Devri

Recherche 'ro...' : 455 mots trouvés

Page 9 : de rouzenn-2 (401) à rozer (450) :
  • rouzenn .2
    rouzenn .2

    f. –où

    I.

    (1) (pêche) Banc de coquillage.

    (1954) TONA.brest 9. Le banc se dit bank, ou rouzenn ; sur le bank, on peut, outre des coquilles Saint-Jacques, des pétoncles et des praires, draguer du skoteilh, mélange d'algues calcaires, de testes calcaires de mollusques et d'algues souples, qui est épandu dans les champs.

    (1990) TTRK 90. Pa dostaed diouzh ar ganol, gwir eo, e oa nebeutoc'h a lec'hid, met en em gavet war ar rouzenn, da lavaret eo an tachad ma veze kalz a gregen torret, e c'helled kavout silioù-mor dindan ar c'herreg.

    (2) Basse.

    (1971) TONA.morl 5. rouzenn, tr. «basse, roche.»

    II. (géologie)

    (1) Délit vertical.

    (1938) IABB 99. Noms de quelques délits : an tal, ar biez, ar bladenn, al leurenn, ar rouzenn, ar chelenn (pluriel collectif : chêl), al linkenn. A Gouézec, ce dernier mot se dit : linkern ; cette forme est la meilleure.

    (2) Matière d'un délit vertical.

    (1938) IABB 99. La matière contenue dans un délit vertical, tr. «rouzenn

  • rouzennad
    rouzennad

    f. –où = (?) Petite frayeur (?).

    (1906) DIHU 14/242. Ne oé bet neoah meit ur rouzennad. ●(1939) RIBA 35. torret un nebed é rouzennad.

  • rouzer
    rouzer

    m. –ion

    (1) Fainéant, tire-au-flanc.

    (1958) ADBr lxv 4/524. (An Ospital-Kammfroud) Rouzer : n. m. ; pl. : –ien. fem. : rouzerezed. – Fainéant, et surtout «tire-au-flanc». Morse n'eo bet an den-ze nemed eur rouzer.

    (2) Bronzeur.

    (1957) BREZ février 3/2d. Warlene e teuas da rouza e grohenn war aotchou Breiz. Evel just, den ne oar euz a beleh e tiskoach ar rouzer.

  • rouzet
    rouzet

    adj.

    A. (cuisine)

    (1) Frit, coloré par la cuisson.

    (1732) GReg 824a. Cette sole frite n'est pas assez rissolée, tr. «Ne deo qet rouzet a voalc'h ar c'harlizenn fritet-mâ.»

    (2) Amanenn rouzet : beurre roussi.

    (1868) GBI II 10. amann rouzet, tr. «beurre roussi.»

    (1908) KMAF 62. Souben al leaz, ha bara gwen, hag amann rouzet d'he goloi !

    (3) Rouzet e-barzh an amann : frit dans le beurre.

    (1942) DADO 11. Ya vat, hag eur verenn diouz ar c’henta am eus bet : soubenn ar c’hig, ha goude eur pikol plaïsenn, rouzet ’barz an amann.

    B. (en plt de qqn) Bronzé.

    (1849) LLB 908. é bried rouzet t'er fal amzer.

    (1943) FATI 22. Rouzet eo o dremm gant an heol hag an avel.

  • rouzig
    rouzig

    m. fam. Café, jus.

    (1908) KMAF 10. e vanne «rouzig». ●(1931) ANDO 6. n'eus ket d'ar rouzig da zerc'hel dihun. ●(1935) OALD 51/15. peb a vanne rouzig... gant dour benniget ebarz ! ●(1943) HERV 109. ar banne rouzig-mañ ne raio ket a zroug d'eomp. ●(1947) YNVL 119. da gaout diouer d'he rouzig muiañ karet !... ●(1949) KROB 14/13. Anavezet mat-tre eo ar «rouzig» e Breiz. ●(1958) BRUD 5/28. La ! D'al labour eur pennad, beteg poent ar rouzig.

  • Rouzig .2
    Rouzig .2

    surnom de l’écureuil.

  • Rouzig / Rouzik .1
    Rouzig / Rouzik .1

    m. –ed Habitant de la vallée de l’Aulne.

