Devri

Recherche 'ka...' : 2103 mots trouvés

Page 26 : de kaouledigezh (1251) à kapin (1300) :
  • kaouledigezh
    kaouledigezh

    f. Coagulation.

    ●(c.1500) Cb 50a. g. coagulation. b. coulediguez.

    ●(1732) GReg 176a. Coagulation, parlant du sang, du lait, qui se fige, s'arrête, se caille, tr. «caulediguez.»

  • kaoulediñ / kaouledañ
    kaoulediñ / kaouledañ

    v.

    (1) V. intr. Cailler, coaguler.

    ●(1499) Ca 48a. Couledaff. g. coaguler.

    ●(1659) SCger 18b. cailler, tr. «caouledi.» ●135b. caouledi, tr. «cailler.» ●(1732) GReg 129b. Cailler, parlant du lait, tr. «Caoüledi. pr. caoüledet.» ●176a. Coaguler, reduire la choses liquide en substance solide, tr. «lacqât da gauledi.»

    ●(1876) TDE.BF 321b. Kaouledi, v. n., tr. «Se figer, se former en grumeaux, se cailler, se coaguler, paralnt du lait, du sang.» ●(1890) MOA 153b. Se former en caillot, tr. «kaouledi, v. n..»

    ●(1982) PBLS 638. (Sant-Servez-Kallag) kaoulediñ, tr. «cailler (lait).»

    (2) V. tr. d. Faire cailler.

    ●(1905) BOBL 28 janvier 19/3f. An holen a gaouled al leaz.

  • kaoulenn
    kaoulenn

    f. Caille de lait.

    ●(1934) BRUS 227. Des cailles de lait, tr. «keulad (sing. keulen).»

  • kaoulennet
    kaoulennet

    adj. Caillé.

    ●(1938) DIHU 324/101. é lagad, er goed du keulennet énnon.

  • kaoulet
    kaoulet

    adj.

    (1) Laezh-kaoulet : lait caillé.

    ●(1633) Nom 58b. Oxyporum, oxygarum : saupiquet : yot, pe læz caoulet, saoupicquet.

    ●(1659) SCger 18b. caillebote, tr. «lez caoulet.» ●135b. lez caoulet, tr. «lait caillé.» ●(1732) GReg 129b. Caillebotte, lait caillé, tr. «Leaz-caouled. Van[netois] Leah ceüled. leh-caoüled.» ●559a. Lait caillé, tr. «Leaz cauled.»

    ●(1857) CBF 6. eur gwennegad leaz kaoulet, tr. «un sou de caillebottes.» ●(1894) BUZmornik 722. e c'houlennaz leaz kaoulet.

    ●(1907) VBFV.fb 15b. caillebotte, tr. «leah keuled, m.»

    (2) (Sang) caillé.

    ●(1732) GReg 129b. Sang caillé, tr. «Van[netois] goëd caoület. goéd ceület.»

    (3) (météorologie) Laezh-kaoulet : petits nuages séparés.

    ●(1732) GReg 738a. Le Ciel est pommelé, plein de plusieurs petits nuages clairs, & separez, tr. «Leaz cauled a so èn oabl.»

  • kaouliñ
    kaouliñ

    v. intr.

    (1) (en plt du sang) Cailler.

    ●(1732) GReg 129b. Cailler, parlant du sang, tr. «Van[netois] Caoüleiñ. pr. et.»

    (2) (en plt du lait) Cailler.

    ●(1732) GReg 129b. Cailler, parlant du lait, tr. «Van[netois] céüleiñ. caoüleiñ. ppr. et.» ●(1744) L'Arm 301b. Prendre (…) Par présure, tr. «Ceulein.»

    ●(1904) DBFV 128b. keulein v. a, tr. «cailler.» ●(1907) VBFV.bf 40a. keulein, v. n., tr. «se cailler, prendre par présure.» ●(1938) DIHU 327/138. lakat leah dous de geulein. ●couv. xi. keulein : triñkein.

  • Kaour
    Kaour

    n. pr. Corentin.

