «Doublênn-squênntt.»

    (5) (technique) Ardoise de dessous qui garantit le joint des grandes ardoises du bord du toit.

    ●(1982) TIEZ I 129. Les plus grandes ardoises (mein gourib) sont utilisées pour réaliser le premier rang au bas du toit, elles présentent un débord de 15 à 17 cm par rapport au mur et leurs joints sont doublés par-dessous par une autre ardoise dite doublenn.

  • doubler
    doubler

    m. –ion Copiste.

    ●(1732) GReg 209b. Copiste, dernier clerc d'un Procureur, dessinateur, &c., tr. «Doubler. p. doubléryen.»

  • doublerezh
    doublerezh

    m. (habillement) Doublure.

    ●(1962) EGRH I 71. doublerezh m., tr. « doublure (de vêtement). »

  • doublet
    doublet

    adj. Doublé.

    ●(1633) Nom 111a. Abolla : vestement doublé, & fourré : guiscamant doublet ha fourret.

    ●(c.1680) NG 227. He dillat ne douen quet doublet, tr. « His clothes were not lined. » ●(1744) L’Arm 163b. un manteau fourré d’hermines, tr. «ur vanteell doubléd à veguinereah.»

  • doubleür
    doubleür

    f. Doublure.

    ●(1633) Nom 119b. Pannus subdititius : doublure : doubleür.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. redoubler un habit, tr. «doublein hoüah lacat un doubur (lire : doublur) doubladur' neüé.» ●(1732) GReg 304a. Doublure, tr. «Doubléür.»

    ●(1968) BAHE 55/65. doubleür satinet du.

  • doublevioù
    doublevioù

    interj. (juron) Forme euphémique de Double Dieu.

    ●(1877) FHB (3e série) 21/171b. Oh ! double viou ! pa zounjan e c'hell ar re-ze galoupat ar parreziou.

    ●(1908) KMAF 15. Doubleviou ! E pelec'h em eus laket an alc'houez benniget ? ●(1909) ATC 8. Ya da ! Doubl-viou ! ●(1922) FHAB Gouere 203. Marvet o diou ! / Oh doubleviou ! ●(1990) MARV I 35. (Heñvig) Mez me a denne meur a daol fin dezañ rag eñ ne ouie ger galleg, ha me a ree e varo dezañ pa hellen. O doubleviou !

  • doubliñ
    doubliñ

    voir doublañ

  • doublur
    doublur

    s. Doublure.

    ●(1659) SCger 45b. doublure, tr. «doublur.»

  • doubsoliañ
    doubsoliañ

    v. tr. d. Rehausser des souliers par des doubles semelles.

    ●(1659) SCger 109b. mettre des semelles, tr. «dousolia.» ●145b. dousolia, tr. «mettre des semelles.» ●(1732) GReg 800b. Remonter une paire de souliers, tr. «Doupsolya ur re votou.» ●857a. Mettre des semelles, tr. «Doupsolya. pr. doupsolyet.»

    ●(1872) ROU 100a. Remonter des souliers, tr. «doubsolia.»

    ►par erreur

    ●(1876) TDE.BF 168a. Doupsolia, v. a. C[ornouaille] tr. «Ressemeler, parlant de souliers, etc..»

    ●(1909) BROU 215. (Eusa) Drouksólia, tr. «Ressemeler A la lettre : Mettre de fausses semelles.» ●(1962) EGRH I 71. doubsoliañ v., tr. « ressemeler. »

  • doue
    doue

    voir Doue

  • Doue / doue
    Doue / doue

    m. & interj. –ed, –où

    I. M.

    (1) Dieu.

    ●(1371) Gwengampiz f° 12v°. Beneguet Hamelet de vezo doe glosé benedicatur et laudetur Deus tr. « Que Dieu soit béni et loué » ●(14--) Steph f° 16 v°. Benoez doe apedaff : oar eneff brezre stephan, tr. « La bénédiction de Dieu j’implore sur l’âme du frère Stephan » ●(1499) Ca 68a. Doe ann effou holl galloedus. g. dieu des cieulx tout puissant. ●68b. Doe daz saluo. g. dieu te salut. ●Doe ann doar. g. le dieu de terre. ●Doe an iffern. g. pluto le dieu denffer. ●Doe an porzou. g. le dieu des portes. ●Doeou priuet. g. dieux priuez. ●Doe an guin. g. le dieu du vin. ●Doe an vell. g. dieu de la bataille. ●Doe an vugale. g. dieu des pasteurs. ●Doe an mor. g. dieu de la mer. ●(1576) Cath p. 8. doue an oll doueou, tr. «le Dieu de tous les dieux.» ●(1576) H 48. Abusifu re hardy ves an trugarez a doue.

