Devri

Recherche 'si...' : 452 mots trouvés

Page 6 : de sinaek (251) à sinser (300) :
  • sinaek
    sinaek

    adj. Écrit en chinois.

    ●(1936) BREI 444/2d al lennegez sinaek.

  • Sinago
    Sinago

    m. -ed Habitant de Séné.

    ●(1912) PBHV 158. Sinago boteu plat / E lak é verh de ruañnat (...). ●(1947) BRMO 79. Sinago, boteu plat, / E lak é verh de ruannat. ●(1985-1986) ADEM 83. Bez oa ur Sinago hag a oa oaet da glask koad da Vourjeall. ●115. Sinago, botoù plad, / Lak e skudell da voud bag, / E loa da voud roeñv, / Korn e roched da voud koban. (...) Ar Sinagoed a zegasse pesked dimp.

  • sinagog
    sinagog

    s. –où (religion) Synagogue.

    ●(1850) MOY 214. Cheffou ar Sinagog. ●(1868) FHB 168/100a. ebarz er sinagog. ●(1869) HTC 169. eno e kelenne an dud bep sadorn er sinagog.

    ●(1904) ARPA 116. en ho zynagogou. ●(1907) AVKA 283. deus ho synagogo.

  • sinagoga
    sinagoga

    s. (religion) Synagogue.

    ●(1732) GReg 868b. Sinagogue, assemblée, & lieu d'assemblée des Juifs pour vaquer aux Actes de Religion, tr. «Synagoga.»

  • sinagogenn
    sinagogenn

    f. –où (religion) Synagogue.

    ●(1903) MBJJ 171. Diabarz eur sinagocen (lire : sinagogen). ●174. pedi en o sinagogen.

  • Sinaiz
    Sinaiz

    pl. Chinois.

    ●(1732) GReg 166a. Les Chinois, tr. «Cinays.»

    ●(1928) BREI 58/2a. hag a lezo Chinaïz mistri en o zi. ●(1931) VALL 120b. Chinois, tr. «Sinaad pl. –naïz.»

  • sinal .1
    sinal .1

    s. –où Signal.

    ●(1831) MAI 198. Ar sinalo estlamus. ●(1869) FHB 229/156b. a velas sinalou. ●(1874) FHB 490/157b. Euz ar fregaden e respontet da bep sinal. ●(1880) SAB 208. ar zinalou esclamus a vezo da fin ar bed.

    ●(1906) KANngalon C'hwevrer 42. rei sinal ar varnedigez.

  • sinal .2
    sinal .2

    v. intr. Pleurnicher.

    ●(1931) VALL 567a. Pleurnicher, tr. «sinal V[annetais].» ●(1934) BRUS 76. Pleurnicher, tr. «sinal.» ●(1949) KROB 20/28. Ehan da zinal.

  • sinamom
    sinamom

    s. (botanique) Synamome.

    ●(1933) MMPA 49. Evel ar sinamom, ar balzam hag ar myrrh, am eus roet c'houez-vat.

  • sinañ / siniñ
    sinañ / siniñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Faire signe de.

    ●(1869) FHB 229/157b. sina dont da zicour. ●(1880) SAB 70. ur zalud evel d'an diveza Kyrie, da zina distrei ouz an auter.

    (2) Sinañ da ub. : faire signe à qqn.

    ●(1868) KMM 89. e velas ar Verc'hez o sina dezi mont d'e c'haout. ●(1872) ROU 103b. Il me fit signe, tr. «Sina a reas d'in.»

    (3) Consentir par signe.

    ●(c.1500) Cb 106a. [guingnal an noulagat] Jtem cest consentir par signe / sicomme par clorre les yeulx / dissimuler. b. sinaff guant an noulagat / autren.

    II. V. tr. d.

    A. Cligner de l'œil à qqn.

    ●(1732) GReg 173b. Cligner quelqu'un, guigner, faire signe des yeux à quelqu'un, tr. «sina ur re gand al lagad.» ●867a. Faire signe de l'œil, de la tête, de la main, tr. «Syna ur re, ou, sygna ur re gand al lagad, gand ar penn, gad an dourn.»

    B. Signer.

    ●(1659) SCger 110b. signer, tr. «signa.» ●(1732) GReg 867a. Signer, mettre son seing, tr. «Syna. pr. synet. sygna. pr. et. Van[netois] syneiñ.» ●Ils ont signé l'acte, tr. «Sygnet oz deus an acq. Synet eo an acta gandhé.»

