Devri

Recherche 'ro...' : 455 mots trouvés

Page 3 : de roder (101) à rogoni (150) :
  • roder
    roder

    m. –ion Rôdeur.

    (1732) GReg 825b. Rodeur, tr. «rodèr. p. rodéryen

  • roderez
    roderez

    f. –ed Femme qui marche en se déhanchant.

    (1977) PBDZ 741. (Douarnenez) roderez, tr. «femme qui marche en ondulant du postérieur.»

  • roderezh
    roderezh

    m. Déhanchement dans la marche.

    (1977) PBDZ 741. (Douarnenez) roderezh, tr. «déhanchement dans la marche.»

  • rodo
    rodo

    voir roudouz

  • roeg
    roeg

    m. Coassement.

    (1732) GReg 472a. Le coassement des grenouilles, tr. «rocg ou roecg ar raned.»

    (1931) VALL 129a. Coassement, tr. «roeg m.»

  • roegaj
    roegaj

    m. Coassement.

    (1732) GReg 175b. Coacement, cri des grenoüilles, tr. «rogaich. reugaich

  • roegañ
    roegañ

    v. intr. Coasser.

    (1732) GReg 175b. Coacer, faire le cri des grenouilles, tr. «roga. pr. roguet. roëga. pr. et

    (1931) VALL 129a. Coasser, tr. «roega

  • roegiñ
    roegiñ

    voir regiñ

  • roell
    roell

    f. –où Pièce du métier à tisser.

    (1905) FHAB Gwengolo/Here 149. Ar pez koat a zo a dreuz, deuz an eil troad d'egile eo ar vrac'h hag ar re a zo a hed eo ar roellou.

  • Roen
    Roen

    n. de l. (hydronymie) Rhin.

    (1941) FHAB Gwengolo/Here 87. en tu-hont d'ar Roen. (15) Rhin, e galleg.

  • roeñv
    roeñv

    f. –ioù

    I. F.

    A.

    (1) Rame (d'aviron, etc.).

    (1499) Ca 124b. g. auiron. b. roeuff. ●151b. Paluesenn an reuf. g. la paulme de lauiron ou de gouuernail de la nef. ●175b. Reuff. g. gaiche gouuernaill de nef. ●(1633) Nom 151b. Scamus, struppus, stropha : la cheuille de l'auiron : an toullet, an ibil ô derchel an rouef. ●152b. Remus, tonsæ : auiron, gasce, rame : vn roüef, ruef. ●Remi manubrium : le manche de l'auiron : quadran pe lost an rouef. ●Palmula, tonsa : le bout large d'vne rame : palmes an rouef.

    (1659) SCger 10b. auiron, tr. «roenvv p. iou.» ●169b. roênvv, tr. «auiron.» ●(1732) GReg 67a. Aviron, rame (Quoi qu'aviron est proprement pour les Rivieres, & rame pour la Mer.), tr. «Roëff. p. roëffyou. roeñv. p. roeñvyou. roñ. p. roñyou. Van[netois] Roüan p. roüaneü. roüañv. p. roüañveü.» ●(1744) L'Arm 22a. Aviron, tr. «Ruan.. eu. f.»

    (c.1825/30) AJC 668. eur ranf a voa gantan. ●(1849) LLB 127. mar arsaw ar é ruan. ●(1866) LZBt Gouere 160-161. eur c'hoz vag kaset war arok a dolio reu gant eiz den. ●161. ar reuio.

    (1904) DBFV 11b. mar arsaù ar é ruan, tr. «s'il cesse un instant de ramer.» ●(1907) VBFV.bf 66b. ruan, f. pl. ruañneu, tr. «rame, aviron.» ●(1925) BILZ 132. Bilzig a gemeras an diou ronv. ●140. ar ronviou a zo armet. ●(1934) BRUS 281. Un aviron, tr. «ur ruan, pl. ruañneu

    ►[espèces de rames]

    (1) Roeñvioù bras : ensemble des rames skoaz et treust.

    (1944) GWAL 163/164. (Ar Gelveneg) Ar roeñvioù bras, anezho ar roeñv-skoaz hag ar roeñv-dreuz.

