Devri

Recherche 'kar...' : 417 mots trouvés

Page 2 : de karastell (51) à karenn-dreust (100) :
  • karastell
    karastell

    voir kanastell

  • karavanenn
    karavanenn

    f. –où Caravane.

    ●(1903) MBJJ 103. Lakait, mar keret, un nebeut Arabed da heuilh al lostennad ha neuze ho po eur «garavanen». ●(1931) VALL 97a. Caravane, tr. «karavanenn f. pl. ou.» ●(1941) FHAB Genver 3a. karavanennou hir a zegouez ganto.

  • karavell
    karavell

    f. –où

    I.

    (1) Civière à porter le fumier, le goémon.

    ●(1732) GReg 741a. Portoir à fumier, tr. «Caravell. p. caravellou.» ●Les portoirs sont rompus, tr. «Torret eo ar c'haravellou.»

    ●(1876) TDE.BF 322b. Karavell, s. f. T[régor], tr. «Brancard, civière.»

    ●(1931) VALL 125b. Civière, tr. «karavell f. pl. ou.»

    (2) Berceau suspendu dans un lit clos.

    ●(1931) VALL 64a. petit berceau suspendu au fond du lit-clos, tr. «karavell f.»

    (3) fam. Lit.

    ●(1870) MBR 90. Iann eat d'he lala, ne oe ket rankout luskella he garavell. ●(1876) TDE.BF 322b. Karavell, s. f. J'ai trouvé ce mot avec la signification assez singulière de lit d'un domestique de grand seigneur.

    (4) Sacoche placée sur les côtés du cheval.

    ●(1931) VALL 447a. mannequin qu'on met sur les côtés du cheval, tr. «karavell f.» ●527a. panier que l'on met des deux côtés du cheval, tr. «karavell L[éon] pl. ou.»

    (5) (marine) Caravelle.

    ●(1633) Nom 150a. Dromas, dromum : vne carauelle : vr quarauèl.

    II. [au plur.] sens fig.

    (1) (Les) quatre membres, les quatre fers.

    ●(1869) FHB 246/294a. he varc'h zo bet ruillet d'an douar he garavellou en ear. ●(1877) FHB (3e série) 19/156b. var greiz he gein, he garavellou er vant.

    ●(1919) MVRO 6/1d. pa weli anezan astennet e garavellou gantan en e gaoued. ●(1927) FHAB Meurzh 58. e c'harvellou gantan er vann, maro mik.

    (2) Jambes.

    ●(1908) FHAB Gwengolo 266. evit ma savin va c'haravellou. ●(1910) FHAB Here 311. ne c'hellas ket unan hebken chacha e gravellou (sic) gantan eus al leac'h-se. ●(1920) MVRO 30/1e. dirounna ranki da garavellou hiviziken. ●(1931) VALL 404b. Jambes, en termes d'argot, tr. «karavellou L[éon].» ●(1935) CDFi 2 novembre. Alle ! Rouzegan, astenn da garavellou ha laka ear en da gillorou !

    (3) Mont war e garavelloù : marcher à quatre pattes.

    ●(1732) GReg 602a. Marcher à tâtons, ou à chatons, tr. «moñnet var e caravellou.»

    (4) Sachañ e garavelloù : se sauver.

    ●(1910) FHAB Here 308. Soudarded Breiz – ar re anezo o doa gellet chacha ganto o c'hravelou – a gemeras neuze da benn-arme eur brezellour eus gouenn ar Romaned, brudet bras dre e izign, e lealded hag e nerz-kalon, hag a read Ambroaz anezan. ●311. Ne c'hellas ket eur zaoz, ne c'hellas ket unan hebken chacha e gravellou gantan eus al lec'h-se.

  • karavellad
    karavellad

    f. –où Sacoche pleine (sur le côté d'un cheval).

    ●(1931) VALL 447a. le contenu [du mannequin qu'on met sur les côtés du cheval], tr. «karavellad f.»

  • karavellañ
    karavellañ

    v. tr. d. Transporter sur une civière.

    ●(1915) KZVr 112 - 25/04/15. karavella bezin, tr. «le porter avec des brancards et à dos de cheval. Milin.» ●(1931) VALL 125b. porter sur la civière, tr. «karavella (du goémon) bezin.» ●(1947) YNVL 15. Ha c'hwi a gav kaer an dra-se, c'hwi, bezañ karavellet d'ar vered war ur c'hravazh, e-giz un dramm bezhin war an aod ?

