Devri

Recherche 'ka...' : 2103 mots trouvés

Page 26 : de kaouledigezh (1251) à kapin (1300) :
  • kaouledigezh
    kaouledigezh

    f. Coagulation.

    (c.1500) Cb 50a. g. coagulation. b. coulediguez.

    (1732) GReg 176a. Coagulation, parlant du sang, du lait, qui se fige, s'arrête, se caille, tr. «caulediguez

  • kaoulediñ / kaouledañ
    kaoulediñ / kaouledañ

    v.

    (1) V. intr. Cailler, coaguler.

    (1499) Ca 48a. Couledaff. g. coaguler.

    (1659) SCger 18b. cailler, tr. «caouledi.» ●135b. caouledi, tr. «cailler.» ●(1732) GReg 129b. Cailler, parlant du lait, tr. «Caoüledi. pr. caoüledet.» ●176a. Coaguler, reduire la choses liquide en substance solide, tr. «lacqât da gauledi

    (1876) TDE.BF 321b. Kaouledi, v. n., tr. «Se figer, se former en grumeaux, se cailler, se coaguler, paralnt du lait, du sang.» ●(1890) MOA 153b. Se former en caillot, tr. «kaouledi, v. n..»

    (1982) PBLS 638. (Sant-Servez-Kallag) kaoulediñ, tr. «cailler (lait).»

    (2) V. tr. d. Faire cailler.

    (1905) BOBL 28 janvier 19/3f. An holen a gaouled al leaz.

  • kaoulenn
    kaoulenn

    f. Caille de lait.

    (1934) BRUS 227. Des cailles de lait, tr. «keulad (sing. keulen).»

  • kaoulennet
    kaoulennet

    adj. Caillé.

    (1938) DIHU 324/101. é lagad, er goed du keulennet énnon.

  • kaoulet
    kaoulet

    adj.

    (1) Laezh-kaoulet : lait caillé.

    (1633) Nom 58b. Oxyporum, oxygaru: saupiquet : yot, pe læz caoulet, saoupicquet.

    (1659) SCger 18b. caillebote, tr. «lez caoulet.» ●135b. lez caoulet, tr. «lait caillé.» ●(1732) GReg 129b. Caillebotte, lait caillé, tr. «Leaz-caouled. Van[netois] Leah ceüled. leh-caoüled.» ●559a. Lait caillé, tr. «Leaz cauled

    (1857) CBF 6. eur gwennegad leaz kaoulet, tr. «un sou de caillebottes.» ●(1894) BUZmornik 722. e c'houlennaz leaz kaoulet.

    (1907) VBFV.fb 15b. caillebotte, tr. «leah keuled, m.»

    (2) (Sang) caillé.

    (1732) GReg 129b. Sang caillé, tr. «Van[netois] goëd caoület. goéd ceület

    (3) (météorologie) Laezh-kaoulet : petits nuages séparés.

    (1732) GReg 738a. Le Ciel est pommelé, plein de plusieurs petits nuages clairs, & separez, tr. «Leaz cauled a so èn oabl.»

  • kaouliñ
    kaouliñ

    v. intr.

    (1) (en plt du sang) Cailler.

    (1732) GReg 129b. Cailler, parlant du sang, tr. «Van[netois] Caoüleiñ. pr. et

    (2) (en plt du lait) Cailler.

    (1732) GReg 129b. Cailler, parlant du lait, tr. «Van[netois] céüleiñ. caoüleiñ. ppr. et.» ●(1744) L'Arm 301b. Prendre (…) Par présure, tr. «Ceulein

    (1904) DBFV 128b. keulein v. a, tr. «cailler.» ●(1907) VBFV.bf 40a. keulein, v. n., tr. «se cailler, prendre par présure.» ●(1938) DIHU 327/138. lakat leah dous de geulein. ●couv. xi. keulein : triñkein.

  • Kaour
    Kaour

    n. pr. Corentin.

    (1962) EGRH I 26. Kaour n. d’h., tr. « Corentin. »

  • kaour
    kaour

    m. Géant.

