Devri

Recherche 'b...' : 5779 mots trouvés

Page 58 : de blinkadell (2851) à blod-3 (2900) :
  • blinkadell
    blinkadell

    f. –où Clignement des yeux.

    (c.1718) CHal.ms iii. un Clein d oeil, tr. «ur sel lagat, un Taul lagat, ur blingadel.» ●(1744) L'Arm 61b. Clignement, mouvement de la paupiere, tr. «Blinguadeell.. leu. f.»

    (1904) DBFV 25a. blingadel, f. pl. –lleu, tr. «clin d'œil, clignement.»

  • blinkal
    blinkal

    voir blinkañ

  • blinkañ / blinkiñ / blinkal
    blinkañ / blinkiñ / blinkal

    v. intr.

    (1) Cligner des yeux.

    (1744) L'Arm 31a. Bigler, fermer souvent un œil, tr. «Bleinguein.» ●61b. Cligner, tr. «Blinguein ou Blinguale.. pp, guétt

    (1861) JEI 308. en aigle (...) e selle doh en héaul hemb blingein.

    (1904) DBFV 25a. blingal, blingein, v. n., tr. «bigler, fermer un œil.» ●(1924) BILZbubr 41/946. Miaou !... a lavaras ar c'haz, en eur vlinka entreze ar c'hi.

    (2) Cligner de l'œil à qqn.

    (1732) GReg 173b. Cligner quelqu'un, guigner, faire signe des yeux à quelqu'un, tr. «blingueal. blingueiñ. pr. blinguet

    (1904) DBFV 25a. blingal, blingein, v. n., tr. «cligner, lorgner.»

    (3) Loucher.

    (1744) L'Arm 221b. Loucher, tr. «Bleinguein

  • blinker
    blinker

    m. –ion Celui qui cligne des yeux pour faire signe à qqn.

    (1732) GReg 173b. Celui qui cligne, qui guigne quelqu'un, tr. «Van[netois] blinguer. p. yon

    (1904) DBFV 25a. blingour, blignour, m. pl. –gerion, –gnerion, tr. «celui qui cligne de l'œil.»

  • blinkerezh
    blinkerezh

    m. Action de cligner des yeux.

    (1744) L'Arm 31a. Action de bigler, tr. «Bleinguereah

    (1904) DBFV 25a. blingereh, tr. «action de cligner.»

  • blinkiñ .1
    blinkiñ .1

    v. intr. Avancer brusquement le poignet en lançant la bille.

    (1927) GERI.Ern 53. blinkein V[annetais], tr. «avancer brusquement le poignet en lançant la bille.»

  • blinkiñ .2
    blinkiñ .2

    voir blinkañ

  • blioust
    blioust

    m. Écorce de l'avoine.

    (1752) PEll 68. Blious, tr. «Ecorce de l'avoine moulüe.»

    (1876) TDE.BF 57b. Bliouz, s. m., tr. «Ecorce de l'avoine moulue, d'après le Pelletier.»

    (1913) KZVr 30 - 28/09/13. A ploumodiern on dit : «blotoz» pour «anvoez» et «blioust» pour «uchen». ●(1927) GERI.Ern 54. blioust L[éon] m., tr. «Ecorce d'avoine.»

  • bliv
    bliv

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Prompt, vif, leste.

    (c.1718) CHal.ms iii. C'est un bon reïoüi, tr. «un deen bliu', un deen sourch'.» ●(1732) GReg 26a. Alerte, dispos, tr. «blyou.» ●(1752) PEll 67. Bliou, adjectif, tr. «prompt. Ce mot est de l'usage commun en Basse-Cornwaille.».

    (1904) DBFV 25a. bliù, adj. un dén bliù, tr. «un bon réjoui (Ch. ms.).» ●(1909) BROU 207. (Eusa) Bliou, tr. «Se dit d'un homme leste à la course.» ●(1916) KZVr 157 - 05/03/16. Bliou, tr. «leste à la course, Ouessant, Dom Malgorn.» ●(1977) PBDZ 814. (Douarnenez) bliou, tr. «vif.»

    (2) par ext. Bien portant, en bonne santé.