    ●(1667) ARmorial 142. Kerlech en Guitalmezel Evesché de Leon, B. portoit pour armes antiques d’azur à dix grillets ou sonnettes d’argent 4. 3. 2. & 1. maintenant celles du Chastel, & pour deuise mar char doué, si Dieu veut. ●143. Kerliviry en Cleder Evesché de Leon, ancien surnom de cette maison, Porte au 1. & 4. d’Or au Lion d’azur, brisé en l’épaulle d’vne Tour portée sur vne Rouë d’argent, contrescartelé d’azur à vne fasce d’argent semé d’Hermines, accompagnée de trois feuilles de Laurier d’Or, 2. & 1. & pour deuise y oul doué, la volonté de Dieu soit. ●153-154. Kerriec prés Lantreguier, portoit d’azur à vne Fleur de Lys d’Or, costoyée en pointe de deux Macles de mesme comme Coatanfao, & pour deuise Pa Garro Doué, quand il plaira à Dieu. ●(17--) TE 48. Rachel (…) hac e laq Douéèt hé zad idan hé zreid. ●(1783) BV 50/1242-1243. enn anou belsibut hac an oll doueou / em moa bet inuoquet ahanoch erguentou.

    ●(1856) VNA 183. le vin est mon Dieu, tr. «er gùin e zou men Doué.»

    ●(1902) LZBg Genver 18. en ol douéed aral. ●(1906) BOBL 02 juin 89/3a. Bit eneb d’ar Publik a zou bit eneb Dou, bit gant ar Publik a zo bit gat Dou ! ●(1924) LZBt Meurzh 26. Doueou ha doueezed ar Chin.

    (2) (relig.) An Aotrou Doue : le Bon Dieu, Seigneur Dieu.

    ●(1576) Cath p. 21. mignones an autrou doue, tr. «amie du seigneur Dieu.» ●(1612) Cnf 79a. em eus quemeret feizyancc bras en Autrou Doué.

    ●(c.1680) NG 567-568. Euit degas memoir dim / Ac en Autru Doué.

    ●(1862) JKS 252. ho pezet sonj atao euz ann Aotrou Doue. ●(1869) FHB 241/251b. e ti an Aotrou Doue.

    (3) (relig.) An Doue den : Dieu fait homme.

    ●(1906) KANngalon Here 232. Jezuz-Krist, an Doue-Den.

    (4) Aelig-Doue : bébé.

    ●(1868) KTB.ms 15 p 268. un êlig Doue dare da c’henel.

    (5) Aelig-Doue : Papillon.

    ●(1955) STBJ 146. A bep tu e skournije êledigou-Doue.

    II.

    (1) Interj. (Va) Doue ! Mon Dieu !

    ●(1925) BRUD n° 11, 12, 14, 15, en 1963 par Emgleo Breiz, Brest, graphie et pagination différentes de l’édition de 1925, puis en 2003 une édition bilingue par Skol Vreizh préparée par Bernard Cabon)">BILZ 176. O Doue ! Hag o gwrage ? Hag o bugale ?... Santez Vari ! ●(1950) KBSA 94. «Va Doue ! Va Doue ! Petra d’ober ?»

    (2) [sens intensif]

    ●(1732) GReg 466a. Un ebat Douë eo guëllet penaus he c’houarn an tyéguez. ●598a. Manivicq-douë e oar an treçz.

    ●(1879) ERNsup 152. Doue entre dans des expressions intensitives : memes tra Doue, quelquefois memes Doue tra, tout à fait la même chose, Trég[uier]. ●(18--) MIL.ms (d’après. BUBR 19/230). e-lec’h ne anaveze kristen-Doue. ●(18--) MIL.ms (d’après BUBR 25/434). kaer o devoa klask stourm hag herzel ouz o enebourien, ne oant seurt-Doue d’ezo.