    (2) Roeñv-skoaz =

    (1944) GWAL 163/164. (Ar Gelveneg) Ar roeñvioù bras, anezho ar roeñv-skoaz hag ar roeñv-dreuz. ●(1979) VSDZ 22. (Douarnenez) Be' oa ar roeñv skoaz hag ar roeñv dreust, tr. (p. 191) «Il y avait la rame skoaz et la rame dreust

    ►absol.

    (1979) VSDZ 57. (Douarnenez) setu evit derc'hel a-benn neuze, oa un war ar skoaz hag un war an treust, tr. (p. 221) «pour tenir le bateau dans le lit du vent il y avait un homme à l'aviron treust et un autre à l'aviron skoaz

    (3) Roeñv-dreust =

    (1944) GWAL 163/164. (Ar Gelveneg) Ar roeñvioù bras, anezho ar roeñv-skoaz hag ar roeñv-dreuz. ●(1979) VSDZ 22. (Douarnenez) Be' oa ar roeñv skoaz hag ar roeñv dreust, tr. (p. 191) «Il y avait la rame skoaz et la rame dreust

    ►absol.

    (1979) VSDZ 57. (Douarnenez) setu evit derc'hel a-benn neuze, oa un war ar skoaz hag un war an treust, tr. (p. 221) «pour tenir le bateau dans le lit du vent il y avait un homme à l'aviron treust et un autre à l'aviron skoaz

    (4) Roeñv-boulin : godille.

    (1944) GWAL 163/165. (Ar Gelveneg) Ar roeñv-boulin, ar roeñv da baolleviañ.

    B. Pale de l'aviron.

    (1499) Ca 175b. g. pale. b. reuff.

    C. (agriculture) Pale de tarare.

    (c.1500) Cb. [pal] Jtem hec pala / le. g. payle a venter le ble. b. reuf da guentat ann et. quod et ventilabrum.

    II. Adv. A-roeñv : en ramant, à la rame.

    (1962) TDBP II 446. setu em-oa ranket dont a-roeñv d'ar porz, tr. «ce qui fait que j'avais dû venir (renter) au port à la rame (en ramant).»

    ►sens fig.

    (1962) TDBP II 446. Ar hamm a oa o vond a-roeñv gand e flahiou, tr. «le boiteux s'en allait en ramant (en «fauchant») avec ses béquilles.»

  • roeñvad / roeñviad
    roeñvad / roeñviad

    f. –où Coup de rame.

    (1732) GReg 2b. Vaisseau à trennte rames, tr. «lestr tregont Roënvyad

    (1923) SKET I 109. nemet e nac'he ar vag senti ouz o roenvadou. ●(1931) VALL 620a. espace parcouru d'un coup de rame, tr. «roéñv(i)ad f.»

  • roeñvadeg
    roeñvadeg

    f. –où (sport) Concours d'avirons.

    (1931) VALL 620a. concours d'embarcations à rames, tr. «roéñvadeg f.»

  • roeñvadenn
    roeñvadenn

    f. –où

    (1) Coup de rame.

    (1923) SKET I 43. Gand eur roenvadenn hepken e reas d'e vag kila.

    (2) Trajet effectué à la rame.

    (1931) VALL 620a. trajet effectué à la rame, tr. «roéñv(i)adenn f.»

  • roeñval
    roeñval

    voir roeñvat

  • roeñvaoueg
    roeñvaoueg

    f. –où Rang de rames.

    (1931) VALL 620a. rang de rames, tr. «roéñvaoueg f.»

  • roeñvat / roeñval / roeñvial / roeñviñ / reual
    roeñvat / roeñval / roeñvial / roeñviñ / reual

    v. intr.

    I. V.

    A.

    (1) Ramer, nager.

    (1499) Ca 175b. Reuffyat. g. naiger gouuerner nef. ●(1633) Nom 149-b. Nauis oraria, actuariola, horia nacelle pour ramener au bord de l'eau : lestr euit mordoiff pe rouenat (lire : roueuat) è bord an mor. ●151b. Transtra, iuga : les bancs des gascheurs, ou rameurs : an tostou, ar bancquou ma vez, an merdeidy ò rouëuat. ●155a. Remum agere, remis incumbere, impellere remum : gascher, tirer à l'auiron, ramer, voguer : reuyat, roueuat, vogaff, tennaff an roueu.

