Devri

Recherche 'b...' : 5779 mots trouvés

Page 60 : de bloubloufal (2951) à boc_hata (3000) :
  • bloubloufal
    bloubloufal

    v. intr. Plonger dans l'eau en faisant «plouf».

    (1939) RIBA 43. hag ind [er rañned], én ul lod, ha beb eil tro, de vloubloufal én deur.

  • blouc'h
    blouc'h

    adj.

    (1) Doux au toucher.

    (1907) AVKA 94. an dud dall a wel, ar re gam a gerz, ar re vouzar a glev, a[r] re lor a zo blouc'h. ●(1916) KZVr 183 - 03/09/16. Blouc'h, tr. «doux au toucher, Haut-Trég[uier].» ●(1927) GERI.Ern 54. blouc'h adj., tr. «uni, doux au toucher.»

    (2) (Homme) rouge et gros.

    (1915) KZVr 141 - 14/11/15. Bloc'h, tr. «(homme) rouge et gros, Coadout.» ●(1916) KZVr 157 - 05/03/16. On dit à Coadout eun den bloc'h, un homme rouge et gros.

    (3) Bien portant.

    (1902) PIGO I 207. e kave ane [ar chas] bloc'h ha stummet kaer da welet. ●(1908) PIGO II 163. Ar plac'h yaouank a oa sart ha bloc'h adarre. ●(1916) KZVr 157 - 05/03/16. (Chas) bloc'h, dans Pipi gonto I, 207, ne veut pas dire «chiens accomplis», mais «en bon état», «gras, polis». (...) C'est une variante de blouc'h.

    (4) Gras, dodu, potelé.

    (1916) KZVr 183 - 03/09/16. Blouc'h, tr. «gras, dodu, Haut-Trég[uier].» ●(1927) GERI.Ern 54-55. blouc'h adj., tr. «gras, dodu, bien portant.» ●(1931) VALL 579a. Potelé, tr. «blouc'h.» ●(1935) BREI 414/3a. ar filouterien (…) ar re-ze a zo yac'h ha bloc'h.

    (5) Glabre.

    (1927) GERI.Ern 54. blouc'h adj., tr. «Glabre, sans barbe, sans poil.»

    (6) (agriculture) (Épi) sans barbe.

    (1744) L'Arm 138a. Epi (...) sans barbe, tr. «Toezeenn boulh.» ●Froment aux épis sans barbe ou ras, tr. «Gunéh boulh.» ●323b. Épis ras, tr. «Toæzênn boulh

    (1857) CBF 90. Gounezet ec'h euz-te gwiniz blouc'h, pe, gwiniz korbu ? tr. «As-tu semé du froment sans barbe ?»

    (1904) DBFV 28a. boulh, tr. «(épi) sans barbe.» ●(1916) KZVr 183 - 03/09/16. Blouc'h, tr. «sans barbe, Haut-Trég[uier].» ●(1936) BREI 456/1d. Blouc'hoc'h e ve an ed war e lerc'h [ar silvinit], pounneroc'h ha reutoc'h ar blouzenn anezan.

  • blouc'haat
    blouc'haat

    v.

    I. V. intr.

    (1) Devenir sans barbe.

    (1916) KZVr 183 - 03/09/16. Blouc'h, sans barbe, Haut-Trég[uier]. blouc'haat, le devenir, Trélévern.

    (2) Devenir doux au toucher.

    (1916) KZVr 183 - 03/09/16. doux au toucher, Haut-Trég[uier]. blouc'haat, le devenir, Trélévern.

    (2) Devenir gras et dodu.

    (1916) KZVr 183 - 03/09/16. gras, dodu, Haut-Trég[uier]. blouc'haat, le devenir, Trélévern. ●(1927) GERI.Ern 55. blouc'haat v. n., tr. «devenir gras.»

    (1931) VALL 579a. devenir potelé, tr. «blouc'haat

    II. V. tr. d. Rendre potelé.

    (1931) VALL 579a. rendre potelé, tr. «blouc'haat

  • blouc'hded
    blouc'hded

    f. =

    (1931) VALL 579a. état de ce qui est potelé, tr. «blouc'hded f.»