  • Kaourant
    Kaourant

    n. pr. Corentin.

    (1962) EGRH I 26. Kaourant n. d’h., tr. « Corentin. »

  • Kaourantina
    Kaourantina

    n. pr. Corentine.

    (1962) EGRH I 26. Kaourantina n. de f., tr. « Corentine. »

  • Kaourintin
    Kaourintin

    n. pr. Corentin.

    (c.1500) Cb 50b. Courentin. g. corentin.

    (1727) HB 572. Sant Paul a Leon ha St Caurintin a Guerne ha Sant Tudual a Dreguer. ●(1732) GReg 60a. J'attend ici Corentin, tr. «Ez ma oun amâ o c'hedal Caurintin

    (1920) MVRO 28/2b. he eskibien, Malo, Tual, Briek, Paol, Kaourantin. ●(1929) MKRN 26. Laoskomp ar eontr Kaoutin da hopal pez a gar, tr. «Laissons l'oncle Corentin hurler comme il l'entend.» ●(1947) YNVL 90. Pe an « Te Deum », evel m’hen distagis, ur wech e voe, soñj oc’h eus, en Iliz Sant-Korantin Kemper, dirak an Aotrou’n Eskob Gwenn e-unan.

  • kaout
    kaout

    v. & prép.

    I. V.

    (1) Da gaout : en réalité.

    (1928) KANNkerzevod 15/3. nan, da welet, mez da gaout !…

    (2) Mont da gaout : rencontrer.

    (1877) EKG I 63. n’hor boa nemed mont d’ho c’haout da lavaret d’ezho piou oamp, a beleac’h e teuemp, da beleac’h ez eamp evit beza digemeret mad.

    II. Prép. Da-gaout.

    (1) (Regarder) vers.

    (1884) LZBt Meurzh 45. Gwell e ve bet d'in mar en dije zellet ma fotr karr da gad he hent.

    (2) Vers.

    (17--) EN 3250. Ar prosesion (…) a deu da gaed an or, tr. «La procession (…) viennent à la porte.» ●(17--) ST 100. Gwelet a rân eur lestr o tont da gaout aman, tr. «Je vois un navire qui fait route vers nous.»

    (18--) SBI I 300. Didostaët da gad an tan, tr. «Approchez-vous du côté du feu.»

    (1906-1907) EVENnot 2. (Tredarzeg) N'en ket kalonek da gad enon, tr. «courageusement, de bon coeur.»

    ►[form. comb.]

    S3m d'e gaout

    (1896) SBW 15. Ar Werc'hez trugarezuz, a zeblante d'ehan e selle d'he gad.

    P2 d'ho kaout

    (c.1825/30) AJC 2200. chached anon do cad.

    (2) War-gaout : vers.

    (1852) MML 20. criet bepred voar gaat ar Verc'hes.

    (1902) PIGO I 156. Kerzet a reaz war gâd an ti. ●(1908) PIGO II 121. Mont a reas neuze war gât ar jendarmed. ●177. eur vanden dud o tont war gât anean. ●(1917) LZBt Gouere 31. Hon Zalver a deurve ive trei e zaoulagad war gât hon zi. ●36. ec'h-ejomp war gât kreiz an douar. ●(1919) BUBR 5/124. d'ar pevar-lamm war gaout an traou. ●(1928) BREI 58/2b. Heol tomm ar beure a ro tu d'an dud da zont war gât iliz an I. V. Wir-Zikour.

    ►[form. comb.]

    P2 war ho kaout

    (1852) MML 110. O Mari (…) evel-se ive a eo imposubl d'an hini pehini a dor he galon voar ho caad bean collet.

  • kaoutchoug
    kaoutchoug

    m. Caoutchouc.

    (1919) MVRO 17/1b. mantellou kaoutchouc. ●(1919) LZBl Genver 18. e troket breman heol palmez, kaoutchouc, kakao, kafé, koat eben, akajou, etc.

