Recherche 'ka...' : 2103 mots trouvés
Page 22 : de kanto (1051) à kanvaouin (1100) :- kanto
- kantoatkantoat
v. tr. d. Enfaîter une chaumière.
●(1931) VALL 293a. le mettre [faîtage en mottes d'une maison de chaume], tr. «kantôat V[annetais].»
- kantoenn
- kantolkantol
f. –ioù
I.
(1) Chandelle.
●(1499) Ca 32a. Cantoell. g. chandele.
●(1659) SCger 22a. chandelle, tr. «cantol pl. ou.» ●(1732) GReg 29b. Allummer une chandelle, tr. «enaoüi ur gantoull.» ●150a. Chandelle, tr. «cantol. p. cantolyou. cantoul. p. you.» ●Allumer une chandelle, tr. «enaoüi ur gantol.»
●(1857) CBF 64. Ar c'hantol-ze, ar c'houlaouen goar-ze a zob et benniget, tr. «Ce cierge a été bénit.»
(2) (pêche) Plioir, sorte de cadre à enrouler les lignes.
●(1909) BROU 210. (Eusa) Kántol, tr. «Sorte de cadre autour duquel on enroule la ligne de pêche.» ●(1931) VALL 89b. Cadre à enrouler les lignes, tr. «kantol f.» ●(1985) OUIS 115. On utilisait presque uniquement des lignes (en fil de lin ou en crin de cheval tressé) longues de 30 à 40 brasses, enroulées sur un petit cadre de bois (le kantol).
II. Deviñ ar gantol dre an daou benn : brûler la chandelle par les deux bouts.
●(1978) PBPP 2.1/117 (T-Plougouskant). Eno e vez devet ar gantol dre an daou benn, tr. J. le Du «chez eux, on brûle la chandelle par les deux bouts.»
- kantol-baskkantol-bask
f. Cierge de Pâques.
●(1732) GReg 168b. Le cierge de Pâques, tr. «Cantol-basq. ar gantol-basq.»
- kantol-c'houloùkantol-c'houloù
f. Cierge.
●(17--) EN 2628. peb den a gas egantoul golo gantan, tr. «chaque homme porte sa chandelle avec lui.»
●(c.1825-1830) AJC 2440. dalumin dousec cantoul holo dirac ar voerhes vary.
●(1903) MBJJ 74. en o dorn bep a gantoul-c'holo. ●(1954) VAZA 58. ur gantol-c'houlou ugent real. ●(1961) LLMM 86/155. ken safarus ma krene war an daol mouchenn ar c’hantolioù-gouloù en arvar da vougañ.
- kantol-goar
- kantolorkantolor
m. –i, –où, –ioù
I.
(1) Chandelier.
●(1499) Ca 32. Cantoeller. g. chandelier. ●(1633) Nom 165b. Candelabrum, lychnuchus : chandelier : quantolezr, quantolor. ●Candelabri scapus : la verge du chandelier : goualen an quantolor. ●165b-166a. Lychnucus pensilis vel pendens : chandelier qui pend du plancher : vn lampr, pe vn quantolor á vez crouguet ouz vn dra bennac.
●(1659) SCger 22a. chandellier, tr. «cantoler.» ●(1732) GReg 150a. Chandelier, pour mettre des chandelles, tr. «Cantolozr. p. cantolozryou. cantolezr. p. you. Van[netois] cantulér. cantoulér. pp. yeü.» ●Verge du chandelier, tr. «Goalenn ar c'hantolozr.» ●Patte du chandelier, tr. «Sichenn ar c'hantolozr. p. sichennou cantolozr.» ●(1744) L'Arm 51b. Chandelier, tr. «Cantulér.. rieu : Antuler.. rieu.» ●(17--) TE 95. en Hantulér eur (…) huéh branq staguét tro-ha-tro d'er oalèn, péhani e formai ur seihvèt branq.