  • bloue
    bloue

    m. –où

    (1) Rouleau.

    (1920) FHAB C'hwevrer 263. pe c'hoaz e samme war e skoaz ar pounnera treust pe ar brasa blouar' neud-orjal.

    (2) Peloton.

    (1716) PEll.ms 102. blouhe, ce que l'on met pour commencer un peloton. blouhe neut, le commencement d'un peloton de fil. Le p. Gregoire ecrit ploüe neud, peloton de fil. plur. ploüeou. Bloüeus blouheus et blouhus, qui devient ou paroît gros et grand. (...) On prend quelques petits morceaux de vieux linge ou autres etoffes pour commencer un peloton.

    (1911) BUAZperrot 320. Bloueou stoup. ●(1927) GERI.Ern 55. bloue m., tr. «Peloton (de fil, etc.).» ●(1931) FHAB Meurz/108. En em lakât a ris da c'houilia va godellou hag e kavis eur bloue neud en unan anezo. ●(1958) BLBR 111/14. eur bloue-neud.

    (3) (anatomie) =

    (1774) AC 36. da brodui ar bloueou rus, a spoueus eus a bere eun eum furm ar placenta, tr. «des pelotons rouges & pulpeux d'où se forme le placenta.»

    (4) sens fig. Ober e vloue : s'enrichir, faire sa pelote.

    (1889) ISV 483. Hed ar vech eo bet ar c'his gant ar re zo en dro d'ar brinsed, en dro d'ar re vras, da ober ho bloue divar goust ar re o deuz izom euz ho mestr.

  • bloueañ
    bloueañ

    v. tr. d. Mettre en pelote.

    (1927) GERI.Ern 55. blouea v. a., tr. «mettre en pelote.»

  • blouiñ
    blouiñ

    v. tr. d. Reprocher, blâmer.

    (1716) PEll.ms 102. Blouhi, Reprocher, blâmer. Blouhi un den eus e voüet, reprocher à un homme ce qu'il mange, ou blâmer un homme de la nourriture, c'est à dire qu'il mange beaucoup. Ce verbe est regulierement formé, comme Blouhe de Blouéh$$$. Mais je ne vois pas grande affinité entre eux deux quant à la signification. Ce pourroit bien être pour celle de grossir, comme un peloton ; car ceux qui reprochent ou blâment exagèrent tout Je ne sai si c'est de là que l'on dit en quelques provinces voisines de Bretagne faire le blou ou belou, pour dire faire la mine triste, paroître faché. ●(1752) PEll 70. Blouhi, blâmer, reprocher. Blouhi un den eus e vöët, blâmer un homme de ce qu'il mange ; lui reprocher sa nourriture. Je doute si ce verbe vient du même Blouc'h que Blouhe : ou s'il ne signifieroit point proprement fermer la bouche au beure, pour empêcher quelqu'un d'en manger. Davies écrit Blwch, pyxis, d'où seroit formé Blwchi, ce qui est bien reprocher ce que l'on mange. Ou enfin, si ce n'est point du vieux mot Blou encore usité en plusieurs provinces voisines de la Bretagne, où l'on dit faire le blou, pour dire rechigner.

    (1895) GMB 72. Blouhi un den eüs e vöet blâmer un homme de ce qu'il mange, lui reprocher sa nourriture Pel. ; peut venir de *bloeaff = gall. blyngu irriter, de blwng revêche, de mauvaise humeur, adj. ; affront, subst. (cf. stoui baisser, moy. bret. stoeaff, gall. ystwng). Pel. dit qu'en plusieurs provinces voisines de la Bretagne «faire le blou» signifiait «rechigner»

  • blouk-
    blouk-

    voir boukl-

  • bloukard
    bloukard

    m. –où (agriculture)

    (1) Tranche à deux dents.

    (1916) KZVr 183 - 03/09/16. Bloukard, plur... ou, tr. «tranche à deux dents ou lames (Bourdélès).»

    (2) Rateau à dents droites.

    (1916) KZVr 183 - 03/09/16. blokard, tr. «râteau à dents droites, Coadout.»

  • bloump
    bloump

    interj. Onomatopée qui imite le bruit d'une chute.