    ●(1908) PIGO ii 2. mes allas Doue, ne oa ket a yalc’h. ●91. n’e ket memes Doue tra ’velti. ●114. an hini a vo barnet aman breman-zouden-Doue. ●(1919) BUBR 2/42. kement Doue hini zo. ●(1919) BUBR 10/266. henvel-Doue ouz ar sant Kemo. ●(1924) BUBR 48/1155. Allaz Doue ! ●(1943) FHAB Meurzh/Ebrel 269. Epad an deiz Doue = la journée durant. ●(1947) YNVL 76. bezañ kovesaet, an deiz-Doue-pad. ●(1954) VAZA 91. Brav Doue e chomas an amzer. ●(1970) BHAF 258. Ne gomprene Pierrig foeltr Doue seurt er jedoniez. ●(1967) BAHE 51/9. En desped d’an amzer Doue-se. ●(1972) SKVT i 52. na Veig na Trebern-Doue ebet.

    (3) Dre gras Doue : par la grâce de Dieu.

    ●(1576) Cath 5 f° 4 r° 18-20. ha neuse pa ez vezo aznauezel (lire : aznauezet) dre graç doue an croueerr, tr. « Et alors quand tu auras connu par la grâce de Dieu le créateur ».

    III.

    (1) N'emañ ket an Aotrou Doue er gêr : le temps est mauvais.

    ●(1909) KTLR 102 (L) K. Jezegou. E bro Leon, pa ve fall an amzer, e ve lavaret ne ve ket an Aotrou Doue er gear.

    (2) Heñvel ouzh Doue Pleuveur // Mantret evel Aotrou Doue Pleuveur // Trist evel Doue Pleuveur // Chom evel Doue Pleuveur // Trist evel Doue Pleuveur pa en dez bet yod ed-du d'e goan // Trist evel Doue Pleuveur pa 'n devoa yod ed-du noz e bardon // Trist evel Doue Pleuveur pa en devoa bet yod ed-du d'e goan, noz e bardon : très triste.

    ●(1862) GCN 629. On y remarque une chaire à prêcher et un christ dont l’expression de tristesse est devenue proverbiale dans le canton, où l’on dit quelquefois Trist vel Doué Pleumeur.

    ●(1902) PIGO I 144 (T) E. ar Moal. Me a oa o vont d'az kwelet, evid gôud euz da gelou; an holl a lare oaz klanv; perag ive beza evel-se henvel-mik ouzh Doue Pleuveur ? ●(1912) MELU XI 316. Trist 'vel Doue Pleuveur, tr. E. Ernault «Triste comme le Dieu de Pleumeur; il s'agit d'un crucifix de l'église de Pleumeur-Gautier, remarquable par son expression désolée. On ajoute quelquefois par plaisanterie, à Trév[érec] : pe'ne bet eur c'hôvad yôd utu d'i goann. Quand il a eu une ventrée de bouillie de blé noir à son souper.» ●(1930) DOBR 29. Me a chome trist evel / Doue Pleuveur. ●(1931) FHAB Mae/168. ha ma c'helle Tregeriz lavaret : trist evel Doue Pleuveur, Kerneviz o divije gellet lavaret ivez : trist evel aotrou ar Pont. ●(1933) BREI 324/2b. Pell a zo, Pleuveuriz, Trist 'vel Krist o iliz. ●(1949) LLMM 17/24 (T) *Jarl Priel. E-lec'h bezañ muioc'h mantret eget aotrou Doue Pleuveur. ●(1957) AMAH 22 (T) *Jarl Priel. Dic'hoarzh ha dilavar, liv ar glac'har war e zremm, hag eñ o ruzañ e dreid, gwall izel e gribenn; en ur ger, ken truezus ha ken mantret da welet hag Aotrou Doue Pleuveur. ●(1962) TDBP Ia 49 (T). Ar mab a oa trist 'vel Doue Pleuveur, tr. J. Gros «le fils était triste comme le Christ de Pleumeur-Gautier (qui a effectivement une expression d'une tristesse infinie). On ajoute souvent en manière de plaisanterie et fort irrespectueusement : pa e-nevez bet 'med yod kerh d'e goan, quand il n'a eu que de la bouillie d'avoine pour son souper.» ●(1964) BRUD 19/46 L. Kergall. Ne oe ket kanet nemeur abalamour d'an darvoudou, med, memestra, ne chomas den evel Doue Pleuveur. ●(1965) BAHE 46/50 (T) A. Duval. Ken trist ha Doue Pleuveur p'en devoa bet yod ed-du d'e goan, noz e bardon. ●(1970) BHAF 354 (T) E. ar Barzhig. Eur wech e kavis anezañ trist, med trist, ken trist ha Doue Pleuveur. ●(1974) TDBP III 268. Trist evel Doue Pleuveur... pa e-nevez debret yod ed-du d'e goan. ●(1977) TDBP II 542. Ma breur a oa eno en e zav, trist evel Doue Pleuveur, tr. « mon frère était là debout, triste comme le bon Dieu (le Christ) de Pleumeur (triste comme un bonnet de nuit) ». ●(1978) PBPP 2.1/161 (T-Plougouskant). Trist evel Doue Pleuveur pa en dez bet yod ed-du d'e goan, tr. J. le Du «triste comme le bon Dieu de Pleumeur quand on lui a donné de la bouillie de sarrazin au dîner /facétie sur une statue située à Pleumeur/» ●2.2/438. /à cause d'une statue du Christ à l'expression particulièrement triste/ ●(1982) TKRH 52 (T) A. Duval. Soñjal 'rae ar paour-kaezh anezhi 'oa sañset ur seurez da vezañ ken trist ha Doue Pleuveur pa'n devoa bet yod ed-du noz e bardon. ●(1994) BOUE 241. Trist evel Doue Pleuveur / P'en 'eus ket bet youd-kerc'h d'e goan.