●(1857) CBF 29. Eur c'houlaouen a zo er c'hantolor, tr. «Il y a une chandelle dans le chandelier.» ●(1863) GBI I 424. kantelleuriou aour hag arc'hant, tr. «des chandeliers d'or er d'argent.» ●(1895) GMB 123. à Sarzeau enn añtulir. ●(18--) PEN 93/126. en penarstang eus kantellerou.
●(1928) KANNgwital 311/213. Aoter St Visant (...) a lintre gant kantolori alaouret.
(2) Kantolor brec'hek =
●(1942) DHKN 118. én ur ziskoein dein en hantolér-bréhek doh er cheminal.
II. sens fig. Loustic.
●(1972) SKVT I 49. Ha kuit prim an daou gantolor, gant o sac'h-skol war o c'hein. ●167. A setu va c'hantolor pavioù goulou rousin.
- kantonkanton
I.
A. M. –ioù
(1) Canton, région.
●(1732) GReg 134a. Canton, quartier d'une ville, ou d'un Païs, tr. «Canton. p. cantonyou.» ●156a. Païs de chasse, tr. «canton mad da gibyera.» ●(1790) MG viii. chongét-è deign tremén un huéh-miziad én hou canton. ●(17--) TE 123. ur hanton hanhuét Tob.
●(1821) SST.ab vii. Ean e broménas dré d'hy a ganton de ganton. ●(1835) AMV 105. en oll gantoniou ezommec. ●(1849) LLB 281. N'en des kin konz é ker, kin brud ol ér hanton. ●(1850) JAC 14. laqat ar ravach er c'hanton.
(2) (Circonscription administrative) Canton.
●(1889) CDB 113. Gourc'hemenn da denna billet / E kanton Prat a eo asinet.
●(1904) BMSB 89. Ar Zent, kanton Gourin. ●(1924) FHAB Eost 287. setu ma krogas va amezeg da adstudia ha da adkonta, ar moueziou dre ganton. ●(1936) BREI 441/1d. Dre gaout e pep kanton (…) eur c'hannad, gant adstrolladou.
B. Epith. Cantonal.
●(1935) BREI 423/3d. war ar renk evit bezan kuzulier-meur kanton.
II. (religion)
(1) Person-kanton =
●(1907) FHAB Here 235. an eskibien hag ar bersounet kanton. ●(1925) KANNgwital 274/2. person kanton Plabennec. ●(1942) LANB 5. E penn ar gouel edo ar person kanton.
(2) Parrez-kanton =
●(1847) MDM 27. er c'heriou bras hag er parresiou-kanton.
- kantonierkantonier
m. –ion, kantonizion
I. Cantonier.
●(1889) ISV 474. eur c'hantonier (…) a azezas var he garrigel. ●477. hor c'hantonier a grogaz adarre en he labour en eur vouscana.
●(1914) FHAB Genver 29. daou gantonier (...) Unan d'euz outo a zo pell-zo e karg, egile zo eun desker.
II. fam.
(1) Kemer an tren kantonier : aller à pieds.
●(1974) SKVT III 57. Me garfe gwelout ac'hanoc'h o kemer an tren-kantonier, hep charinkañ neblec'h.
(2) Bugale ar c'hantonier : les pierres, les cailloux.
●(1962) TDBP II 68. Te a zo bet oh en em larda ouz bugale ar hantonier ? tr. «tu as été te battre contre les enfants du cantonier ? (contre les cailloux de la route), tu as fais une chute sur la route.»
(3) Ober ar c'hantonier : ne pas faire grand-chose, buller.
●(1917) LILH 12 a C'hwevrer. Bet em es bet doéré ag Andrèu. A gaust d'e glas é ma chanjet réjimant : ne vo ket maleurusoh. Ni chom ni ataù ama d'hobér er "hantonijañn" èl ma larér é kosté en Oriant. Achiù e hreemb és erhoalh er brezél ér vechér-sé.
III.
(1) Kaout kann ouzh bugale ar c'hantonier : tomber sur des pierres.