  • karaveller
    karaveller

    m. –ion Homme qui porte sur une civière.

    ●(1931) VALL 125b. celui qui porte sur la civière, tr. «karavell(a)er.»

  • karavenn
    karavenn

    f. Carte de carreau.

    ●(17--) EN 182. Pem caraoen a meus, tr. «J'ai cinq carreaux.» ●(17--) BMa 1516. Peder caroen a voellan, tr. «je vois quatre carreaux.»

    ●(1890) MOA 157a. Carrreau, Jeu de cartes, tr. «karavenn, f.»

  • karbac'h
    karbac'h

    m.

    (1) Tapage.

    ●(1931) VALL 727a. Tapage, tr. «karbac'h C[ornouaille].»

    (2) Kas karbac'h : faire du tapage.

    ●(1931) VALL 727a. faire du tapage, tr. «kas karbac'h.»

  • karbenn
    karbenn

    s. (charcuterie) = (?) cf. kambon (?).

    ●(1982) PBLS 151. (Langoned) karbenn, tr. «morceau de poitrine de porc salée.»

  • karbon
    karbon

    coll. =

    ●(1909) FHAB Mezheven 170. ar c'harbon o vouskana e prajeier an Dre.

  • karbonadez
    karbonadez

    s. (cuisine) Carbonade.

    ●(1633) Nom 60b. Caro tosta : brasée, charbonnée, charbonade : carbounades, quic rostet aovr (lire : voar) an glaou.

  • karboukl
    karboukl

    s. Escarboucle.

    ●(c.1500) Cb 93a. [glouenn] Jtem carbo est lapis preciosus. g. escharboucle. b. carboucl.

  • karbur
    karbur

    m. Carbure.

    ●(1941) ARVR 37/3b. esañs, karbur ha danveziou tarzus.

  • karc'har
    karc'har

    m. –ioù

    (1) Prison.

    ●(1575) M 1712. Da pep ez rot hep mar, é carchar separet, tr. «A chacun on donna, sans aucun doute, son cachot séparé.»

    ●(1732) GReg 755b. Prison, tr. «ãls. carc'har.»

    ●(1931) VALL 593a. Prison, tr. «karc'har (gallois et anc[ien] en bret.) m.»

    (2) Converseaux de moulin.

    ●(1732) GReg 643a. Les carcans qui entourent les meules, tr. «Carc'haryou. ar c'harc'haryou.»

    ●(1876) TDE.BF 323a. Karc'hariou, s. pl. m., tr. «Cercles en fer des meules de moulin.» ●(1890) MOA 186b. Converseau, Partie d'un moulin, tr. «karkaillou, m. pl.»

    ●(1909) BROU 211. (Eusa) Kálc'har, tr. «Caisson cylindrique qui renferme la meule supérieure d'un moulin.»

  • karc'hariañ
    karc'hariañ

    v. tr. d. Emprisonner.

    ●(1931) VALL 240b. Écrouer, tr. «kac'haria (anc[ien]).» ●252a-b. Emprisonner, tr. «kac'haria.»

  • karc'haridigezh
    karc'haridigezh

    f. Emprisonnement.

    ●(1931) VALL 252a. Emprisonnement, tr. «karc'haridigez f.»

  • karc'harour
    karc'harour

    m. Prisonnier.

    ●(1963) LLMM 99/269. gant he divrec'h en kroaz war boull he c'halon, e-giz ur c'harc'harour.

  • karched
    karched

    m. –où Boîte.

    ●(1907) MVET 14. Klaodinaïg a yoa o tastum he dilhad en eur c'harched. ●(1962) EGRH I 26. karched m. -où, tr. « caisse. »

  • karchedad
    karchedad

    m. -où Plein une caisse.

    ●(1962) EGRH I 26. karchedad m. -où, tr. « plein une caisse. »

  • karchediñ
    karchediñ

    v. Mettre en caisse.

    ●((1962) EGRH I 26. karchediñ v., tr. « mettre en caisse. »

  • kard
    kard

    m. –où

    I. (mesure) Quarte.

    ●(1499) Ca 17b. [barill] g. petit barill vide in cart. ●32b. Cart. g. quarte. l. carta / te. ●168a. Quart in quart vide.