    (1902) PIGO I 168. mez kemer a reaz e lans, ha... bloump ! e reaz eur sailh en toull.

  • blouz
    blouz

    f. Blouse.

    (1904) DBFV 25a. blouz, f., tr. «blouse.»

  • blouzenn
    blouzenn

    f. –où Blouse.

    (1868) FHB 197/327a. eur bragou lien hag eur vlouzen c'hlas, giz ar c'harter.

    (1906) BOBL 17 mars 78/1a. potred gwisket gante blouzennou gwen hir.

  • blu
    blu

    m. Bleu des blanchisseuses.

    (1919) DBFVsup 8a. bleun (Cl[éguérec]), blu, s., tr. «bleu des repasseuses.»

  • bluit
    bluit

    m. Bette, blète.

    (1633) Nom 80b. Blytum : porrette rouge, du blit : bluit.

  • bo .1
    bo .1

    interj.

    (1) Bah.

    (1927) GERI.Ern 55. bo int., tr. «Ah ! bah !» ●(1942) VALLsup 5b. Ah, tr. «bo !» ●(1982) TKRH 43. Bo ! deuet an deiz 'oa aet Tad-kozh da gerc'hat e vab da welet ar prizioù. ●88. A-benn fin miz Mae, e veze erru bihan ar bern patatez kozh alies, ha Mamm-gozh a rae neuze yod ed-du da goan. Bo ! pa ne veze netra all, an holl a ranke debriñ tamm pe damm, pe blije dezho pe ne rae ket...

    (2) =

    (1950) KBSA 23. Bo ! Bo ! N'eus netra gwir ! Me zo re sur ! Seurt ebet !... ●105. «Boh ! Ha sot oc'h aet ?

  • bo .2
    bo .2

    adv. Si. cf. bout .2

    (1821) SST 19. Ne gleu na ne uéle arzé nitra ? Bou ; ean e gleu tout hac e uéle tout. ●(1927) GERI.Ern 55. bo et V[annetais] bou adv., tr. «Si, si fait (proprt au sens futur).»

  • boa
    boa

    interj. Onomatopée pour encourager.

    (1647) Am.ms 641. Boa boa, chetu chuy bagol meurbet resolu. tr. Herve Bihan « Allons donc ! vous voici bien gaillard et résolu. » ●(1647) Am 722. Böa, Böa hassit brema, disquit ho cadanç. tr. Herve Bihan « Allons donc ! hâtez-vous maintenant, apprenez votre cadence. »

    (1931) VALL 255a. Cri pour encourager, tr. «böa

  • boae
    boae

    m. –où Région, espace.

    (1911) BUAZperrot 112. eus boaeou pella an Amerik. ●(1927) FHAB Gouere 150a. en em goll diwarnan e boaeou divent an nenv. ●(1929) FHAB Genver 19. abaoe m'eman an douar o trei e boaeou divent an nenv. ●(1942) FHAB Du/Kerzu 215. War he harzou e oa boaeou digristen.

  • boaead
    boaead

    m. –où Région, étendue de terre.

    (1928) FHAB Kerzu 462. etouez eur boaead lanneier. ●(1929) FHAB Genver 28. eur boaead douar fall.

  • boas
    boas

    adj. & adv.

    I. Attr.

    A. [sujet : qqn]

    (1) Bezañ boas : avoir l'habitude, être habitué.

    (1876) TDE.BF 433a. Al loen-ma laosket da vont, a ia war he ourzik, evel ma voa boaz.

    (1911) SKRS II 182. mezo adarre evel ma 'z oa boaz.

    (2) Bezañ boas diouzh (+ sub.) : être habitué à.

    (1860) BAL 175. n'oa boaz diouz seurt labour ebed.

    (3) Bezañ boas da (+ v.) : être habitué à.

    (1857) CBF 83. Me zo boaz da gia oc'h al labour, tr. «Je suis, par habitude, opiniâtre au travail.» ●(1868) KMM 50. dre ma oas boaz da lavaret un nebeudic pedennou. ●(1870) FHB 308/373a. n'e ket boaz da c'hrac'hi na da randonni. ●(1878) EKG II 13. dre-ze n'ho doa poazet nemed evel m'oant boaz da ober evitho ho-unan. ●(1891) MAA 74. Ar re a zo boaz da lenn bemdez Buez ar Zent pe an Testamant Koz ha Nevez.