    (1659) SCger 11a. auironner, tr. «roênvat, reuia.» ●101a. ramer auec vn auiron, tr. «roênvat, reuiat.» ●169b. roênui, tr. «auironner.» ●(1732) GReg 67a. Tirer à l'aviron, ramer, tr. «Roëvat. pr. roëvet. roëñvat. pr. roëñvet. réffyat. pr. réffyet. roñat. pr. roñet. Van[netois] roüannein. roüanat. pr. roüannet

    (1849) LLB 126-127. un den e huéler é ruanat / Aben de rid er mor. ●(1866) LZBt Meurzh 38. Reual a re, lakaat he wern en he flas. ●47. Niro a grap ebarz ar c'hanot, hag a reuio a bik stankoc'h. ●(1866) LZBt Gouere 156. reual evel eur pesketer, dougen sammo. ●(1880) SAB 153. o roevat varzu Bethsaïd.

    (1907) VBFV.bf 66a. ruañnat, –nein, v. n., tr. «ramer.» ●(1907) AVKA 56. Ekerz ma oant o ranval. ●127. an diskibien a skuize o ranval. ●(1917) LZBt Gouere 43. Krigi 'ran er stur evit lezel ma zaou bôtre da raonial. ●(1925) BILZ 139. An daou vihan a ronvo. ●(1928) LZBt Mae 79. seul vui ec'h e ret roenvian. ●(1964) ABRO 9. A-barzh pell em boe gouiziegezh war ar jedoniezh ha skiant ar verdeadurezh hag e tapis difazi an tu da embreger ar gouelioù, da roeñvat ha da sturiañ.

    (2) Roeñvat kaer : faire force de rames.

    (17--) ST 98. roevia kaer, tr. «ramer rudement.»

    (3) Roeñvat àr e nerzh : faire force de rames.

    (1861) BSJ 123. caër ou devoé ruannat ar ou nerh.

    B. sens fig.

    (1) (en plt d'animaux palmés) =

    (1962) TDBP II 446. Roeñvad a ra ar gleskered, tr. «les grenouilles rament (nagent).»

    (2) Se démener en remuant les jambes.

    (1866) FHB 57/40a. Gouskoude, abouez roueat avoalc'h, e tennas he zivesker eus ar pri goet-ze.

    II. Adv. A-roeñvat : en ramant, à la rame.

    (1843) LZBg 1 blezad-2l lodenn 64. ind hum daulas enta én hur bague vihan, hag e yas a ruannad tremaha er goleu-hont. (...) ha deustou péh quer ponnér e oé hul læstre, é oé ret er hasse a raug a ruannad. ●(1863) MBF 89. hui é iei a ruannat, tr. «vous irez à la rame.»

    III. Roeñviñ d’ar maez : mourir.

    (1969) LLMM 137/436. Er Pont, an dud a lavar eus un den hag a zo tremenet : "Ronet (Roeñvet) en deus d'ar meas (maez) !" Un hengoun marteze ? Piv 'oar !

  • roeñveg
    roeñveg

    f. –où Rang de rames.

    (1931) VALL 620a. rang de rames, tr. «roéñveg f.»

  • roeñver
    roeñver

    m. –ion Rameur.

    (1633) Nom 318a. Remex : rameur : roüeuer, reuyer.

    (1732) GReg 780b. Rameur, tr. «Révyèr. p. rèvyéryen. roëvèr. roñèr. pp. yen. Van[netois] Roüannour. pe. eryon.» ●(1744) L'Arm 250a. Rameur, tr. «Ruannour

    (1843) LZBg 1 blezad-2l lodenn 64. deu ruannour.

    (1907) VBFV.bf 66a. ruañnour, m. pl. –erion, tr. «rameur.» ●(1909) LZBt Du 5. bago (…) goarnet gant rouañvourien deuz ar c'henta.

  • roeñverezh
    roeñverezh

    m. Pratique de la rame.