  • kaoutr
    kaoutr

    m. –où cf. koultr

    (1) Coutre.

    (1744) L'Arm 54a. Coutre, tr. «Queudre.. eu. m.»

    (1907) VBFV.bf 40a. keudr, m., tr. «coutre (de charrue).»

    (2) Boest-kaoutr =

    (1916) KZVr 187 - 01/10/16. Boest-kaoutr, tr. «la pièce dans laquelle est emmanché le coutre de la charrue. Enquête [agricole].»

    (3) Kontell-gaoutr : coutre.

    (1732) GReg 228a. Coutre, instrument de charruë, tr. «contell-gaoutr. p. contellou-gaoutr

    (4) local. Mauvais couteau.

    (1895) GMB 96. pet[it] Trég[uier] kaout m., mauvais couteau.

  • kaoutrenn
    kaoutrenn

    f. –où Coutre.

    (1907) VBFV.bf 40a. keudren, m., pl. nue (lire : neu) tr. «coutre (de charrue).»

  • kaouz
    kaouz

    voir keuz .3

  • kaoz .1
    kaoz .1

    f.

    (1) Cause, raison, motif.

    (1499) Ca 34a. Caus. g. cause. ●(1557) B I 341-342. an Princet bras / Heb caux nac abec ha dre cas / A pourchaczas gant diblasdet / Ef fize seder quemeret, tr. «les grands princes, sans cause ni motif, firent en sorte, dans leur haine cruelle, / Qu'il fût saisi.»

    (1911) BUAZperrot 564. Karget da zifenn kaoz eun den a renk uhel.

    (2) (droit) Cause.

    (c.1500) Cb 37a. ga. aduocat / ou deffenseur de causes. b. aduocat pe diffenneur da causou. ●(1575) M 1880. Da comps é caus aussi, ouz é party fier, tr. «A plaider sa cause aussi contre sa partie, hardiment.» ●(1612) Cnf 48b. Pechiff à greont yuez pa na souciont enclasq hac eo so iust an caus pé n'en deo quet.

    (1659) SCger 20a. cause, procez, tr. «caus p. iou.» ●plaider vne cause, tr. «plaidi vr c'haus.» ●(1732) GReg 140b. Cause, procès, tr. «Caus. p. causyou.» ●Appeler une cause, tr. «Guervel ur gaus.» ●Plaider une cause, tr. «Breutât ur gaus.» ●(1794) ABR.goerz 8a. On c’haus so just.

    (1836) GBI I 436. Ouspenn da ze a fellfe din / Difenn ho kaoz ha ma hinin, tr. «Bien plus, je voudrais / Défendre votre cause et la mienne.» ●(1894) BUZmornik 284. p'e guir e tifenne ker brao kaoz ar gristenien.

    (3) Klask kaoz ouzh ub. = klask abeg en ub.

    (1879) BMN 212. Neb a glasco caoz ouz Dom Michel a vezo abred diarbennet gant an Tad Kintin.

    (4) Bezañ kaoz : être responsable, la cause de.

    (1792) HS 46. mæs Jacob ne oai quet cause.

    (1878) EKG II 184. Ne ket me a zo kaoz, int-hi ho-unan eo.

    (1906) HIVL 158. ne oé ér mél eskern droug erbet, mes èl ma oé neoah goask ar er vélen-sé hag èl mé ma hi en des bili ar er nerhenneu, é kavé get hou é oé en dra-sé e oé kauz ma oé marù é ziùhar. ●(1907) PERS 293. Pa vijent kaoz ho-unan d'ho foan.

  • kaoz .2
    kaoz .2

    f. –ioù

    I.

    A.

    (1) Parole.

    (1878) EKG II 309. Gand he gaochou brao, gant he gomzou flour.

    (2) Conte, histoire.

    (1826/31) PPA 16. Clemantin a voa eur botres abret ac a voyee conta cojou, tr. «Clémentine était une jeune fille précoce, qui savait conter des histoires.»