    (1939) KLDZgwal 126/36. e bro ar Rouziged. ●(1953) CDPB i 15. des Glazig de Quimper aux Melenig d’Elliant en passant par les Rouzig de l’Aulne. ●(1945) KROB I [p. 15]. Dishenvel krenn eo an doare da ober dilezou e bro ar Rouziked (Dineol, Kastellin, Pleiben...) hag e bro ar C'hlaziked. ●(1955) STBJ 11. Tused eo an ano, pe gentoc’h al lezano, a ra ar C'hlaziged ouz ar wazed-se, Rouziged e oant anvet neuze, abalamour da liou o dilhad. ●200. Evit re Bleiben, ne oa tud Menez Arre, evelto kent Rouziged koulskoude, nemet pilhaouerien. ●(1974) COBR 412. Rouzig mode masculine de la région de Châteaulin; coll. hommes qui portent cette mode.

  • rouziñ
    rouziñ

    voir rouzañ

  • rouzmouzat
    rouzmouzat

    v. intr. Ronronner.

    (1931) VALL 664b. Ronronner, tr. «rouzmouzat ; (chat).»

  • rouzmouzer
    rouzmouzer

    m. Chat qui ronronne.

    (1931) VALL 664b. (chat) qui ronronne, tr. «rouzmouzer

  • rouzmouzerez
    rouzmouzerez

    f. Chatte qui ronronne.

    (1931) VALL 664b. (chatte) qui ronronne, tr. «rouzmouzerez

  • rouzmouzerezh
    rouzmouzerezh

    m. Ronronnement.

    (1931) VALL 664b. Ronron, tr. «rouzmouzerez m.»

  • rovez
    rovez

    s.

    (1) Bien.

    (1530) Pm 22 (Tremenuan). Guerches guynuidic benniguet / Gant he map quer ouz hon erbet / Hac ouz mennat don (prononcé : /dõv/) hon rouez (prononcé : /rõvɛdh/) / A present dre guir carantez, tr. « Vierge bienheureuse, bénie, / A son cher fils nous recommandant, / Et demandant instamment notre bien / Dès à présent, par véritable amour. »

    (2) Don.

    (1499) Ca 177b. Roufez in donaison vide. ●(c.1500) Cb [Roufez]. Roufez in donaeson vide. ●(1650) Nlou §428. Rouanez try diouz Orient, / En vn hent à ententaff, / Ho sem caffas na fallas pez, / Gant pep à rouuez dezaff, / Ho pan ezont certen en ty, / Ha try ho'em humiliaff, tr. « Des rois, trois venus d'Orient, / sur une route, j'entends, / se trouvèrent, et ils n'y manquèrent pas / ayant chacun un don pour lui / et lorsqu'ils allèrent, certes, à la maison, tous trois de s'humilier. »

    (3) Bien, bienfait, faveur, libéralité.

    (14--) N 710-712. Setu an reson autrounez / Muy eguidoff a pep rouez / Vezo an buhez anezaff, tr. « Voilà la raison, seigneurs : / Il aura plus de grâce que moi en tout genre / Dans sa vie. » ●773-775. Ne caffet quet guell eguedoff / Heb vn nebeut ez gallent proff / Hac a delch coff eux ho rouez (rime en -off, deux syllabes), tr. « On ne trouverait pas meilleur que moi, / Vous pourrez dans peu l’éprouver, / Pour savoir leur puissance. » ●1116. Me menn approff am be me nep rouez, tr. « Je veux essayer si j’aurais quelque bienfait. » ●(1557) B I 522. Me discuezo dit un dro dre rouez / (…) maz gouzuezy, / Ezouff Autrou, tr. «Je te montrerai, dans ma faveur, / (…) que tu sauras bien que je suis le Seigneur.» ●(c. 1580) Gourin 895. Adoromp dove hag ez reomp roez (lire *rovez, rime avec covez) / Mat en qveromp ez reomp covez, tr. « Adorons Dieu et faisons libéralité / Bien nous l'aimons, nous en faisons la confession. »

  • rovezour
    rovezour

    m. -ion Traître. cf. rahuizerion « ceux qui refusent » ? voir sous refuzañ

    (1792-1815) CHCH 37. Kaeran ranteleh oé ér bed / E oé Frans guéharal merhet; / Mes chè hi bremann distrujet / Dré un nebed Protestanted, / Dré tud rovézourion de Zoué, / En des lakeit en ou spered / Kompozein ur lézen neué. / Aveit en Nation ne faut ket / Aboeis de Zoué, de roué er bed, tr. « Le plus beau royaume de ce monde / Était la France autrefois sûrement; / Mais le voici maintenant détruit / Par une poignée de Huguenots, / Par des hommes traîtres à Dieu / Qui se sont mis dans l'idée / De composer une loi nouvelle. / Pour la nation il ne faut /,Obéir à Dieu, à aucun roi. »

  • rovienn / rovijenn
    rovienn / rovijenn

    f. –où

    (1) Ligne, trace.