    ●(1838) OVD 52. sinein er hontrad. ●(1878) EKG II 65. eun dervez m'oac'h bet lakeat da zina oac'h hanvet mear.

    ●(1910) ISBR 228. Finein e hras en dug d'er brezél é sinein feur er Verjér. ●(1920) AMJV 91. Sinit d'in ar paper-ma. ●(1922) EOVD 54. siñnein er marhad.

    ►absol.

    ●(1920) AMJV 91. Ar Vam a zinas.

    C. (droit)

    (1) Sinañ da ub. : léguer à qqn.

    ●(1894) BUZmornik 250. mes ann nemorant euz he zanvez a zine holl d'ar beorien. ●367. sina he holl danvez d'he niz. ●(1896) GMB 627. pet[it] tréc[orois] zinañ léguer.

    (2) Sinañ e di gant ub. : vendre sa maison en viager à qqn.

    ●(1967) BAHE 54/28. kontant e oa da reiñ dezhi ur yalc'had bep miz, gant ma sinfe gantañ e di.

    III. Sinañ e baper da ub. : voir paper.

  • sinañs .1
    sinañs .1

    s. Esquinancie.

    ●(1499) Ca 186a. Sinancc. g. esquinance cest vne maladie en la gorge.

  • sinañs .2
    sinañs .2

    s. Silence.

    ●(1783) BV 87. hac en nanou doue obseruomp ar sinans.

  • sinatur
    sinatur

    m. –ioù

    (1) Signature.

    ●(1906) KANngalon Gwengolo 216. ho hano, ho zinatur. ●(1920) AMJV 91. an holl leanezed a ioa eno, a roas ive o zinatur. ●(1920) MVRO 62/1b. sinatur an dihan-brezel (armistice). ●(1931) ALMA 63. araok rei e c’her pe eur zinatur.

    (2) (typographie) Signature.

    ●(1576) H 53. An reman diarauc, a so en commanczamant, pere n’o deueux quet a follen, hoguen signatur en lizerennou munut, tr. « These before are in the beginning, which have not a folio but a signature in small letters. »

  • sinchat
    sinchat

    [mbr synchat, vcorn sinsiat gl. tenax < *sins- (mais DEBM 380 propose issus du lat méd sacire « saisir » d’origine germanique (cf. moyen-haut all setzen « mettre quelqu'un en possession de quelque chose » TLFi sous saisir) ; le corn a aussi un verbe synsy, sensy « tenir » (NDCE 100ab)]

    Adv. Vite, promptement.

    ●(14--) Jer.ms 61. Ha lavar da Pylat / Hep tryg na guych synchat / Tyzmat hep nep atfer, tr. «Et dit à Pilate / Sans tromperie ni détour, promptement, / Vite sans aucun retard.» ●(1557) B I 41. Quae piz tizmat sinchat, hep nep atfer (variante : afier), / Do querchat glan aman tr. «Vas bien vite, sans délai et sans arrêt, pour me les chercher ici.» ●81. Meya tizmat sinchat hep trellataff, tr. « Je vais tout de suite, sans m’arrêter et sans perdre la tête » ●457. Bezet em requet fustet mat / Sinchat tizmat her dre pathet, tr. « qu’elle soit, je vous l’ordonne, bien battue, immédiatement et continuellement, tant que vous durerez » ●534. Et da querchat tizmat sinchat batant, tr. « aillent me chercher immédiatement, et sans perdre de temps » ●538. Quae diff tizmat ha bez sinchat a tro, tr. « Va vite, et fais ton tour promptement » ●(1580) G 483. An marou synchat a hast bet ho face, tr. «La mort constamment se hâte devant votre face.»

  • sindik
    sindik

    m. Syndique.

    ●(1856) VNA 16. un Maire, tr. «ur Sindic pé Mær.»

  • sindikad
    sindikad

    m. –où Syndicat.

    ●(1906) GWEN 27. ar gwenanerien o deuz ive sindikajou. ●(1907) BOBL 20 avril 134/2e. pennrener syndikat al labourerien douar. ●(1935) BREI 402/1b. eur sindikad micherel. ●(1941) ARVR 10/3a. sevel eur sindikad. ●(1976) BAHE 91/13a. met pa vennas sevel ur sindikad C.F.D.T. e voe lakaet war ar beoz.