    (1876) TDE.BF 57b. Bliou, adj. Ouess[ant], tr. «Sain du corps.»

    (1909) BROU 207. (Eusa) Bliou, tr. «Se dit d'un homme bien portant : Ar c'hrouadur hag he vam a zo bliou.» ●(1916) KZVr 157 - 05/03/16. Bliou, tr. «bien portant, Ouessant, Dom Malgorn.»

    (3) Bezañ bliv gant udb. : aimer faire qqc.

    (1984) ECDR 30. Dac'h ar mintin, a-raok an deiz, e klever tennoù fuzuilh, da zihunañ an dud. Tonton Reun ar Boris a oa bliv gant an dra-se : an hini en doe tennet a veze pedet da zont d'an ti. ●81. Tonton Clet Pennamen kozh a oa bliv gant an dra-se.

    II. Adv. Promptement, vivement.

    (1752) PEll 67. Bliou, comme adverbe, tr. «promptement. Ce mot est de l'usage commun en Basse-Cornwaille.»

    III. Bliv evel ur c'hazh-koad : voir kazh-koad.

  • blivaat
    blivaat

    v. intv. Devenir plus vif.

    (1961) LLMM 88/309. Blivaat a eure e sell hag e zremm a vavaas kerkent. ●(1977) PBDZ 957. (Douarnenez) blivaat, tr. «devenir plus vivant, plus agile.»

  • blivaet
    blivaet

    adj. Qui est devenu plus vif.

    (1977) PBDZ 814. (Douarnenez) blivaet, tr. «qui a gagné en vivacité.»

  • blizenn / blizienn
    blizenn / blizienn

    m.

    (1) An.

    (897) MSvbr IV f° 75b, main A (DGVB 86a). is petguar blidan iu em, tr. « est (de) quatre années qu’il est lui ».

    (14--) N 13. Da tregont blizien, ma entent, tr. « Ecoute-moi : dans trente ans » ●(1530) J 117a. Custum eu dihuy ancien / Da Pasq caffout piz, pep blizen, tr. « C’est une vieille coutume chez vous, à Pâques, chaque année ». ●(1650) Nlou § 82. Pemp mil blizen certen ha tremenet, tr. « Cinq mille années certainement, et passées ». ●§ 224. Pemp mil blizien ancquen à voe, tr. « Il y eut cinq mille années d’angoisse ».

    (2) En deiz-mañ penn-blizenn : d'ici en un an.

    (1659) SCger 70b. de ce iour en vn an, tr. «an deiz man penlian, penlizen.» ●(1732) GReg 67a. Aujourd'hui en un an, tr. «En deiz-mâ penn lizen.» ●546a. De ce jour en un an, tr. «an deiz-mañ penn-lizenn. an dez-mañ penn-lyen, ou, penn-lyan

    (1855) MAV 46. enn deiz-man penn blizen, tr. «Il y a un an aujourd'hui.»

    (3) Warc'hoazh penn-blizenn : d'ici en un an.

    (1732) GReg 262b. Demain en un an, tr. «varc'hoas penn-lizenn. warc'hoaz penn-blizenn

  • blizidigezh
    blizidigezh

    f. Goût esthétique, raffinement, délicatesse de goût.

    (1964) BAHE 40/58. ne ziskouez ket ar merc'hed nemeur a vlizidigezh en o giz d'en em wiskañ.

  • blizidik
    blizidik

    adj. Délicat.

    (1931) VALL 195a. Délicat, tr. «blizidik

  • blizienn
    blizienn

    voir blizenn.

  • blizig
    blizig

    m. –ed Homme qui aime les mets délicats.

    (1732) GReg 261a. Delicat, qui a le goût delicat, friand, tr. «blisicq. p. blisigued

  • blizik
    blizik

    adj.

    (1) Qui aime les mets délicats.

    (1659) SCger 132b. blisic, tr. «delicat.» ●(1732) GReg 261a. Delicat, qui a le goût delicat, friand, tr. «blisicq. (...) tud blisicq.» ●437a. Friand, friande, qui aime les morceaux délicats & bien assaisonnez, tr. «blisicq

    (1927) GERI.Ern 54. blizik adj., tr. «Délicat, difficile.»

