Devri

Recherche 'ka...' : 2103 mots trouvés

Page 28 : de karalou (1351) à kardellet (1400) :
  • karaloù
    karaloù

    plur. enfant. Pommes de terre.

    (1879) ERNsup 157. kàralou, ar c'haralou, pommes de terre, Pléhédel, Quimp[er]-Guéz[ennec] ; kalalou, Trév[érec] (un peu enfantin), corrupt[ion] de douar àlou, comme l'allem[and] kartoffel de Erdapfel ? Cf. kareou = doareou ?

  • karamel
    karamel

    m. Caramel.

    (1984) ECDR 120. da brenañ limigoù bihan karamel.

  • karamellenn
    karamellenn

    f. karamelled (ornithologie) Puffin.

    (1977) PBDZ 655. (Douarnenez) karamellenn, karamelled, tr. «puffin.» ●1014. bankeier karamelled war an dour, tr. «des voliers de puffins posés sur l'eau.»

  • karañ
    karañ

    v. intr. (cuisine) Brûler, attacher.

    (1895) GMB 110. pet[it] Trég[uier] karañ se brûler en s'attachant à la casserole (en parlant, d'un ragoût, etc.).

    (1931) VALL 85b. Brûler, en parl. du lait, de la bouillie, d'un ragoût, tr. «kara(ñ) T[régor].» ●(1942) VALLsup 25b. karet : plus fort que dantet.

  • karanted
    karanted

    voir karantez

  • Karanteg
    Karanteg

    n. de l. Carantec.

    (1) Karanteg.

    (1850) PENgwerin4 96. Tevit, Annaïk, na voelit ket / Me ho kasso c’hoas da Karantec. / Me a vel ac’halen gweret Karantek / Hag a remerk eni eur belek. ●(1865) FHB 10/80a. An autrou F. Kergrist, mear Carantec, a scrif deomp al lizer-ma. ●(1878) EKG II 252. Eun dervez, Per a ioa eat, gand he jao, da gerc'hat eur c'harrad bezin digaset d'ezhan da Dreiz-ar-Gordenn gand eur vak a Garantek. ●(1889) CDB 185. Nemed eunn dortez vihan deuz a vourk Karantek.

    (1923) FHAB C'houevrer 2/55. evel am eus gwelet etouez paperou koz kastel Keromnes, e Carantec. ●(1995) LMBR 16. E Karanteg, e penn-kentañ ar c’hantved.

    (2) Nom de famille.

    (1970) NFBT 30 N° 227. Carantec.

    (3) [Toponymie locale]

    (1923) FHAB C'houevrer 2/55. evel am eus gwelet etouez paperou koz kastel Keromnes, e Carantec. ●(1995) LMBR 17. Ar re gozh a gonte e oa ur varrikennad aour kuzhet en douar e-kichen chapel Kerc’hallig. (...) An Enez Louet ha Kastell an Tarv : skeudenn douristel Karanteg. ●18. Er XVvet kantved e oa pemzek kastell bennak e Karanteg. Kemomnez (lire : Keromnez), Kerozal, ar Froud. ●19. traezhenn ar C’helenn.

  • karantegezh
    karantegezh

    f. Amabilité habituelle.

    (1931) VALL 21b. Amabilité, tr. «karantegez (état habituel) f.»

  • karantek
    karantek

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Affectionné.

    (1732) GReg 16a. Avec affection, tr. «èn ur fæçzoun carantec.» ●Affectionné, qui a de l'affection, tr. «Carantecq.» ●Il est fort affectionné pour nous, tr. «Carantecq eo terrup èn hon andred.»

    (2) Cordial.

    (1732) GReg 211b. Cordial, sincere, qui parle franchement, & du fond du cœur, tr. «carantecq

    II. Adv. Affectueusement.

    (1867) BUE 131. Krozal karantek a eure ann Eskop d'ehan. ●135. lezel ann dud da boket karantek da dreid ha da daouarn ann hini maro.

  • karantelezh
    karantelezh

    f.

    (1) Amabilité.