    ●(1732) GReg 768b. Quarte, mesure contenant deux pintes, tr. «Cart. p. cartou.»

    II. temp.

    (1) Ha kard : et quart.

    ●(1931) VALL 360a. Heure et quart, tr. «ha kard.» ●608a. (10 heures) un quart, tr. «ha kard.»

    (2) Nemet kard : moint le quart.

    ●(1889) ISV 106. Creisdeiz nemet kart eo.

    ●(1907) PERS 224. da eun heur nemed kart. ●(1931) VALL 360a. Heure moins un quart, tr. «nemet kard.» ●608a. (10 heures) moins un quart, tr. «nemet kard.»

    III. (marine)

    (1) Quart de veille.

    ●(1889) ISV 23. Pa voue scoet ar c'hart araog anternoz, e savas tousmac'h e kement combot a ioa el lestr.

    (2) Bezañ er c'hard : être de quart.

    ●(c.1825/30) AJC 183. eun nosves a voan er hard, tr. «Une nuit que j'étais de quart.» ●329. er hard a voan, tr. «J'étais de quart.»

    (3) Kemer ar c'hard : prendre le quart.

    ●(1905) RNDL 66. Ha pen da de gemér er hart de hanter-noz, tr. «Et quand à minuit il vient prendre le quart.»

    IV. (pêche) Micher ar c'hard du : surnom de la pêche au maquereau de ligne.

    ●(1979) VSDZ 69. (Douarnenez) Met micher ar c'hart-du 'giz vez lavaret, gant al linenn a vie amañ, touch d'an Enez amañ. Micher ar c'hart-du, ar brilli gant al linenn, tr. (p. 233) «Mais pour le kart-du, comme on dit, à la ligne, c'était ici, tout près de l'île de Sein. Le kart-du, c'était le nom pour la pêche du maquereau à la ligne.»

  • kard-arat
    kard-arat

    m. (agriculture) Demi journal de terre.

    ●(1910) EGBT 112. kart-arat, tr. «demi-journal.»

  • kardad
    kardad

    voir kartad

  • kardell
    kardell

    m. (agriculture)

    (1) Action de fumer la terre.

    ●(1974) LIMO 14 décembre. Erh dé Nedeleg / E dal ur hardel d'en ed.

    (2) Fumier, fumure.

    ●(1849) LLB 355. Taulet ar en erwi en doa el ur hardel. ●(1849) LLB 370. teil ha kardel mat. ●405. kardel aral. ●923-924. Ur park aret lies (…) / dizeret a lezeu ha drueit t'er hardel.

    ●(1908) DIHU 34/60. er man losket get er rad e zou ur hardel mat aveit en doar. ●(1934) BRUS 277. De la fumure, tr. «kardel, m.»

    (3) fam. Toull kardell : anus.

    ●(1914) DIHU 105/39. cherret ur maen aveit stankein toul kardel unan ag er hezeg.

  • kardellat / kardelliñ
    kardellat / kardelliñ

    v.

    I. V. tr. d. (agriculture)

    (1) Fumer (une terre).

    ●(c.1718) CHal.ms ii. fumer la terre, tr. «teilat, teilecat, cardelat en doüar teilein.» ●(1732) GReg 442b. Mettre le fumier par petits monceaux de distance en distance. sur le champ, tr. «Van[netois] Cardelat. pr. cardelet.» ●(1744) L'Arm 167b. Fumer une terre, tr. «Cardeellein.. ellatt.. llét.» ●(1790) MG 61. hum grevein e rér é labourad en doar, doh er hardèllad, doh en hadein.

    ●(1849) LLB 1310. ged teil ag é greu, peb plai, ou hardelat.

    ●(1901) LZBg 59 blezad-2l lodenn 126. En teil, aveit kardellat en doar. ●(1917) LILH 3 a Eost. Deit é er rid korv en dro d'ein hiniù ha ne dehan ket monet de gardellat er flagen lous e zo diragomp ama. ●(1934) BRUS 62. Engraisser (la terre), tr. «kardellat.» ●(1939) RIBA 158. kardellat me haoleg geton.

    (2) =

    ●(1975) YABA 08.11. Leich e oè e kardellad teil tuem.

    II. V. intr. Vomir.

    ●(1939) RIBA 79. Mèuein e hrè ha kardellat e hrè, kerklous pé guel eget korvadour erbet.

  • kardellerezh
    kardellerezh

    m.