    (2) De faible constitution.

    (1872) ROU 85. Blizig, v. d., tr. «délicat de complexion.»

    (1916) KZVr 157 - 05/03/16. Blizik, tr. «délicat de complexion et difficile sur le manger.» ●eun den blizik eo evel eun dimezellig eus a gear, tr. «(il est délicat comme une petite demoiselle de la ville) Milin.» ●(1927) GERI.Ern 54. blizik adj., tr. «efféminé.»

    (3) Doux.

    (1499) Ca 23a. Blisic. g. soeff.

  • blizikaat
    blizikaat

    v.

    (1) V. intr. Devenir friand, délicat, se raffiner.

    (1931) VALL 320b. devenir friand, tr. «blizikaat

    (2) V. tr. d. Rendre friand, délicat, raffiner.

    (1931) VALL 320b. rendre friand, tr. «blizikaat

  • blizin
    blizin

    adj. Appétissant.

    (1962) GERV 29. Frondus ha blizin ec'h en em skigne dre ar sal c'houez saourus ha c'houek ar fritozenn dluzed. 58. blaz c'houek ha blizin ar gwella dluzed.

  • bloavezh
    bloavezh

    m. –ioù

    I.

    (1) Année.

    (14--) N 1909. Ouzech glan pan oz eus danuez || emeux truez an bloazuez man, tr. «J'ai pitié de vous tous, qui n'avez pas de fortune, cette année.»

    (1659) SCger 132b. bloazuez, tr. «année.» ●(1710) IN I 29-30. ne deus nemet un nebeut bloaveziou aba na dedoc'h quet er bed. ●235. evel ma ra ar goual amser, an tan, ar reverdi, ur bloazvez toc'her, ul laeronci, ur proces. ●(1732) GReg 161b. L'année de la chereté fut en 1662, tr. «Bloavez ar guernez a voüe er bloaz mil c'huec'h cant, daou ha try-uguent.»

    (1834-1840) BBZcarn I 56. nag et e blaos nag e daou, tr. «Ni pour cette année ni pour deux.» ●(1835) AMV 85. Er bloavez c'huezec cant unan. ●130. abaoue un neubeut bloaveziou. ●(1838-1866) PRO.tj 185. Abenn eun toullad bloaveziou. ●(1867) MGK 67. Dindan he veac'h keuneud hag he zamm bloavesiou. ●(1872) DJL 46. Er bloavez 1789, oe kemesket ha daoubennet tout an traou. ●(1872) ROU 78b. Deux années consécutives, tr. «bloavez ha bloavez diouz-tu.»

    (1904) BOBL 24 septembre 1/1a. eun nebeud blavejou zo. ●(1904) BSAB 24. er blavejo diwean euz e vue. ●(1910) MAKE 16. tri bloavez dioc'htu-dioc'htu. ●(1913) PRPR 71. Bloavez mad, kalz arc'hant ! / Eur videnn dir a merc'het koant !

    (2) Année de.

    (1920) FHAB Genver 194. e kouezje seiz bloavez kernez war ar vro hag a dagje seiz bloavez frouez a dlee dont en o rôk.

    (3) Ober gwall vloavezh : avorter.

    (1890) ARK 53. great goall vloavez dre ho faot. 58. hag aliet hoc'h euz pe zikouret unan bennag da ober goall vloavez ?

    (4) Récolte.

    (1919) MVRO 16/1a. N'eus ket a vloavez hep labour.

    (5) Ur gwall vloavezh : une année néfaste.

    (1974) TDBP III 215. Evid ar bloaz am-eus bet ur gwall vloavez, tr. « cette année-ci j’ai eu une année néfaste »

    II. Bezañ hiroc'h he bloavezh warlene eget he bloavezh er bloaz-mañ : avoir son jupon plus long que sa jupe.

    (1962) TDBP II 53 (T). Hirroh eo da vloavez warlene evid da vloavez er bloaz-mañ, tr. J. Gros «ton année de l'année dernière est plus longue que ton année de cette année (= ton jupon est plus long que ta jupe et il se voit.»