    (1732) GReg 30b. Amabilité, qualité qui rend une personne aimable, tr. «Carantélez

    (2) Affection.

    (1839) BSI 123. Coustet pe gousto d'ho c'harantelez, lacqeat o deus o sonch d'en hem guitaat. ●124. crêfoc'h eguet ar garantélez naturel a ellent da gaout an eil evit e guilé.

  • karantenez
    karantenez

    f. (religion) Quarantaine.

    (1864) SMM 11. deg carantenez pe Goraïs. ●(1866) FHB 98/362a. Ama e rer eun navet, ahont e rer eur garantenez evit Vikel Jesus-Christ.

  • karantez .1
    karantez .1

    f. –où, –ioù

    I. F.

    (1) Amour.

    (1499) Ca 32a. Carantez. g. amour. ●(c.1500) Cb 12b. g. amiablement. b. dre quarantez. ●58b. [delectation] g. delectation charnelle. b. delectation charnel. Idem hec illecebrositas / tis. bri. carantez charnel. ●(1505) Vc 7. Mammen beff, tan ac carantez, tr. «Source vive, feu et amour.» ●(1530) Pm 279. Start hac ardant en carantez, tr. «Ferme et ardent d'amour.» ●(1612) Cnf 23b. eguit deceu graguez ha merchet, pé eguit caffet ho carantez ha dimiziff dezo. ●(1621) Mc 64. vn dard a charantez. ●82. carantez ardant.

    (1659) SCger 135b. carentez, tr. «amitié, charité.» ●(c.1680) NG 864. Nen des truhé na caranté. ●1916-1917. Ha nen doué quet dré caranté / E bocas de Croiour er bet. ●(1732) GReg 34a. Amour, tr. «Carantez. van[netois] Carante.» ●Avoir de l'amour pour quelqu'un, tr. «Cahout carantez evit ur re.» ●L'amour de Dieu pour nous, tr. «Carantez Doüe evidoump.» ●L'amour des hommes pour Dieu, tr. «carantez ê qêver Doüe.» ●(1744) L'Arm 19a. Attache, affection, tr. «Caranté. f.»

    (1838) OVD 222. dré garanté doh-t-ou. ●(1861) JEI 181. santimanteu a hrat-vad hag a garanté. ●222. Aman èl m'en dé é natur er garanté a hrat-vad. ●(1867) BBZ III 421. Hag unan all en deuz hadet / Em liorz bleun ar garanted, tr. «un autre a semé dans mon courtil la fleur d'amour.» ●(1868) KTB.ms 14 p 250. diviza euz ho c'haranteo. ●(18--) SBI I 244. Breman p'omp arru braz hon daou, / A so savet caranteou, tr. «Maintenant que nous sommes devenus grands tous deux, / Il est né des tendresses (entre nous).»

    (1907) PERS 15. An diou garantez-se ne maint morse an eil heb eben.

    (2) Un dornad karantez : une poignée de main.

    (1895) FOV 254. Un dornad karanté, un taul tok, tr. «une poignée de main...»

    (1910) DIHU 61/111. Un dornad karanté Poteù. Ur brér oh.

    (3) A garantez : d'amour, adoré.

    (1839) BESquil 453. me zad a garanté. ●(1841) IDH 291. é falle d'eign bout interret étal mem bugalé a garanté. ●(1856) GRD 376. me moès a garanté, é mèn é ma me fautr. ●378. Allas ! me hroaidur a garanté.

    (1921) BUFA 66. O Léon, mem Brér a garanté.

    ►enfant. Aelig a garantez : petit ange d'amour.

    (1976) LIMO 18 septembre. D'er ré bihan-bihan, e vè lared : élig a garanté.

    (4) Kaout karantez ouzh ub. : avoir, éprouver de l'amour pour qqn.

    (17--) TE 156. n'ou dès quêt ur guir garanté doh-t'ai.

    (1841) IDH 49. péré en dès ur garanté rai dinér en eil doh eguilé !

    (5) sens fig. Taol-kurun ar garantez : coup de foudre en amour.