    (1906) KANngalon Gwengolo 207. Mes an avoltin bihan a ioa boaz da bignat er guez da zifoupa neiziou. ●(1911) BUAZperrot 112. ker boaz omp d'o gwelet.

    B. Usuel.

    (1927) GERI.Ern 55. boas adj., tr. «usuel.»

    II. Adv. Habituellement.

    (1979) VSDZ 93. (Douarnenez) met boas eo eizh goulet atav, tr. (p. 257) «mais habituellement c'était huit brasses de profondeur.»

  • boasaat
    boasaat

    v. tr. d. Habituer.

    (1931) VALL 15a. Aguerrir, tr. «boasaat

  • boaz
    boaz

    f. & adv. –ioù, –où

    I. F.

    (1) Habitude.

    (14--) N 1123. Gret sin an croas dre guir boas hac a stat, tr. «Faites le signe de la croix, selon le bon usage, et avec respect.» ●1151. Groa sin an croas a choas hac a boas net, tr. «Fais un signe de croix soigné, selon tous les rites.»

    (1659) SC 99. Ar boas pe an accustumançç.

    (1860) BAL 174. ur voaz fall. ●(1862) JKS avec des paragraphes supplémentaires traduits du texte de La Mennais). ">JKS.lam 29. Hor boaziou fall hag hon diegi. ●(1868) KMM 261. ar re (…) a choum evel da vreïna en ho boaziou fall.

    (1904) DBFV 25b. boéz, voéz, f. pl. eu, tr. «habitude.»

    (2) Terriñ ur voaz : perdre, se défaire d'une habitude.

    (1860) BAL 256. da derri ur voaz fall, ur c'hiz fall bennac.

    II. Loc. adv.

    (1) Dre voaz : habituellement, par habitude.

    (1862) JKS 288. ansao a rann e gwirionez ez ounn dievez-meurbed, dre voaz, e keit ha ma pedan Doue. ●(1864) SMM 153. ober netra dre voas. ●(1866) SEV 242. e lavarenn bemdez, diwar fich ha dre voaz, eur bedenn da Vari.

    (2) Evel boaz : comme d'habitude.

    (1955) STBJ 141. Kerkent e tilamme an dud er-mêz evel boaz.

    (3) Eget boaz : que d'habitude.

    (1955) STBJ 173. Eun deiz e vervas ar mor muioc'h eget boaz. ●189. en em zarempredi muioc'h eget boaz.

  • boazadur
    boazadur

    m. –ioù

    (1) Emploi habituel.

    (1927) GERI.Ern 55. boazadur m., tr. «emploi.»

    (2) Accoutumance

    (1931) VALL 6b. Accoutumance, tr. «boazadur m.»

  • boazamant
    boazamant

    f./m. –où

    (1) Pratique, habitude.

    (1864) SMM 40. dre ar voazamant d'an droug.

    (1926) FHAB Eost 315. Ar voazamant vat. ●(1936) PRBD 65. eur voazamant fall bennag. ●(1955) STBJ 30. boazamañchou koz hanter-bagan. ●60. Ar voazamant a gemeris d'he envel e-giz-se.

    (2) Dre voazamant : par habitude.

    (1864) SMM 153. bez' e c'heller ive ober pep tra dre voazamant. ●(18--) SAQ I 333. lod ne deuont d'an daol zantel nemet dre voazamant.

    (1911) BUAZperrot 103. Ober peb tra dre voazamant. ●(1924) ZAMA 197. eun toull-lochenn koad hanter vrein a chome c'hoaz a-zav, dre voazamant emichans.

  • boazañ / boaziñ
    boazañ / boaziñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Habituer, accoutumer.

    (1732) GReg 483b. Habituer, accoûtumer, tr. «boaza. pr. boazet

    (1889) KANngalon Gouere 75. Boazomp dreist holl ar baotredigou, hag ar yaouankiz, hag hor bezo heb dale tud fur ha kristenien kalonek.