    (1924) BILZbubr 41/943. Kontet d'emp eur gôz bennak, Jarlig koz. ●(1925) BILZ 116. Kont deomp eur gôz, Bilzig, unan vrao. ●137. an ôtrou person, er gador-zarmon, a gontas d'emp kôz Tobi. ●(1935) ANTO 53. rak rans ar gemenerien-se, konterien kaoziou, a zo aet pell 'zo da fall. ●(1964) KTMR couv. Kôziou Tintin Mari.

    (3) Conversation.

    (1907) PERS 71. Ar gaoz divar benn traou an douar. ●(1908) PIGO II 56. trouz kaoz a deuas betek d'imp. ●(1921) PGAZ 37. Kaoz a ioa gant'ho divar benn mont da veleg.

    B. [au pluriel]

    (1) Racontars.

    (1869) SAG 237. eur c'hounter kaoziou.

    (1905) BOBL 04 février 20/1c. lonka koz kojou. ●(1922) IATA 13. An dra-ze a zo kaochou na netra ken.

    (2) Rumeurs.

    (1935) BREI 438/2b. setu penôs e ve savet ar c'haoziou.

    (3) Kontañ kaozioù : bavarder, discuter le coup.

    (18--) AID 297. demp dar salon da gonta cojou, tr. «Allons donc au salon pour bavarder.»

    (4) Pilat kaozioù : jacasser.

    (1935) ANTO 55. dre forz pilat kaoziou

    II. [en locution]

    (1) Tennañ kaoz : faire parler qqn.

    (1936) IVGA 33. evit lakaat egile en e aez. Evit tenna kaoz, ivez.

    (2) Evit krennañ kaoz : pour couper court.

    (1872) ROU 72a. Pour abréger, tr. «Evit crenna caoz

    (3) (fam.) Toullañ kaoz / ar gaoz : engager la conversation.

    (1931) VALL 152a. Lier conversation, engager la conversation, tr. « toulla ar gaoz, toulla kaoz (avec qqn gand u.b.) fam. »

    (4) Digeriñ kaoz : engager la conversation.

    (1872) ROU 77b. Commencer un entretien, tr. «digeri caoz

    (5) Sevel kaoz : engager la conversation.

    (1872) ROU 77b. Commencer un entretien, tr. «sevel caoz

    (1907) PERS 241. Sevel a reaz kaoz ganeomp.

    (6) Derc'hel kaoz gant ub. : s'entretenir avec qqn.

    (1903) MBJJ 3. plijout 'ra d'ean delc'hel kauz ganimp.

    (7) Goulenn ar gaoz : demander la parole.

    (1944) EURW I 159. e c'houlennas ar gaoz hag en eur galleg tougn e lavaras : (...).

    (8) Hervez ar gaoz : d'après la rumeur publique.

    (1942) LANB 39. Hervez ar gaoz, an Aotrou 'n Eskob a Leon a oa repuet eno.

    (9) Distreiñ ar gaoz : détourner la conversation.

    (1860) BAL 180. Pa veze great ur gount fall bennac diraza, e tistroe brao ar gaoz.

    (10) Mont war gaoz ub. : interrompre qqn.

    (1860) BAL 191. mont war gaoz un all, tr. « interrompre quelqu'un. ».

    (11) Distreiñ ur gaoz : détourner une conversation.

    (1860) BAL 191. e tistroe brao ur gaoz, tr. « il détournait adroitement la conversation. »

  • kaozañ
    kaozañ

    v. tr. d.

    (1) Causer.

    (c.1500) Cb 37a. Item hic causarius / rij. g. causer. b. causaff.

    (2) = (?).

    (c.1500) Cb 37a. Item causor / aris. g. causer ou reprendre. b. causaff / disouzenaff. ●(1521) Cc. Et causor aris significat rei geste causam affero / seu reperio : et excusationem adduco. gal. causer / ou reprendre. bri. causaff / pe dissouzanaff.

  • kaoze
    kaoze

    m. –où

    (1) Conversation.