    (1935) BREI 432/4b. tôl-kurun ar garante, «en galleg, le coup de foudre».

    (6) Amitié.

    (1732) GReg 33b. Amitié, affection, tr. «carantez. p. carantezyou

    (7) Dre garantez : amiablement.

    (c.1500) Cb 12b. g. amiablement. b. dre quarantez. ●35a. g. amiablement. b. dre quarantez.

    (8) Charité.

    (c.1500) Cb 35b. Carantez. g. charite.

    (1659) SCger 22b. charité, tr. «carentez.» ●(1732) GReg 153a. Charité, vertu Théologale, tr. «Carantez.» ●La charité consiste à aimer Dieu de tout son cœur, & à aimer son prochain comme soi-même, tr. «Ar vertuz a garantez hon oblich da garet Doüe a greiz hon c'haloun, hac hon neçzan evel hon-unan.»

    II. (botanique)

    (1) Louzaouenn-ar-garantez : bardane.

    (1934) BRUS 263. La bardane, tr. «lezeuen er garanté

    (2) Capitule de la bardane.

    (1732) GReg 80b. Fruit de Bardane, tr. «carantez

    (1879) BLE 63. Bardane mineure (…) Les capitules portent en breton les noms de Spék et de Karantez.

    (3) Fruit du grateron gaillet.

    (1931) VALL 342b. le fruit du grateron, tr. «karantez f.»

    III.

    (1) Fritañ laouenn ar garantez war billig kraz ar baourentez : voir laou.

    (2) Fritañ laouenn ar baourentez war billig ar garantez : voir laou.

  • karantez .2
    karantez .2

    f. ou m. Personne aimée.

    (c.1350) Io ms latin 14355 f°399r°. Mar hamguorant va karantit da vout in / nos ohecostit uamgaret. nep pret. etc. tr. « Si me garantit mon amour d'être la nuit à son côté, femme aimée, à tout instant, etc »

    (c.1680) NG 216. Conzet doheint me caranté.

    (1821) GON 72b. Karantez est encore un subst. commun, servant à désigner un amant, une amante, un amoureux, une maîtresse. Va c'harantez eo, c'est mon amant, cest mon amante. ●(1854) GBI II 94. Krog en he dorn he c'harante, tr. «Son amoureux la tient par la main.» ●(1869) KTB.ms 15 p 211. Piou eo da garantez ive. ●(1870) MBR 18. Rankout e oe'ta d'ar prins iaouank mont dioc'h he garantez. ●(1895) GMB 96. Karañte est masc. en pet[it] Trég[uier] au sens d'amant : eur c'harañte d'ei.

    (1900) ANDP 12. ar plac'h yaouank hag he c'harante. ●(1902) PIGO I 13. war an hent-man eman o chom ma c'harante. ●(1908) PIGO II 43. eun amourous o vont da zaludi e garante.

  • karantez-an-unan
    karantez-an-unan

    f. Amour-propre.

    (1931) VALL 23b. Amour-propre, tr. «karantez-an-unan f.»

  • karantez-vro
    karantez-vro

    f. Patriotisme.

    (1907) BOBL 19 octobre 160/2e. ar re a gomz eneb d'ar garantez-bro. ●(1909) NOAR v. Eur c'houezadenn a feiz hag a garantez-vro. ●(1925) CBOU 4/58. kreski en e galon karante Doue hag ar garante vro. ●(1926) FHAB Here 398. enaoui e kalonou ar gerent tan ar garantez-vro.

  • karantezenn
    karantezenn

    f. (botanique) Fruit du grateron gaillet.

    (1931) VALL 342b. le fruit du grateron, tr. «karantezenn f.»

  • karantezus
    karantezus

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Aimable, affectueux.

    (1499) Ca 32a. Carantezus. g. amable.

    (1710) IN I 432. gant un aoulagat carantezus.

    (1889) ISV 273. Nag hen a ioa carantezus va mam, an hini zo eat gant Doue !