  • sindikaliezh
    sindikaliezh

    f. Syndicalisme.

    ●(1964) BAHE 38/16. ur sindikaliezh dishual hag urzhiet.

  • sindikalour
    sindikalour

    m. –ien Syndicaliste.

    ●(1965) BAHE 44/58. Ar sindikalourion beizant.

  • sindiket
    sindiket

    adj. Syndiqué.

    ●(1907) BOBL 04 mai 136/3a. An holl baizanted syndiket.

  • Sine
    Sine

    n. de l. Séné.

    (1) Sine.

    ●(1844) DMB 54. Mæs kaëroh hoah gùélet bâgheu Siné !

    ●(1902) LZBg Mae 104. Séné. ●(1905) DIHU 2/24. Pleùigner, Langedig, Pléheneg ha Sené. ●(1905) DIHU 04/74. person Sené. ●(1985-1986) ADEM 81. hag a vehe bet ma c’hasset da Sene.

    (2) Dicton.

    ●(1912) PBHV 158. Sinago boteu plat / E lak é verh de ruañnat, / E chudel de vout bag, / E loé de vout ruan, Korn é roched de vout koban. (A.). ●(1947) BRMO 79. Sinago, boteu plat, / E lak é verh de ruannat. ●(1985-1986) ADEM 115. Sinago, botoù plad, / Lak e skudell da voud bag, / E loa da voud roeñv, / Korn e roched da voud koban.

    ●(2003) TRMOR 52. Sinago botoù plat / A laka e verc'h da roeñvat / E skudell da vezañ bag / E loa da vezañ roeñv / Korn e roched da vezañ koban.

    (3) (blasons populaires) voir botez & kaol.

  • sined
    sined

    s.

    (1) Signet à cacheter, à sceller.

    ●(1633) Nom 171b. Annulus : vn anneau : vn goualen, vn bisou, sinet.

    ●(1876) TDE.BF 566b. Sined, s. m., tr. «Cachet, sceau.»

    ●(1931) VALL 692b. Signet, tr. «sined m. pl. ou.»

    (2) [par erreur pour sened] Concile ecclésiastique.

    ●(1876) TDE.BF 566b. Sined, s. m., tr. «Cachet, sceau, et aussi concile ecclésiastique.»

  • sinema
    sinema

    m. Cinéma.

    ●(1928) LZBt Mae 108. skeudennou beo eur sinema. ●(1941) ARVR 15/6a. Abaoe miz c'houevrer ez eus eur sinema giz nevez e Moskou. ●(1941) ARVR 18/3c. ar vugale a yeas d'ar sinema.

  • sinez
    sinez

    f. –ed (ornithologie) Cygne femelle.

    ●(1931) VALL 177b. Cygne femelle, tr. «sinez.»

  • singularite
    singularite

    f. Singularité.

    ●(1499) Ca 186a. Singularite. g. idem.

  • singulier
    singulier

    adj. Singulier.

    ●(1499) Ca 186a. Singuler. g. singulier.

  • sinifi
    sinifi

    m. Sens, signification.

    ●(1557) B I 91. Disquit dezy signiffi ann lizer, tr. «apprenez-lui entièrement le sens de la lettre.»

  • sinifiañ / sinifiout
    sinifiañ / sinifiout

    v. tr. d.

    (1) Signifier, avoir pour sens.

    ●(1499) Ca 185a. Signifiaff. g. signifier. l. significo / cas / ac. ●(1530) Pm 77. Signifiaff he bezaff glan, tr. «Signifiant qu'elle était pure.»

    ●(1659) SCger 111a. signifier, tr. «signifia.» ●(1732) GReg 867a. Signifier, contenir quelque sens, tr. «Synifyout.» ●867b. Que signifie ce mot, &c., tr. «Petra synify ar guer-ze ?»

    ●(1846) DGG 18. En em incarni a sinifi quemeret corf, en em ober den. ●(1869) FHB 244/280a. E kostez Pon-'n'Abad ar ger del a zo c'hoaz e kiz, en implij evid signifiout delyou. ●(1880) SAB 46. lacaat comzou ac oberou ar beleg ouz an auter da zinifiout ar pez ne zinifiont nemeur.