    ●(2004) TROMK 219a. Hemañ pe homañ zo trist evel Doue Pleuveur. ●(2016) TELGR (22.07.2016) [52a]. Trist evel Doue Pleuveur. Une moquerie à laquelle certains ajoutent : Pa neva ket bet yod ed du d'e goan [D. Giraudon].

    (3) Lavaret etre Doue hag eñ : se dire à soi-même.

    ●(1914) DIHU 103//14 (G) Vedig an Evel. Koustelé goudé, emé hi étré Doué ha hi, ne vo ket ken hir-sé me zead...

    (4) Mezv evel ma plijont da Zoue : ivre-mort.

    ●(1974) SKVT III 92 (Ki) Y. Drezen. Izidor Kefeleg, kemener ar penn all, ha mezv evel ma plijont da Zoue, a luskelle gant e zorn kleiz kavell goullo (...) ar babig.

    (5) Touiñ Doue evel un disloster chas : jurer comme un charretier.

    ●(1965) BAHE 46/50 (T) A. Duval. Touiñ Doue evel un diloster-chas.

    (6) Kas gant mil mallozh an Aotrou Doue : voir mallozh.

    (7) Kas gant ar mil mallozh ma Doue : voir mallozh.

    (8) Koant evel un ael Doue : voir ael.

  • doueadur
    doueadur

    m. –ioù Apothéose, déification.

    ●(1931) VALL 30a. Apothéose, déification, tr. «doueadur m.»

  • doueañ
    doueañ

    v. tr. d. Diviniser.

    ●(1914) DFBP 101a. diviniser, tr. «Douea.» ●(1931) VALL 225b. Diviniser, tr. «douea.»

  • doueegezh
    doueegezh

    f. Divinité, déité, caractère divin.

    ●(1931) VALL 225b. Divinité, tr. «doueegez f.»

  • doueek
    doueek

    adj. Divin.

    ●(1931) VALL 225b. Divin, tr. «doueek.»

  • doueel
    doueel

    adj. Divin.

    ●(1499) Ca 67a. Diuin vide in doeel.

    ●(1914) RNDL 112. En tan douéel, tr. «La flamme divine.» ●(1927) GERI.Ern 117. doueel, tr. «divin.» ●(1931) VALL 225b. Divin, tr. «doueel.»

  • doueelaat
    doueelaat

    v. tr. d. Diviniser.

    ●(1931) VALL 225b. Diviniser, tr. «doueelaat.»

  • doueelezh
    doueelezh

    f. Divinité, déité, caractère divin.

    ●(1464) Cms. (d’après GMB 191). Doelez, déité. ●(1499) Ca 68a. g. deite. b. doeelez. ●68b. Doeelez. g. deite. ●(1576) Gk i 218. Discuez a ra an quentafu persson an deité ha douelez Elese, an tat celestiel, hac eternel, tr. «Il indique la première personne de la déité et divinité, c’est-à-dire le Père céleste et éternel.»

