Devri

Recherche 'b...' : 5779 mots trouvés

Page 58 : de blinkadell (2851) à blod-3 (2900) :
  • blinkadell
    blinkadell

    f. –où Clignement des yeux.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. un Clein d oeil, tr. «ur sel lagat, un Taul lagat, ur blingadel.» ●(1744) L'Arm 61b. Clignement, mouvement de la paupiere, tr. «Blinguadeell.. leu. f.»

    ●(1904) DBFV 25a. blingadel, f. pl. –lleu, tr. «clin d'œil, clignement.»

  • blinkal
    blinkal

    voir blinkañ

  • blinkañ / blinkiñ / blinkal
    blinkañ / blinkiñ / blinkal

    v. intr.

    (1) Cligner des yeux.

    ●(1744) L'Arm 31a. Bigler, fermer souvent un œil, tr. «Bleinguein.» ●61b. Cligner, tr. «Blinguein ou Blinguale.. pp, guétt.»

    ●(1861) JEI 308. en aigle (...) e selle doh en héaul hemb blingein.

    ●(1904) DBFV 25a. blingal, blingein, v. n., tr. «bigler, fermer un œil.» ●(1924) BILZbubr 41/946. Miaou !... a lavaras ar c'haz, en eur vlinka entreze ar c'hi.

    (2) Cligner de l'œil à qqn.

    ●(1732) GReg 173b. Cligner quelqu'un, guigner, faire signe des yeux à quelqu'un, tr. «blingueal. blingueiñ. pr. blinguet.»

    ●(1904) DBFV 25a. blingal, blingein, v. n., tr. «cligner, lorgner.»

    (3) Loucher.

    ●(1744) L'Arm 221b. Loucher, tr. «Bleinguein.»

  • blinker
    blinker

    m. –ion Celui qui cligne des yeux pour faire signe à qqn.

    ●(1732) GReg 173b. Celui qui cligne, qui guigne quelqu'un, tr. «Van[netois] blinguer. p. yon.»

    ●(1904) DBFV 25a. blingour, blignour, m. pl. –gerion, –gnerion, tr. «celui qui cligne de l'œil.»

  • blinkerezh
    blinkerezh

    m. Action de cligner des yeux.

    ●(1744) L'Arm 31a. Action de bigler, tr. «Bleinguereah.»

    ●(1904) DBFV 25a. blingereh, tr. «action de cligner.»

  • blinkiñ .1
    blinkiñ .1

    v. intr. Avancer brusquement le poignet en lançant la bille.

    ●(1927) GERI.Ern 53. blinkein V[annetais], tr. «avancer brusquement le poignet en lançant la bille.»

  • blinkiñ .2
    blinkiñ .2

    voir blinkañ

  • blioust
    blioust

    m. Écorce de l'avoine.

    ●(1752) PEll 68. Blious, tr. «Ecorce de l'avoine moulüe.»

    ●(1876) TDE.BF 57b. Bliouz, s. m., tr. «Ecorce de l'avoine moulue, d'après le Pelletier.»

    ●(1913) KZVr 30 - 28/09/13. A ploumodiern on dit : «blotoz» pour «anvoez» et «blioust» pour «uchen». ●(1927) GERI.Ern 54. blioust L[éon] m., tr. «Ecorce d'avoine.»

  • bliv
    bliv

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Prompt, vif, leste.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. C'est un bon reïoüi, tr. «un deen bliu', un deen sourch'.» ●(1732) GReg 26a. Alerte, dispos, tr. «blyou.» ●(1752) PEll 67. Bliou, adjectif, tr. «prompt. Ce mot est de l'usage commun en Basse-Cornwaille.».

    ●(1904) DBFV 25a. bliù, adj. un dén bliù, tr. «un bon réjoui (Ch. ms.).» ●(1909) BROU 207. (Eusa) Bliou, tr. «Se dit d'un homme leste à la course.» ●(1916) KZVr 157 - 05/03/16. Bliou, tr. «leste à la course, Ouessant, Dom Malgorn.» ●(1977) PBDZ 814. (Douarnenez) bliou, tr. «vif.»

    (2) par ext. Bien portant, en bonne santé.