    (1890) MOA 158b. Nous en avons causé (parlé), tr. «kaoze a zo bet etre-z-omp.»

    (1922) BUBR 19/222. e klaske an tu da gaout kaoze outan.

    (2) Ober ur c'haoze : faire un bout de conversation.

    (1902) PIGO I 14. eet breman, mar karet, d'ober eur c'hôze gant Jozefin. ●17. Tostoc'h e vefomp bepred d'ober eur c'hôze !

    (3) Manière de parler, accent.

    (1890) MOA 80. Un langage âpre, tr. «eur c'haoze lourt.» ●102b. Accent parlant, tr. «kaoze

    (1959) BRUD 7/21. n'o-deus ket e Landi ar memez kaoze eveldomp-ni e-kichenn ar mor.

  • kaozeadeg
    kaozeadeg

    f. –où Conférence, causerie.

    (1872) ROU 78a. Conférence, tr. «caozeadeg

  • kaozeadenn
    kaozeadenn

    f. –où

    (1) Conversation.

    (1869) FHB 239/235a. e tal ar bern-c'holo, e korn ar c'hardi oc'h ober ho kaozeadennou. ●(1872) ROU 83a. Entretien, tr. «diviz, pennad caoz, caozeadenn.» ●(1874) FHB 471/8a. Caozeaden etre eur vam goz hag he merc'h vian.

    (1903) MBJJ 319. en em welet hag ober eur gauzeaden. ●(1933) DAGO 18. da beur a chui hor c'haozeadenn. ●(1942) VKST Du/Kerzu 185. an daou gouer a chomas d'ober eur gaozeadenn gantan. ●(1974) TDBP III 206. Deuit du-mañ emberr da noz d’ober ur gaozeadenn (ur vlagadenn), tr. « venez chez nous ce soir faire un bout de conversation (la causette) »

    (2) Conférence, causerie.

    (1872) ROU 78a. Conférence, tr. «Caozeadenn

    (1903) MBJJ 44. eur gauzeaden diwarbenn ar C'hors. ●343. Kauzeaden diwarben ar lornez. ●(1928) LZBt Mae 108. a reas dirak berniou tud kozeadennou war ar relijion.

  • kaozeal
    kaozeal

    v.

    I. V. intr.

    (1) Causer, parler.

    (1727) HB 246. causeal ha caquetal an eil-re gant o-hentez. ●(1732) GReg 141a. Causer, parler, tr. «Causeal. pr. causëet

    (1876) TDE.BF 322a. Kaozeal, v. n. C[ornouaille], tr. «S'entretenir, causer.» ●(1877) EKG I 74. Ehan da farsal, Per, ha kaozeomp da vad. ●221. C'houi a zo farserien hag a zo brao d'ehoc'h kaozeal. ●(18--) SAQ I 410. arabat kozeal na c'hoarzin.

    (1907) PERS 71. goude beza bet eur pennad o kaozeal ganthan. ●(1909) FHAB Here 306. kaozeal er yezou-ze diderm ha difazi. ●(1924) SBED 9. kaujal a Bont-Monjoé.

    (2) Kaozeal ouzh ub. : parler, s'adresser à qqn.

    (1907) AVKA 103. karout a rafent kaozeal ouzoc'h. ●(1920) FHAB Genver 204. Jozek (...) a zalc'he da gozeal outan e unan.

    (3) Kaozeal kraoñennek : parler en grasseyant les «r».

    (1866) BOM 30. Kaozeal a ra kraouennek, tr. «Il parle en grasseyant.»

    (4) Kaozeal tanav : parler d'une manière insinuante.

    (1872) ROU 89. Insinuant, tr. «a gaoze tano

    (5) Kaozeal garv : parler rudement.

    (1890) MOA 452b. Son langage est rude, tr. «garo e kaoze

    II. V. pron. réci. En em gaozeal : se parler.

    (1872) ROU 45. en em gaozeal, tr. «se parler mutuellement.»

  • kaozeant .1
    kaozeant .1

    adj. Bezañ kaozeant : être la cause.