    (1904) DBFV 25b. boézein, voézein, v. a., tr. «habituer.» ●(1927) GERI.Ern 55. boaza v. a. V[annetais] boézein, tr. «accoutumer.»

    (2) Boazañ ub. d'ober udb. : habituer qqn à faire qqc.

    (1732) GReg 483b. Habituez de bonne heure vos enfans à prier Dieu, tr. «boazit abred ho pugale da bidi Douë.»

    (1894) BUZmornik 273. Ho boaza a eure da zevel mintin. ●402. boaza a reaz he fried da gemeret perz enn he devosionou.

    (1904) KANNgwital 17/130. he voaza d'ho lavaret. ●(1907) KANngalon C'hwevrer 331. boaza anezho da zizkuez e peb mare ho feiz. ●(1911) BUAZperrot 233. ma voazit ho pugale d'en em ficha. ●535. boaza reas an dud da dostât alies ouz ar zakramanchou. ●(1915) KANNlandunvez 41/308. Boazomp ar vugaligou, abred, da zont da iliz ar barrez, da anaout an aoter, an Tabernakl, Jezuz beo er Zakramant.

    II. V. intr.

    (1) S'habituer, s'accoutumer.

    (1906) KANngalon Genver 21. nebeut a nebeut e teuer da voaza. ●(1927) GERI.Ern 55. boaza v. n. V[annetais] boézein, tr. «s'accoutumer.»

    (2) Boazañ diouzh udb. : s'habituer à qqc.

    (1732) GReg 46a. S'apprivoiser, s'accoutumer, tr. «Boasa diouc'h &c. pr. boaset.» ●483b. S'habituer, prendre une habitude, tr. «boaza dioud un dra.»

    (1909) KTLR 47. abarz pell e voazaz deuz an dra-ze.

    (3) Boazañ da ober udb. : s'habituer à faire qqc.

    (1860) BAL 14. da voaza da bedi a vir galon. ●85. Evelse e voazer da bedi Doue a galon. ●(1889) KANngalon Gouere 75. Rak-se eta boazomp da vont da govez aliez kement hini a ra eur vân benag euz hor c'huzuliou.

    III. V. pron. réfl.

    (1) En em voazañ diouzh ub., udb. : s'habituer à qqn, qqc.

    (1732) GReg 483b. S'habituer, prendre une habitude, tr. «èn em boaza

    (1894) BUZmornik 241. en em voaza dioc'h ar skol.

    (1915) HBPR 104. hag an dud 'en em voaze, tammik ha tammik, deuz ar veleien ho doa pleget d'al lezennou... ●(1943) FATI 132. En em voaza a reas tamm-ha-tamm ouz doareou ar gouent.

    (2) En em voazañ da ober udb. : s'habituer à faire qqc.

    (1732) GReg 483b. S'habituer à prier Dieu, tr. «hem voaza da bidi Douë.»

    (1894) BUZmornik 207. En em voaza a eure da gousket var ar c'holo. ●296. ec'h en em voazaz abred da gastiza he gorf. ●326. en em voaza da devel avechou.

    (1908) FHAB C'hwevrer 43. En em voazomp eta da ren hon afferiou hon-unan.

    ►absol.

    (1894) BUZmornik 241. rei amzer d'ezho d'en em voaza.

  • boazenn
    boazenn

    f. –où Habitude.

    (1921) PGAZ 76. Fanch Ti-Don en doa paket eur voazen euz he dad koz.

  • boazet / boaziet
    boazet / boaziet

    adj. & adv.

    I. Attr./Épith.

    (1) Habitué, entraîné, accoutumé.

    (1659) SC 99. pa vez vn den boaset hag accustumet en vr pec'het. ●(1659) SCger 132b. boaset, tr. «accoustumé.»

    (1942) FHAB Du/Kerzu 224b. ret eo kaout alan hir ha jaritellou boazet.

    (2) Boaziet diouzh : habitué à.

    (1860) BAL vii. Ur veach boazed diouta, e cavoc'h aneza dizenous. ●(1877) EKG I 179. Boazet dioc'h kroz ar mor braz.