    ●(1962) EGRH I 26. Kaour n. d’h., tr. « Corentin. »

  • kaour
    kaour

    m. Géant.

  • Kaourant
    Kaourant

    n. pr. Corentin.

    ●(1962) EGRH I 26. Kaourant n. d’h., tr. « Corentin. »

  • Kaourantina
    Kaourantina

    n. pr. Corentine.

    ●(1962) EGRH I 26. Kaourantina n. de f., tr. « Corentine. »

  • Kaourintin
    Kaourintin

    n. pr. Corentin.

    ●(c.1500) Cb 50b. Courentin. g. corentin.

    ●(1727) HB 572. Sant Paul a Leon ha St Caurintin a Guerne ha Sant Tudual a Dreguer. ●(1732) GReg 60a. J'attend ici Corentin, tr. «Ez ma oun amâ o c'hedal Caurintin.»

    ●(1920) MVRO 28/2b. he eskibien, Malo, Tual, Briek, Paol, Kaourantin. ●(1929) MKRN 26. Laoskomp ar eontr Kaoutin da hopal pez a gar, tr. «Laissons l'oncle Corentin hurler comme il l'entend.» ●(1947) YNVL 90. Pe an « Te Deum », evel m’hen distagis, ur wech e voe, soñj oc’h eus, en Iliz Sant-Korantin Kemper, dirak an Aotrou’n Eskob Gwenn e-unan.

  • kaout
    kaout

    v. & prép.

    I. V.

    (1) Da gaout : en réalité.

    ●(1928) KANNkerzevod 15/3. nan, da welet, mez da gaout !…

    (2) Mont da gaout : rencontrer.

    ●(1877) EKG I 63. n’hor boa nemed mont d’ho c’haout da lavaret d’ezho piou oamp, a beleac’h e teuemp, da beleac’h ez eamp evit beza digemeret mad.

    II. Prép. Da-gaout.

    (1) (Regarder) vers.

    ●(1884) LZBt Meurzh 45. Gwell e ve bet d'in mar en dije zellet ma fotr karr da gad he hent.

    (2) Vers.

    ●(17--) EN 3250. Ar prosesion (…) a deu da gaed an or, tr. «La procession (…) viennent à la porte.» ●(17--) ST 100. Gwelet a rân eur lestr o tont da gaout aman, tr. «Je vois un navire qui fait route vers nous.»

    ●(18--) SBI I 300. Didostaët da gad an tan, tr. «Approchez-vous du côté du feu.»

    ●(1906-1907) EVENnot 2. (Tredarzeg) N'en ket kalonek da gad enon, tr. «courageusement, de bon coeur.»

    ►[form. comb.]

    S3m d'e gaout

    ●(1896) SBW 15. Ar Werc'hez trugarezuz, a zeblante d'ehan e selle d'he gad.

    P2 d'ho kaout

    ●(c.1825/30) AJC 2200. chached anon do cad.

    (2) War-gaout : vers.

    ●(1852) MML 20. criet bepred voar gaat ar Verc'hes.

    ●(1902) PIGO I 156. Kerzet a reaz war gâd an ti. ●(1908) PIGO II 121. Mont a reas neuze war gât ar jendarmed. ●177. eur vanden dud o tont war gât anean. ●(1917) LZBt Gouere 31. Hon Zalver a deurve ive trei e zaoulagad war gât hon zi. ●36. ec'h-ejomp war gât kreiz an douar. ●(1919) BUBR 5/124. d'ar pevar-lamm war gaout an traou. ●(1928) BREI 58/2b. Heol tomm ar beure a ro tu d'an dud da zont war gât iliz an I. V. Wir-Zikour.

    ►[form. comb.]

    P2 war ho kaout

    ●(1852) MML 110. O Mari (…) evel-se ive a eo imposubl d'an hini pehini a dor he galon voar ho caad bean collet.

  • kaoutchoug
    kaoutchoug

    m. Caoutchouc.

    ●(1919) MVRO 17/1b. mantellou kaoutchouc. ●(1919) LZBl Genver 18. e troket breman heol palmez, kaoutchouc, kakao, kafé, koat eben, akajou, etc.