    (1530) J 84b. Me so dan drase causeant, tr. «C'est moi qui en suis cause.»

  • kaozeant .2
    kaozeant .2

    m. –ed Acheteur de cause, de procès.

    (1732) GReg 140b. Causeancier, tr. «Causeant. p. causeanted

  • kaozeer
    kaozeer

    m. –ion

    (1) Parleur.

    (1869) FHB 248/310a. eur c'haozeour a oa, ha gouzout a ree en em denna.

    (1907) PERS 150. an Aotrou Vianney a deuaz da veza eur c'haozeer dispar.

    (2) Kaozeer flour : beau parleur.

    (1907) BOBL 13 juillet 146/2f. kaër neuz bea kozeer flour. ●(1912) MMKE 162. Kemenerig, kôzeer flour.

  • kaozeerezh
    kaozeerezh

    m. Action de causer, de parler.

    (1732) GReg 141a. Causerie, tr. «Causérez

  • kaozeüs
    kaozeüs

    adj. Causant.

    (1902) LZBt Du 17. eun denik bian, futed, kozeuz.

  • kaozus
    kaozus

    adj. Qui cause, qui est cause.

    (c.1500) Cb 37a. g. causatif. b. causus.

  • kap .1
    kap .1

    adj. Capable.

    (1889) CDB 59. Kap d'hen c'honit me ne oan ket. ●151. Ve kab da dond da galmin tourmancho ma c'halon.

  • kap .2
    kap .2

    m. –où (habillement) Cape.

    (1633) Nom 111a. Amiculum : vne cappe, ou manteau : vn cap, pe mantele. ●111a-b. Bardocuculus, pallium Hispanicum, sagum, cuculum : coqueluchon, cape de marinier, ou de chartier : capot, cabell, cap merdeat, pe an charratter.

    (1857) HTB 112. kemer eur c'hap fresk. ●(1867) BUE 56. eur vantel gant eur c'hab.

    (1909) KTLR 144. kapou stam var ho phen. ●198. Mez ar Gall hen doa eur c'hap houarn.

  • kap .3
    kap .3

    m. (marine)

    (1) Lakaat er c'hap : mettre à la cape.

    (1979) VSDZ 20. (Douarnenez) Pa vie amzer fall vie lakaet er c'hap, tr. (p. 189) «Par mauvais temps, on mettait à la cape.»

    (2) Bezañ er c'hap : être à la cape.

    (1979) VSDZ 22. (Douarnenez) Ar vag pa 'mañ-hi er c'hap, 'skoez ket war an dour, tr. (p. 191) «Le bateau, lorsqu'il est en cape, ne frappe pas dans la lame.»

    (3) Gwern-gap : mât de cape.

    (1979) VSDZ 15. (Douarnenez) An dromm, aze vie ramañset ar roeñvoù, a vie ramañset ar wern gap, tr. (p. 184) «C'est sur la drôme que l'on rangeait les avirons, le mât de cap.»

    (4) Lien-kap : voile de cape.

    (1944) GWAL 163/160-161. (Ar Gelveneg) bez' ez eus ivez ul lien pe zaou, bihan o gorread, a lakaer pa vez an avel taer-meurbet : graet e vez lien-kab eus ar ouel-se.

    (5) Cape.

    (1931) VALL 95a. Cape ; grande voile, tr. «kap m.»

  • kap .4
    kap .4

    m. (jeu) C’hoari ar c’hap.

    (1857) CBF 125. C’hoari ar c’hap, tr. « Espèce de petit trépied en bois que l’on cherche à abattre avec de petits bâtons. » ●(1876) TDE.BF 88b. C’hoari ar c’hap, tr. «C’est un petit trépied en bois que l’on cherche à abattre avec de petits bâtons. Je ne puis analyser ce mot.

  • kapad
    kapad

    m. –où (marine) Bord.

    (1979) VSDZ 150. (Douarnenez) ur c'hapad a-raok, tr. (p. 312) «un bord d'avance.»