  • bloavezhad
    bloavezhad

    voir bloavezhiad

  • bloavezhiad / bloavezhad
    bloavezhiad / bloavezhad

    m. –où

    I.

    (1) Année.

    (1876) TDE.BF 57b. On dit aussi bloavezad ou bloaveziad. Eur bloavezad labour, une année de travail, le travail d'une année. ●(1880) SAB 150. fin e eil bloaveziad prezeg.

    (2) =

    (1872) ROU 74a. Laissez-moi abattre autant d'arbre[s] que je pourrai en une année, tr. «Va lizt da ober ur bloavezad discar guez.

    II. spécial.

    (1) Récolte d'une année.

    (1867) FHB 144/313a. eur bloaveziat frouez. ●(1872) ROU 74a. Bloavezad (bloaveziad), signifie encore ce que produit une année. Toute la levée, tout ar bloavezad.

    (1909) BROU 207. (Eusa) eur blaesiad mad a ed. ●(1916) KZVr 157 - 05/03/16. Eur bloaveziad mat a ed, tr. «une bonne année de blé.»

    (2) Classe de soldats.

    (1914) KANNgwital 135/379. Evit beza e stad da erpel outho, euz ranket gelver eur bloaveziad muioc'h a dud dindan an armou.

  • bloavezhiadennoù
    bloavezhiadennoù

    plur. Certaines années.

    (1955) STBJ 166. Ha bloaveziadennou e kleven ma mamm o lavarout : (...). ●221. Bloaveziadennou : bloaveziou 'zo, bl. 'vez.

  • bloavezhiek
    bloavezhiek

    adj. Annuel.

    (1930) FHAB Du 404. Kevredigezh ar Bleun-Brug a oa he menoz kelenn ar Vretoned dre ar skol-zul ha dre ur gouel bras bloaveziek hag o lakaat da anaout gwelloc'h ha da garout muioc'h o Doue hag o Breiz.

  • bloavezhiennoù
    bloavezhiennoù

    plur. Certaines années.

    (1889) ISV 27-28. ha goudeze e vez eno kement a oferennou, ma vez bloavechennou pardaez araog ma vezont lavaret oll.

    (1974) TDBP III 215. Bloaveziou (ou bloaveziennou) a vez, tr. « certaines années »

  • bloavezhmata / blezadmatiñ
    bloavezhmata / blezadmatiñ

    v. tr. d. Souhaiter la bonne année.

    (1984) HBPD 219. de vléatmatein er véléan.

  • bloaz
    bloaz

    m. & adj. –ioù

    I. M.

    A.

    (1) An.

    (14--) N 116. A het pemdec bloaz, tr. «Durant quinze ans.» ●(1499) Ca 23a. Bloaz. g. an. ●93a. Gluizen et bloaz idem. ●(1576) Cath 5. peheny a yoa en oat a seitec bloaz, tr. «qui était dans l’âge de dix-sept ans.» ●(1580) G 198. seyz bloez, tr. «Sept années.» ●(1612) Cnf 19a. vn bloaz, vn mys, vn sizun, pé un dez. ●30b. an oat à vn bloez var vguent. ●(1647) Am (titre). Amouroustet eun den coz pêvar huguent bloaz Pehini so orguet à vez à eur plac’h jaoanc hen oad a huezecq bloaz. ●(1650) Nlou 498. pemp mil bloaz, tr. «cinq mille ans.»

    (1732) GReg 35b. An, l'espace de 12. mois, tr. «bloaz. p. bloazyou.» ●(1761) HBrezonec prefaç [5]. Ar Bloaz a so composet eus a Visyou, a Sizunyou hac a Zeïzyou.

    (1845) GBI I 476. C'hui n'ho euz bloaz nemet seitek, tr. «Vous n'avez que dix-sept ans.» ●(1845) GBI I 546. Te na 'z out bloaz nemet daouzek ! tr. «Toi qui n'as encore que douze ans !» ●(1838-1866) PRO.tj 179. Er blâ tremen. ●(1866) FHB 89/296a. ar mare-ma eus ar bloaz eo peurvuia mare an dour berr. ●(1876) TDE.BF 431. p'en devoe paket he drizel vloaz. ●(1877) BSA 162. Abaoe nao bloaz. ●(1889) CDB 234. Seiz la kiginer hen zo bet, tr. «sept ans il a été cuisinier.»