    ●(1876) TDE.BF 57b. Bliou, adj. Ouess[ant], tr. «Sain du corps.»

    ●(1909) BROU 207. (Eusa) Bliou, tr. «Se dit d'un homme bien portant : Ar c'hrouadur hag he vam a zo bliou.» ●(1916) KZVr 157 - 05/03/16. Bliou, tr. «bien portant, Ouessant, Dom Malgorn.»

    (3) Bezañ bliv gant udb. : aimer faire qqc.

    ●(1984) ECDR 30. Dac'h ar mintin, a-raok an deiz, e klever tennoù fuzuilh, da zihunañ an dud. Tonton Reun ar Boris a oa bliv gant an dra-se : an hini en doe tennet a veze pedet da zont d'an ti. ●81. Tonton Clet Pennamen kozh a oa bliv gant an dra-se.

    II. Adv. Promptement, vivement.

    ●(1752) PEll 67. Bliou, comme adverbe, tr. «promptement. Ce mot est de l'usage commun en Basse-Cornwaille.»

    III. Bliv evel ur c'hazh-koad : voir kazh-koad.

  • blivaat
    blivaat

    v. intv. Devenir plus vif.

    ●(1961) LLMM 88/309. Blivaat a eure e sell hag e zremm a vavaas kerkent. ●(1977) PBDZ 957. (Douarnenez) blivaat, tr. «devenir plus vivant, plus agile.»

  • blivaet
    blivaet

    adj. Qui est devenu plus vif.

    ●(1977) PBDZ 814. (Douarnenez) blivaet, tr. «qui a gagné en vivacité.»

  • blizenn / blizienn
    blizenn / blizienn

    m.

    (1) An.

    ●(897) MSvbr IV f° 75b, main A (DGVB 86a). is petguar blidan iu em, tr. « est (de) quatre années qu’il est lui ».

    ●(14--) N 13. Da tregont blizien, ma entent, tr. « Ecoute-moi : dans trente ans » ●(1530) J 117a. Custum eu dihuy ancien / Da Pasq caffout piz, pep blizen, tr. « C’est une vieille coutume chez vous, à Pâques, chaque année ». ●(1650) Nlou § 82. Pemp mil blizen certen ha tremenet, tr. « Cinq mille années certainement, et passées ». ●§ 224. Pemp mil blizien ancquen à voe, tr. « Il y eut cinq mille années d’angoisse ».

    (2) En deiz-mañ penn-blizenn : d'ici en un an.

    ●(1659) SCger 70b. de ce iour en vn an, tr. «an deiz man penlian, penlizen.» ●(1732) GReg 67a. Aujourd'hui en un an, tr. «En deiz-mâ penn lizen.» ●546a. De ce jour en un an, tr. «an deiz-mañ penn-lizenn. an dez-mañ penn-lyen, ou, penn-lyan.»

    ●(1855) MAV 46. enn deiz-man penn blizen, tr. «Il y a un an aujourd'hui.»

    (3) Warc'hoazh penn-blizenn : d'ici en un an.

    ●(1732) GReg 262b. Demain en un an, tr. «varc'hoas penn-lizenn. warc'hoaz penn-blizenn.»

  • blizidigezh
    blizidigezh

    f. Goût esthétique, raffinement, délicatesse de goût.

    ●(1964) BAHE 40/58. ne ziskouez ket ar merc'hed nemeur a vlizidigezh en o giz d'en em wiskañ.

  • blizidik
    blizidik

    adj. Délicat.

    ●(1931) VALL 195a. Délicat, tr. «blizidik.»

  • blizienn
    blizienn

    voir blizenn.

  • blizig
    blizig

    m. –ed Homme qui aime les mets délicats.

    ●(1732) GReg 261a. Delicat, qui a le goût delicat, friand, tr. «blisicq. p. blisigued.»

  • blizik
    blizik

    adj.

    (1) Qui aime les mets délicats.

    ●(1659) SCger 132b. blisic, tr. «delicat.» ●(1732) GReg 261a. Delicat, qui a le goût delicat, friand, tr. «blisicq. (...) tud blisicq.» ●437a. Friand, friande, qui aime les morceaux délicats & bien assaisonnez, tr. «blisicq.»

