Devri

Recherche 'kar...' : 417 mots trouvés

Page 2 : de karastell (51) à karenn-dreust (100) :
  • karastell
    karastell

    voir kanastell

  • karavanenn
    karavanenn

    f. –où Caravane.

    (1903) MBJJ 103. Lakait, mar keret, un nebeut Arabed da heuilh al lostennad ha neuze ho po eur «garavanen». ●(1931) VALL 97a. Caravane, tr. «karavanenn f. pl. ou.» ●(1941) FHAB Genver 3a. karavanennou hir a zegouez ganto.

  • karavell
    karavell

    f. –où

    I.

    (1) Civière à porter le fumier, le goémon.

    (1732) GReg 741a. Portoir à fumier, tr. «Caravell. p. caravellou.» ●Les portoirs sont rompus, tr. «Torret eo ar c'haravellou

    (1876) TDE.BF 322b. Karavell, s. f. T[régor], tr. «Brancard, civière.»

    (1931) VALL 125b. Civière, tr. «karavell f. pl. ou

    (2) Berceau suspendu dans un lit clos.

    (1931) VALL 64a. petit berceau suspendu au fond du lit-clos, tr. «karavell f.»

    (3) fam. Lit.

    (1870) MBR 90. Iann eat d'he lala, ne oe ket rankout luskella he garavell. ●(1876) TDE.BF 322b. Karavell, s. f. J'ai trouvé ce mot avec la signification assez singulière de lit d'un domestique de grand seigneur.

    (4) Sacoche placée sur les côtés du cheval.

    (1931) VALL 447a. mannequin qu'on met sur les côtés du cheval, tr. «karavell f.» ●527a. panier que l'on met des deux côtés du cheval, tr. «karavell L[éon] pl. ou

    (5) (marine) Caravelle.

    (1633) Nom 150a. Dromas, dromum : vne carauelle : vr quarauèl.

    II. [au plur.] sens fig.

    (1) (Les) quatre membres, les quatre fers.

    (1869) FHB 246/294a. he varc'h zo bet ruillet d'an douar he garavellou en ear. ●(1877) FHB (3e série) 19/156b. var greiz he gein, he garavellou er vant.

    (1919) MVRO 6/1d. pa weli anezan astennet e garavellou gantan en e gaoued. ●(1927) FHAB Meurzh 58. e c'harvellou gantan er vann, maro mik.

    (2) Jambes.

    (1908) FHAB Gwengolo 266. evit ma savin va c'haravellou. ●(1910) FHAB Here 311. ne c'hellas ket unan hebken chacha e gravellou (sic) gantan eus al leac'h-se. ●(1920) MVRO 30/1e. dirounna ranki da garavellou hiviziken. ●(1931) VALL 404b. Jambes, en termes d'argot, tr. «karavellou L[éon].» ●(1935) CDFi 2 novembre. Alle ! Rouzegan, astenn da garavellou ha laka ear en da gillorou !

    (3) Mont war e garavelloù : marcher à quatre pattes.

    (1732) GReg 602a. Marcher à tâtons, ou à chatons, tr. «moñnet var e caravellou

    (4) Sachañ e garavelloù : se sauver.

    (1910) FHAB Here 308. Soudarded Breiz – ar re anezo o doa gellet chacha ganto o c'hravelou – a gemeras neuze da benn-arme eur brezellour eus gouenn ar Romaned, brudet bras dre e izign, e lealded hag e nerz-kalon, hag a read Ambroaz anezan. ●311. Ne c'hellas ket eur zaoz, ne c'hellas ket unan hebken chacha e gravellou gantan eus al lec'h-se.

  • karavellad
    karavellad

    f. –où Sacoche pleine (sur le côté d'un cheval).

    (1931) VALL 447a. le contenu [du mannequin qu'on met sur les côtés du cheval], tr. «karavellad f.»

  • karavellañ
    karavellañ

    v. tr. d. Transporter sur une civière.

    (1915) KZVr 112 - 25/04/15. karavella bezin, tr. «le porter avec des brancards et à dos de cheval. Milin.» ●(1931) VALL 125b. porter sur la civière, tr. «karavella (du goémon) bezin.» ●(1947) YNVL 15. Ha c'hwi a gav kaer an dra-se, c'hwi, bezañ karavellet d'ar vered war ur c'hravazh, e-giz un dramm bezhin war an aod ?