    (1905) BOBL 18 mars 26/1a-b. en tam en tu-all da eiz so. ●(1905) BOBL 08 juillet 42/3b. En Tremargat e oa person pemp plâ zo. ●(1911) BUAZperrot 365. D'e vloaz ha tregont e oue beleget. ●389. N'oa ket a vloaz c'hoaz oant en em gavet.

    (2) Qui a un an, est âgé d'un an.

    (1633) Nom 11a. Puer anniculus : enfant d'vn an : crouadur bloaz.

    (3) Ar bloaz-mañ : cette année (quand on parle à son sujet).

    (1499) Ca 7b. An bloez man. g. cest an. ●111a. Heulene vide in an bloaz man cest tout vng. ●(1633) Nom 63a. Vinum hornum, hornotinum : vin de cette année, ou vin d'vne année : guin an bloaz man, pe guin vn bloauez.

    (4) A vloaz en bloaz : d'année en année.

    (1464) Cms (d’après GMB 209). abloeaz an bloeaz «de an en an». ●(1499) Ca 3b. Abloez en bloez. gallice dan en an. ●(c.1500) Cb 9b. A bloaz en bloaz. g. dan en an. ●(1633) Nom 52a. Annuum : prouision d’an en an : pouruision á bloaz è bloaz.

    (5) Da vloaz : l'année prochaine.

    (1907) BOBL 12 octobre 159/2f. ar pez n'eo ket bet impliet er bloa-man a vezo kavet da vloa. ●(1928) BREI 62/1b. Kenavo da vlâ da bardon Gwengamp.

    (6) Evit ar bloaz : cette année.

    (7) par ext. Service militaire.

    (1925) CHIM 8. ar poltred en devoa tennet arôk e zervij, kent mont d'ober e vlôaz.

    B.

    (1) Er bloaz : l'an (en plt d'un événement qui s'est produit dans ce laps de temps).

    (1732) GReg 161b. L'année de la chereté fut en 1662, tr. «Bloavez ar guernez a voüe er bloaz mil c'huec'h cant, daou ha try-uguent.»

    (1923) FHAB C'hwevrer 52. Ar c'hal oant kroget da ober er bloaz 1585 a oa chomet er vann epad brezellou ar relijion. ●(1928) FHAB C'hwevrer 53. Ar porz-gwered a zo bet savet er bloaz 1730.

    (2) Ar bloaz : l'an (en plt de ce laps de temps).

    (18--) GBI II 182. Ar bloaz diweza anezhe, tr. «Et la dernière année des vingt-sept (ans).»

    (1908) FHAB Meurzh 86. Ar bloaz biseost. ●(1936) BREI 446/1b. Henvel ouz ar veulbezien a gemer ar bloaz 1789 evit ar bloavez 1.

    (3) Bloaz kazetenn : abonnement annuel à un journal.

    (1869) FHB 206/393a. he gazeten a gomans he bloaz d'ar c'henta a viz C'huevrer. ●(1872) ROU 72. Mon abonnement va finir, tr. «va bloaz cazetenn a zo var an echu.» ●(1884) FHB 15/114a. Ar re ho deuz paet ho bloas kazeten.

    (4) Etre an daou vloaz =

    (1949) KROB 18-19/7. An almanak a c'hell lavaret ar pez a gar, da c'houel-Mikael eo emañ an distag etre an daou vloaz, war ar maez.

    (5) Trentenaire.

    (1953) BLBR 60/8. eun 30 vloaz den.

    (6) Bezañ … bloaz : j’ai … ans.

    (1872) ROU 75b. J’ai 80 ans, tr. «80 vloaz oun.»

    (7) Ober … vloaz : … ans révolus.

    (1924) SBED 55. Ha Margoton hrei tregont vlé tuchant.

    (8) Warc'hoazh penn-bloaz : d'ici en un an.