    (1906-1907) EVENnot 20. (Priel) Eur bugel karanteüs e hennez, tr. «aimant, qui s’attache.» ●(1942) DHKN 62. Nag eurus e oent er merhed-sé hag e gavè paotred iouank digras ha hep si, de laret dehè komzeu ker braù ha ker karantéus.

    (2) Charitable.

    (1659) SCger 22b. charitable, tr. «carentezus oc'h.» ●135b. carentezus, tr. «charitable.» ●(1727) HB 593. C'hui so mad ha carantezus. ●(1732) GReg 153a. Charitable, qui est prompt à assister son prochain, tr. «Carantezus ê qêver e hentez.» ●522b. Incharitable, tr. «Digar. nep ne deo qet carantezus ê qêver e hentez. didrugaresus. criz.» ●(1792) CAg 61. Crechenion carantéus.

    (1849) LLB 147. O tad karantéus e chom é lein en né. ●(1869) KTB.ms 14 p 129. aluzon ann dud karantezuz. ●(1877) EKG I 107. An dud vad ha karantezuz-se. ●(1878) BAY 19. Karañtéus, tr. «Plein de charité.» ●(1878) EKG II 73. eur Rouanez ker mad ha ker karantezuz.

    (1922) EOVD 294. Nag amiaplet é bout frontal, karantéus.

    (3) Bezañ karantezus ouzh ub. =

    (1728) Resurrection 2570. Aso caranteus ous ehol vugalle.

    (1880) SAB 222. oc'h euz c'hoant e veen carantezuz ouz ar Verc'hez.

    II. Adv. Avec amour, amabilité, affectueusement.

    (1880) SAB 171. difazia carantezuz ar re a ve fazied. ●231. Jesus a rebechas deza carantezuz an discredi-ze.

  • karantezusaat
    karantezusaat

    v. intr. Devenir plus charitable.

    (1869) EGB 159. karantéusaad a ra oc'h hé dud, tr. «il devient plus charitable envers les siens.»

  • karantezusamant
    karantezusamant

    adj. Amoureusement.

    (c.1718) CHal.ms i. amoureusement, tr. «dré, guet caranté, caranteüsemant

  • Karantoer
    Karantoer

    n. de l. Carentoir.

    (1752) GMB 97. Carantor en Brouerec.

    (1909) KTLR 176. Karantoar.

  • karaouan
    karaouan

    f. –où Caravane.

    (1931) VALL 97a. Caravane, tr. «karaouan f. pl. ou

  • karapl
    karapl

    adj.

    (1) (en plt de qqn) Aimable.

    (1850) JAC 98. va breur carapl. ●(1850) MOY 267. va mab meurbet carabl.

    (2) (en plt de qqc.) Agréable.

    (1838) CGK 34. Eur zoubennic quen Carab.

  • karasenn
    karasenn

    f. Saleté.

    (1941) FHAB Meurzh/Ebrel 35. (Skrignag) Karasenn = lousdoni.

  • karasennet
    karasennet

    adj. Crotté de boue.

    (1941) FHAB Meurzh/Ebrel 35. (Skrignag) Karasennet = priet ; «karasennet eo leur an ti !»

  • karastell
    karastell

    voir kanastell

  • karavanenn
    karavanenn

    f. –où Caravane.

    (1903) MBJJ 103. Lakait, mar keret, un nebeut Arabed da heuilh al lostennad ha neuze ho po eur «garavanen». ●(1931) VALL 97a. Caravane, tr. «karavanenn f. pl. ou.» ●(1941) FHAB Genver 3a. karavanennou hir a zegouez ganto.

  • karavell
    karavell

    f. –où

    I.

    (1) Civière à porter le fumier, le goémon.

    (1732) GReg 741a. Portoir à fumier, tr. «Caravell. p. caravellou.» ●Les portoirs sont rompus, tr. «Torret eo ar c'haravellou

    (1876) TDE.BF 322b. Karavell, s. f. T[régor], tr. «Brancard, civière.»

    (1931) VALL 125b. Civière, tr. «karavell f. pl. ou

    (2) Berceau suspendu dans un lit clos.