  • karaveller
    karaveller

    m. –ion Homme qui porte sur une civière.

    (1931) VALL 125b. celui qui porte sur la civière, tr. «karavell(a)er

  • karavenn
    karavenn

    f. Carte de carreau.

    (17--) EN 182. Pem caraoen a meus, tr. «J'ai cinq carreaux.» ●(17--) BMa 1516. Peder caroen a voellan, tr. «je vois quatre carreaux.»

    (1890) MOA 157a. Carrreau, Jeu de cartes, tr. «karavenn, f.»

  • karbac'h
    karbac'h

    m.

    (1) Tapage.

    (1931) VALL 727a. Tapage, tr. «karbac'h C[ornouaille].»

    (2) Kas karbac'h : faire du tapage.

    (1931) VALL 727a. faire du tapage, tr. «kas karbac'h

  • karbenn
    karbenn

    s. (charcuterie) = (?) cf. kambon (?).

    (1982) PBLS 151. (Langoned) karbenn, tr. «morceau de poitrine de porc salée.»

  • karbon
    karbon

    coll. =

    (1909) FHAB Mezheven 170. ar c'harbon o vouskana e prajeier an Dre.

  • karbonadez
    karbonadez

    s. (cuisine) Carbonade.

    (1633) Nom 60b. Caro tosta : brasée, charbonnée, charbonade : carbounades, quic rostet aovr (lire : voar) an glaou.

  • karboukl
    karboukl

    s. Escarboucle.

    (c.1500) Cb 93a. [glouenn] Jtem carbo est lapis preciosus. g. escharboucle. b. carboucl.

  • karbur
    karbur

    m. Carbure.

    (1941) ARVR 37/3b. esañs, karbur ha danveziou tarzus.

  • karc'har
    karc'har

    m. –ioù

    (1) Prison.

    (1575) M 1712. Da pep ez rot hep mar, é carchar separet, tr. «A chacun on donna, sans aucun doute, son cachot séparé.»

    (1732) GReg 755b. Prison, tr. «ãls. carc'har

    (1931) VALL 593a. Prison, tr. «karc'har (gallois et anc[ien] en bret.) m.»

    (2) Converseaux de moulin.

    (1732) GReg 643a. Les carcans qui entourent les meules, tr. «Carc'haryou. ar c'harc'haryou.»

    (1876) TDE.BF 323a. Karc'hariou, s. pl. m., tr. «Cercles en fer des meules de moulin.» ●(1890) MOA 186b. Converseau, Partie d'un moulin, tr. «karkaillou, m. pl.»

    (1909) BROU 211. (Eusa) Kálc'har, tr. «Caisson cylindrique qui renferme la meule supérieure d'un moulin.»

  • karc'hariañ
    karc'hariañ

    v. tr. d. Emprisonner.

    (1931) VALL 240b. Écrouer, tr. «kac'haria (anc[ien]).» ●252a-b. Emprisonner, tr. «kac'haria

  • karc'haridigezh
    karc'haridigezh

    f. Emprisonnement.

    (1931) VALL 252a. Emprisonnement, tr. «karc'haridigez f.»

  • karc'harour
    karc'harour

    m. Prisonnier.

    (1963) LLMM 99/269. gant he divrec'h en kroaz war boull he c'halon, e-giz ur c'harc'harour.

  • karched
    karched

    m. –où Boîte.

    (1907) MVET 14. Klaodinaïg a yoa o tastum he dilhad en eur c'harched. ●(1962) EGRH I 26. karched m. -où, tr. « caisse. »

  • karchedad
    karchedad

    m. -où Plein une caisse.

    (1962) EGRH I 26. karchedad m. -où, tr. « plein une caisse. »

  • karchediñ
    karchediñ

    v. Mettre en caisse.

    ((1962) EGRH I 26. karchediñ v., tr. « mettre en caisse. »

  • kard
    kard

    m. –où

    I. (mesure) Quarte.

    (1499) Ca 17b. [barill] g. petit barill vide in cart. ●32b. Cart. g. quarte. l. carta / te. ●168a. Quart in quart vide.