    ●(1839) BSI 270. ma partagimp douéëlez an hini en deus teurvezet partagi ganeomp hon humenidiguez.

    ●(1910) MBJL 127. Jezuz pa reas an donezon burzudus (…) eus e zoueelez. ●(1927) GERI.Ern 117. doueelez f., tr. «divinité.» ●(1931) VALL 225b. Divinité, tr. «doueelez f.» ●(1943) FATI 31. doueelez Hor Salver.

  • doueez
    doueez

    f. –ed Déesse.

    ●(1499) Ca 69a. Doees an bleuzff. g. la deesse des fleurs. ●(1576) Cath p. 16. gand enor adeulet euel vn douees, tr. «adorée avec honneur, comme une déesse.»

    ●(1659) SCger 37b. Deesse, tr. «Doués.» ●(1732) GReg 254a. Deesse, fausse divinité de l'antiquité, tr. «Douëès. p. douëesed. Doëès. p. doëèsed.» ●Déesse de l'amour, Venus, tr. «Douëes an amourousted.»

    ●(1924) LZBt Meurzh 26. Doueou ha doueezed ar Chin. ●(1921) GRSA i. get un douééz.

  • doueidigezh
    doueidigezh

    f. –ioù Apothéose, déification.

    ●(1931) VALL 30a. Apothéose, déification, tr. «doueidigez f.»

  • doueig
    doueig

    m. –ed (ornithologie) Roitelet.

    ●(1912) DIHU 86/119. douéiged (eulannig, leuenan, pé rouéig.) ●(1927) GERI.Ern 117. doéig V[annetais], tr. «roitelet.» ●(1939) RIBA 50. El leuénan e hrér anehon hoah er bobelan, en doéùig, er rouéig, en aoulannig.

  • doueoniezh
    doueoniezh

    f. Théologie.

    ●(1910) ISDB 69. Abelard, skrivagner ha prezeger kaer, a grouas ar gomz reiz er filozofiez hag en doueoniez. ●(1923) SKET I 29. Vissurix a zeskas d'ezan an doueoniez, ar steredoniez hag an douaroniez, an hudouriez, ar spiswelouriez hag ar vezegiez. ●(1924) SKET II 29. Vissurix a zeskas d'ezan an doueoniez. ●(1931) VALL 738a. Théologie, tr. «doueoniez f.» ●(1958) BAHE 17/14. levrioù Doueoniezh. ●(1960) BAHE 23/4. doktor war an doueoniezh.

  • doues
    doues

    adj. Dur, dense.

    ●(1557) B I 75. Me crogo en vn men quen does, tr. «Je prendrai une pierre avec tant d'énergie.» ●(1575) M 541. guyriou does, tr. «des paroles graves.» ●(1580) G 167. Me goyzye hoz angoes peur does (variante : doués), tr. «Je savais votre angoisse très dure.»

  • douet
    douet

    m. –où

    (1) Doute.

    ●(c.1500) Cb 70a. [doetus] g. neant doubteux. b. dre doet. ●(1575) M 3344. Hep nep regret na doet, tr. «Sans aucun regret ni doute.» ●(1621) Mc 71. Ententationou ha douetou ves an feiz.

    ●(1659) SCger 45b. doute, tr. «douet.»

    ●(1834) SIM 86. mar en deus an disterra douet. ●(1870) FHB 306/357b. Glac’haret braz out, em eus douet ? ●(1889) ISV 458. N’oa douet ebet n’o doa ar re-ze oll c’hoant da velet e buez adarre kerent d’ezho. ●(18--) SAQ ii 33. Pa vez douet var mank hon nesa.

    ●(1915) HBPR 53. N’euz douet ebet.

    (2) Hep douet : sans doute.

    ●(c.1500) Cb 14b. [annoll oll] g. du tout sans doubte. b. oll hep douet. ●44a. [comps] clere parolle et certaine. b. comps scler hep douet. ●(c.1500) Cb 70a. [doetancc] g. sans doubte. b. hep doet. ●(1612) Cnf 80b. mé a confero deoch, hep douet an stol immortel.

    ●(1774) AC 25. ep douet, tr. «sans doute.»

    ●(1863) GOM 254-255. En em viret o divize hep douet ebet oc’h ur maleur quer bras.

    (3) Ober douet : douter.