    (1) Action de fumer la terre.

    (2) local. =

    ●(1929) DIHU 217/301. ur jao d'hobér me arereh ha me hardellereh.

  • kardellet
    kardellet

    adj.

    (1) Fumé.

    ●(1897) EST 87. En doareu kardelet.

    (2) = leun a gardell.

    ●(1932) BRTG 138. leahet hé barlen ha kardellet hé hein.

  • kardelliñ
    kardelliñ

    voir kardellat

  • kardenn
    kardenn

    f./m. –où

    (1) Litière qu'on met à pourrir pour faire du fumier.

    ●(1732) GReg 579a. Litiere qu'on met dans la cour, & dans les chemins à pourir pour faire du fumier, tr. «(H[aut] Leon : cardenn. p. cardennou. ur gardenn. ur c'hardenn.» ●Lever, & emmulonner la litière pourrie dans la cour, tr. «sevel ar c'hardenn.»

    ●(1876) TDE.BF 323a. Kardenn, s. f. C[ornouaille], tr. «Litière des chemins.»

    ●(1907) FHAB Meurzh/Ebrel 51. Er goanv karden al leur gant ar rëo guenn-kann / O lintri gant al loar 'vel eun dousier arc'hant.

    (2) Emplacement du tas de fumier.

    ●(1982) TIEZ I 268. En certains lieux, l'espace où le fumier est entassé, appelé karzenn ou vaoz, est limité par un grossier dallage de pierres qui permet d'accéder aux portes des crèches sans avoir à marcher dans la boue ou le purin.

    (3) sens fig. =

    ●(18--) MIL.ms (d’apès BUBR 25/434). ar brinsez (...) ne dennas eun alanad ken a voe lakeat a-stok ganti eur c’harden Zaozon.

  • kardeur
    kardeur

    m. –ioù Quart d'heure.

    ●(c.1680) NG 764. Ne gorttorhe quet ur hart er. ●(1710) IN I 137. ur c'hardeur en hor speret. ●(1732) GReg 493a. Un quart-d'heure, tr. «Ur c'hard heur. Van[netois] ur hard-ér.» ●768b. Un quart d'heur, tr. «Ur c'hart eur.» ●Trois quart d'heure, tr. «Try c'hart eur.»

    ●(1877) EKG I 252. tri-c'hard heur vale d'an hirra. ●(1894) BUZmornik 143. varnhed eur c'hart heur bale diouz he c'hear.

    ●(1931) VALL 608a. Quart d'heure, tr. «kardeur m. pl. iou.»

  • kardeuriad
    kardeuriad

    m. –où Emploi d'un quart d'heure.

    ●(1790) MG 141. ne gavehait quet ur hard-æriad én déuéh. ●254. hum dèennet ur hard-æriad én ul léh-benac.

    ●(1804) RPF 52. durand ur hard-æriadic.

    ●(1931) VALL 608a. son emploi [quart d'heure], tr. «kardeuriad m.»

  • kardeurvezh
    kardeurvezh

    m. –ioù Durée d'un quart d'heure.

    ●(1927) FHAB Genver 15a. Eur c'hart eurvez kerzet c'hoaz, emezan. ●(1931) VALL 608a. sa durée [quart d'heure], tr. «kardeurvez m.»

  • kardinal
    kardinal

    m. –ed (religion) Cardinal.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 97). Cardinal, g. id. ●(1499) Ca 32a. Cardinal. g. idem. ●(1633) Nom 281a. Caussatus, vel purpuratus pater, Cardinalis, rex sacrorum dici posse videtur : Cardinal : Cardinal.

    ●(1659) SCger 19b. Cardinal, tr. «Cardinal.» ●(1732) GReg 136a. Cardinal, Prince de l'Eglise, tr. «Cardinal. p. cardinaled.» ●(1744) L'Arm 45b. Cardinal, Prince de l'Eglise, tr. «Cardinal.. étt. m.»

    ●(1889) ISV 141. cas cannadet ha zoken Cardinaled da gear Perous.

    ●(1910) MBJL 148. an Otro 'r c'hardinal Mercier. ●151. an otro ar c'hardinal Gibbons.

  • kardinal-eskop
    kardinal-eskop

    m. (religion) Cardinal-évêque.

    ●(1869) FHB 241/253a. O veza ma ez eo bet great Cardinal-Escop eur bloaz bennac so.