  • kaoutr
    kaoutr

    m. –où cf. koultr

    (1) Coutre.

    ●(1744) L'Arm 54a. Coutre, tr. «Queudre.. eu. m.»

    ●(1907) VBFV.bf 40a. keudr, m., tr. «coutre (de charrue).»

    (2) Boest-kaoutr =

    ●(1916) KZVr 187 - 01/10/16. Boest-kaoutr, tr. «la pièce dans laquelle est emmanché le coutre de la charrue. Enquête [agricole].»

    (3) Kontell-gaoutr : coutre.

    ●(1732) GReg 228a. Coutre, instrument de charruë, tr. «contell-gaoutr. p. contellou-gaoutr.»

    (4) local. Mauvais couteau.

    ●(1895) GMB 96. pet[it] Trég[uier] kaout m., mauvais couteau.

  • kaoutrenn
    kaoutrenn

    f. –où Coutre.

    ●(1907) VBFV.bf 40a. keudren, m., pl. nue (lire : neu) tr. «coutre (de charrue).»

  • kaouz
    kaouz

    voir keuz .3

  • kaoz .1
    kaoz .1

    f.

    (1) Cause, raison, motif.

    ●(1499) Ca 34a. Caus. g. cause. ●(1557) B I 341-342. an Princet bras / Heb caux nac abec ha dre cas / A pourchaczas gant diblasdet / Ef fize seder quemeret, tr. «les grands princes, sans cause ni motif, firent en sorte, dans leur haine cruelle, / Qu'il fût saisi.»

    ●(1911) BUAZperrot 564. Karget da zifenn kaoz eun den a renk uhel.

    (2) (droit) Cause.

    ●(c.1500) Cb 37a. ga. aduocat / ou deffenseur de causes. b. aduocat pe diffenneur da causou. ●(1575) M 1880. Da comps é caus aussi, ouz é party fier, tr. «A plaider sa cause aussi contre sa partie, hardiment.» ●(1612) Cnf 48b. Pechiff à greont yuez pa na souciont enclasq hac eo so iust an caus pé n'en deo quet.

    ●(1659) SCger 20a. cause, procez, tr. «caus p. iou.» ●plaider vne cause, tr. «plaidi vr c'haus.» ●(1732) GReg 140b. Cause, procès, tr. «Caus. p. causyou.» ●Appeler une cause, tr. «Guervel ur gaus.» ●Plaider une cause, tr. «Breutât ur gaus.» ●(1794) ABR.goerz 8a. On c’haus so just.

    ●(1836) GBI I 436. Ouspenn da ze a fellfe din / Difenn ho kaoz ha ma hinin, tr. «Bien plus, je voudrais / Défendre votre cause et la mienne.» ●(1894) BUZmornik 284. p'e guir e tifenne ker brao kaoz ar gristenien.

    (3) Klask kaoz ouzh ub. = klask abeg en ub.

    ●(1879) BMN 212. Neb a glasco caoz ouz Dom Michel a vezo abred diarbennet gant an Tad Kintin.

    (4) Bezañ kaoz : être responsable, la cause de.

    ●(1792) HS 46. mæs Jacob ne oai quet cause.

    ●(1878) EKG II 184. Ne ket me a zo kaoz, int-hi ho-unan eo.

    ●(1906) HIVL 158. ne oé ér mél eskern droug erbet, mes èl ma oé neoah goask ar er vélen-sé hag èl mé ma hi en des bili ar er nerhenneu, é kavé get hou é oé en dra-sé e oé kauz ma oé marù é ziùhar. ●(1907) PERS 293. Pa vijent kaoz ho-unan d'ho foan.

  • kaoz .2
    kaoz .2

    f. –ioù

    I.

    A.

    (1) Parole.

    ●(1878) EKG II 309. Gand he gaochou brao, gant he gomzou flour.

    (2) Conte, histoire.

    ●(1826/31) PPA 16. Clemantin a voa eur botres abret ac a voyee conta cojou, tr. «Clémentine était une jeune fille précoce, qui savait conter des histoires.»