    (1732) GReg 262b. Demain en un an, tr. «Varc'hoaz penn-bloaz

    (9) Gouel-bloaz : fête anniversaire.

    (1927) GERI.Ern 54. gouel-bloaz, tr. «fête anniversaire.»

    (10) An deiz-mañ penn-bloaz : de ce jour en un an.

    (1659) SCger 70b. de ce iour en vn an, tr. «an deiz man pen bloaz

    II. Épith. D'un an, qui a un an d'âge.

    (1633) Nom 11a. Puer anniculus : enfant d'vn an : crouadur bloaz.

    (1869) FHB 251/335b. kement hag eun onner vloas. ●(1889) SFA 220. eur bleiz kement hag eul leue bloaz.

    III. (argot de la Roche-Derrien) Heure.

    (1980) PEAS 58. Bla, eur.

    IV.

    (1) Bezañ eus fin ar bloaz : ne pas être malin.

    (1973) BRUD 43-44/33 (L) *Naig Rozmor. Mad, anad eo on euz a fin ar bloaz, rag n'em-oa ket komprenet ar pez a ree dezo beza ken seder nemed p'o-doa lipet ar rezinenn ziweza euz va zammig gwinienn.

    (2) Marc'had nav bloaz : voir marc'had.

  • bloaz-pad
    bloaz-pad

    m. Pendant un an.

    (1931) VALL 24a. pendant un an, tr. «bloaz-pad

  • bloazadenn
    bloazadenn

    voir bezadenn

  • bloazañ
    bloazañ

    v. tr. d. Dater (de l'année).

    (1927) GERI.Ern 94. bloaza, tr. «dater (de l'année).»

  • bloaziad .1
    bloaziad .1

    m. –où Espace ou produit d'un an.

    (1927) GERI.Ern 54. bloa(z)iad m. –ou, tr. «espace ou produit d'un an.»

  • bloaziad .2
    bloaziad .2

    m. bloazidi Celui qui a un an.

    (1732) GReg 35b. Qui est d'un an, tr. «Ur bloazyad, Bloazidy

    (1927) GERI.Ern 54. bloa(z)iad m. –zidi, tr. «celui qui a un an.»

  • bloaziadañ
    bloaziadañ

    v. tr. d. Dater de l'année, millésimer.

    (1931) VALL 181a. Dater de l'année, tr. «bloaziada

  • bloaziadenn
    bloaziadenn

    voir blezadenn

  • bloaziadik
    bloaziadik

    adj. = (?) (Officiant) qui célèbre une messe annuelle (?).

    (c.1500) Cb 27a. [bloaz] Jtem annulus / a / um. g. annuelier. b. bloaziatdic.

  • bloaziadur
    bloaziadur

    m. –ioù

    (1) Annuaire.

    (1931) VALL 27a. Annuaire, tr. «bloaziadur m.»

    (2) Millésime.

    (1931) VALL 469a. Millésime, tr. «bloaziadur m.»

  • bloaziañ
    bloaziañ

    v.

    I. V. intr.

    (1) (agriculture) Chom da vloaziañ : rester plus d'un an en terre.

    (1962) TDBP II 53. N'it ket da hada traou er park-se da chom da vloazia, n'allez pas faire de semis dans ce champ-là pour les y laisser plus d'un an (et perdre ainsi leur valeur.»

    (2) [en apposition à l'inf.] Annuel.

    (1793) DEcret, 17 pluvios an eil bloas. (Nul français ne touchera) guiryou feodalh na cargou bloazya a sugidiguez. (d'après HYZH 48-49/48).

    II. V. tr. d. Dater de l'année, millésimer.

    (1931) VALL 181a. Dater de l'année, tr. «bloazia

  • bloaziat
    bloaziat

    adj. (Animal) qui a un an.

    (1867) FHB 120/124. e kemerot eur menn-gaor, gant ma vezo evel eghile, dinam, par, ha bloasiad. ●(1876) TDE.BF 57b. Bloasiad, adj., tr. «Agé d'un an.»

  • bloaziek
    bloaziek

    adj. Annuel.

    (1847) FVR 63. da baea eul leve bloaziek d'ar veleien.