    ●(1576) Cath p. 26-27. darn ara douet pe hy a voue merzeriet gand maxentian pe gand maximien, tr. «Quelques uns doutent si elle a été martyrisée par Maxentien ou par Maximien.»

    (4) ’M eus douet : je crois, je pense.

    ●(1870) MBR 142. em euz douet c’houi a zo paotr mad ivez, tr. «je crois que vous êtes aussi un solide gaillard.» ●(1877) FHB (3e série) 22/178b. C’hoant oc’h euz, mestouet, da drec’hi ouenn.

    ●(1907) MVET 14. Eun dra bennak, mezdoued, a lavare d’ezan e karje anezi hen ivez. ●70. Meuzdouet n’oc’h ket yac’h, itron. ●(1909) NOAR 4. «Bevanz ? eme ar bugel oc’h heja e benn, dies e vezo rei d’eoc’h, mestoued ! N’eus ket c’hoaz pemp dervez ez eus bet skrab warnomp. ●28. Sell ’ta ! Unan bennak a zo ganez, mestouet ! ●(1911) KEME 17. Eur maread tud o tremen… Gwelet a reot anezo, mesdouet int erru trezek ama. ●29. evit hizio, mesdouet, n’emaout ket diwar an dour ! ●(1942) VKST Du/Kerzu 193. Hennez eo mistouet / A glemm ouzin ez eo enouet. ●(1958) BLBR 112/15. êt eo e moged evel, mistouet, ar garantez etouez an dud.

  • douetañ
    douetañ

    voir douetiñ

  • douetañs
    douetañs

    f. –où

    (1) Doute.

    ●(1499) Ca 69a. Doetancc. g. doubtance. ●(1650) Nlou 492. hep quet douetanc, tr. «sans aucun doute.»

    ●(1727) HB 490. Credit hep douetanç ebet. ●(1774) AC 67. mar chom eun douetançz bennac.

    ●(1841) IDH 290. hou ç'instrugein én hou toutanceu. ●(1863) GOM 348. dre zouetançou var ar pez a sell oc’h ar feiz. ●(1877) BSA 12. N'em eus douetans ebet var galloud an Aotrou Doue. ●(1889) ISV 101. n'en doa douetans ebet na vije pareet. ●(18--) SAQ II 210. Ar re ma 'c'helfe kaout eun diskreden, eun douetanz benag.

    ●(1907) PERS 161. Adalek neuze n'em boa mui douetanz ebet. ●(1908) FHAB Even 162. Douetansou a sav en o spered. ●(1911) SKRS II 103. eur feiz boulc'het (…) gant an douetansou a zalc'her a ratoz vad var ar spered.

    (2) Derc'hel douetañs diwar-benn ub. : nourrir un doute à l'égard de qqn.

    ●(1935) SARO 18. Den ebet mui ne zalc'he douetans diwar e benn.

  • douetik
    douetik

    adj. Qui a des doutes.

    ●(1955) STBJ 136. hag e kendalc'has, douetik ha dic'hoarz, da zislugerni piz ouzin.

  • douetiñ / douetañ
    douetiñ / douetañ

    v. tr.

    I. V. tr. d.

    (1) Douter de.

    ●(1499) Ca 69a. Doetaff. g. doubter. ●72a. g. doubter Jtem vide in doetaff cest tout vng. ●(c.1500) Cb 15a. g. doubter. b. doetaff. ●(1612) Cnf 20b. Douetiff vn articl bennac eues an feiz.

    ►absol.

    ●(1612) Cnf 20b. oz deuruezout douetiff, da lauaret eo pa quemerer pligiadur oz douetiff.

    (2) Se douter de qqc.

    ●(1909) BROU 229. (Eusa) Se douter, tr. «Douéti.» ●M'en douete, tr. «je m'en doutais.»

    (3) Vaciller.

    ●(1659) SCger 122b. vaciller, tr. «doueti.»

    II. V. tr. i. Douetiñ eus : douter de.

    ●(1612) Cnf 20b. Douetiff eues an feiz.

  • douetus
    douetus

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Douteux.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 191). Doetus, douteux. ●(1499) Ca 69b. Doeteux g. doubteux. ●(c.1500) Cb 44a. g. parole doubteuse. b. comps douetus. ●(1576) Cath p. 19. na respont quet dre compsou doueteux, tr. «ne réponds pas par des paroles ambiguës.»