    (1732) GReg 768b. Quarte, mesure contenant deux pintes, tr. «Cart. p. cartou

    II. temp.

    (1) Ha kard : et quart.

    (1931) VALL 360a. Heure et quart, tr. «ha kard.» ●608a. (10 heures) un quart, tr. «ha kard

    (2) Nemet kard : moint le quart.

    (1889) ISV 106. Creisdeiz nemet kart eo.

    (1907) PERS 224. da eun heur nemed kart. ●(1931) VALL 360a. Heure moins un quart, tr. «nemet kard.» ●608a. (10 heures) moins un quart, tr. «nemet kard

    III. (marine)

    (1) Quart de veille.

    (1889) ISV 23. Pa voue scoet ar c'hart araog anternoz, e savas tousmac'h e kement combot a ioa el lestr.

    (2) Bezañ er c'hard : être de quart.

    (c.1825/30) AJC 183. eun nosves a voan er hard, tr. «Une nuit que j'étais de quart.» ●329. er hard a voan, tr. «J'étais de quart.»

    (3) Kemer ar c'hard : prendre le quart.

    (1905) RNDL 66. Ha pen da de gemér er hart de hanter-noz, tr. «Et quand à minuit il vient prendre le quart.»

    IV. (pêche) Micher ar c'hard du : surnom de la pêche au maquereau de ligne.

    (1979) VSDZ 69. (Douarnenez) Met micher ar c'hart-du 'giz vez lavaret, gant al linenn a vie amañ, touch d'an Enez amañ. Micher ar c'hart-du, ar brilli gant al linenn, tr. (p. 233) «Mais pour le kart-du, comme on dit, à la ligne, c'était ici, tout près de l'île de Sein. Le kart-du, c'était le nom pour la pêche du maquereau à la ligne.»

  • kard-arat
    kard-arat

    m. (agriculture) Demi journal de terre.

    (1910) EGBT 112. kart-arat, tr. «demi-journal.»

  • kardad
    kardad

    voir kartad

  • kardell
    kardell

    m. (agriculture)

    (1) Action de fumer la terre.

    (1974) LIMO 14 décembre. Erh dé Nedeleg / E dal ur hardel d'en ed.

    (2) Fumier, fumure.

    (1849) LLB 355. Taulet ar en erwi en doa el ur hardel. ●(1849) LLB 370. teil ha kardel mat. ●405. kardel aral. ●923-924. Ur park aret lies (…) / dizeret a lezeu ha drueit t'er hardel.

    (1908) DIHU 34/60. er man losket get er rad e zou ur hardel mat aveit en doar. ●(1934) BRUS 277. De la fumure, tr. «kardel, m.»

    (3) fam. Toull kardell : anus.

    (1914) DIHU 105/39. cherret ur maen aveit stankein toul kardel unan ag er hezeg.

  • kardellat / kardelliñ
    kardellat / kardelliñ

    v.

    I. V. tr. d. (agriculture)

    (1) Fumer (une terre).

    (c.1718) CHal.ms ii. fumer la terre, tr. «teilat, teilecat, cardelat en doüar teilein.» ●(1732) GReg 442b. Mettre le fumier par petits monceaux de distance en distance. sur le champ, tr. «Van[netois] Cardelat. pr. cardelet.» ●(1744) L'Arm 167b. Fumer une terre, tr. «Cardeellein.. ellatt.. llét.» ●(1790) MG 61. hum grevein e rér é labourad en doar, doh er hardèllad, doh en hadein.

    (1849) LLB 1310. ged teil ag é greu, peb plai, ou hardelat.

    (1901) LZBg 59 blezad-2l lodenn 126. En teil, aveit kardellat en doar. ●(1917) LILH 3 a Eost. Deit é er rid korv en dro d'ein hiniù ha ne dehan ket monet de gardellat er flagen lous e zo diragomp ama. ●(1934) BRUS 62. Engraisser (la terre), tr. «kardellat.» ●(1939) RIBA 158. kardellat me haoleg geton.

    (2) =

    (1975) YABA 08.11. Leich e oè e kardellad teil tuem.

    II. V. intr. Vomir.

    (1939) RIBA 79. Mèuein e hrè ha kardellat e hrè, kerklous pé guel eget korvadour erbet.

  • kardellerezh
    kardellerezh

    m.

    (1) Action de fumer la terre.