    ●(1924) BILZbubr 41/943. Kontet d'emp eur gôz bennak, Jarlig koz. ●(1925) BILZ 116. Kont deomp eur gôz, Bilzig, unan vrao. ●137. an ôtrou person, er gador-zarmon, a gontas d'emp kôz Tobi. ●(1935) ANTO 53. rak rans ar gemenerien-se, konterien kaoziou, a zo aet pell 'zo da fall. ●(1964) KTMR couv. Kôziou Tintin Mari.

    (3) Conversation.

    ●(1907) PERS 71. Ar gaoz divar benn traou an douar. ●(1908) PIGO II 56. trouz kaoz a deuas betek d'imp. ●(1921) PGAZ 37. Kaoz a ioa gant'ho divar benn mont da veleg.

    B. [au pluriel]

    (1) Racontars.

    ●(1869) SAG 237. eur c'hounter kaoziou.

    ●(1905) BOBL 04 février 20/1c. lonka koz kojou. ●(1922) IATA 13. An dra-ze a zo kaochou na netra ken.

    (2) Rumeurs.

    ●(1935) BREI 438/2b. setu penôs e ve savet ar c'haoziou.

    (3) Kontañ kaozioù : bavarder, discuter le coup.

    ●(18--) AID 297. demp dar salon da gonta cojou, tr. «Allons donc au salon pour bavarder.»

    (4) Pilat kaozioù : jacasser.

    ●(1935) ANTO 55. dre forz pilat kaoziou…

    II. [en locution]

    (1) Tennañ kaoz : faire parler qqn.

    ●(1936) IVGA 33. evit lakaat egile en e aez. Evit tenna kaoz, ivez.

    (2) Evit krennañ kaoz : pour couper court.

    ●(1872) ROU 72a. Pour abréger, tr. «Evit crenna caoz.»

    (3) (fam.) Toullañ kaoz / ar gaoz : engager la conversation.

    ●(1931) VALL 152a. Lier conversation, engager la conversation, tr. « toulla ar gaoz, toulla kaoz (avec qqn gand u.b.) fam. »

    (4) Digeriñ kaoz : engager la conversation.

    ●(1872) ROU 77b. Commencer un entretien, tr. «digeri caoz.»

    (5) Sevel kaoz : engager la conversation.

    ●(1872) ROU 77b. Commencer un entretien, tr. «sevel caoz.»

    ●(1907) PERS 241. Sevel a reaz kaoz ganeomp.

    (6) Derc'hel kaoz gant ub. : s'entretenir avec qqn.

    ●(1903) MBJJ 3. plijout 'ra d'ean delc'hel kauz ganimp.

    (7) Goulenn ar gaoz : demander la parole.

    ●(1944) EURW I 159. e c'houlennas ar gaoz hag en eur galleg tougn e lavaras : (...).

    (8) Hervez ar gaoz : d'après la rumeur publique.

    ●(1942) LANB 39. Hervez ar gaoz, an Aotrou 'n Eskob a Leon a oa repuet eno.

    (9) Distreiñ ar gaoz : détourner la conversation.

    ●(1860) BAL 180. Pa veze great ur gount fall bennac diraza, e tistroe brao ar gaoz.

    (10) Mont war gaoz ub. : interrompre qqn.

    ●(1860) BAL 191. mont war gaoz un all, tr. « interrompre quelqu'un. ».

    (11) Distreiñ ur gaoz : détourner une conversation.

    ●(1860) BAL 191. e tistroe brao ur gaoz, tr. « il détournait adroitement la conversation. »

  • kaozañ
    kaozañ

    v. tr. d.

    (1) Causer.

    ●(c.1500) Cb 37a. Item hic causarius / rij. g. causer. b. causaff.

    (2) = (?).

    ●(c.1500) Cb 37a. Item causor / aris. g. causer ou reprendre. b. causaff / disouzenaff. ●(1521) Cc. Et causor aris significat rei geste causam affero / seu reperio : et excusationem adduco. gal. causer / ou reprendre. bri. causaff / pe dissouzanaff.

  • kaoze
    kaoze

    m. –où

    (1) Conversation.