    ●(1659) SCger 45b. douteux, tr. «douetus.» ●(1774) AC 25. Eur voyen douetus, tr. «Un moyen douteux.»

    ●(1889) ISV 445. an discar-amzer / Miziou douetuz a c'halver.

    (2) Probable.

    ●(1909) BROU 229. (Eusa) Probable, tr. «Douétuz.»

    II. Adv.

    (1) Probablement.

    ●(1864) SMM 153. eurus pe valeurus var na douar, hag ive douetus bras er bed all. ●(1889) ISV 288. Va Doue, emezhi, maro eo douetus ! ●(18--) SAQ II 123. ne deot ket douetuz braz d'ar galeou.

    ●(1909) BROU 229. (Eusa) Douétuz Signifie aussi : Probablement. Dont a re, douetuz. ●(1995) BRYV III 172. (Milizag) Douetuz e teuio e permision marteze.

    (2) (Fait) d'une manière douteuse.

    ●(18--) SAQ II 357. Pas, pe great fall, pe great douetuz.

  • doueüs
    doueüs

    adj. Dévot, religieux.

    ●(1927) GERI.Ern 117. doueüs, tr. «devot, religieux.»

  • doueüsted
    doueüsted

    f. Dévotion.

    ●(1927) GERI.Ern 117. doueüsted f., tr. «devotion.»

  • douez
    douez

    f. Lavoir.

    ●(1869) KTB.ms 14 p 37. eno a oa un douez, ha merc'hed o kanna dillad warnezhi.

  • doufez
    doufez

    voir touflez

  • Doufin
    Doufin

    hydronyme An Doufin : La Douffine (affluent de l’Aulne).

    (1) An Doufin

    ●(1866) FHAB 89/296. en Doufin.

    ●(1914) ARVG Mae 79. an Doufin, hanvet ive Gwaz Pont-ar-Veuzen. ●(1925) FHAB Mae 170. eul leo eus Sant Segal e traonienn doun an Doufin. ●(1942) ARVR 57/4b. stêr an Douffin.

    (2) Gwazh-Pont-ar-Veuzenn : voir Gwazh-Pont-ar-Veuzenn.

    (3) An Dourdu : voir Dourdu .3.

  • doug .1
    doug .1

    interj. Onomatopée qui imite les battements du cœur.

    ●(1925) SFKH 32. Me halon e hré doug, doug, doug...

  • doug .2
    doug .2

    m., adv., prép. & conj.

    I. M.

    A.

    (1) Action de porter, portage.

    ●(1732) GReg 739b. Portage, action de porter, tr. «doug.» ●Le portage du blé, du magasin dans le Vaisseau, tr. «an doug eus an ed.»

    ●(1931) VALL 576a. Portage, tr. «doug m.» ●(1934) GWAL 70/10. he geot ne dalvez nag an trouc'h nag an doug.

    (2) Durée.

    ●(1732) GReg 226a. Le cours de la vie, tr. «doug ar vuhez. daug, ou, deug ar vuhez. (…) deug se dit en B[as] Leon.» ●310b. La durée de la vie, tr. «doucq ar vuhez.» ●545b. L'espace du jour, tr. «docq an deiz. deucq an dez.»

    (3) Propension, inclination, tendance, disposition.

    ●(1790) Ismar 6. ur certæn doug hac acustumance d'obér er mad. ●(1790) Ismar 213. en doug de golèrein doh un aral.

    ●(1854) PSA I 24. discoein en en dès un doug ha goust bras aveid ur stad a vuhé. ●(1857) LVH 48. un Drived-Urh (...) e gondann reih er bragueris, el lachôni hag en doug divusul ha blaoahus de gontantein er galon.

    ●(1927) GERI.Ern 117. doug m., tr. «inclination, attrait.»

    (4) Portée, étendue.

    ●(1927) GERI.Ern 117. doug m., tr. «Portée, étendue.»

    (5) Soutien.

    ●(1927) GERI.Ern 117. doug m., tr. «soutien.»

    B. [en apposition]

    (1) Kador-zoug : chaise à porteurs.

    ●(1866) FHB 73/162a. Ar Pap a vez en he gador-zoug, var he zaoulin. ●(1867) FHB 131/210b. cador-zoug ar senator.

    ●(1920) LZBl Gouere 330. he gador-doug e diabarz ar porz-kloz.

    (2) Kravazh-doug : civière.