●(1965) BAHE 46/48 (T) A. Duval. Kann ouzh bugale ar c'hantonier ( = ul lamm war e vein). Pokat da wreg ar c'hantonier - id -. ●(1969) BAHE 62/30 (T) A. Duval. Met ‘oa ket an deiz da gaout kann ouzh bugale ar c’hantonier.
(2) Pokat da wreg ar c'hantonier : tomber sur des pierres.
●(1965) BAHE 46/48 (T) A. Duval. Pokat da wreg ar c'hantonier (= ul lamm war e vein).
- kantoniñ
- kantouilhennkantouilhenn
f. –ed, -où Putain.
●(17--) EN 167. Sel ar gantoulien vor, penos ehe fier ! tr. «Regarde la salope de mer, comme elle est fière !» ●857. quantoullenou a voailch a deu da nem of din, tr. «assez de salopes viennent s'offrir à moi.»
●(1906) BOBL 10 février 73/1b. Piou’ta oa an diou gantouillen-ma ? ●(1950) LLMM 23/45. Ha p’en em gavas dirak ar gantouilhenn-se. ●(1954) VAZA 170. Ha n’eo ket gant landourc’hennoù, gant kantouilhennoù a-vicher o deveze d’ober. ●193. kantouilhenn : ur c’hast lous ha divalav.
- kantrekantre
voir kantreal
- kantreal / kantren / kantrekantreal / kantren / kantre
v.
I. V. tr. d. Mener, conduire (qqn, un animal).
●(1913) AVIE 145. tud dal int é kandrén tud dal. ●(1932) DIHU 257/173. Kroget é pen er jau, m'er handréné.
II. V. intr.
(1) Errer.
●(1732) GReg 365a. Errer, se promener çà & là, comme font les gens desœuvrez, tr. «Cantreal. cantren. ppr. cantreët. Van[netois] cantreiñ.»
●(1867) MGK 21. na d-it pell da gantreal. ●(1876) TDE.BF 320a. Kañtreal, v. n., tr. «Errer çà et là, rôder, vagabonder.»
●(1907) BSPD I 600. é valé hag é kantré ar varh.
(2) Rôder, vagabonder.
●(1787) BI 176. ean ë cantrèai à-couætte tro ha tro dehi.
●(1977) PBDZ 720. (Douarnenez) kantren, tr. «rôder.» ●956. kantren, tr. «rôder, vagabonder.»
- kantreer
- kantrenkantren
voir kantreal
- kantrener
- kantvedkantved
m. –où
(1) Siècle.
●(1732) GReg 144b. La centieme année, la derniere année d'un siècle, tr. «Bloavez ar c'hantved.» ●865b. Siecle, espace de cent ans, tr. «Cantved. p. cantvejou.» ●Dans les siecles passez, tr. «Er c'hantvejou trémenet.» ●866a. Dans le dernier siécle, tr. «Er c'hantved divezâ trémenet.»
●(1889) ISV 164. da zivezata e fin an trede pe e comansamant ar pevare cantvet.
●(1907) PERS 218. epad an naontekved kantved. ●(1930) KANNgwital 335/466. an Ao. Guillou, kantiker bras an naontekvet kantved. ●(1931) VALL 691b. Siècle, tr. «kantved m. pl. ou.» ●(1989) LARA 222. Holl stourmerien ar brezhoneg, a-hed ar c’hantvedoù.
(2) Centième partie.
●(1876) TDE.BF 320a. Kañtved, tr. «nombe ordinal. Centième.»
●(1931) VALL 105a. Centième ; subs., tr. «kantved m.»
- kantved-dinerkantved-diner
m. (droit) Droit de succession.
●(1732) GReg 144a. Le centième denier, tr. «Ar c'hantved diner.»
●(1869) FHB 246/294a. Goudeze hon euz guerzet ar vioc'h evit paea oll mizou ar maro hag ar c'hantved diner.