    ●(1927) GERI.Ern 54. blizik adj., tr. «Délicat, difficile.»

    (2) De faible constitution.

    ●(1872) ROU 85. Blizig, v. d., tr. «délicat de complexion.»

    ●(1916) KZVr 157 - 05/03/16. Blizik, tr. «délicat de complexion et difficile sur le manger.» ●eun den blizik eo evel eun dimezellig eus a gear, tr. «(il est délicat comme une petite demoiselle de la ville) Milin.» ●(1927) GERI.Ern 54. blizik adj., tr. «efféminé.»

    (3) Doux.

    ●(1499) Ca 23a. Blisic. g. soeff.

  • blizikaat
    blizikaat

    v.

    (1) V. intr. Devenir friand, délicat, se raffiner.

    ●(1931) VALL 320b. devenir friand, tr. «blizikaat.»

    (2) V. tr. d. Rendre friand, délicat, raffiner.

    ●(1931) VALL 320b. rendre friand, tr. «blizikaat.»

  • blizin
    blizin

    adj. Appétissant.

    ●(1962) GERV 29. Frondus ha blizin ec'h en em skigne dre ar sal c'houez saourus ha c'houek ar fritozenn dluzed. ●58. blaz c'houek ha blizin ar gwella dluzed.

  • bloavezh
    bloavezh

    m. –ioù

    I.

    (1) Année.

    ●(14--) N 1909. Ouzech glan pan oz eus danuez || emeux truez an bloazuez man, tr. «J'ai pitié de vous tous, qui n'avez pas de fortune, cette année.»

    ●(1659) SCger 132b. bloazuez, tr. «année.» ●(1710) IN I 29-30. ne deus nemet un nebeut bloaveziou aba na dedoc'h quet er bed. ●235. evel ma ra ar goual amser, an tan, ar reverdi, ur bloazvez toc'her, ul laeronci, ur proces. ●(1732) GReg 161b. L'année de la chereté fut en 1662, tr. «Bloavez ar guernez a voüe er bloaz mil c'huec'h cant, daou ha try-uguent.»

    ●(1834-1840) BBZcarn I 56. nag et e blaos nag e daou, tr. «Ni pour cette année ni pour deux.» ●(1835) AMV 85. Er bloavez c'huezec cant unan. ●130. abaoue un neubeut bloaveziou. ●(1838-1866) PRO.tj 185. Abenn eun toullad bloaveziou. ●(1867) MGK 67. Dindan he veac'h keuneud hag he zamm bloavesiou. ●(1872) DJL 46. Er bloavez 1789, oe kemesket ha daoubennet tout an traou. ●(1872) ROU 78b. Deux années consécutives, tr. «bloavez ha bloavez diouz-tu.»

    ●(1904) BOBL 24 septembre 1/1a. eun nebeud blavejou zo. ●(1904) BSAB 24. er blavejo diwean euz e vue. ●(1910) MAKE 16. tri bloavez dioc'htu-dioc'htu. ●(1913) PRPR 71. Bloavez mad, kalz arc'hant ! / Eur videnn dir a merc'het koant !

    (2) Année de.

    ●(1920) FHAB Genver 194. e kouezje seiz bloavez kernez war ar vro hag a dagje seiz bloavez frouez a dlee dont en o rôk.

    (3) Ober gwall vloavezh : avorter.

    ●(1890) ARK 53. great goall vloavez dre ho faot. ●58. hag aliet hoc'h euz pe zikouret unan bennag da ober goall vloavez ?

    (4) Récolte.

    ●(1919) MVRO 16/1a. N'eus ket a vloavez hep labour.

    (5) Ur gwall vloavezh : une année néfaste.

    ●(1974) TDBP III 215. Evid ar bloaz am-eus bet ur gwall vloavez, tr. « cette année-ci j’ai eu une année néfaste »

    II. Bezañ hiroc'h he bloavezh warlene eget he bloavezh er bloaz-mañ : avoir son jupon plus long que sa jupe.

    ●(1962) TDBP II 53 (T). Hirroh eo da vloavez warlene evid da vloavez er bloaz-mañ, tr. J. Gros «ton année de l'année dernière est plus longue que ton année de cette année (= ton jupon est plus long que ta jupe et il se voit.»