    (1931) VALL 64a. petit berceau suspendu au fond du lit-clos, tr. «karavell f.»

    (3) fam. Lit.

    (1870) MBR 90. Iann eat d'he lala, ne oe ket rankout luskella he garavell. ●(1876) TDE.BF 322b. Karavell, s. f. J'ai trouvé ce mot avec la signification assez singulière de lit d'un domestique de grand seigneur.

    (4) Sacoche placée sur les côtés du cheval.

    (1931) VALL 447a. mannequin qu'on met sur les côtés du cheval, tr. «karavell f.» ●527a. panier que l'on met des deux côtés du cheval, tr. «karavell L[éon] pl. ou

    (5) (marine) Caravelle.

    (1633) Nom 150a. Dromas, dromum : vne carauelle : vr quarauèl.

    II. [au plur.] sens fig.

    (1) (Les) quatre membres, les quatre fers.

    (1869) FHB 246/294a. he varc'h zo bet ruillet d'an douar he garavellou en ear. ●(1877) FHB (3e série) 19/156b. var greiz he gein, he garavellou er vant.

    (1919) MVRO 6/1d. pa weli anezan astennet e garavellou gantan en e gaoued. ●(1927) FHAB Meurzh 58. e c'harvellou gantan er vann, maro mik.

    (2) Jambes.

    (1908) FHAB Gwengolo 266. evit ma savin va c'haravellou. ●(1910) FHAB Here 311. ne c'hellas ket unan hebken chacha e gravellou (sic) gantan eus al leac'h-se. ●(1920) MVRO 30/1e. dirounna ranki da garavellou hiviziken. ●(1931) VALL 404b. Jambes, en termes d'argot, tr. «karavellou L[éon].» ●(1935) CDFi 2 novembre. Alle ! Rouzegan, astenn da garavellou ha laka ear en da gillorou !

    (3) Mont war e garavelloù : marcher à quatre pattes.

    (1732) GReg 602a. Marcher à tâtons, ou à chatons, tr. «moñnet var e caravellou

    (4) Sachañ e garavelloù : se sauver.

    (1910) FHAB Here 308. Soudarded Breiz – ar re anezo o doa gellet chacha ganto o c'hravelou – a gemeras neuze da benn-arme eur brezellour eus gouenn ar Romaned, brudet bras dre e izign, e lealded hag e nerz-kalon, hag a read Ambroaz anezan. ●311. Ne c'hellas ket eur zaoz, ne c'hellas ket unan hebken chacha e gravellou gantan eus al lec'h-se.

  • karavellad
    karavellad

    f. –où Sacoche pleine (sur le côté d'un cheval).

    (1931) VALL 447a. le contenu [du mannequin qu'on met sur les côtés du cheval], tr. «karavellad f.»

  • karavellañ
    karavellañ

    v. tr. d. Transporter sur une civière.

    (1915) KZVr 112 - 25/04/15. karavella bezin, tr. «le porter avec des brancards et à dos de cheval. Milin.» ●(1931) VALL 125b. porter sur la civière, tr. «karavella (du goémon) bezin.» ●(1947) YNVL 15. Ha c'hwi a gav kaer an dra-se, c'hwi, bezañ karavellet d'ar vered war ur c'hravazh, e-giz un dramm bezhin war an aod ?

  • karaveller
    karaveller

    m. –ion Homme qui porte sur une civière.

    (1931) VALL 125b. celui qui porte sur la civière, tr. «karavell(a)er

  • karavenn
    karavenn

    f. Carte de carreau.

    (17--) EN 182. Pem caraoen a meus, tr. «J'ai cinq carreaux.» ●(17--) BMa 1516. Peder caroen a voellan, tr. «je vois quatre carreaux.»

    (1890) MOA 157a. Carrreau, Jeu de cartes, tr. «karavenn, f.»

  • karbac'h
    karbac'h

    m.

    (1) Tapage.

    (1931) VALL 727a. Tapage, tr. «karbac'h C[ornouaille].»