    (1931) VALL 620a. exercice de la rame, rowing, tr. «roéñverez m.»

  • roeñviad
    roeñviad

    voir roeñvad

  • roeñvial
    roeñvial

    voir roeñvat

  • roeñviñ
    roeñviñ

    voir roeñvat

  • roer
    roer

    m. –ion Donneur.

    (1732) GReg 301b. Donneur, tr. «Roer. p. roéryen

    (1905) BOBL 05 août 46/2a. e vefe serret o ginou d'ar roerien kuzuliou-ze. ●(1929) SVBV 60. Bennoz Doue d'ar rôer. ●(1980) LLMM 210/258. marv ar roer, marv an degemerer.

  • rog .1
    rog .1

    adj. Déchiré.

    (1964) BRUD 18/19. eur hrouer rog e wiad.

  • rog .2
    rog .2

    m. –où

    (1) Accroc, déchirure.

    (1732) GReg 9a. Accroc, déchirure, tr. «Rog. p. rogou. Reug. p. ou.» ●250a. Dechirure, rupture, accroc, tr. «Rog. p. rogou. roëg. p. roëgou. Van[netois] roug. p. rouguëu. reug. p. reugou.» ●369a. Estafilade à l'habit, déchirure, tr. «Roëg. p. roëgou. reug. p. reug. p. reugou. rog. p. rogou.» ●(1744) L'Arm 6a. Accroc, tr. «Roug.. geu. m.»

    (1868) FHB 198/335b. na rog, na saotr, na dizurz e-bed enn he dillad. ●(1880) SAB 305. dre an abeg d'ar rog, d'ar frega grêt enni.

    (1904) ARPA 62. ar rog a zo brassoc'h. ●(1928) LEAN 89. Eur rog bras am eus graet em zavancher. ●(1931) VALL 6b. (un) accroc, tr. «rog m.» ●(1954) LLMM 42/8. Hogen, dre ur rog er c’houmoul e krog da wilc’hata ur steredenn.

    (2) Action de déchirer.

    (1940) DIHU 346/49. n'en des ket a dor d'he guerni, nag a roeg d'hé gouélieu.

  • rog .3
    rog .3

    m. Arrogance.

    (c.1718) CHal.ms ii. vn homme glorieus, tr. «un den deen carguet a rauc a raugoni ha gloriustet, a superbité a vanité.»

  • rog .4
    rog .4

    s. Rog ar pesk : (?) rogue, caque, vivier (?).

    (1499) Ca 177a. Rog an pesq vide in ty. ●197b. huchete a poisson. b. rog.

  • rog rog ko ko kog
    rog rog ko ko kog

    interj. Onomatopée qui imite le chant du coq.

    (1924) BILZbubr 41/949. «Rog ! rog ! ko ! ko !... deut, va dousigou koant, deut !» / Hag e skrabe. / «Rog ! rog ! / A-bell, war an hent, en eur welet Jan Glaudadig hag e genseurted : / «Ko ! ko ! kog ! rog ! rog ! / Hag hen dirak e zimezelled, ha da c'houlenn – pôtr reut, mar plich, ar c'hilhog !

  • rogadenn
    rogadenn

    f. –où Déchirure.

    (1913) AVIE 65. er rengaden e za de vout brasoh. ●(1931) VALL 6b. (un) accroc, tr. «rogadenn f.» ●187a. Déchirure accroc, tr. «rogadenn f.» ●(1974) TDBP III 206. Ar roched-man, ’vat, a zo graet ur rogadenn enni, tr. « eh bien ! on en a fait une grande déchirure dans cette chemise-ci »

  • rogaj
    rogaj

    s. De la rogue. Cf. 4. rog

    (1970) TDBP I 157. Me a zo bet en krennard en Enez Sïeg o klask rogaj.

  • rogañ
    rogañ

    voir regiñ

  • rogasion
    rogasion

    f. –où

    (1) Prière.

    (1530) Pm 23 (Tremenuan). Ouz mennat hon rogation, tr. «Demandant (l’objet de) notre prière.»

    (2) [au plur.] Rogasionoù : Rogations.