    (1905) BOBL 02 septembre 50/3a. al loar n'he deuz ket goloet an heol en e bez : chomet zo eur rovien skler en tu kreizdeiz.

    (2) Rainure.

    (1952) LLMM 34/48. (Douarnenez) Rovijenn gg. : rainure (er plañchod). ●(1977) PBDZ 611. (Douarnenez) rovijenn, rovijennoù, tr. «rainure.»

  • rovijenn
    rovijenn

    voir rovienn

  • roz .1
    roz .1

    adj.

    (1) Rose (couleur).

    (1942) HERV 129. Ar gwez-avank a sav kaliriou gwenn, roz, ruz gwin, war o skourrou dizeil. ●(1972) SKVT I 71. divjod roz, flour ha mirzin.

    (2) Roz-ruz : rose qui tire sur le rouge.

    (1941) FHAB Genver 5. e ziou chod roz-ruz. ●(1969) BAHE 59/44. Ront, kuilh 'gist chelkennoù roz-ruz an avaloù-Spagn ar gouelioù !

  • roz .2
    roz .2

    coll. (botanique)

    (1) Roses.

    (1633) Nom 103b. Vnguis, sortex : le blanc en la fueille d'vne rose : an guen á vez en delyou ros. ●124b. Roseus : couleur de rose : liou an ros.

    (1659) SCger 106a. rose, tr. «rosen, p. ros.» ●169b. rosen p ros, tr. «rose.» ●(1732) GReg 829b. Rose, fleur odoriferente, tr. «Rosen. p. ros. Van[netois] roseenn. rosen. pp. ros.» ●Un bouquet de roses, tr. «Ur bocqed ros

    (1829) CNG 54. Er roz, er fleurdelis hac er boquetteu-zé / A gol ou gùénoni, hac ou recour arré. ●(1860) BAL 146. displuenna, diseillenna ar bokedou roz. ●(1880) SAB 256. E barr an anv e veler roz e mer a lec'h.

    (1906) HIVL 80. en niù vokèten roz. ●(1907) VBFV.bf 66b. rozen, f. pl., eu, roz, tr. «rose.»

    (2) Roz gouez : roses sauvages.

    (1910) FHAB C'hwevrer 33. ne roio nemet roz gouez keit na vezo ket emboudet roz liorz warni. ●(1912) BUAZpermoal 911. eur vodenn roz goue hag a oa deut, neve oa, da dôl he glazur hag he bleun da viz kerdu, evel en kreiz miz mae.

    (3) Roz liorzh : roses cultivées.

    (1910) FHAB C'hwevrer 33. ne roio nemet roz gouez keit na vezo ket emboudet roz liorz warni.

    (4) Plant-roz : rosiers.

    (1727) HB 347. Evel ar guez palm e Cases hac ar plant-ros e Jerico.

    (1907) VBFV.bf 66b. plant-roz, tr. «rosiers.»

    (5) Bodenn roz : rosier.

    (1912) BUAZpermoal 911. eur vodenn roz goue.

  • roz .3
    roz .3

    coll. (botanique) Rhododendrons.

    (1929) FHAB Du 413. Eun dervez m’edo o kempenn eun disheolenn, graet gant gwez roz, e liorz unan eus pinvidika paramantourien Konk...

  • roz .4
    roz .4

    m. –ioù, rozeier

    (1) Tertre.

    (1499) Ca 177a. Ros. g. tertre. l. hic vallis huius vallis.

    (1659) SCger 117b. tertre, tr. «ros.» ●(1732) GReg 918b. Petit tertre couvert de fougere, ou de bruïere, tr. «Ros. p. rosyou

    (1862) BBR 54. Me wel he zi diwar ar roz, tr. «je vois sa maison du haut de la colline.»

    (2) Terrain en pente.