  • kardinal-gward
    kardinal-gward

    m. =

    ●(1921) BUFA 126. Kent pel arlerh, er Hardinal Ugolini e oé bet hanùet Kardinal-goard a Urh Sant Franséz. ●131. Er Hardinal-goard e oé deit eùé de Santéz-Mari-en-Éled.

  • kardinal-legad
    kardinal-legad

    m. Légat.

    ●(1732) GReg 567a. Legat, Cardinal Ambassadeur du Pape, tr. «Cardinal Legad. p. Cardinaled Legad.»

  • kardinalelezh
    kardinalelezh

    f. Cardinalat.

    ●(1931) VALL 97b. Cardinalat, tr. «kardinalelez f.»

  • kardinalezh
    kardinalezh

    f. Cardinalité.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 97). Cardinalez, cardinalité.

  • kardinaliezh
    kardinaliezh

    f. Cardinalat.

    ●(1931) VALL 97b. Cardinalat, tr. «kardinaliez f.»

  • kardinelezh
    kardinelezh

    f. Cardinalat.

    ●(1499) Ca 32a. Cardinelez. g. cardinalite.

  • kardinner
    kardinner

    s. = (?).

    ●(1464) Cms (d’après GMB 97). Cardinal, g. id. cardinalez, Cms ; entre ces deux mots il y a un article qui semble être cardinner (ou cardinier ?), l. hic cardinurbi.

  • kardlev
    kardlev

    m. –ioù Quart de lieue.

    ●(17--) EN 3455. try hardlef vras, tr. «trois grand quart de lieu.»

    ●(c.1825/30) AJC 3518. eur harlef a hane. ●6151. eur harlef da gastel odren. ●(1849) LLB 2078. Tri hard leaw.

    ●(1906) BOBL 11 août 99/2c. pemp kart leo deuz Sant-Hernin. ●(1907) PERS 75. Eur c'hart leo deuz an iliz. ●(1921) PGAZ 6. eur c'hart-leo deuz al leac'h m'ho devoa douaret. ●(1934) BRUS 288. Un kilomètre, tr. «ur hart-lèu.»

  • kardroniñ
    kardroniñ

    v. Proportionner.

    ●(1744) L'Arm 311a. Proportionner, tr. «Cardronnein.»

  • karedig
    karedig

    m./f. –ed

    (1) M. Amant.

    ●(1876) TDE.BF 323a. Karedik, s. m., tr. «Amant.»

    ●(1931) VALL 21b. Amant, tr. «karedig m.»

    (2) F. Amante.

    ●(1931) VALL 21b. Amante, tr. «karedig f.»

  • karedik
    karedik

    adj. Chéri.

    ●(1931) VALL 117b. (mon) chéri, tr. «karedik.»

  • karefoul / karefour
    karefoul / karefour

    m. Carrefour.

    ●(1557) B I 474. En pep cacefoul (lire : carefoul) gourfoullet / Bezet decriet hastet scaff, tr. «qu'elle soit cahotée et honnie par tous les carrefours.» ●(1633) Nom 238a. Quadriuium : quarrefour : quarrefour.

  • karefour
    karefour

    voir karefoul

  • karellig
    karellig

    f. (ornithologie) = (?).

    ●(1952) LLMM 31/58. (Douarnenez) Karellig gg. ur seurt labous.

  • karenn
    karenn

    f. –où (marine) Grande rame, grand aviron de canot non-ponté.

    ●(1944) GWAL 163/165. (Ar Gelveneg) gwelet em eus ober gant ar roeñvioù-bras hag ar roeñv-boulin, biskoazh avat gant ar garennou. ●(1977) PBDZ 533. (Douarnenez) ar garenn, tr. «la grande rame (de canot non-ponté).» ●(1979) VSDZ 338. (Douarnenez) Karenn. f. pl. où, tr. «Grand aviron.»

  • karenn-dreust
    karenn-dreust

    f. (marine) Aviron du grand bau.

    ●(1944) GWAL 163/165. (Ar Gelveneg) Taolit pled emañ ar c'harenn-skoaz araokoc'h eget ar c'harenn-dreuz. ●(1979) VSDZ 338. (Douarnenez) Div garenn t'eus : ar garenn skoaz hag ar garenn dreust, tr. «Tu as deux avirons : celui du banc de l'avant et celui du grand bau.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...