    (1576) H 53. A dal an rogationou bede sul an drindet, tr. « From the Rogations till Trinity Sunday. » ●(1633) Nom 226b. Robigalia, ambarualia, amburbalia : iour des Rogations : dez an Rogationou.

    (1732) GReg 825b. Rogations, Prieres pour les biens de la terre pendant trois jours, avec abstinence de chair, autre fois avec jeûne, tr. «Ar Rogacioñnou

    (1877) EKG I 157. Choaz a rejont lun ar Rogasionou. ●160. c'hoant o deuz da ober, evel a ziagent, ar Rogasionou.

  • rogentez
    rogentez

    f.

    (1) Arrogance.

    (1710) IN I 177. actionou a roguentez. ●(1732) GReg 53b. Arrogamment, tr. «gand roguentez.» ●Arrogance, tr. «Roguentez.» ●410b. Fierté, tr. «Roguéntez

    (1861) BSJ 195. péré (…) e ven mæstroniein guet roganté ar ou serviterion. ●(1862) JKS 334. rogentez ar galoun. ●(1889) SFA 11. Pa zivunas (…) e c'houezaz ar rogentez (…) enn he galoun.

    (1906) KPSA 42. Red eo sarra ar galoun d'ar rogentez. ●(1920) KANNgwital 205/109. hon enebourien trec'het a chom atao leun a rogentez. ●(1931) VALL 38a. Arrogance, tr. «rogentez f.»

    (2) Dre rogentez : par arrogance.

    (c.1500) Cb 60a. [desfaill] contumaciter aduer. g. coutumacement. b. dre roguentez.

    (1869) SAG 39. a zo bet, dre rogentez, mouzed oud ho zad, ar Pap.

    (1902) MBKJ 10. perag hen deuz, dre rogentez, klasket beza henvel ouz Doue ?

  • rogerezh
    rogerezh

    m. Action de déchirer.

    (1732) GReg 250a. L'action de dechirer, tr. «Roguerez. (Van[netois] rouguereh.) reuguérez

  • roget
    roget

    adj. Déchiré.

    (1499) Ca 108a. Hanter roguet. g. demy dessire. ●(c.1500) Cb 52b. ga. vestement dessire de poures. b. cres roeguet.

    (17--) VO 63. dillat ronguét ha lous.

    (1867) MGK 58. rokeden reuget. ●(1879) GDI 260. ul lihér roénguet.

    (1901) FHAB Mae 265. ar ciliç reuget. ●(1906) KPSA xvi. o dillad roget.

  • rogez
    rogez

    m. (pêche) Rogue.

    (1732) GReg 815b. Resure, apât fait d'œufs de moruë &c. pour attirer la sardine, tr. «roguès.» ●826a. Rogue, resure, tr. «Roguès

  • rogn
    rogn

    m.

    (1) Gale.

    (1633) Nom 263a. Scabies : rogne : rouing.

    (1659) SCger 61b. gale, tr. «roign.» ●63b. gratelle, tr. «roign.» ●170a. rouign, tr. «gale.» ●(1697) CN 11. Leou, Roign, taign, ordur ar Vró, tr. «Poux, rogne, teigne, ordure du pays.» ●(c.1718) CHal.ms ii. gale, tr. «rouign', gal'.» ●St Martin guerit de La gale, tr. «S-martin a lam' er rogn'.» ●(c.1718) CHal.ms iv. scabieuse, tr. «plant' a üella doh er rogn' hanuet scabius.» ●(1732) GReg 446a. Gale, maladie du cuir, tr. «Van[netois] roign.» ●Grosse gale, tr. «Rouign.» ●826a. Rogne, tr. «Rougnen. p. rougn.» ●Avoir de la rogen, tr. «Cahout rougn.» ●(1744) L'Arm 169a. Gale, tr. «Roign. m.»

    (1824) BAM 55. pere a deu d'e c'harga a vorpolennou, a roign.

    (1909) BROU 241. (Eusa) Gale, tr. «Rougn

    (2) Rogn plat : grosse gale.

    (1744) L'Arm 169a. Gale grosse, tr. «Roign platt. m.»

  • rognat
    rognat

    v. tr. d.