    (2) =

    ●(1910) MBJL 120. eur men ôter koz (...) merket gant eur gizel, peadra d'hen signifian.

    (3) =

    ●(c.1500) Cb. g. resplendir / ou fleurir comme ceulx qui ont victoire en fait de guerre / cest noblement guerroyer / ou exposer les causes de bataille. brito. signifiaff an bresel / pe breselhat.

  • sinifiañs
    sinifiañs

    f. –où

    (1) Sens, signification (d'un mot).

    ●(1732) GReg 351a. Entente, signification, tr. «Sinifyançz.» ●Paroles à double entente, tr. «compsyou a ziou sinifyançz.» ●867a. Signification, le sens d'un mot, tr. «Synifyançz.»

    ●(1870) FHB 283/173a. ar ger lam hen deuz bet digan an dud ar ziniffians a room d'ezha ama.

    ●(1982) LIMO 12 mars. Er gir en des ohpenn ur senefians. ●(1982) LIMO 02 juillet. Pèh sinefians rein d'er gér ?

    (2) Signification (d'une action).

    ●(1530) J p. 180b-181a. Vn chapelet net a detry / [A]-rof dit en signifiancc / Ez-out souueren, tr. «je t'offre une couronne d'un éclat inaltérable, afin de montrer que tu es le roi.»

    ●(1905) BOBL 15 juillet 43/2c. Petra eo signifianz ar goueliou a ro ar C'hallaoued d'ar Saozon ?

    (3) Intersigne.

    ●(1723) CHal 152. Signifiance, tr. «Avant coureur de la Mort.» ●(1732) GReg 63a. Avant-Coureur de la mort, tr. «Van[netais] Sinifiançz.» ●(1744) L'Arm 21a. Avant-coureur, tr. «Senefiance.. ceu. m.»

    ●(1914) DIHU 106/53. kredein hoah ér « sinifianseu » !

  • sinifikasion
    sinifikasion

    f. Signification.

    ●(1499) Ca 185a. Signification. g. idem.

  • sinifiout
    sinifiout

    voir sinifiañ

  • siniñ
    siniñ

    voir seniñ

  • siñj
    siñj

    m. –ed (zoologie) Singe.

    ●(1633) Nom 34b. Simius, simia, cluna : singe : vr marmous, moumis, mouns, sing.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. C'est un uray singe, tr. «n'endes netra na Imit' na Zambriz' el ur sing'.»

    ●(1973) SKVT II 169. e-giz ur señj makaka.

  • sinkerc'h
    sinkerc'h

    coll. (botanique) Menue avoine.

    ●(1499) Ca 186a. Sinquerch. g. menue auoyne.

    ●(1876) TDE.BF 566b. Siñkerc'h, s. m. (anc[ien]), tr. «Ce mot a, je crois, le sens de menue avoine.»

  • sinkl .1
    sinkl .1

    adj. Élancé, svelte.

    ●(1872) ROU 82b. Elancé, tr. «Sincl.» ●105a. Svelte, tr. «Sincl.» ●(1890) MOA 484b. Svelte, adj., tr. « Sinkl.»

  • sinkl .2
    sinkl .2

    m. Personne svelte.

    ●(1890) MOA 232a. Une personne svelte, tr. «sinkl, m.»

  • sinkl .3
    sinkl .3

    m. [terme qui renforce les adv. interrog.] Pelec'h ar sinkl ? : où diable ?

    ●(1877) FHB (3e série) 7/56b. Peleac'h ar sincl, emaoun-me, emezhan.

  • sinklad
    sinklad

    m. –où Jaillissement.

    ●(1931) VALL 403b. Jaillissement, tr. «sinklad.»

  • sinkladur
    sinkladur

    m. –ioù Jaillissement.

    ●(1931) VALL 403b. Jaillissement, tr. «sinkladur.»

  • sinklañ
    sinklañ

    v.

    I. V. intr.

    (1) (en plt d'une source) Jaillir.

    ●(1894) BUZmornik 70. ha kerkent e sinklaz eunn eienenn grenv a zour sklear euz al leac'h m'en doa plantet he vaz.

    ●(1915) MMED 56. an eienen a ioa sinklet. ●(1925) BUAZmadeg 238. an dour burzudus a oa sinklet er Grott. ●(1928) BFSA 156. Berard a reas sinkla eun eienenn dour. ●(1931) VALL 403b. Jaillir, tr. «sinkla.»