    (1919) BUBR 3/63. Arru eo da denvalaat a-benn ma tigouezomp e-traou ar roz. ●(1919) BUBR 6/161. Savet omp eus an draouien war hon parlochou a-grap ar roz. ●(1925) BUAZmadeg 798. eur roz hag a oa boutin etre daou vreur pinvidig. ●(1974) TDBP III 206. Ar saout a ra a-wechou peziou rampadennou aze er rozeier, tr. « les vaches font quelquefois de grandes glissades dans les pentes »

  • roz-agroaz
    roz-agroaz

    coll. Églantines.

    (1931) VALL 243b. Églantine, tr. «T[régor] roz-amgroaz col. sr. rozenn-amgroaz.»

    rozenn-agroaz f. Églantine.

    (1931) VALL 243b. Églantine, tr. «T[régor] roz-amgroaz col. sr. rozenn-amgroaz

  • roz-chas
    roz-chas

    coll. (botanique) Coquelicots.

    (1978) PBPP 2.2/473. (Plougouskant) roz chas, tr. «coquelicots.»

  • roz-glenn
    roz-glenn

    s. (botanique) Coquelicot.

    (1890) MOA 187a. Coquelicot, tr. «ros-glenn, f.»

  • roz-gouez
    roz-gouez

    coll. (botanique)

    (1) Églantines.

    (1732) GReg 325a. Églantine, fleur de l'églantier, propre à purger, tr. «Ros-gouëz.» ●829b. Rose sauvage, tr. «rosen-goëz. p. ros goez

    rozenn-ouez f. Églantine.

    (1732) GReg 829b. Rose sauvage, tr. «rosen-goëz. p. ros goez.»

    (1914) DFBP 110b. eglantine, tr. «Rozenn-ouez

    (2) Plantenn roz-gouez : églantier.

    (1732) GReg 325a. Églantier, espece de rosier sauvage, tr. «Plantenn Ros-gouëz. p. plantennou ros-gouëz

  • roz-gwaremm
    roz-gwaremm

    coll. (botanique) Bod roz-gwaremm : églantier.

    (1890) MOA 231b. Églantier, tr. «Bod roz goaremm

  • roz-Indez
    roz-Indez

    coll. (botanique) Œillets.

    (1732) GReg 670a. Oeillet d'inde, tr. «Rosen indès. p. ros indès

    rozenn-Indez f. œillet.

    (1732) GReg 670a. Oeillet d'inde, tr. «Rosen indès. p. ros indès.»

  • roz-kamm
    roz-kamm

    coll. (botanique) Narcisses Narcissus sp.

    (1931) VALL 72b. Bonhommes ; fleurs, tr. «roz-kamm col. sg. rozenn-gamm f.» ●490a. Narcisse, tr. «roz-kamm col. sg. rozenn-gamm f.» ●(1982) TKRH 87. roz kaouled, roz kamm, fleur amann, roz koukoug, hag all.

    rozenn-gamm f. Narcisse.

    (1931) VALL 72b. Bonhommes ; fleurs, tr. «roz-kamm col. sg. rozenn-gamm f.» ●490a. Narcisse, tr. «roz-kamm col. sg. rozenn-gamm f.»

  • roz-kaouled
    roz-kaouled

    coll. (botanique) Hortensia.

    (1982) TKRH 87. roz kaouled, roz kamm, fleur amann, roz koukoug, hag all.

  • roz-ki .1
    roz-ki .1

    coll. (botanique)

    (1) Églantines Rosa canina.

    (1732) GReg 829b. Rose sauvage, tr. «Rosen-qy. p. ros-qy

    (1910) EGBT 84. roz-ki, tr. «églantier.» ●(1926) FHAB Ebrel 153. a bep seurt louzeier dioc'h ar parkeier, evel : askol, teol, sklanvach, lez-koed, roz-ki.

    rozenn-gi f. Églantine.

    (1732) GReg 829b. Rose sauvage, tr. «Rosen-qy. p. ros-qy.»

    (2) Bod roz-ki : églantier.

    (1890) MOA 231b. Églantier, tr. «Bod roz ki

  • roz-ki .2
    roz-ki .2

    coll. (botanique) Pavots.

    (1732) GReg 704a. Pavot, pavot double, plante, tr. «Rosen-qy. p. ros-qy

    rozenn-gi f. Pavot.

    (1732) GReg 704a. Pavot, pavot double, plante, tr. «Rosen-qy. p. ros-qy.»

    (1934) BRUS 267. Un pavot, tr. «ur rozen-ki, f.»