    (1909) BOBL 10 juillet 237/2e. o gouel bloaziek. ●(1922) LZBt Mezheven 17. daoust d'e oad bras e ra bepred e droïou blaïek. ●(1927) GERI.Ern 54. bloa(z)iek adj., tr. «annuel.»

  • bloc'h .1
    bloc'h .1

    voir blouc'h

  • bloc'h .2
    bloc'h .2

    adv.

    (1) Rondement.

    (1867) BBZ III 357. Ma imp d'ei bloc'h ma dous ha me, tr. «que nous y allions rondement ma belle et moi !»

    (2) Complètement, entièrement, tout à fait.

    (c.1718) G 95 / 154 - H 155 / 191 - I/J 191 / 271 - K 271 - L 272/325 - M 325/422) (N 1/31 - O 32/70 - P 71/219 - Q 220/242 - R 242/426) (S 1/138 - T 149/251 - U/V/W 252/343 - Y 343/344 - Z 344/345)">CHal.ms i. Il a consumé tous ses biens, tr. «dismantet endes bloh e zanné.» ●(c.1718) G 95 / 154 - H 155 / 191 - I/J 191 / 271 - K 271 - L 272/325 - M 325/422) (N 1/31 - O 32/70 - P 71/219 - Q 220/242 - R 242/426) (S 1/138 - T 149/251 - U/V/W 252/343 - Y 343/344 - Z 344/345)">CHal.ms iv. mon habit est tout uieus, tr. «uset é bloh me habit.» ●(1732) GReg 202a. Vôtre ptisane est consumée, elle est plusque faite, tr. «Van[netois] coahet ëu bloh hou tisan.» ●(1744) L'Arm 386a. Tout, te, tr. «Bloh.» ●(1745) BT 338. bloh é veint massacrétt, tr. «tous seront massacrés.» ●(1787) BI 13. n'en dè quet bloh é-dalh guenemb. ●(1787) PT 1. Hac a pe vou en dut bloh ag en tu guetou. ●22. ivet é bloh.

    (1829) CNG 139. Queméret poén d'hi desquein bloh. ●(1867) BBZ III 438. Kemeret poan d'he zeski bloc'h, tr. «Mettez bien votre peine de le retenir.» ●(1890) MOA 70. Tout nu, tr. «noaz-bloc'h T[régor].»

    (1904) DBFV 25a. bloh, adv., tr. «tout, tout à fait.» ●(1912) BUEV 94. ne oé ket hoah marù blohig. ●(1927) GERI.Ern 54. bloc'h adj. et adv., tr. «tout, tout à fait.»

    (3) Tous.

    (1580) G 601. dan parfont dydan an mor hont blouch, tr. «dans l'abîme sous la mer là-bas, tous.»

    (1659) SCger 119b. tous, tr. «bloc'h.» ●(1745) BT 55-56. Quement Map zou gannétt / A oudé seih vlai sou, bloh é veint massacrétt, tr. «Tout garçon né / depuis sept ans, tous seront massacrés.»

    (1844) DMB 91. Mem bugalé, cheleuet bloh / Er péh a yan de larèt d'oh.

    (4) En e roched bloc'h : en corps de chemise.

    (1857) HTB 113. Warlerc'h kement-ze oll en em gaviz em rochet bloc'h. ●(1890) MOA 166b. En corps de chemise, tr. «enn he roched bloc'h. (T[regor]).»

    (5) [au dimin.] Presque.

    (1878) BAY 20. blohik, tr. «presque tout.»

    (1927) GERI.Ern 54. bloc'hik V[annetais] adj. et adv., tr. «presque tout.» ●(1944) DIHU 392/63. disohein e hran blohik get me aferieu.

    (6) Bloc'h en holl : tout en gros.

    (1904) DBFV 25a. bloh én ol, tr. «tout en gros.»

  • bloc'h .3
    bloc'h .3

    m. –où

    (1) Bloc.

    (1927) GERI.Ern 54. bloc'h m., tr. «Bloc.» ●(1931) VALL 70a. Bloc, tr. «bloc'h m.»

    (2) Tout.

    (1927) GERI.Ern 54. bloc'h m., tr. «tout.»