    ●(1890) MOA 158b. Nous en avons causé (parlé), tr. «kaoze a zo bet etre-z-omp.»

    ●(1922) BUBR 19/222. e klaske an tu da gaout kaoze outan.

    (2) Ober ur c'haoze : faire un bout de conversation.

    ●(1902) PIGO I 14. eet breman, mar karet, d'ober eur c'hôze gant Jozefin. ●17. Tostoc'h e vefomp bepred d'ober eur c'hôze !

    (3) Manière de parler, accent.

    ●(1890) MOA 80. Un langage âpre, tr. «eur c'haoze lourt.» ●102b. Accent parlant, tr. «kaoze.»

    ●(1959) BRUD 7/21. n'o-deus ket e Landi ar memez kaoze eveldomp-ni e-kichenn ar mor.

  • kaozeadeg
    kaozeadeg

    f. –où Conférence, causerie.

    ●(1872) ROU 78a. Conférence, tr. «caozeadeg.»

  • kaozeadenn
    kaozeadenn

    f. –où

    (1) Conversation.

    ●(1869) FHB 239/235a. e tal ar bern-c'holo, e korn ar c'hardi oc'h ober ho kaozeadennou. ●(1872) ROU 83a. Entretien, tr. «diviz, pennad caoz, caozeadenn.» ●(1874) FHB 471/8a. Caozeaden etre eur vam goz hag he merc'h vian.

    ●(1903) MBJJ 319. en em welet hag ober eur gauzeaden. ●(1933) DAGO 18. da beur a chui hor c'haozeadenn. ●(1942) VKST Du/Kerzu 185. an daou gouer a chomas d'ober eur gaozeadenn gantan. ●(1974) TDBP III 206. Deuit du-mañ emberr da noz d’ober ur gaozeadenn (ur vlagadenn), tr. « venez chez nous ce soir faire un bout de conversation (la causette) »

    (2) Conférence, causerie.

    ●(1872) ROU 78a. Conférence, tr. «Caozeadenn.»

    ●(1903) MBJJ 44. eur gauzeaden diwarbenn ar C'hors. ●343. Kauzeaden diwarben ar lornez. ●(1928) LZBt Mae 108. a reas dirak berniou tud kozeadennou war ar relijion.

  • kaozeal
    kaozeal

    v.

    I. V. intr.

    (1) Causer, parler.

    ●(1727) HB 246. causeal ha caquetal an eil-re gant o-hentez. ●(1732) GReg 141a. Causer, parler, tr. «Causeal. pr. causëet.»

    ●(1876) TDE.BF 322a. Kaozeal, v. n. C[ornouaille], tr. «S'entretenir, causer.» ●(1877) EKG I 74. Ehan da farsal, Per, ha kaozeomp da vad. ●221. C'houi a zo farserien hag a zo brao d'ehoc'h kaozeal. ●(18--) SAQ I 410. arabat kozeal na c'hoarzin.

    ●(1907) PERS 71. goude beza bet eur pennad o kaozeal ganthan. ●(1909) FHAB Here 306. kaozeal er yezou-ze diderm ha difazi. ●(1924) SBED 9. kaujal a Bont-Monjoé.

    (2) Kaozeal ouzh ub. : parler, s'adresser à qqn.

    ●(1907) AVKA 103. karout a rafent kaozeal ouzoc'h. ●(1920) FHAB Genver 204. Jozek (...) a zalc'he da gozeal outan e unan.

    (3) Kaozeal kraoñennek : parler en grasseyant les «r».

    ●(1866) BOM 30. Kaozeal a ra kraouennek, tr. «Il parle en grasseyant.»

    (4) Kaozeal tanav : parler d'une manière insinuante.

    ●(1872) ROU 89. Insinuant, tr. «a gaoze tano.»

    (5) Kaozeal garv : parler rudement.

    ●(1890) MOA 452b. Son langage est rude, tr. «garo e kaoze.»

    II. V. pron. réci. En em gaozeal : se parler.

    ●(1872) ROU 45. en em gaozeal, tr. «se parler mutuellement.»