  • roz-koukoug
    roz-koukoug

    coll. (botanique) Orchis tacheté Orchis maculata.

    (1982) TKRH 87. roz kaouled, roz kamm, fleur amann, roz koukoug, hag all.

  • roz-krap
    roz-krap

    coll. (botanique) Rosiers grimpants.

    (1935) ANTO 25. an ti gwerniset a roz-krap. ●(1936) IVGA 17. deliouigou roz-krap ar prenestr.

  • roz-moc'h
    roz-moc'h

    coll. (botanique)

    I.

    (1) Pavots.

    (1633) Nom 90a. Papauer satiuum : pauot : pauot, ros-moch.

    (1659) SCger 169b. rosmoc'h, tr. «pauot.» ●(1732) GReg 57a-b. Le pavot assoupi, tr. «Ar Ros-moc'h a zeu da vorredi un dèn.»

    (2) Coquelicots.

    (1732) GReg 210a. Coquelicot, ou, coquelicoq, pavot sauvage, ponceau, tr. «Rosen-moc'h. p. rosmoc'h gouez.»

    (1879) BLE 298. Pavot. (Papaver. L.) Roz-morc'h.

    (1957) AMAH 239. miret am eus betek hen ar boulouennoù gwer gant holen roz-moc'h hag ar strinkelligoù ma ranken gwechall ober ampled ganto ken alies.

    rozenn-voc'h f. Coquelicot.

    (1732) GReg 210a. Coquelicot, ou, coquelicoq, pavot sauvage, ponceau, tr. «Rosen-moc'h. p. rosmoc'h gouez.»

    II. (par erreur) Fleurs d'églantier.

    (1633) Nom 103b. Rosa canina, siluestris : esglantier, rose sauuage : ros-moch, ros-sauuaig.

  • roz-naer
    roz-naer

    coll. (botanique) Coquelicots.

    (1732) GReg 210a. Coquelicot, ou, coquelicoq, pavot sauvage, ponceau, tr. «Rosen-aër. p. ros-aër

    rozenn-naer f. Coquelicots.

    (1732) GReg 210a. Coquelicot, ou, coquelicoq, pavot sauvage, ponceau, tr. «Rosen-aër. p. ros-aër.»

    (1934) BRUS 264. Un coquelicot, tr. «ur rozen-aer

  • roz-sinkl
    roz-sinkl

    coll. (botanique) Soucis.

    (1633) Nom 81a. Caltha, offic. calendula, nonnullis. verrucaria : soulcie : sourcy, roussingl. ●83a. Cyperus, iuncus quadratus, iuncus angulosus, & triangulus, cyperus : soucet : roussingl.

    (1732) GReg 878b. Souci, plante qui pousse une fleur jaune radiée, qui est cordiale, sudorifique, propre contre le venin, & pour faire sortir la petite verole, tr. «Roncin. roncing

    (1879) BLE 89. Souci. (Calendula. L.) Roz-sinkl.

  • rozansolis
    rozansolis

    s. Rossolis.

    (1732) GReg 830a. Rossolis, liqueur douce et agréable, tr. «Rosansolys

  • rozat
    rozat

    adj. Sukr rozat : rossolis.

    (1499) Ca 54a. Czucr rosat. g. succre rosat.

  • rozeg
    rozeg

    f. Roseraie.

    (1499) Ca 177a. Rosec. l. hoc rosetum / ti. ●(c.1500) Cb. Rosec. g. rosier. l. hoc rosetum / ti. ●(1521) Cc [rosec]. Rosec. ga. rosier. l. rosetum ti.

    (1659) SCger 169b. rosec, tr. «lieu plein de roses.»

    (1732) GReg 830a. Roseraie, tr. «Rosecg. p. rosegou

  • rozell
    rozell

    f. –où (cuisine) Rouable.

    (1907) VBFV.bf 66b. rozel, f. pl. leu, tr. «râble, râteau uni.» ●(1908) FHAB Mae 140. ne vez ket kavet aour e kear da c'hrounna gant ar rozel. ●(1923) KNOL 115. Ha sada 'n tri mevel en-dro d'in hag o prada va c'hostennou gant troad ar rozell. ●(1959) LLMM 73/126. hag e lede an toaz war ar billig gant ar rozell.

  • rozell-billig
    rozell-billig

    f. rozelloù-pillig (cuisine) Instrument pour étendre la pâte à crêpe, rouable.