  • bloavezhad
    bloavezhad

    voir bloavezhiad

  • bloavezhiad / bloavezhad
    bloavezhiad / bloavezhad

    m. –où

    I.

    (1) Année.

    ●(1876) TDE.BF 57b. On dit aussi bloavezad ou bloaveziad. Eur bloavezad labour, une année de travail, le travail d'une année. ●(1880) SAB 150. fin e eil bloaveziad prezeg.

    (2) =

    ●(1872) ROU 74a. Laissez-moi abattre autant d'arbre[s] que je pourrai en une année, tr. «Va lizt da ober ur bloavezad discar guez.

    II. spécial.

    (1) Récolte d'une année.

    ●(1867) FHB 144/313a. eur bloaveziat frouez. ●(1872) ROU 74a. Bloavezad (bloaveziad), signifie encore ce que produit une année. Toute la levée, tout ar bloavezad.

    ●(1909) BROU 207. (Eusa) eur blaesiad mad a ed. ●(1916) KZVr 157 - 05/03/16. Eur bloaveziad mat a ed, tr. «une bonne année de blé.»

    (2) Classe de soldats.

    ●(1914) KANNgwital 135/379. Evit beza e stad da erpel outho, euz ranket gelver eur bloaveziad muioc'h a dud dindan an armou.

  • bloavezhiadennoù
    bloavezhiadennoù

    plur. Certaines années.

    ●(1955) STBJ 166. Ha bloaveziadennou e kleven ma mamm o lavarout : (...). ●221. Bloaveziadennou : bloaveziou 'zo, bl. 'vez.

  • bloavezhiek
    bloavezhiek

    adj. Annuel.

    ●(1930) FHAB Du 404. Kevredigezh ar Bleun-Brug a oa he menoz kelenn ar Vretoned dre ar skol-zul ha dre ur gouel bras bloaveziek hag o lakaat da anaout gwelloc'h ha da garout muioc'h o Doue hag o Breiz.

  • bloavezhiennoù
    bloavezhiennoù

    plur. Certaines années.

    ●(1889) ISV 27-28. ha goudeze e vez eno kement a oferennou, ma vez bloavechennou pardaez araog ma vezont lavaret oll.

    ●(1974) TDBP III 215. Bloaveziou (ou bloaveziennou) a vez, tr. « certaines années »

  • bloavezhmata / blezadmatiñ
    bloavezhmata / blezadmatiñ

    v. tr. d. Souhaiter la bonne année.

    ●(1984) HBPD 219. de vléatmatein er véléan.

  • bloaz
    bloaz

    m. & adj. –ioù

    I. M.

    A.

    (1) An.

    ●(14--) N 116. A het pemdec bloaz, tr. «Durant quinze ans.» ●(1499) Ca 23a. Bloaz. g. an. ●93a. Gluizen et bloaz idem. ●(1576) Cath 5. peheny a yoa en oat a seitec bloaz, tr. «qui était dans l’âge de dix-sept ans.» ●(1580) G 198. seyz bloez, tr. «Sept années.» ●(1612) Cnf 19a. vn bloaz, vn mys, vn sizun, pé un dez. ●30b. an oat à vn bloez var vguent. ●(1647) Am (titre). Amouroustet eun den coz pêvar huguent bloaz Pehini so orguet à vez à eur plac’h jaoanc hen oad a huezecq bloaz. ●(1650) Nlou 498. pemp mil bloaz, tr. «cinq mille ans.»

    ●(1732) GReg 35b. An, l'espace de 12. mois, tr. «bloaz. p. bloazyou.» ●(1761) HBrezonec prefaç [5]. Ar Bloaz a so composet eus a Visyou, a Sizunyou hac a Zeïzyou.

    ●(1845) GBI I 476. C'hui n'ho euz bloaz nemet seitek, tr. «Vous n'avez que dix-sept ans.» ●(1845) GBI I 546. Te na 'z out bloaz nemet daouzek ! tr. «Toi qui n'as encore que douze ans !» ●(1838-1866) PRO.tj 179. Er blâ tremen. ●(1866) FHB 89/296a. ar mare-ma eus ar bloaz eo peurvuia mare an dour berr. ●(1876) TDE.BF 431. p'en devoe paket he drizel vloaz. ●(1877) BSA 162. Abaoe nao bloaz. ●(1889) CDB 234. Seiz la kiginer hen zo bet, tr. «sept ans il a été cuisinier.»