    (3) (Mot, expressions, etc.) Utilisé, usité, usuel, en usage.

    (1927) GERI.Ern 55. boaziet, tr. «usité, habituel.» ●(1927) FHAB Gouere 152. Setu aman re-all [geriou] c'hoaz a zo boaziet e Roudoualleg. ●(1953) BLBR 57/15. ar geriou ar muia boaziet evit komz pe skriva.

    (4) Bezañ boazet da : avoir l'habitude de.

    (1876) TDE.BF 802. Eur c'hreg a zo boazet da eva / A bep hent holl ne dal netra. ●(1889) SFA 153. Fransez a c'hinaz : lavaret a rea n'oa ket boazet da brezek nemed da dud divar ar meaz. ●(1891) MAA 165. dont da c'housperou, evel ma zouc'h boazet da zont.

    (1923) AAKE 7. n'oan ket boazet (...) da gemeret abeg ennan.

    ►absol.

    (1896) SBW 1. ne gemeraz nemet bara ha dour, evel ma oa boazet.

    (1904) ARPA 288. evel m'oa boazet. ●(1904) CDFi août-septembre. War an ton bras e kan an aotrou person ar C'hyrie ha dare eo ar c'hloc'her da zistona e-giz m'eo boazet. (d'après KBSA 106).

    II. Adv. Habituellement.

    (1957) BRUD 1/52. Boazet, pa deuan war an tu-mañ, te a c'hwez en da vombard beteg koll da alan. ●(1957) BRUD 2/50. Boazet, an tad a gar atao muioh an hini diweza eus e vugale.

  • boazetaat
    boazetaat

    v. tr. d. Habituer.

    (1931) VALL 15a. Aguerrir, tr. «boazetaat

  • boaziek
    boaziek

    adj. Habituel.

    (1931) VALL 351a. Habituel, tr. «boaziek

  • boaziet
    boaziet

    voir boazet

  • boaziñ
    boaziñ

    voir boazañ

  • bob
    bob

    m. –où Glas.

    (1919) DBFVsup 8b. bob (Noy[al-Pontivy], Naiz[in], tr. «glas funèbre.» ●(1929) DIHU 211/196. ar ton bobeu en dremen-varù.

  • bobelan
    bobelan

    m. –ed

    (1) (entomologie) Papillon.

    (1910) DIHU 59/68. é tichen ag en Néan èl bobelañnigeu. ●(1911) DIHU 70/226. èl ma kol er bobelan diùaskel é gorv doh er goleu… ●(1919) DBFVsup 8b. bobelan, m. pl. –ed (B[as] v[annetais]), tr. «papillon.» ●(1931) VALL 528b. Papillon, tr. «pobelan V[annetais].» ●(1932) DIHU 257/163. èl er bobelan én dro d'ur holeuen. ●(1934) BRUS 249. Un papillon, tr. «ur bobelan -ñned.» ●(1957) DSGL 4. evel ur bobelan, tr. «tel un papillon.»

    (2) (ornithologie) Roitelet.

    (1939) RIBA 50. El leuénan e hrér anehon hoah er bobelan, en doéùig, er rouéig, en aoulannig.

  • bobiñ .1
    bobiñ .1

    v. intr. Sommeiller.

    (c.1718) CHal.ms i. chopper sommeiller, bout mercousquet, tr. «bobein.» ●(c.1718) CHal.ms iv. Sommeiller, tr. «Cousquein bobein

    (1904) DBFV 25b. bobein, v. n., tr. «tomber de sommeil. (Ch. ms.).»

  • bobiñ .2
    bobiñ .2

    v. intr. Sonner le glas.

    (1919) DBFVsup 8b. bobein (Noy[al-Pontivy], Naiz[in], tr. «sonner le glas. Ailleurs, gobein»

  • bobion
    bobion

    m. & adj. –ed

    I. M.

    (1) Personne peu sérieuse.

    (1975) LIMO 08 février. Bobion, se dit en pays pourlette d'un individu à ne pas prendre au sérieux. ●(1975) YABA 12.04. bobillonned blèùek, tr. «extravagants chevelus.»