  • bloc'haj
    bloc'haj

    m. (blason populaire) Dialecte breton du pays de Vannes.

    (1732) GReg 118a. Le Breton de Vannes, tr. «(...) blohaich.» ●948b. Le dialecte de Vannes, tr. «(burlesquement. blohaij. à cause du mot bloh pour dire tout ; ce qui est particulier aux Vannetois.»

  • bloc'hard
    bloc'hard

    m. –ed = (?) Habitant du bourg (?).

    (1904) BOBL 10 décembre 12/2f. Felis An Du deuz Kalanhel, hag a zo bet, vel ouzoc'h, ken goapaet evid ar mare gant bloc'harded Kalanhel. ●(1905) BOBL 01 avril 28/3e. ar bloc'harded iaouank deuz ar bourk. ●(1905) BOBL 21 octobre 57/3a. Re vihan eo c'hoaz ar varaken evid degemer aotrone vraz Kalanhel, ha brema abaoue disul zo eun tam bec'h var ar bloc'harded.

  • bloc'hig
    bloc'hig

    m. (blason populaire). Cf. DDPB 645.

    (1) Homme du pays de Vannes.

    (1732) GReg 948b. Qui est de Vannes. Burlesquement, tr. «Blohig. p. blohigued

    (1925) BILZ 182. Ar re all a zo Bloc'higed pe C'hallaoued.

    (2) Dialecte vannetais.

    (1927) FHAB Gouere 147. o komz bloc'hig Gwened da vihanan, ma ne gomzent ket e brezoneg mat.

  • bloc'hiz
    bloc'hiz

    pl. (blason populaire)

    (1844) FOB 162. ...dans ce dialecte confus de Vannes auquel les Léonards ont donné le nom bizarre, mais significatif, de "langage en bloc" ●note de Souvestre : "Bloc'his, de bloc'h, qui signifie 'tout'."

  • blochad
    blochad

    m. –où Touffe (d'herbes).

    (1939) SAV 15/9. eus a douez eur blochad raden.

  • blod .1
    blod .1

    adj.

    (1) Attr./Épith. Solide, calé, stable.

    (1876) TDE.BF 58a. Blod, adj., tr. «Solide, bien assujetti.» ●(1890) MOA 125b. Bien assujetti, tr. «stabil, – blod, – postet-mad, – ferm.»

    (2) Adv. Solidement.

    (1876) TDE.BF 58a. Blod, adv., tr. «solidement.»

  • blod .2
    blod .2

    coll. (ichtyonimie) Tous petits poissons.

    (1952) LLMM 31/57. (Douarnenez) Blod, blodaj a-s. glizigoù bihan-tre. ●(1976) HYZH 108/29. (Douarnenez) glizigoù bihen (ha nign lavere deuzouto blot). ●85. blot : pesked bihan-tre, re vihan da vezañ debret gant an dud. ●(1977) PBDZ 97. (Douarnenez) blod, tr. «petits poissons.»

  • blod .3
    blod .3

    m. –où

    (1) Marchepied.

    (1499) Ca 23a. Blot. g. bloquel marchepie. ●(c.1500) Cb 27a. Bloc. g. bloquel / marchepie. ●(1521) Cc [bloc]. Bloc. g. bloquel / marchepie.

    (2) Cale pour caler.

    (1883) MIL 10. an taoliou-mean diazeet var blodou maen ive.

    (1915) KZVr 141 - 14/11/15. Blod, masc., pluriel blojo, tr. «cale, objet qui sert à caler, tenir en équilibre un meuble, etc. Tréguier, Goelo.» ●Koad bloed, tr. «bois qui peut servir à cet usage.» ●(1916) KZVr 158 - 12/03/16. Blod, masculin, Léon, Tréguier, Goelo, pluriel blojo en Haut-Tréguier, tr. «cale, pièce de bois servant à mettre d'aplomb un objet mal équilibré.» ●koad blod, tr. «bois de rebut, Even. ●(1927) GERI.Ern 54. blod m., tr. «Morceau de bois pour caler.» ●(1931) VALL 438b. blod, tr. «morceau de bois pour caler T[régor].»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...