    ●(1905) BOBL 18 mars 26/1a-b. en tam en tu-all da eiz lâ so. ●(1905) BOBL 08 juillet 42/3b. En Tremargat e oa person pemp plâ zo. ●(1911) BUAZperrot 365. D'e vloaz ha tregont e oue beleget. ●389. N'oa ket a vloaz c'hoaz oant en em gavet.

    (2) Qui a un an, est âgé d'un an.

    ●(1633) Nom 11a. Puer anniculus : enfant d'vn an : crouadur bloaz.

    (3) Ar bloaz-mañ : cette année (quand on parle à son sujet).

    ●(1499) Ca 7b. An bloez man. g. cest an. ●111a. Heulene vide in an bloaz man cest tout vng. ●(1633) Nom 63a. Vinum hornum, hornotinum : vin de cette année, ou vin d'vne année : guin an bloaz man, pe guin vn bloauez.

    (4) A vloaz en bloaz : d'année en année.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 209). abloeaz an bloeaz «de an en an». ●(1499) Ca 3b. Abloez en bloez. gallice dan en an. ●(c.1500) Cb 9b. A bloaz en bloaz. g. dan en an. ●(1633) Nom 52a. Annuum : prouision d’an en an : pouruision á bloaz è bloaz.

    (5) Da vloaz : l'année prochaine.

    ●(1907) BOBL 12 octobre 159/2f. ar pez n'eo ket bet impliet er bloa-man a vezo kavet da vloa. ●(1928) BREI 62/1b. Kenavo da vlâ da bardon Gwengamp.

    (6) Evit ar bloaz : cette année.

    (7) par ext. Service militaire.

    ●(1925) CHIM 8. ar poltred en devoa tennet arôk e zervij, kent mont d'ober e vlôaz.

    B.

    (1) Er bloaz : l'an (en plt d'un événement qui s'est produit dans ce laps de temps).

    ●(1732) GReg 161b. L'année de la chereté fut en 1662, tr. «Bloavez ar guernez a voüe er bloaz mil c'huec'h cant, daou ha try-uguent.»

    ●(1923) FHAB C'hwevrer 52. Ar c'hal oant kroget da ober er bloaz 1585 a oa chomet er vann epad brezellou ar relijion. ●(1928) FHAB C'hwevrer 53. Ar porz-gwered a zo bet savet er bloaz 1730.

    (2) Ar bloaz : l'an (en plt de ce laps de temps).

    ●(18--) GBI II 182. Ar bloaz diweza anezhe, tr. «Et la dernière année des vingt-sept (ans).»

    ●(1908) FHAB Meurzh 86. Ar bloaz biseost. ●(1936) BREI 446/1b. Henvel ouz ar veulbezien a gemer ar bloaz 1789 evit ar bloavez 1.

    (3) Bloaz kazetenn : abonnement annuel à un journal.

    ●(1869) FHB 206/393a. he gazeten a gomans he bloaz d'ar c'henta a viz C'huevrer. ●(1872) ROU 72. Mon abonnement va finir, tr. «va bloaz cazetenn a zo var an echu.» ●(1884) FHB 15/114a. Ar re ho deuz paet ho bloas kazeten.

    (4) Etre an daou vloaz =

    ●(1949) KROB 18-19/7. An almanak a c'hell lavaret ar pez a gar, da c'houel-Mikael eo emañ an distag etre an daou vloaz, war ar maez.

    (5) Trentenaire.

    ●(1953) BLBR 60/8. eun 30 vloaz den.

    (6) Bezañ … bloaz : j’ai … ans.

    ●(1872) ROU 75b. J’ai 80 ans, tr. «80 vloaz oun.»

    (7) Ober … vloaz : … ans révolus.

    ●(1924) SBED 55. Ha Margoton hrei tregont vlé tuchant.

    (8) Warc'hoazh penn-bloaz : d'ici en un an.

    ●(1732) GReg 262b. Demain en un an, tr. «Varc'hoaz penn-bloaz.»