    (1) Rogner.

    (2) Ronger.

    (1868) FHB 197/325a. eun tamm askorn da rognat.

  • rognek
    rognek

    adj. Galeux.

    (1867) MGK 26. Al loen-ze divalo, rouignek fall, diskroc'hen.

  • rognenn
    rognenn

    f. (pathologie) Gale.

    (1499) Ca 177a. Roingnenn. g. roigne. ●(c.1500) Cb. Roingnenn. g. roigne. ●(1521) Cc [roingnenn]. Roingnenn. ga. roigne.

    (1732) GReg 826a. Rogne, tr. «Rougnen. p. rougn.»

  • rognet
    rognet

    adj. Rogné.

    (1633) Nom 201a. Moneta accisa, arrosa : monnoye rongnée : mouneïz rouinnet.

  • rogniñ
    rogniñ

    v. intr. (pathologie) Devenir galeux.

    (1732) GReg 446b. Devenir galeux, tr. «Van[netois] roigneiñ

  • rognon
    rognon

    s. (anatomie) Rognon.

    (1633) Nom 22a. Renes : roignons : rouingnounou.

  • rognous
    rognous

    adj. Galeux.

    (1659) SCger 170a. rougnus, tr. «galeux.» ●(1732) GReg 446b. Galeux, qui a la grosse gale, tr. «rouignous. Van[netois] roignous.» ●826a. Qui a de la rogne ou galle avec prurit, tr. «Van[netois] rougnous

  • rognouz
    rognouz

    m. –ed (pathologie) Homme galeux.

    (1732) GReg 446b. Galeux, qui a la grosse gale, tr. «rouignous. p. rouignoused.» ●826a. Qui a de la rogne ou galle avec prurit, tr. «Van[netois] rougnous. p. rougnoused

  • rognur
    rognur

    s. –où Rognure.

    (1633) Nom 27b-28a. Corij præsegmen : rongnure de cuir : rouingneür an lezr. ●118a. Præsegmina corij : les rongneures de cuir : rouinneurou'n lezr. ●252a. Assulæ, micæ, segmina, secamenta : retailles, rogneure : rataill, rouinneur.

  • rognus
    rognus

    adj. Galeux.

    (c.1500) Cb 62b. ga. demengeur. b. roinnus. ●g. roigneux. b. idem. ●(1521) Cc . g. gratteux. b. roinnus. ●g. roigneux. b. idem.

    (1659) SCger 61b. galeux, tr. «rougnus.» ●(1732) GReg 446b. Galeux, qui a la grosse gale, tr. «Rouignus.» ●826a. Qui a de la rogne ou galle avec prurit, tr. «Rougnus. rouignus.» ●Avoir de la rogne, tr. «beza rougnus

  • rognuz
    rognuz

    m. –ed (pathologie) Homme galeux.

    (1732) GReg 446b. Galeux, qui a la grosse gale, tr. «Rouignus. p. rouignused.» ●826a. Qui a de la rogne ou galle avec prurit, tr. «Rougnus. p. rougnused

  • rogoni
    rogoni

    f. Arrogance.

    (c.1500) Cb 91b. [garu] Jtez hec tetritudo / inis. g. noirte / fierte etc. bri. duder / pe rochony.

    (1659) SCger 114a. suffisance, tr. «rogoni.» ●(c.1718) CHal.ms i. arrogant, tr. «raüg, carguet a raugoni, hac a gloriustet.» ●(1732) GReg 53b. Arrogamment, tr. «gand Rogouny.» ●410b. Fierté, tr. «Rogôny

    (1862) JKS.lam 457. ker braz eo rogoni ho c'haloun. ●493. ann den a zo enn-han rogoni leiz he galoun. ●566. ar grasou-ze a hell lakaat rogoni da sevel enn hor c'haloun. ●(1866) SEV 49. o vont enn hoc'h enep gant kement a er hag a rogoni.

    (1907) VBFV.bf 66a. rogoni, tr. «arrogance.» ●(1928) BFSA 124. rogoni (orgueil) an ael fall. ●(1931) VALL 38a. Arrogance, tr. «rogoni f.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...