    (2) Kas karbac'h : faire du tapage.

    (1931) VALL 727a. faire du tapage, tr. «kas karbac'h

  • karbenn
    karbenn

    s. (charcuterie) = (?) cf. kambon (?).

    (1982) PBLS 151. (Langoned) karbenn, tr. «morceau de poitrine de porc salée.»

  • karbon
    karbon

    coll. =

    (1909) FHAB Mezheven 170. ar c'harbon o vouskana e prajeier an Dre.

  • karbonadez
    karbonadez

    s. (cuisine) Carbonade.

    (1633) Nom 60b. Caro tosta : brasée, charbonnée, charbonade : carbounades, quic rostet aovr (lire : voar) an glaou.

  • karboukl
    karboukl

    s. Escarboucle.

    (c.1500) Cb 93a. [glouenn] Jtem carbo est lapis preciosus. g. escharboucle. b. carboucl.

  • karbur
    karbur

    m. Carbure.

    (1941) ARVR 37/3b. esañs, karbur ha danveziou tarzus.

  • karc'har
    karc'har

    m. –ioù

    (1) Prison.

    (1575) M 1712. Da pep ez rot hep mar, é carchar separet, tr. «A chacun on donna, sans aucun doute, son cachot séparé.»

    (1732) GReg 755b. Prison, tr. «ãls. carc'har

    (1931) VALL 593a. Prison, tr. «karc'har (gallois et anc[ien] en bret.) m.»

    (2) Converseaux de moulin.

    (1732) GReg 643a. Les carcans qui entourent les meules, tr. «Carc'haryou. ar c'harc'haryou.»

    (1876) TDE.BF 323a. Karc'hariou, s. pl. m., tr. «Cercles en fer des meules de moulin.» ●(1890) MOA 186b. Converseau, Partie d'un moulin, tr. «karkaillou, m. pl.»

    (1909) BROU 211. (Eusa) Kálc'har, tr. «Caisson cylindrique qui renferme la meule supérieure d'un moulin.»

  • karc'hariañ
    karc'hariañ

    v. tr. d. Emprisonner.

    (1931) VALL 240b. Écrouer, tr. «kac'haria (anc[ien]).» ●252a-b. Emprisonner, tr. «kac'haria

  • karc'haridigezh
    karc'haridigezh

    f. Emprisonnement.

    (1931) VALL 252a. Emprisonnement, tr. «karc'haridigez f.»

  • karc'harour
    karc'harour

    m. Prisonnier.

    (1963) LLMM 99/269. gant he divrec'h en kroaz war boull he c'halon, e-giz ur c'harc'harour.

  • karched
    karched

    m. –où Boîte.

    (1907) MVET 14. Klaodinaïg a yoa o tastum he dilhad en eur c'harched. ●(1962) EGRH I 26. karched m. -où, tr. « caisse. »

  • karchedad
    karchedad

    m. -où Plein une caisse.

    (1962) EGRH I 26. karchedad m. -où, tr. « plein une caisse. »

  • karchediñ
    karchediñ

    v. Mettre en caisse.

    ((1962) EGRH I 26. karchediñ v., tr. « mettre en caisse. »

  • kard
    kard

    m. –où

    I. (mesure) Quarte.

    (1499) Ca 17b. [barill] g. petit barill vide in cart. ●32b. Cart. g. quarte. l. carta / te. ●168a. Quart in quart vide.

    (1732) GReg 768b. Quarte, mesure contenant deux pintes, tr. «Cart. p. cartou

    II. temp.

    (1) Ha kard : et quart.

    (1931) VALL 360a. Heure et quart, tr. «ha kard.» ●608a. (10 heures) un quart, tr. «ha kard

    (2) Nemet kard : moint le quart.

    (1889) ISV 106. Creisdeiz nemet kart eo.

    (1907) PERS 224. da eun heur nemed kart. ●(1931) VALL 360a. Heure moins un quart, tr. «nemet kard.» ●608a. (10 heures) moins un quart, tr. «nemet kard

    III. (marine)

    (1) Quart de veille.