  • Kapados
    Kapados

    n. de l. Capadoce.

    (c.1500) Cb 35a. Capadocc. g. idem. cest vng pays.

  • Kapadosian
    Kapadosian

    m. –ed Cappadocien.

    (1884) LZBt Meurzh 55. ar Gappadosianed ne dalveont ket kalz tra.

  • kapailh
    kapailh

    s.

    (1) Chicane.

    (1924) DIHU 159/146. chetu perak eùé nen des chet léh de gapaill étrézomb. ●(1937) TBBN 216. kapaill, tr. «chicane.»

    (2) Klask kapailh ouzh ub. : chercher des noises à qqn.

    (1905) DIHU 1/2. Kapaill (klask) = klask trouz. ●14. ne hellé ket klask kapaill doh é dadeg. ●(1910) ISBR 67. Kas e hré bamdé sudarded de glash kapaill doh en deu sant. ●(1940) DIHU 347/77. Laeron en em-géj get er soudarded hag e za de glah kapaill doh er veneh. ●golo ix. kapaill : chicane.

  • kapailhat
    kapailhat

    v. tr. i. Kapailhat ouzh ub. : chercher des noises à qqn.

    (1935) DIHU 284/212. penneu Breih é kapaillat en eil doh é gilé.

  • kapailher
    kapailher

    m. –ion Chicaneur, chicanier.

    (1910) ISBR 95. Abenn é forbañnas er hapaillour Aktar.

  • kapapl
    kapapl

    adj.

    I. (en plt de qqn)

    (1) Capable.

    (1659) SCger 64b. HAbile, tr. «capabl.» ●(1732) GReg 134b. Capable, tr. «Capapl.» ●Cappable, propre à &c., tr. «Capapl eus a. capapl da.» ●(1752) BS 65. ar c'hapapla hac an digna. ●(1767) ISpour 398. à guettéh el mé-mant capable de zesquein. ●(1783) BV 1342. e comeran hardison couls ha pa uen quapap. ●(1790) MG 138. n'en dai quet capapl d'er gobér.

    (2) Fort, costaud.

    (1841) IDH 182. pihue e oé er hapaplan. ●(1867) FHB 144/316b. potred ar panielou n'oant ket euz ar re gapapla.

    (1905) HFBI 38. séïs den deus ar ré gapapla. ●196. daou zen eus ar ré guapaplaic. ●(1974) YABA 31.08. Un dén «koupabl» de wélet. ●(1980) LIMO 02 août. ur vouéz koupabl, labourerez spleitabl hag ur larerez-kaer. ●(1980) LIMO 09 août. Koupaplan, les plus costauds (région de Guéméné). ●(1984) HBPD 103. un dén koupabl, brazik mat.

    II. (en plt de qqc.) Capable.

    (1846) DGG 205. ar beden pehini eo an arm gapapla d'hon dihoal.

  • kapaplded
    kapaplded

    f. Capacité.

    (1732) GReg 134b. Capacité, habileté, tr. «capablded

  • kapasite
    kapasite

    f. Capacité.

    (1499) Ca 32a. Capacite. g. idem.

    (1905) BOBL 18 mars 26/1a. da oberou brudet ha da gabasite.

  • kapeal
    kapeal

    v. intr. (marine) Mettre à la cape.

    (1732) GReg 134b. Capeer, ou capeyer, mettre le vaisseau à la cape, tr. «Capeal. pr. capeet

    (1876) TDE.BF 322a. Kapeal, v. n., tr. «Aller à la cape, terme marine.»

    (1931) VALL 95a. mettre, aller à la cape, tr. «kapeal

  • Kapenn
    Kapenn

    f. –ed

    (1) Femme du Cap-Sizun.