    (1872) ROU 83b. Etendoir, tr. «Rozell-pillig

  • rozell-forn
    rozell-forn

    f. rozelloù-forn Rouable de boulanger.

    (1869) KTB.ms 14 p 137. Pa oa o tremen a-biou an ti-forn, a kommerras are ar rozel-forn.

    ►absol.

    (1744) L'Arm 320a. Rable de four, tr. «Rozêll.. leu. f.»

    (1869) KTB.ms 14 p 137. Pelec'h ez-te gant ma rozel, mab ar foeltr ?

  • rozell-gamm
    rozell-gamm

    f. rozelloù-kamm Rouable de boulanger.

    (1732) GReg 775b. Rable, ou roüable, instrument de four, tr. «rosell-gamm. p. rosellou-gamm

  • rozell-grampouezh
    rozell-grampouezh

    f. rozelloù-krampouezh (cuisine) Instrument pour étendre la pâte à crêpe, rouable.

    (1732) GReg 446b. Petit instrument de bois pour étendre la pâte sur la galettoire, tr. «Rosell-grampoës. p. rosellou-grampoës.» ●(1744) L'Arm 169a. Rateau uni pour étendre la pâte, tr. «Roseell crampoah. f.»

    ►absol.

    (1903) EGBV 49. get hou rozel, ledet er granpoehen. Chetu hi mollet bremen. ●(1907) VBFV.bf 66b. rozel, f. pl. leu, tr. «instrument pour étendre la pâte.» ●(1933) KANNkerzevod 79/12. Rrr… eun taol rozel var al lederez… / Flip… eun taol spanel var ar boazerez. ●(1934) BRUS 244. Le ratissoir à crêpes, tr. «er rozel –leu, f.» ●(1934) FHAB C'hwevrer 57. Nag e vo ret d'ezi toka he zuilhenn, larda he fillig, astenn ar brest gant ar rozell, ha rei bec'h d'he astell-grampouez !... ●(1968) BAHE 58/25. pa gemere he c'hleurc'h, he skliñsenn hag he rozell.

  • rozellat
    rozellat

    v. tr. d. (cuisine)

    (1) Râteler avec le rouable.

    (1907) VBFV.bf 66b. rozellat, v. a., tr. «râteler.» ●(1949) KROB 10/11a. rozellomp piz leurenn ar c'hraou.

    ►absol.

    (1949) KROB 17/13b. Neuze ez eus krog da zibella, rozellat ha skuba piz, araok al leuriad nevez.

    (2) sens fig. Rozellat arc'hant : ratisser de l'argent.

    (1896) GMB 583. pet[it] tréc[orois] rozelat arc'hañt, tr. «gagner beaucoup d'argent.»

  • rozenn .1
    rozenn .1

    f. –ed, roz (botanique) Rosier.

    (1931) VALL 664b. Rosier, tr. «rozenn f. pl. ed (pl. ou roses).»

  • rozenn .2
    rozenn .2

    f. –où, roz (botanique) Rose.

    I.

    (1499) Ca 177a. Rosenn. g. rose. ●(1530) Pm 5 (Tremenuan). Rosenn guenn ha sterenn quentel, tr. «Rose blanche et étoile de la doctrine.» ●(1575) M 179. Te so heuel hogos, dez nos ouz vn rosenn, tr. «Tu es à peu près semblable, jour et nuit, à une rose.» ●(1576) H 46. Rosen lysen bleuzuen fresq, tr. « Rose, Lily, fresh Flower. » ●(1633) Nom 103b. Rosa milesia, rosa purpurea, rubra : rose rouge : rosen ruz. ●Rosa alba : rose blanche : rosen guen.

    (1659) SCger 106a. rose, tr. «rosen, p. ros.» ●169b. rosen p ros, tr. «rose.» ●(1732) GReg 829b. Rose, fleur odoriferente, tr. «Rosen. p. ros. Van[netois] roseenn. rosen. pp. ros.»

    (1838) OVD 84. ur rossèn e zou ur boquet caër. ●(1848) SBI I 248. eur rozen ru, pa ve 'n he iêoni, tr. «une rose rouge, quand elle est dans sa gaîté.» ●(1880) SAB 256. tri aval ha teir rozenn. ●(18--) SBI I 128. hanvel (…) / ouz eur rozenn, pa ve 'n he geoni, tr. «semblable (…) à une rose, qui serait dans toute sa gaîté.»