    (1889) ISV 23. Pa voue scoet ar c'hart araog anternoz, e savas tousmac'h e kement combot a ioa el lestr.

    (2) Bezañ er c'hard : être de quart.

    (c.1825/30) AJC 183. eun nosves a voan er hard, tr. «Une nuit que j'étais de quart.» ●329. er hard a voan, tr. «J'étais de quart.»

    (3) Kemer ar c'hard : prendre le quart.

    (1905) RNDL 66. Ha pen da de gemér er hart de hanter-noz, tr. «Et quand à minuit il vient prendre le quart.»

    IV. (pêche) Micher ar c'hard du : surnom de la pêche au maquereau de ligne.

    (1979) VSDZ 69. (Douarnenez) Met micher ar c'hart-du 'giz vez lavaret, gant al linenn a vie amañ, touch d'an Enez amañ. Micher ar c'hart-du, ar brilli gant al linenn, tr. (p. 233) «Mais pour le kart-du, comme on dit, à la ligne, c'était ici, tout près de l'île de Sein. Le kart-du, c'était le nom pour la pêche du maquereau à la ligne.»

  • kard-arat
    kard-arat

    m. (agriculture) Demi journal de terre.

    (1910) EGBT 112. kart-arat, tr. «demi-journal.»

  • kardad
    kardad

    voir kartad

  • kardell
    kardell

    m. (agriculture)

    (1) Action de fumer la terre.

    (1974) LIMO 14 décembre. Erh dé Nedeleg / E dal ur hardel d'en ed.

    (2) Fumier, fumure.

    (1849) LLB 355. Taulet ar en erwi en doa el ur hardel. ●(1849) LLB 370. teil ha kardel mat. ●405. kardel aral. ●923-924. Ur park aret lies (…) / dizeret a lezeu ha drueit t'er hardel.

    (1908) DIHU 34/60. er man losket get er rad e zou ur hardel mat aveit en doar. ●(1934) BRUS 277. De la fumure, tr. «kardel, m.»

    (3) fam. Toull kardell : anus.

    (1914) DIHU 105/39. cherret ur maen aveit stankein toul kardel unan ag er hezeg.

  • kardellat / kardelliñ
    kardellat / kardelliñ

    v.

    I. V. tr. d. (agriculture)

    (1) Fumer (une terre).

    (c.1718) CHal.ms ii. fumer la terre, tr. «teilat, teilecat, cardelat en doüar teilein.» ●(1732) GReg 442b. Mettre le fumier par petits monceaux de distance en distance. sur le champ, tr. «Van[netois] Cardelat. pr. cardelet.» ●(1744) L'Arm 167b. Fumer une terre, tr. «Cardeellein.. ellatt.. llét.» ●(1790) MG 61. hum grevein e rér é labourad en doar, doh er hardèllad, doh en hadein.

    (1849) LLB 1310. ged teil ag é greu, peb plai, ou hardelat.

    (1901) LZBg 59 blezad-2l lodenn 126. En teil, aveit kardellat en doar. ●(1917) LILH 3 a Eost. Deit é er rid korv en dro d'ein hiniù ha ne dehan ket monet de gardellat er flagen lous e zo diragomp ama. ●(1934) BRUS 62. Engraisser (la terre), tr. «kardellat.» ●(1939) RIBA 158. kardellat me haoleg geton.

    (2) =

    (1975) YABA 08.11. Leich e oè e kardellad teil tuem.

    II. V. intr. Vomir.

    (1939) RIBA 79. Mèuein e hrè ha kardellat e hrè, kerklous pé guel eget korvadour erbet.

  • kardellerezh
    kardellerezh

    m.

    (1) Action de fumer la terre.

    (2) local. =

    (1929) DIHU 217/301. ur jao d'hobér me arereh ha me hardellereh.

  • kardellet
    kardellet

    adj.

    (1) Fumé.

    (1897) EST 87. En doareu kardelet.

    (2) = leun a gardell.

    (1932) BRTG 138. leahet hé barlen ha kardellet hé hein.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...