    ●(1867) FHB 150/362b. Pa vouen laket var eur c'hravas-doug da vont ac'hano.

    (3) Bazh-doug =

    ●(1868) FHB 158/11a. Ouc'h pep speurenn e oa staghet lagadennou braz en aour ivez, da zighemer ar bissier-doug pa vije ret chench leac'h d'ann Tabernakl.

    II. Loc. adv.

    (1) Àr zoug : sens dessus dessous.

    ●(1907) DIHU 30/480. Pe demb d'er gér lan bet er goug, / Ni e laké en ti ar zoug.

    (2) War-zoug =

    ●(1925) KANNgwital 275/4. an iliz a oue kalz re vian : an dud a oa var zoug ennhi.

    (3) Kas war-zoug =

    ●(1867) FHB 133/226a. Er ruiou ne allet ket bale ; var zoug e voat casset. ●(1867) FHB 150/366b. Casset e voue neuze var zoug da gaout ar guez palmez. ●(1889) ISV 126. Karl a voue digaset var zouk da gær Mayans.

    ●(1905) IVLD 77. Kaset e oe var zoug d'ar Grott.

    III. Prép. E-doug.

    (1) À l'abri de.

    ●(1874) FHB 476/47b. azezet var eul letonen e doug eur c'hleuz. ●(1874) FHB 507/295b. eus va gortoz e doug eun nour.

    ●(1995) BRYV IV 132. (Milizag) kas al louzou fall 'doug ar hae.

    (2) Le long de.

    ●(1911) BUAZperrot 731. ra vezo Doue hag e elez ganeoc'h edoug an hent. ●(1925) FHAB Genver 36. edoug ar c'hantvejou tremenet.

    (3) À côté.

    ●(1867) FHB 127/181a. claskit e doug an ilis hac an tour.

    (4) Pendant.

    ●(1732) GReg 545b. Pendant le jour, tr. «ê docq an deiz. ê doug an deiz. ê deucq an dez.»

    ●(1859) MMN 1. pere (…) a ia bep pardaez, edouc Mis Mae, d'an Ilisou.

    ●(1900) FHAB Genver 17. e dog ar vuez a bado da viken. ●(1909) KTLR 39. edoug an noz me 'zounjo. ●(1932) BSTR ii. e doug he buhez.

    ►[form. comb.]

    S3m en e zoug

    ●(1911) BUAZperrot 99. kement all a zarvoudou bras ha skrijus a c'hoarvezaz en e zoug [ar pempet kantved].

    S3f en he doug

    ●(1911) BUAZperrot 124. klevet an offeren e mil eskopti dishenvel ha kana en he doug gant al levr a zervich da bep hini en e barrez. ●639. Respont a reas an offeren dirak e zoudarded ; en he doug e kommunias hag e pedas.

    IV. Loc. conj. E-doug ma : pendant que.

    ●(1912) MMPM 7. douk ma oa harluet en Ejypt.

  • doug .3
    doug .3

    voir dougen

  • doug-eeun
    doug-eeun

    prép. Doug-eeun da : en face de.

    ●(1880) SAB 244. Pe gorn er bed-ma a zo ëunna d'ar baradoz, muia var ëun di, gvella doug-ëun da vro an Elez ac ar Zent ?

  • doug-kroaz
    doug-kroaz

    m. Porte-croix.

    ●(1904) DBFV 67b. doug kroéz, tr. «porte-croix.» ●(1927) GERI.Ern 117. doug-kroéz, tr. «porte-croix, etc. V[annetais].»

  • doug-lizheroù
    doug-lizheroù

    m. Porte-lettres.

    ●(1904) DBFV 67b. doug lihérieu, tr. «porte-lettre.»

  • doug-moneiz
    doug-moneiz

    m. Porte-monnaie.

    ●(1931) VALL 577a. Porte-monnaie, tr. «doug-moneiz.»

  • doug-paper / doug-paperioù
    doug-paper / doug-paperioù

    ) m. Porte-feuille.

    ●(1847) FVR 76. Ar ialc'h, ann doug-paper.

    ●(1904) DBFV 67b. doug papérieu, tr. «portefeuille.» ●(1927) GERI.Ern 117. doug-papérieu, tr. «porte-feuille.»

  • doug-pluenn
    doug-pluenn

    m. Porte-plume.

    ●(1931) VALL 577a. Porte-plume, tr. «doug-pluenn.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...