●(1942) SAV 23/65. Goulenn a reas pegeit amzer he devoa evit paea kantved-diner (droit de mutation). ●(1952) LLMM 32-33/135. (Douarnenez) Ganvedina (= Kantved diner) : droit de succession.
- kantvedad
- kantvedekkantvedek
adj. Séculaire.
●(1931) VALL 682b. Séculaire, qui revient tous les cent ans, tr. «kantvedek.»
- kantvedelkantvedel
adj. Séculaire.
●(1931) VALL 682b. Séculaire, qui revient tous les cent ans, tr. «kantvedel.»
- kantvedenn
- kantvedenniñ / kantvedennañkantvedenniñ / kantvedennañ
v. tr. d. Diviser par cent.
●(1931) VALL 105a. prendre le centième, diviser par cent, tr. «kantvedenni n. kantvedenna act.»
- kantveder .1kantveder .1
adj. Qui a duré cent ans.
●(1876) TDE.BF 320a. Kañtveder, adj., tr. «Qui renferme ou a duré cent ans, parlant de choses.»
- kantveder .2
- kantvetkantvet
adj. & m.
(1) Adj. num. ord. Centième.
●(1464) Cms (d’après GMB 96). canuet, centième. ●(1499) Ca 31b. g. centiesme. brit. cantvet.
●(1732) GReg 144a. Centième, tr. «Cantved.»
●(1931) VALL 105a. Centième, tr. «kantvet.»
(2) M. War e gantvet : sur son trente-et-un.
●(1844) GBI II 138. – M'ê markis Mesl war he gantvet, / 'Zo deut, penheres, d'ho kwelet. / – Ha pa vefe war he vilvet, / Me n'am eus out-han joa a-bed, tr. «– C'est le Marquis de Mesle sur son cent (en grande tenue), qui vient, héritière, pour vous voir. / – Et quand il serait sur son mille, je n'éprouve aucune joie de sa présence.»
●(18--) MILg 72. Na markiz Meal, war e gantvet / Zo erru, Pennherez d'ho gwelet.
- kantvloavezhkantvloavezh
m. –ioù Siècle.
●(1905) HFBI 34. évit ma choumfé ar mémor anézo cant-vloavéchou var ô lerc'h.
- kantvloavezhiad
- kantvloaz
- kantvloaziad .1kantvloaziad .1
m. kantvloazidi Homme centenaire.
●(1732) GReg 144a. Centenaire, qui a cent-ans, tr. «Cantvloazyad. p. cantvloazidy.» ●Un vieillard centenaire, tr. «Ur c'hantvloazyad.»
●(1876) TDE.BF 320a. Kañtvloasiad, s. m., tr. «Ce mot n'est guère usité pour signifier âgé de cent ans (kañt et bloaz), on préfère dire : eunn den kañt vloaz, un homme âgé de cent ans.»
- kantvloaziad .2
- kantvloaziadez
- kantvloaziat
- kantvloaziek
- kanuchenn .1
- kanuchenn .2kanuchenn .2
f. (zoologie) Grosse araignée.
●(1941) SAV 19/56. Kanuchenn, ano gwregel. Kevnidenn vras (Gwezeg).
- KanudKanud
hydronyme Ar C’hanud : Le Canut (affluent de la Vilaine, 40 km de long).
●(1942) ARVR Mae 98. pep a draonienn evel re ar Sevnon hag ar C’hanud.
- KanuhelKanuhel
n. de l. Canihuel.
●(1912) BUAZpermoal 920. Laruen a oa neuze dindan Bothoa, kouls ha Kanuel, Santez-Trifina ha Kerien. ●(1933) BREI 323/4d. eo bet lidet e Kanuel.
●(2002) TEBOT 59a. Me m'oa choazet ur vestrez / Deus parrouz Kanuhel / Ar vravañ krouadurez / N[evo]a krouet hon salver.
- kanus
- kanustellkanustell
voir kostinell
- kañvkañv
m. & adj.
I. M.
(1) Deuil.