    (1910) MAKE 108. Kaperien ha Kapenned. ●(1924) ZAMA 125. eme Gaïdou ar Gapen. ●158. Kaperien ha Kapenned a zired nebeutoc'h d'ar marc'hajou. ●(1936) IVGA 51. Soaz kaez... C'hwi a zo, 'm eus aon, a gostez Priveilh, eur Gapenn. ●72. hervez mod ar C'hapenned. ●(1955) STBJ 119. drandoueed ha bigoudenned, glaziged ha bourledenned, kaperien ha kapenned. ●(1958) BLBR 109/5. Kaperien ha Kapenned, Meleniged, Madenned, Gwenedourien... ●(1969) LLMM 137/428. tud disheñvel-krenn diouzh ar Gaperien hag ar C'hapenned. ●(1974) COBR 407. Kapen (f.) coiffe de la presqu'île du Cap Sizun; coll. nom donné aux femmes qui portent cette coiffe. ●(1986) HYZH 169/77. kapenn, ur gapenn, pl. kapenned, ar gapenned.

    (2) local. (Ichtyonymie) Kapenn : anchois.

    (1970) ICTB III 35. Kapenn, du nom donné aux femmes habitant le Cap-Sizun; l'Anchois est un Poisson à la bouche protactile, et les habitants du Cap, dit-on à Audierne, étaient "béants d'admiration jadis devant les beaux magasins d'Audierne". Il faut noter que cette dénomination a été relevée également en plein Cap.

  • kapenn
    kapenn

    f. –où (habillement) Coiffe du Cap-Sizun.

    (1912) BSAf xxxix 296. La coiffe à ailerons (type capen) est la plus répandue en Bretagne. ●(1974) COBR 407. Kapen (f.) coiffe de la presqu'île du Cap Sizun; coll. nom donné aux femmes qui portent cette coiffe.

  • Kaper
    Kaper

    m. –ion (ar C’haperion) Homme du Cap-Sizun.

    (1878) SVE 954. Kaper lovr, boellou blei. ●(1882) SVE p. 224. Klaon ar C’haper, ne zreb tamm.

    (1910) MAKE 3. Mad, eme ar C’haper. ●5. e bro Kaperien Beg ar Raz. ●108. Kaperien ha Kapenned. ●(1958) BLBR 109/5. Kaperien ha Kapenned, Meleniged, Madenned, Gwenedourien... ●(1924) ZAMA 34. Maner Kerdiern a zo eur c'hastell hanter-razet e parrez Kleden, e bro Kaperien Beg-ar-Raz. (...) a lavare ar C'haperien. ●54. ma lavare ar C'haperien. ●99. Mat ! eme ar C'haper. ●(1936) IVGA 52. Ha Kaperien eo va zud eus an daou du. ●(1955) STBJ 119. drandoueed ha bigoudenned, glaziged ha bourledenned, kaperien ha kapenned. ●(1958) BLBR 109/5. Kaperien ha Kapenned, Meleniged, Madenned, Gwenedourien… ●(1969) LLMM 137/428. ar C'haperien kentoc'h eget ar Gaperien. ●(1986) HYZH 169/77. kaper, ar c'haper [γapar], pl. ar c'haperien (et non ar gaperien).

    (2000) TPBR 325. Hag a levere he vamm : / Klaon ar C'haper, ne zreb tamm.

  • Kapesian
    Kapesian

    m. –ed (histoire) Capétien.

    (1866) HSH 288. branq ar Gapetianet.

  • kapetinad
    kapetinad

    m. (histoire) Capétien.

    (1941) ARVR 43/4e. ar C'hapetinad kenta : Hug Kapet.

  • kapez
    kapez

    s. Licou.

    (1876) TDE.BF 322a. Kapez, s. m. C[ornouaille], tr. «Licou.»

  • kapiñ
    kapiñ

    v. intr. (marine) Tenir la cape.

    (1979) VSDZ 20. (Douarnenez) Ar gwellañ bagoù da gapiñ oa bagoù Kameled, tr. (p. 189) «Les bateaux qui tenaient le mieux à la cape étaient ceux de Camaret.» ●21. Skloupoù Kameled a gape kalz gwelloc'h, tr. (p. 190) «Les sloops de Camaraet tenaient très bien à la cape.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...