    (2) Bavard.

    (1917) LILH 27 a C'hwevrer. Te vobion a hoas.

    II. Adj. Bout bobion gant ub. : être entiché, fou de.

    (1938) DIHU 328/148. hag e oè en dud «ken bobion geton [er sant].»

  • bobionaj
    bobionaj

    m.

    (1) Bavardage.

    (1975) LIMO 23 août. é ligantaj hag é vobillonaj.

    (2) Choses inutiles.

    (1917) LILH 27 a viz Gouhere. Lausket enta a kosté hou piz, hou ariko ha rah er bobioñnaj-sé e daul labour genoh.

  • bobionat
    bobionat

    v.

    (1) V. tr. d. =

    (2) V. pron. réci. En em vobionat : se dire des mots doux.

    (1917) LILH 1 a C'hwevrer. Ne faut ket eùé neoah kredein é vemb a tro en dé hag a tro en noz doh um vobioñnat.

  • boble
    boble

    voir babele

  • boc'h
    boc'h

    f. –où d. divvoc'h (anatomie) Joue.

    (1499) Ca 23b. Boch. l. hec bucha / e. ●(c.1500) Cb 19a. Auen / aliter boch. g. iou. ●27a. Boch. g. ioue. l. bucha / e. ●30a. ioue de poisson. b. boch an pesq. ●(1521) Cc [boch]. Boch. gal. ioue. la. hec bucha buche. ●(1633) Nom 19a. Gena, mala : la iouë : an boch, an gauet, an iauet. ●216b. Sclopus vel stlopus : le bruit des iouës enflées : an trous pe’n soun á gra an diu-boch pa vezont chuezet.

    (1659) SCger 70a. iouë, tr. «boc'h.» ●132b. boc'h, tr. «ioue.» ●divoc'h, tr. «les ioues.» ●(1688) MD II 14. Ma sortias eus va boc'h ar Goat. ●(1710) IN I 386-387. pere a zeu evel quelien da dremen dirac hon daoulagat, ha d'hor picat eber var hor boc'h, eber var hor fri. ●(1732) GReg 544a. Joue, tr. «boc'h. p. divoc'h

    (1860) BAL 114. Pa vezo va divoc'h disliv. ●(1867) MGK 57. e divoc'h chotek. ●(1878) EKG II 29. va daouarn ha diou-voc'h. ●265. he ziouvoc'h roufennet gand ar gozni. ●(1894) BUZmornik 664. Va divoc'h a ioa drouk-livet.

    (1900) KEBR 20. Ar voc’h, tr. « La joue » ●An divoc’h, tr. « Les joues ». ●(1905) IVLD 278. Ar c'hlanvennou a c'holoe he boc'h deou. ●(1921) PGAZ 80. Ma vez skoet var ar voc'h kleiz. ●(1936) PRBD 80. ma teuas an dour a skuilhe, bemdez, e zaoulagad, da gania e ziouvoc'h.

  • boc'h-dor
    boc'h-dor

    s. (architecture) Montant de porte. cf. bougenn-dor

    (1902) MBKJ 57. Lezet hen devoa he ziskibien e boc'h dor ar Jardin Olivez. ●97. Eun deiz m'edo enn eunn iliz, e klevas ar vouez-ma : «It betek boc'h ann or : eno e kavoc'h an den a glaskit».

  • boc'h-kamm
    boc'h-kamm

    f. (agriculture) Courbe de charrue.

    (1752) PEll 71. Boc'h-cam, Partie d'une charruë.

    (1876) TDE.BF 59a. Boc'h-kamm, s. m., tr. «Certaine partie de la charrue dont j'ignore le nom en français.» ●(1895) RUSq.BF 27a. Boc'h-kamm, sm., tr. «Courbe de charrue.»

    (1927) GERI.Ern 55. boc'h-kamm, tr. «courbe de charrue.»

  • boc'h-ruz / boc'hruzig / boc'hig-ruz
    boc'h-ruz / boc'hruzig / boc'hig-ruz

    f./m. (ornithologie) Rouge-gorge Erithacus rubecula.