  • kaozeant .1
    kaozeant .1

    adj. Bezañ kaozeant : être la cause.

    ●(1530) J 84b. Me so dan drase causeant, tr. «C'est moi qui en suis cause.»

  • kaozeant .2
    kaozeant .2

    m. –ed Acheteur de cause, de procès.

    ●(1732) GReg 140b. Causeancier, tr. «Causeant. p. causeanted.»

  • kaozeer
    kaozeer

    m. –ion

    (1) Parleur.

    ●(1869) FHB 248/310a. eur c'haozeour a oa, ha gouzout a ree en em denna.

    ●(1907) PERS 150. an Aotrou Vianney a deuaz da veza eur c'haozeer dispar.

    (2) Kaozeer flour : beau parleur.

    ●(1907) BOBL 13 juillet 146/2f. kaër neuz bea kozeer flour. ●(1912) MMKE 162. Kemenerig, kôzeer flour.

  • kaozeerezh
    kaozeerezh

    m. Action de causer, de parler.

    ●(1732) GReg 141a. Causerie, tr. «Causérez.»

  • kaozeüs
    kaozeüs

    adj. Causant.

    ●(1902) LZBt Du 17. eun denik bian, futed, kozeuz.

  • kaozus
    kaozus

    adj. Qui cause, qui est cause.

    ●(c.1500) Cb 37a. g. causatif. b. causus.

  • kap .1
    kap .1

    adj. Capable.

    ●(1889) CDB 59. Kap d'hen c'honit me ne oan ket. ●151. Ve kab da dond da galmin tourmancho ma c'halon.

  • kap .2
    kap .2

    m. –où (habillement) Cape.

    ●(1633) Nom 111a. Amiculum : vne cappe, ou manteau : vn cap, pe mantele. ●111a-b. Bardocuculus, pallium Hispanicum, sagum, cuculum : coqueluchon, cape de marinier, ou de chartier : capot, cabell, cap merdeat, pe an charratter.

    ●(1857) HTB 112. kemer eur c'hap fresk. ●(1867) BUE 56. eur vantel gant eur c'hab.

    ●(1909) KTLR 144. kapou stam var ho phen. ●198. Mez ar Gall hen doa eur c'hap houarn.

  • kap .3
    kap .3

    m. (marine)

    (1) Lakaat er c'hap : mettre à la cape.

    ●(1979) VSDZ 20. (Douarnenez) Pa vie amzer fall vie lakaet er c'hap, tr. (p. 189) «Par mauvais temps, on mettait à la cape.»

    (2) Bezañ er c'hap : être à la cape.

    ●(1979) VSDZ 22. (Douarnenez) Ar vag pa 'mañ-hi er c'hap, 'skoez ket war an dour, tr. (p. 191) «Le bateau, lorsqu'il est en cape, ne frappe pas dans la lame.»

    (3) Gwern-gap : mât de cape.

    ●(1979) VSDZ 15. (Douarnenez) An dromm, aze vie ramañset ar roeñvoù, a vie ramañset ar wern gap, tr. (p. 184) «C'est sur la drôme que l'on rangeait les avirons, le mât de cap.»

    (4) Lien-kap : voile de cape.

    ●(1944) GWAL 163/160-161. (Ar Gelveneg) bez' ez eus ivez ul lien pe zaou, bihan o gorread, a lakaer pa vez an avel taer-meurbet : graet e vez lien-kab eus ar ouel-se.

    (5) Cape.

    ●(1931) VALL 95a. Cape ; grande voile, tr. «kap m.»

  • kap .4
    kap .4

    m. (jeu) C’hoari ar c’hap.

    ●(1857) CBF 125. C’hoari ar c’hap, tr. « Espèce de petit trépied en bois que l’on cherche à abattre avec de petits bâtons. » ●(1876) TDE.BF 88b. C’hoari ar c’hap, tr. «C’est un petit trépied en bois que l’on cherche à abattre avec de petits bâtons. Je ne puis analyser ce mot.

  • kapad
    kapad

    m. –où (marine) Bord.

    ●(1979) VSDZ 150. (Douarnenez) ur c'hapad a-raok, tr. (p. 312) «un bord d'avance.»