●(1659) SCger 46a. dueil, tr. «caoûn.» ●135b. caoûn, tr. «deuil.» ●(1727) HB 585. hac e resont dezan ur c'haon bras. ●(1732) GReg 283b. Deuil, tr. «Cañv. p. cañvaou, cañvou.»
(2) Crêpe de deuil.
●(1931) VALL 213b. crêpe de deuil, tr. «kañv, kaoñ.»
(3) Enterrement.
●(1857) CBF 62. Maro eo va mignon Paol, mont a rann d'he ganv, tr. «Mon ami Paul est mort, je vais à son enterrement.»
(4) Cortège de l'enterrement.
●(1883) MIL 263. Eskop Dol a ioa e penn ar c'haon. Heuilla a rea a bell ar c'har en eur gana psalmou ar roue David.
●(1908) BOBL 01 août 188/2e. Eur bobl tud a oa o heuil ar c'haon.
(5) E kañv : en deuil.
●(1907) PERS 295. diou vaouez, e kaon. ●(1931) VALL 213b. en habits de deuil, tr. «gwisket e kañv.»
(6) Bezañ e kañv da ub. : être en deuil de qqn.
●(1880) SAB 214. evel pa vize e caonv d'e vreudeur.
●(1915) KANNgwital 155/76. Kalz zoken a zo e kanv d'ar re o deuz kollet.
(7) Bezañ er c'hañv =
●(1907) PERS 63. hag an Aotrou Vianney a oa er c'haon.
(8) Lakaat kañv : porter le deuil.
●(1977) PBDZ 1166. (Douarnenez) hag ha posubl ve an naveligned a renket lakaat kañv memes tra, tr. «même pour les parents du neuvième degré on devait porter quand même le deuil.»
(9) Gouelañ kañv da : pleurer le décès de.
●(1910) MAKE 89. Elec'h chomm aman da ouela kaon d'am bioc'h.
(10) Seniñ kañv : sonner le glas.
●(1919) DBFVsup 37a. soñnein kanv (M[eslan], tr. «sonner le glas.» ●(1923) KNOL 251. ar roue a lakeas sini kaon. ●(1926) FHAB Meurzh 116. Kleaut a rit kleier Sant-Keon / E kreiz an eost e kreiz an hanv / O daou siouaz o seni kanv. ●(1941) FHAB Du/Kerzu 93. holl ilizou Breiz (…) a zono kañv.
(11) Terriñ kañv : quitter le deuil.
●(1834-1840) BBZcarn I 56. ken m'ho torret me c'haoniaou / ha pe vo me c'haon torret / d'an couent meus laret monnet, tr. «D'ici que j'ai rompu mes deuils / Et quand mon deuil sera rompu / J'ai dit que j'irai au couvent.» ●(1869) TDE.FB 275a. Quitter le deuil, tr. «terri he ganv.»
●(2013) COSBI 59. la Bigoudène pouvait briser le deuil (en breton torri kaonv) et pendant un temps d'environ six mois, elle portait une tenue dite «demi-deuil».
(12) Kunduiñ kañv(où) : mener le deuil.
●(1732) GReg 283b. Prendre le deüil, porter le deüil, tr. «cundui cañv.»
●(1855) GBI I 502. Da gondu modest hi c'hanvou, tr. «Pour porter modestement le deuil.»
(13) Dougen kañv da ub. : être en deuil de qqn.
●(1962) EGRH I 26. dougen k[añv] da u.b., tr. « être (porter) en deuil de qq. »
II. Épith.
(1) En deuil.
●(1851) PEN 92/137. kaonerien ar vrek iaouank he heo an dud kaon-ze.
(2) De deuil.
●(1732) GReg 283b. Habit de deüil, tr. «Abid cañv. p. abichou cañv. dilhad cañv.»
●(1894) BUZmornik 188. dillad kanv.
●(1931) VALL 213b. habits de deuil, tr. «dilhad kañv.» ●(1955) STBJ 213. Ar re na oant ket ken tost kerent a veze ganto koefou kañv a c'holoe dezo o diskoaz.