    (9) Gouel-bloaz : fête anniversaire.

    ●(1927) GERI.Ern 54. gouel-bloaz, tr. «fête anniversaire.»

    (10) An deiz-mañ penn-bloaz : de ce jour en un an.

    ●(1659) SCger 70b. de ce iour en vn an, tr. «an deiz man pen bloaz.»

    II. Épith. D'un an, qui a un an d'âge.

    ●(1633) Nom 11a. Puer anniculus : enfant d'vn an : crouadur bloaz.

    ●(1869) FHB 251/335b. kement hag eun onner vloas. ●(1889) SFA 220. eur bleiz kement hag eul leue bloaz.

    III. (argot de la Roche-Derrien) Heure.

    ●(1980) PEAS 58. Bla, eur.

    IV.

    (1) Bezañ eus fin ar bloaz : ne pas être malin.

    ●(1973) BRUD 43-44/33 (L) *Naig Rozmor. Mad, anad eo on euz a fin ar bloaz, rag n'em-oa ket komprenet ar pez a ree dezo beza ken seder nemed p'o-doa lipet ar rezinenn ziweza euz va zammig gwinienn.

    (2) Marc'had nav bloaz : voir marc'had.

  • bloaz-pad
    bloaz-pad

    m. Pendant un an.

    ●(1931) VALL 24a. pendant un an, tr. «bloaz-pad.»

  • bloazadenn
    bloazadenn

    voir bezadenn

  • bloazañ
    bloazañ

    v. tr. d. Dater (de l'année).

    ●(1927) GERI.Ern 94. bloaza, tr. «dater (de l'année).»

  • bloaziad .1
    bloaziad .1

    m. –où Espace ou produit d'un an.

    ●(1927) GERI.Ern 54. bloa(z)iad m. –ou, tr. «espace ou produit d'un an.»

  • bloaziad .2
    bloaziad .2

    m. bloazidi Celui qui a un an.

    ●(1732) GReg 35b. Qui est d'un an, tr. «Ur bloazyad, Bloazidy.»

    ●(1927) GERI.Ern 54. bloa(z)iad m. –zidi, tr. «celui qui a un an.»

  • bloaziadañ
    bloaziadañ

    v. tr. d. Dater de l'année, millésimer.

    ●(1931) VALL 181a. Dater de l'année, tr. «bloaziada.»

  • bloaziadenn
    bloaziadenn

    voir blezadenn

  • bloaziadik
    bloaziadik

    adj. = (?) (Officiant) qui célèbre une messe annuelle (?).

    ●(c.1500) Cb 27a. [bloaz] Jtem annulus / a / um. g. annuelier. b. bloaziatdic.

  • bloaziadur
    bloaziadur

    m. –ioù

    (1) Annuaire.

    ●(1931) VALL 27a. Annuaire, tr. «bloaziadur m.»

    (2) Millésime.

    ●(1931) VALL 469a. Millésime, tr. «bloaziadur m.»

  • bloaziañ
    bloaziañ

    v.

    I. V. intr.

    (1) (agriculture) Chom da vloaziañ : rester plus d'un an en terre.

    ●(1962) TDBP II 53. N'it ket da hada traou er park-se da chom da vloazia, n'allez pas faire de semis dans ce champ-là pour les y laisser plus d'un an (et perdre ainsi leur valeur.»

    (2) [en apposition à l'inf.] Annuel.

    ●(1793) DEcret, 17 pluvios an eil bloas. (Nul français ne touchera) guiryou feodalh na cargou bloazya a sugidiguez. (d'après HYZH 48-49/48).

    II. V. tr. d. Dater de l'année, millésimer.

    ●(1931) VALL 181a. Dater de l'année, tr. «bloazia.»

  • bloaziat
    bloaziat

    adj. (Animal) qui a un an.

    ●(1867) FHB 120/124. e kemerot eur menn-gaor, gant ma vezo evel eghile, dinam, par, ha bloasiad. ●(1876) TDE.BF 57b. Bloasiad, adj., tr. «Agé d'un an.»

  • bloaziek
    bloaziek

    adj. Annuel.

    ●(1847) FVR 63. da baea eul leve bloaziek d'ar veleien.