    (2) (en plt d'étincelles) Jaillir.

    ●(1905) KANngalon Ebrel 369. Euz strad toull ho lagad e sinkle bep ar mare elvennou tan mourvoun.

    II. V. tr. d. Jeter avec force, lancer, darder.

    ●(1659) SCger 36a. darder, tr. «cincla.» ●68a. ietter, tr. «cincla.» ●137a. cincla, tr. «ietter par force.» ●(c.1718) CHal.ms i. darder, tr. «tennein, strinquein, cinclein, goanein.» ●(1732) GReg 243b. Darder, jetter de la main un trait, ou un javelot, tr. «cincqla [un dared].» ●510b. Jetter une pierre bien fort & bien loin, tr. «Cinqla ur mean.» ●560b. Lancer, jetter avec violence, tr. «cincqla. pr. cincqlet.»

    ●(1867) MGK 20. Da zinkla eeun out-hi eur mean gant he valtamm. ●(1876) TDE.BF 566b. Siñkla, v. a. C[ornouaille], tr. «Jeter, lancer.»

  • sinkler
    sinkler

    m. –ion Dardeur, homme qui lance des dards.

    ●(1732) GReg 243b. Dardeur, celui qui darde quelque trait, tr. «cincqler. p. cincqléryen.»

    ●(1914) DFBP 75b. dardeur, tr. «sinkler.»

  • sinnfeiner
    sinnfeiner

    m. –ion Membre du Sinn-Fein.

    ●(1976) LLMM 181/115. brogarourien ken aheurtet na ni, Sinnfeinerien ma 'z omp !

  • sinodal
    sinodal

    adj. Synodal.

    ●(1499) Ca 186a. Synodal. g. idem.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. feste, tr. «goüeil, goueilieu, goueil miret dihuennet, testet berzet, goüeil er sinodal.»

  • sinodok
    sinodok

    s. (linguistique) Synecdoque.

    ●(c. 1501) Donoet 3-5. oull dre nerz a sinodoche ex [s]imile, tr. « tous par force de synecdoche »

  • sinonim
    sinonim

    adj. Synonyme.

    ●(1499) Ca 186a. Sinonim g. sinonime.

  • sinori
    sinori

    s. Surnom.

    ●(1929) MKRN 29. Lopez e rer an'hon, taol-chans eur sinori, / Rak da rei leshanvou n'eus ket giz re Guiskri, tr. «C'est Lopez qu'on l'appelle, sans doute un surnom, car pour donner des sobriquets, il n'y a pas comme les gens de Guiscriff.»

  • sinour
    sinour

    m. –ion Pleurnicheur.

    ●(1931) VALL 567a. Pleurnicheur, tr. «sinour V[annetais].»

  • siñs
    siñs

    m. (zoologie) Singe.

    ●(14--) Jer.ms 232. tregont syns, tr. «trente singe.» ●(14--) Jer 458. Sins, tr. « Singe »

  • sinsakrerezh
    sinsakrerezh

    m. Action de jurer.

    ●(1909) DIHU 48/281. Get é hent ne gleué en diaul nameit sinsakrereh, mallohereh, goal bedenneu. ●(1924) DIHU 157/109. en touiadelleu hag en (lire : er) sinsakrereh. ●(1934) MAAZ 72. Bout e oè diskrap ru ar er bratel, sinsakrereh ha konz a lahereh.

  • sinsakriñ
    sinsakriñ

    v. intr. Jurer.

    ●(1744) L'Arm 210a. Jurer, proferer des execrations, tr. «Sinsacrein.» ●(1787) BI 105. hirissein ë-reer memb gùhavè é cleuet mar-à-unan é touyet, é sissacrein.

    ●(1906) HIVL 139. touiein ha sinsakrein. ●(1934) MAAZ 72. Sel mui éh arvellè el laeron, sel mui é sinsakrent, é tiskrap ar ou dornadeu eur, ha sel mui é seahè Jannig. ●(1934) BRUS 48. Blasphémer, tr. «sinsakrein.»

  • siñser
    siñser

    adj. Sincère.

    ●(1790) MG 71. hac ur glahar sincèr mem bout hou ç'offancét...

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...