(3) Bank-kañv : catafalque.
●(1938) WDAP 2/120. (Pleiben, Gwezeg) Bank-kañv, hano gourel, Bolz-kañv, geler (hervez Vallée). Skouer : Emañ ar serch war ar bank-kañv.
(4) Bolz-kañv : tombeau.
●(1904) ARPA 261. bolziou-canv ar bropheted.
(5) Bolz-kañv : monument aux morts.
●(1955) STBJ 44. ar volz-kañv pe ar monumant, evel ma lavar Pleibeniz.
(6) Gwele-kañv : lit de mort.
●(1869) FHB 256/373a. he gorf a zo bet lakeat var eur guele caon.
●(1904) SKRS I 215-216. Dont a reas kement a dud ma oue red lezel ar c'horf var ar guele-kaon epad daou zervez. ●(1924) FHAB Genver 24. E kichen ar gwele-kanv, e vezo enaouet goulou. ●(1976) DPFB II 154. le cercueil est sur le catafalque, tr. «'ma an arched war ar gwele-kañv.» ●(1984) HYZH 154-155/17. Graet 'deus ar parajou war ar gweleoù kloz ha war ar gweleoù kañv ivez.
III. Ober kañv da udb. : faire le deuil de qque chose.
●(1957) BRUD 2/30 (K) Y. ar Gow. M'ho-peus c'hoant e yafe ma merh da verh-kaer du-ze, e vo dao deoh ober kañv d'ar butun-se !
- kañvalkañval
m. –ed (zoologie) Chameau.
I.
●(1499) Ca 33b. Cauel. g. chameau. ●(1633) Nom 30a. Camelus : chameau : caual. ●Camelopardalis : giraffe, beste ressemblant au chameau & panthere : giraf, vn loezn so aual ouz vn caual hac ouz vn panthera. ●87a-b. Iuncus odoratus, officinis squinanthum, vulgus pastum ; siue pabulum camelorum nominat : nourriture de chmeaux : pasturaig pe magadur dan cauallt (lire : cauallet).
●(1659) SCger 21b. chameau, tr. «cânval p. et.» ●(1732) GReg 148a. Chameau, animal fort grand, propre pour la charge, & non pour tirer, tr. «Canval. p. canvaled.» ●(1744) L'Arm 118a. espèce de monture, comme le chameau, tr. «Ur sorte jau eell ur Hanvale.» ●(1790) MG 66. Ur hanval e zou neoah paud brassoh eid ur jau. ●(17--) TE 38. de zeurra me hanvalèt. ●de zeurra é ganvalèt.
●(1838) OVD 115. Rebecca, é teurra canvalèd Abraham, e zas de vout prièd d'é vab. ●(1839) BEScrom 103. ind e remerquas deu zén montet ar ganvalèd, é tonnet a boste ar ou lerh. ●(1839) BESquil 386. crouhen ur hanval. ●(1879) GDI 218. Eun ou dès, em'ean, a lonquein ur guelionen, ha n'ou dès chet poén erbet a lonquein ur hanval.
●(1907) AVKA 24. reun kanval. ●(1913) AVIE 267. Hui e sil un huiben hag e lonk ur hanval.
II.
(1) Reiñ kañvaled da lonkañ : faire gober n’importe quoi (à qqun).
●(1890) MOA 157 (L). Tirer des carottes à q.q., tr. J. Moal «rei kanvaled da lounka.»
(2) Lonkañ kañvaled : croire tout ce qui est dit, gober n’importe quoi.
●(1890) MOA 196 (L). Croire à tout ce que l'on dit, tr. J. Moal «lounka kanvaled.» ●270. Ajouter foi aux sornettes de quelqu'un, tr. J. Moal «lounka kanvaled.»
●(1931) VALL 172. Croire tout ce que l'on dit, tr. F. Vallée «lonka kañvaled.» ●338. Gober des histoires, des mensonges, tr. «lonka kañvaled.»