    (2) local. =

    (1929) DIHU 217/301. ur jao d'hobér me arereh ha me hardellereh.

  • kardellet
    kardellet

    adj.

    (1) Fumé.

    (1897) EST 87. En doareu kardelet.

    (2) = leun a gardell.

    (1932) BRTG 138. leahet hé barlen ha kardellet hé hein.

  • kardelliñ
    kardelliñ

    voir kardellat

  • kardenn
    kardenn

    f./m. –où

    (1) Litière qu'on met à pourrir pour faire du fumier.

    (1732) GReg 579a. Litiere qu'on met dans la cour, & dans les chemins à pourir pour faire du fumier, tr. «(H[aut] Leon : cardenn. p. cardennou. ur gardenn. ur c'hardenn.» ●Lever, & emmulonner la litière pourrie dans la cour, tr. «sevel ar c'hardenn

    (1876) TDE.BF 323a. Kardenn, s. f. C[ornouaille], tr. «Litière des chemins.»

    (1907) FHAB Meurzh/Ebrel 51. Er goanv karden al leur gant ar rëo guenn-kann / O lintri gant al loar 'vel eun dousier arc'hant.

    (2) Emplacement du tas de fumier.

    (1982) TIEZ I 268. En certains lieux, l'espace où le fumier est entassé, appelé karzenn ou vaoz, est limité par un grossier dallage de pierres qui permet d'accéder aux portes des crèches sans avoir à marcher dans la boue ou le purin.

    (3) sens fig. =

    (18--) MIL.ms (d’apès BUBR 25/434). ar brinsez (...) ne dennas eun alanad ken a voe lakeat a-stok ganti eur c’harden Zaozon.

  • kardeur
    kardeur

    m. –ioù Quart d'heure.

    (c.1680) NG 764. Ne gorttorhe quet ur hart er. ●(1710) IN I 137. ur c'hardeur en hor speret. ●(1732) GReg 493a. Un quart-d'heure, tr. «Ur c'hard heur. Van[netois] ur hard-ér.» ●768b. Un quart d'heur, tr. «Ur c'hart eur.» ●Trois quart d'heure, tr. «Try c'hart eur

    (1877) EKG I 252. tri-c'hard heur vale d'an hirra. ●(1894) BUZmornik 143. varnhed eur c'hart heur bale diouz he c'hear.

    (1931) VALL 608a. Quart d'heure, tr. «kardeur m. pl. iou

  • kardeuriad
    kardeuriad

    m. –où Emploi d'un quart d'heure.

    (1790) MG 141. ne gavehait quet ur hard-æriad én déuéh. ●254. hum dèennet ur hard-æriad én ul léh-benac.

    (1804) RPF 52. durand ur hard-æriadic.

    (1931) VALL 608a. son emploi [quart d'heure], tr. «kardeuriad m.»

  • kardeurvezh
    kardeurvezh

    m. –ioù Durée d'un quart d'heure.

    (1927) FHAB Genver 15a. Eur c'hart eurvez kerzet c'hoaz, emezan. ●(1931) VALL 608a. sa durée [quart d'heure], tr. «kardeurvez m.»

  • kardinal
    kardinal

    m. –ed (religion) Cardinal.

    (1464) Cms (d’après GMB 97). Cardinal, g. id. ●(1499) Ca 32a. Cardinal. g. idem. ●(1633) Nom 281a. Caussatus, vel purpuratus pater, Cardinalis, rex sacrorum dici posse videtur : Cardinal : Cardinal.

    (1659) SCger 19b. Cardinal, tr. «Cardinal.» ●(1732) GReg 136a. Cardinal, Prince de l'Eglise, tr. «Cardinal. p. cardinaled.» ●(1744) L'Arm 45b. Cardinal, Prince de l'Eglise, tr. «Cardinal.. étt. m.»

    (1889) ISV 141. cas cannadet ha zoken Cardinaled da gear Perous.

    (1910) MBJL 148. an Otro 'r c'hardinal Mercier. ●151. an otro ar c'hardinal Gibbons.

  • kardinal-eskop
    kardinal-eskop

    m. (religion) Cardinal-évêque.

    (1869) FHB 241/253a. O veza ma ez eo bet great Cardinal-Escop eur bloaz bennac so.