    (1907) VBFV.bf 66b. rozen, f. pl., eu, roz, tr. «rose.»

    II.

    (1) Plantañ ur rozenn (gaer) da ub. : jouer un mauvais tour.

    (17--) Guillerm a Boetou f° 22. o gon an ostises so meur bet eur plag lem / dies uo ameus aoun plantan desj eur rosen. ●f° 26. o man eo ar rosen a so plantet dimé. ●(17--) BMa 1026-1028. Me y a timat da antren heny / Da chout ame alle dont enpen / Da blantan dezan eur rozen, tr. Y.-V. ar C'hog «je vais bien vite y entrer, pour voir si je peux réussir à le duper. ●1151-1152. Dach ostis névé me meus plantet / Ur rosen guer guellet aret, tr. «Au nouvel aubergiste j'ai joué un beau tour, voyez-vous.»

    (1868) SBI II 202. 'Zo grêt d'eur c'hloarec iaouanc ha d'he vreur labourer / Ho deus plantet eur rozenn en ti eur miliner, tr. F.-V. an Uhel «lesquels ont planté une rose, dans la maison d'un meunier.» (18--) MILg 111. Great d'ur c'hloarec iaouank ha d'he vreur labourer / ho deus plantet eur rosen e ti eur miliner.

    (2) Troadañ ur rozenn : coïter.

    (1868) SBI I 204 (T). Ha me o vont gant-hi dindan ur boud spern-gwenn, / Ben ma deujomp ac'hane 'mamb troadet ur rozenn / Hac a zo padet out-hi ar spaz a nao miz crenn, tr. F.-V. an Uhel «...quand nous revînmes de là, nous avions planté une rose, et qui lui dura l'espace de neuf mois.» ●234. Hac hi o vonet gant-hen indan eur bodic craou, / 'Ben ma teujont ac'hane, oant mignoned ho-daou. / Hac hi o vont gant-hen indan eur bod spern-gwenn, / Hac o troada eur rozenn, a badas nao miz crenn, tr. F.-V. an Uhel «...et ils y emmanchèrent une rose, qui dura neuf mois juste...»

    (3) (Kaer, koant) evel ur rozenn : très joli.

    (1868) GBI I 328 (T). Janedik 'zo kaer 'vel ur rozenn, tr. F.-V. an Uhel «la petite Jeanne est jolie comme une rose.» ●(1889) ISV 42 (L) G. Morvan. Sellet a rea oc'h an elik-ze coant evel eur rozen en devoa neuze pemp bloas.

    (4) (Ruz, flamm) evel ur rozenn : rouge vif.

    (1888) MELu IV 404 (G). Men bes chouezet ur vestresic e Canquis e bord er houat / E so ru avel dur rozenn a glas teur e deulegat, tr. E. Ernault «... elle est rouge comme une rose et a les yeux tout bleu.»

    (1904) BMSB 65 (Ku) F. ar May. He diouchod, diarog flam evel diou rozen.

  • rozenn .3
    rozenn .3

    f. & adv. –où

    I. F.

    (1) (architecture) Rosace.

    (1927) FHAB Meurzh 52. eur prenestr bras gand eur rozenn gaer. ●(1928) FHAB Ebrel 135. Prenestr bras penn d'an nec'h, dek rozen vein ennan.

    (2) (technique) Rosette.

    (1732) GReg 830a. Rosette, petite plaque en forme de petite rose qui soutient le rivet du rasoir ou de la lancette, tr. «Rosenn ar riñved.»

    II. Adv. A-rozennoù : rosacé.

    (1872) ROU 101b. Rosacé, tr. «A rozennou

  • rozennet .1
    rozennet .1

    adj. =

    (17--) ST 192. He bleo zo war velen, he diou-chod rozennet, tr. «ses cheveux tirent sur le blond, ses joues sont comme deux roses.»

  • rozennet .2
    rozennet .2

    adj. (en plt de céréales) Couché et emmêlé par le vent.

    (1958) ADBr lxv 4/524. (An Ospital-Kammfroud) Rozennet : part. passé de rozenna (peu employé) : écrasé dans de multiples sens, comme une céréales couchée par des tourbillons de vent : Ar herh a oa ken rozennet ma'z eo bet ret trohi aneañ gand ar 'falz vihan.

  • rozer
    rozer

    voir rozera

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...