- kañvaler
- kañvalez
- kañvaouer
- kañvaouerezkañvaouerez
f. –ed Pleureuse.
●(1732) GReg 731a. Pleureur, tr. «Pleureuse, tr. «cañvaouërès. cãvaouërès. ppr. ed.»
- kañvaouet / kañvaouietkañvaouet / kañvaouiet
adj.
(1) (en plt de qqn) Affligé, en deuil.
●(1650) Nlou 453. Greomp dazlou, ha bezomp caffaouet, tr. «pleurons et faisons deuil.»
●(1792) BD 652. emain eno campr hac y ol canvoyet, tr. «Elles sont dans leur chambre, et elles (sont) toutes en deuil.»
●(1886) MELu III 80. Honnès a so canvaouiet hep doan, tr. «est sans doute en grand deuil.» (d'après Annuaire des Côtes-du-Nord 1851 pp.21-233. chant collecté en 1836)
(2) (en plt d'un lieu) Endeuillé.
●(1996) CRYK 137. Petra 'ra d'hon porzh bout kañvaouet ? tr. «Pourquoi notre cour est en deuil ?»
- kañvaouietkañvaouiet
voir kañvaouet
- kañvaouiñkañvaouiñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Pleurer (un mort).
●(1530) Pm 73. Ouz caffoeaff he map parfet tr. « Pleurant son fils parfaitement »
●(1659) SCger 93b. pleurer, tr. «cânvaoui.» ●(1732) GReg 209a. Convoyer un corps mort, tr. «Compaignunecqât ur c'horf-maro evit e gañvaouï. » ●560a. Lamenter, déplorer, tr. «cañvaouï. pr. cañvaouët. Van[netois] cañveiñ.» ●(1744) L'Arm 213a. Lamenter, tr. «Canvéein.»
►absol.
●(1847) FVR 234. darn all a choumaz da ganvaoui : ober a rejont tro kear e prosesion, evel pa vijen e gwirionez o tougenn eur c'horf maro d'ann douar.
(2) Pleurer (les souffrances, la mort de qqn).
●(1727) HB 307. evel ma ze occupet [an Ilis] en amser-se principalamant o câvaoui ar souffrançou hac ar maro cruel eus he fried Jesus-Christ.
(3) Affliger.
●(1575) M 1215. Pechet he groa poesant [an eneff], mar assanter gantaff, / Hac he ten ouz an tnaou, euyt he caffaouaff, tr. «Le péché la rend pesante [l'âme], si on y consent, / Et la tire en bas, pour l'affliger.»
II. V. tr. ind.
(1) Kañvaouiñ da ub. =
●(1869) FHB 220/80b. ar re so o canvaouvi dezhan.
(2) Kañvaouiñ war =
●(1870) FHB 271/81b. Goude beza gouelet ha canvaouvet var boaniou, gloaziou ha maro he fried divin.
(3) =
●(1732) GReg 209a. Convoyer un corps mort, tr. «Compaignunecqât ur c'horf-maro evit e gañvaouï. »
III. V. intr.
(1) S'affliger.
●(1530) Pm 89. Gant queuz dazlou ez caffuoyff, tr. «Avec regret (et) larmes je m'affligerai.» ●(1650) Nlou 453. Greomp dazlou, ha bezomp caffaouet, tr. «pleurons et faisons deuil.»
●(1659) SCger 135b. cânvaoui, tr. «s'attrister.»
●(1869) FHB 236/225a. e caset d'ar bez eur c'horf ha ne voa ket da hirvoudi na da ganvaoui o vont d'he heul.
(2) Porter le deuil.
●(1732) GReg 283b. Prendre le deüil, porter le deüil, tr. «Cañvaoui. pr. cañvaouet.»
(3) Regretter.
●(1575) M 1845. Carguet á pechedou, yoaou hep caffaouaff, tr. «Pleins de péchés, joies sans regrets.»