  • kardinal-gward
    kardinal-gward

    m. =

    (1921) BUFA 126. Kent pel arlerh, er Hardinal Ugolini e oé bet hanùet Kardinal-goard a Urh Sant Franséz. ●131. Er Hardinal-goard e oé deit eùé de Santéz-Mari-en-Éled.

  • kardinal-legad
    kardinal-legad

    m. Légat.

    (1732) GReg 567a. Legat, Cardinal Ambassadeur du Pape, tr. «Cardinal Legad. p. Cardinaled Legad

  • kardinalelezh
    kardinalelezh

    f. Cardinalat.

    (1931) VALL 97b. Cardinalat, tr. «kardinalelez f.»

  • kardinalezh
    kardinalezh

    f. Cardinalité.

    (1464) Cms (d’après GMB 97). Cardinalez, cardinalité.

  • kardinaliezh
    kardinaliezh

    f. Cardinalat.

    (1931) VALL 97b. Cardinalat, tr. «kardinaliez f.»

  • kardinelezh
    kardinelezh

    f. Cardinalat.

    (1499) Ca 32a. Cardinelez. g. cardinalite.

  • kardinner
    kardinner

    s. = (?).

    (1464) Cms (d’après GMB 97). Cardinal, g. id. cardinalez, Cms ; entre ces deux mots il y a un article qui semble être cardinner (ou cardinier ?), l. hic cardinurbi.

  • kardlev
    kardlev

    m. –ioù Quart de lieue.

    (17--) EN 3455. try hardlef vras, tr. «trois grand quart de lieu.»

    (c.1825/30) AJC 3518. eur harlef a hane. ●6151. eur harlef da gastel odren. ●(1849) LLB 2078. Tri hard leaw.

    (1906) BOBL 11 août 99/2c. pemp kart leo deuz Sant-Hernin. ●(1907) PERS 75. Eur c'hart leo deuz an iliz. ●(1921) PGAZ 6. eur c'hart-leo deuz al leac'h m'ho devoa douaret. ●(1934) BRUS 288. Un kilomètre, tr. «ur hart-lèu

  • kardroniñ
    kardroniñ

    v. Proportionner.

    (1744) L'Arm 311a. Proportionner, tr. «Cardronnein

  • karedig
    karedig

    m./f. –ed

    (1) M. Amant.

    (1876) TDE.BF 323a. Karedik, s. m., tr. «Amant.»

    (1931) VALL 21b. Amant, tr. «karedig m.»

    (2) F. Amante.

    (1931) VALL 21b. Amante, tr. «karedig f.»

  • karedik
    karedik

    adj. Chéri.

    (1931) VALL 117b. (mon) chéri, tr. «karedik

  • karefoul / karefour
    karefoul / karefour

    m. Carrefour.

    (1557) B I 474. En pep cacefoul (lire : carefoul) gourfoullet / Bezet decriet hastet scaff, tr. «qu'elle soit cahotée et honnie par tous les carrefours.» ●(1633) Nom 238a. Quadriuium : quarrefour : quarrefour.

  • karefour
    karefour

    voir karefoul

  • karellig
    karellig

    f. (ornithologie) = (?).

    (1952) LLMM 31/58. (Douarnenez) Karellig gg. ur seurt labous.

  • karenn
    karenn

    f. –où (marine) Grande rame, grand aviron de canot non-ponté.

    (1944) GWAL 163/165. (Ar Gelveneg) gwelet em eus ober gant ar roeñvioù-bras hag ar roeñv-boulin, biskoazh avat gant ar garennou. ●(1977) PBDZ 533. (Douarnenez) ar garenn, tr. «la grande rame (de canot non-ponté).» ●(1979) VSDZ 338. (Douarnenez) Karenn. f. pl. , tr. «Grand aviron.»

  • karenn-dreust
    karenn-dreust

    f. (marine) Aviron du grand bau.

    (1944) GWAL 163/165. (Ar Gelveneg) Taolit pled emañ ar c'harenn-skoaz araokoc'h eget ar c'harenn-dreuz. ●(1979) VSDZ 338. (Douarnenez) Div garenn t'eus : ar garenn skoaz hag ar garenn dreust, tr. «Tu as deux avirons : celui du banc de l'avant et celui du grand bau.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...