    ●(1909) BOBL 10 juillet 237/2e. o gouel bloaziek. ●(1922) LZBt Mezheven 17. daoust d'e oad bras e ra bepred e droïou blaïek. ●(1927) GERI.Ern 54. bloa(z)iek adj., tr. «annuel.»

  • bloc'h .1
    bloc'h .1

    voir blouc'h

  • bloc'h .2
    bloc'h .2

    adv.

    (1) Rondement.

    ●(1867) BBZ III 357. Ma imp d'ei bloc'h ma dous ha me, tr. «que nous y allions rondement ma belle et moi !»

    (2) Complètement, entièrement, tout à fait.

    ●(c.1718) G 95 / 154 - H 155 / 191 - I/J 191 / 271 - K 271 - L 272/325 - M 325/422) (N 1/31 - O 32/70 - P 71/219 - Q 220/242 - R 242/426) (S 1/138 - T 149/251 - U/V/W 252/343 - Y 343/344 - Z 344/345)">CHal.ms i. Il a consumé tous ses biens, tr. «dismantet endes bloh e zanné.» ●(c.1718) G 95 / 154 - H 155 / 191 - I/J 191 / 271 - K 271 - L 272/325 - M 325/422) (N 1/31 - O 32/70 - P 71/219 - Q 220/242 - R 242/426) (S 1/138 - T 149/251 - U/V/W 252/343 - Y 343/344 - Z 344/345)">CHal.ms iv. mon habit est tout uieus, tr. «uset é bloh me habit.» ●(1732) GReg 202a. Vôtre ptisane est consumée, elle est plusque faite, tr. «Van[netois] coahet ëu bloh hou tisan.» ●(1744) L'Arm 386a. Tout, te, tr. «Bloh.» ●(1745) BT 338. bloh é veint massacrétt, tr. «tous seront massacrés.» ●(1787) BI 13. n'en dè quet bloh é-dalh guenemb. ●(1787) PT 1. Hac a pe vou en dut bloh ag en tu guetou. ●22. ivet é bloh.

    ●(1829) CNG 139. Queméret poén d'hi desquein bloh. ●(1867) BBZ III 438. Kemeret poan d'he zeski bloc'h, tr. «Mettez bien votre peine de le retenir.» ●(1890) MOA 70. Tout nu, tr. «noaz-bloc'h T[régor].»

    ●(1904) DBFV 25a. bloh, adv., tr. «tout, tout à fait.» ●(1912) BUEV 94. ne oé ket hoah marù blohig. ●(1927) GERI.Ern 54. bloc'h adj. et adv., tr. «tout, tout à fait.»

    (3) Tous.

    ●(1580) G 601. dan parfont dydan an mor hont blouch, tr. «dans l'abîme sous la mer là-bas, tous.»

    ●(1659) SCger 119b. tous, tr. «bloc'h.» ●(1745) BT 55-56. Quement Map zou gannétt / A oudé seih vlai sou, bloh é veint massacrétt, tr. «Tout garçon né / depuis sept ans, tous seront massacrés.»

    ●(1844) DMB 91. Mem bugalé, cheleuet bloh / Er péh a yan de larèt d'oh.

    (4) En e roched bloc'h : en corps de chemise.

    ●(1857) HTB 113. Warlerc'h kement-ze oll en em gaviz em rochet bloc'h. ●(1890) MOA 166b. En corps de chemise, tr. «enn he roched bloc'h. (T[regor]).»

    (5) [au dimin.] Presque.

    ●(1878) BAY 20. blohik, tr. «presque tout.»

    ●(1927) GERI.Ern 54. bloc'hik V[annetais] adj. et adv., tr. «presque tout.» ●(1944) DIHU 392/63. disohein e hran blohik get me aferieu.

    (6) Bloc'h en holl : tout en gros.

    ●(1904) DBFV 25a. bloh én ol, tr. «tout en gros.»

  • bloc'h .3
    bloc'h .3

    m. –où

    (1) Bloc.

    ●(1927) GERI.Ern 54. bloc'h m., tr. «Bloc.» ●(1931) VALL 70a. Bloc, tr. «bloc'h m.»

    (2) Tout.

    ●(1927) GERI.Ern 54. bloc'h m., tr. «tout.»