  • Kapados
    Kapados

    n. de l. Capadoce.

    ●(c.1500) Cb 35a. Capadocc. g. idem. cest vng pays.

  • Kapadosian
    Kapadosian

    m. –ed Cappadocien.

    ●(1884) LZBt Meurzh 55. ar Gappadosianed ne dalveont ket kalz tra.

  • kapailh
    kapailh

    s.

    (1) Chicane.

    ●(1924) DIHU 159/146. chetu perak eùé nen des chet léh de gapaill étrézomb. ●(1937) TBBN 216. kapaill, tr. «chicane.»

    (2) Klask kapailh ouzh ub. : chercher des noises à qqn.

    ●(1905) DIHU 1/2. Kapaill (klask) = klask trouz. ●14. ne hellé ket klask kapaill doh é dadeg. ●(1910) ISBR 67. Kas e hré bamdé sudarded de glash kapaill doh en deu sant. ●(1940) DIHU 347/77. Laeron en em-géj get er soudarded hag e za de glah kapaill doh er veneh. ●golo ix. kapaill : chicane.

  • kapailhat
    kapailhat

    v. tr. i. Kapailhat ouzh ub. : chercher des noises à qqn.

    ●(1935) DIHU 284/212. penneu Breih é kapaillat en eil doh é gilé.

  • kapailher
    kapailher

    m. –ion Chicaneur, chicanier.

    ●(1910) ISBR 95. Abenn é forbañnas er hapaillour Aktar.

  • kapapl
    kapapl

    adj.

    I. (en plt de qqn)

    (1) Capable.

    ●(1659) SCger 64b. HAbile, tr. «capabl.» ●(1732) GReg 134b. Capable, tr. «Capapl.» ●Cappable, propre à &c., tr. «Capapl eus a. capapl da.» ●(1752) BS 65. ar c'hapapla hac an digna. ●(1767) ISpour 398. à guettéh el mé-mant capable de zesquein. ●(1783) BV 1342. e comeran hardison couls ha pa uen quapap. ●(1790) MG 138. n'en dai quet capapl d'er gobér.

    (2) Fort, costaud.

    ●(1841) IDH 182. pihue e oé er hapaplan. ●(1867) FHB 144/316b. potred ar panielou n'oant ket euz ar re gapapla.

    ●(1905) HFBI 38. séïs den deus ar ré gapapla. ●196. daou zen eus ar ré guapaplaic. ●(1974) YABA 31.08. Un dén «koupabl» de wélet. ●(1980) LIMO 02 août. ur vouéz koupabl, labourerez spleitabl hag ur larerez-kaer. ●(1980) LIMO 09 août. Koupaplan, les plus costauds (région de Guéméné). ●(1984) HBPD 103. un dén koupabl, brazik mat.

    II. (en plt de qqc.) Capable.

    ●(1846) DGG 205. ar beden pehini eo an arm gapapla d'hon dihoal.

  • kapaplded
    kapaplded

    f. Capacité.

    ●(1732) GReg 134b. Capacité, habileté, tr. «capablded.»

  • kapasite
    kapasite

    f. Capacité.

    ●(1499) Ca 32a. Capacite. g. idem.

    ●(1905) BOBL 18 mars 26/1a. da oberou brudet ha da gabasite.

  • kapeal
    kapeal

    v. intr. (marine) Mettre à la cape.

    ●(1732) GReg 134b. Capeer, ou capeyer, mettre le vaisseau à la cape, tr. «Capeal. pr. capeet.»

    ●(1876) TDE.BF 322a. Kapeal, v. n., tr. «Aller à la cape, terme marine.»

    ●(1931) VALL 95a. mettre, aller à la cape, tr. «kapeal.»

  • Kapenn
    Kapenn

    f. –ed

    (1) Femme du Cap-Sizun.