    (1633) Nom 41a. Rubellio, rubecula, filuia : gorge rouge, rubeline : boch-ruz, boch-ruzicq.

    (1659) SCger 63a. gorge rouge, tr. «boch ruz.» ●133a. boc'h ruz, tr. «gorge rouge.» ●(1732) GReg 463a. Gorge-rouge, oiseau, tr. «boh-ruz. p. bohruzed. bohicq-ruz. p. bohruzigued, bohedigou ruz. Van[netois] boruïcq. p. boruïgued.» ●(1752) PEll 71. Boc'h-ruz, Petit oiseau, dit communément en François Gorge-rouge.

    (1904) DBFV 27a. borùig, s. pl. ed, tr. «rouge-gorge (Gr.).» ●(1907) VBFV.bf 77a. bohig-ru, m., tr. «rouge-gorge.» ●(1911) SKRS II 57. Diviz divarben boc'h ruzik ar C'halvar (…) Rouge-gorge. E Kerne, peurliessa, e reer anezhan boruik ; hag e Treger, e vez lavaret richoden. Leoniz, e meur a garter, a lavar : ar boc'h ruz, pe ar boc'h ruzik hag e karteriou all : ar voc'h ruz. ●(1916) KZVr 184 - 10/09/16. Boc'hruz, pluriel –ed ; boc'hruzig (Léon), boc'hruig (Cornouaille), pluriel –ed : boc'hig-ru, tr. «rouge-gorge.» ●(1931) FHAB Kerzu 475. Den ne sello ouzin-me ken rouz ha ken dilufr eo va fluñv e keñver re va c’henderv ar boc’h-ruzig ha zoken e-keñver re ar beufig a zo liou an tan war e vruched, re ar pabor ha re an tignouz glas.

  • boc'h-sivienn
    boc'h-sivienn

    f. (ichtyonymie) =

    (1876) TDE.BF 59a. Boc'h sivienn, s. f., tr. «A la lettre, joue de fraise. Poisson ayant quelque rapport avec la dorade ; il a une partie de la tête de la couleur lie de vin ou de fraise.»

  • boc'had
    boc'had

    f. –où

    (1) Gifle, soufflet.

    (c.1500) Cb 19a. auenat / alias bochat. g. buffe. ●(1612) Cnf 17a. hac à ro bochadou. ●(1633) Nom 24a. Pugnus, colaphus, alapa : soufflet, buffe, iouée : bochat, coüellat, gauedat, iauedat.

    (1659) SCger 112b. souflet, tr. «boc'hat.» ●132b. boc'hat, tr. «souflet.» ●(1688) MD II 37. Boc'hat, crachat, an affronchou grïez. ●(1732) GReg 879a. Souffet, coup dela main étenduë sur la joüe, tr. «boc'had. p. boc'hadou.» ●(1752) PEll 71. Bochat (lire : Boc'hat). Sing. Boc'haden, Soufflet, coup du dessus de la main.

    (1927) GERI.Ern 55. boc'had f., tr. «soufflet.»

    (2) Reiñ, distagañ ur voc'had da ub. : donner une gifle, un soufflet à qqn.

    (1732) GReg 879a-b. Donner un souflet, tr. «Rei ur voc'had da ur re.»

    (1906) KPSA 207. lod all a zistag boc'hadou d'ezan.

  • boc'hadenn
    boc'hadenn

    f. –où Soufflet.

    (1752) PEll 71. Bochat (lire : Boc'hat). Sing. Boc'haden, Soufflet, coup du dessus de la main.

  • boc'hadennañ
    boc'hadennañ

    v. tr. d. Souffleter.

    (1732) GReg 879b. Soufleter, tr. «Boc'hadenna ur re.»

  • boc'hañ
    boc'hañ

    v. intr. Se fâcher.

    (1916) KZVr 184 - 10/09/16. Boc'han, tr. «se fâcher, Coadout.»

  • boc'han
    boc'han

    voir poc'han

  • boc'hata
    boc'hata

    v. tr. d. Souffleter.

    (c.1500) Cb 19a. buffeter. b. bochata.

    (1732) GReg 879b. Soufleter, tr. «boc'hata. pr. boc'hatet, boc'hataët

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...