  • bloc'haj
    bloc'haj

    m. (blason populaire) Dialecte breton du pays de Vannes.

    ●(1732) GReg 118a. Le Breton de Vannes, tr. «(...) blohaich.» ●948b. Le dialecte de Vannes, tr. «(burlesquement. blohaij. à cause du mot bloh pour dire tout ; ce qui est particulier aux Vannetois.»

  • bloc'hard
    bloc'hard

    m. –ed = (?) Habitant du bourg (?).

    ●(1904) BOBL 10 décembre 12/2f. Felis An Du deuz Kalanhel, hag a zo bet, vel ouzoc'h, ken goapaet evid ar mare gant bloc'harded Kalanhel. ●(1905) BOBL 01 avril 28/3e. ar bloc'harded iaouank deuz ar bourk. ●(1905) BOBL 21 octobre 57/3a. Re vihan eo c'hoaz ar varaken evid degemer aotrone vraz Kalanhel, ha brema abaoue disul zo eun tam bec'h var ar bloc'harded.

  • bloc'hig
    bloc'hig

    m. (blason populaire). Cf. DDPB 645.

    (1) Homme du pays de Vannes.

    ●(1732) GReg 948b. Qui est de Vannes. Burlesquement, tr. «Blohig. p. blohigued.»

    ●(1925) BILZ 182. Ar re all a zo Bloc'higed pe C'hallaoued.

    (2) Dialecte vannetais.

    ●(1927) FHAB Gouere 147. o komz bloc'hig Gwened da vihanan, ma ne gomzent ket e brezoneg mat.

  • bloc'hiz
    bloc'hiz

    pl. (blason populaire)

    ●(1844) FOB 162. ...dans ce dialecte confus de Vannes auquel les Léonards ont donné le nom bizarre, mais significatif, de "langage en bloc" ●note de Souvestre : "Bloc'his, de bloc'h, qui signifie 'tout'."

  • blochad
    blochad

    m. –où Touffe (d'herbes).

    ●(1939) SAV 15/9. eus a douez eur blochad raden.

  • blod .1
    blod .1

    adj.

    (1) Attr./Épith. Solide, calé, stable.

    ●(1876) TDE.BF 58a. Blod, adj., tr. «Solide, bien assujetti.» ●(1890) MOA 125b. Bien assujetti, tr. «stabil, – blod, – postet-mad, – ferm.»

    (2) Adv. Solidement.

    ●(1876) TDE.BF 58a. Blod, adv., tr. «solidement.»

  • blod .2
    blod .2

    coll. (ichtyonimie) Tous petits poissons.

    ●(1952) LLMM 31/57. (Douarnenez) Blod, blodaj a-s. glizigoù bihan-tre. ●(1976) HYZH 108/29. (Douarnenez) glizigoù bihen (ha nign lavere deuzouto blot). ●85. blot : pesked bihan-tre, re vihan da vezañ debret gant an dud. ●(1977) PBDZ 97. (Douarnenez) blod, tr. «petits poissons.»

  • blod .3
    blod .3

    m. –où

    (1) Marchepied.

    ●(1499) Ca 23a. Blot. g. bloquel marchepie. ●(c.1500) Cb 27a. Bloc. g. bloquel / marchepie. ●(1521) Cc [bloc]. Bloc. g. bloquel / marchepie.

    (2) Cale pour caler.

    ●(1883) MIL 10. an taoliou-mean diazeet var blodou maen ive.

    ●(1915) KZVr 141 - 14/11/15. Blod, masc., pluriel blojo, tr. «cale, objet qui sert à caler, tenir en équilibre un meuble, etc. Tréguier, Goelo.» ●Koad bloed, tr. «bois qui peut servir à cet usage.» ●(1916) KZVr 158 - 12/03/16. Blod, masculin, Léon, Tréguier, Goelo, pluriel blojo en Haut-Tréguier, tr. «cale, pièce de bois servant à mettre d'aplomb un objet mal équilibré.» ●koad blod, tr. «bois de rebut, Even. ●(1927) GERI.Ern 54. blod m., tr. «Morceau de bois pour caler.» ●(1931) VALL 438b. blod, tr. «morceau de bois pour caler T[régor].»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...