    ●(1910) MAKE 108. Kaperien ha Kapenned. ●(1924) ZAMA 125. eme Gaïdou ar Gapen. ●158. Kaperien ha Kapenned a zired nebeutoc'h d'ar marc'hajou. ●(1936) IVGA 51. Soaz kaez... C'hwi a zo, 'm eus aon, a gostez Priveilh, eur Gapenn. ●72. hervez mod ar C'hapenned. ●(1955) STBJ 119. drandoueed ha bigoudenned, glaziged ha bourledenned, kaperien ha kapenned. ●(1958) BLBR 109/5. Kaperien ha Kapenned, Meleniged, Madenned, Gwenedourien... ●(1969) LLMM 137/428. tud disheñvel-krenn diouzh ar Gaperien hag ar C'hapenned. ●(1974) COBR 407. Kapen (f.) coiffe de la presqu'île du Cap Sizun; coll. nom donné aux femmes qui portent cette coiffe. ●(1986) HYZH 169/77. kapenn, ur gapenn, pl. kapenned, ar gapenned.

    (2) local. (Ichtyonymie) Kapenn : anchois.

    ●(1970) ICTB III 35. Kapenn, du nom donné aux femmes habitant le Cap-Sizun; l'Anchois est un Poisson à la bouche protactile, et les habitants du Cap, dit-on à Audierne, étaient "béants d'admiration jadis devant les beaux magasins d'Audierne". Il faut noter que cette dénomination a été relevée également en plein Cap.

  • kapenn
    kapenn

    f. –où (habillement) Coiffe du Cap-Sizun.

    ●(1912) BSAf xxxix 296. La coiffe à ailerons (type capen) est la plus répandue en Bretagne. ●(1974) COBR 407. Kapen (f.) coiffe de la presqu'île du Cap Sizun; coll. nom donné aux femmes qui portent cette coiffe.

  • Kaper
    Kaper

    m. –ion (ar C’haperion) Homme du Cap-Sizun.

    ●(1878) SVE 954. Kaper lovr, boellou blei. ●(1882) SVE p. 224. Klaon ar C’haper, ne zreb tamm.

    ●(1910) MAKE 3. Mad, eme ar C’haper. ●5. e bro Kaperien Beg ar Raz. ●108. Kaperien ha Kapenned. ●(1958) BLBR 109/5. Kaperien ha Kapenned, Meleniged, Madenned, Gwenedourien... ●(1924) ZAMA 34. Maner Kerdiern a zo eur c'hastell hanter-razet e parrez Kleden, e bro Kaperien Beg-ar-Raz. (...) a lavare ar C'haperien. ●54. ma lavare ar C'haperien. ●99. Mat ! eme ar C'haper. ●(1936) IVGA 52. Ha Kaperien eo va zud eus an daou du. ●(1955) STBJ 119. drandoueed ha bigoudenned, glaziged ha bourledenned, kaperien ha kapenned. ●(1958) BLBR 109/5. Kaperien ha Kapenned, Meleniged, Madenned, Gwenedourien… ●(1969) LLMM 137/428. ar C'haperien kentoc'h eget ar Gaperien. ●(1986) HYZH 169/77. kaper, ar c'haper [γapar], pl. ar c'haperien (et non ar gaperien).

    ●(2000) TPBR 325. Hag a levere he vamm : / Klaon ar C'haper, ne zreb tamm.

  • Kapesian
    Kapesian

    m. –ed (histoire) Capétien.

    ●(1866) HSH 288. branq ar Gapetianet.

  • kapetinad
    kapetinad

    m. (histoire) Capétien.

    ●(1941) ARVR 43/4e. ar C'hapetinad kenta : Hug Kapet.

  • kapez
    kapez

    s. Licou.

    ●(1876) TDE.BF 322a. Kapez, s. m. C[ornouaille], tr. «Licou.»

  • kapiñ
    kapiñ

    v. intr. (marine) Tenir la cape.

    ●(1979) VSDZ 20. (Douarnenez) Ar gwellañ bagoù da gapiñ oa bagoù Kameled, tr. (p. 189) «Les bateaux qui tenaient le mieux à la cape étaient ceux de Camaret.» ●21. Skloupoù Kameled a gape kalz gwelloc'h, tr. (p. 190) «Les sloops de Camaraet tenaient très bien à la cape.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...