Résultat de la recherche

Recherche 'tre...' : 673 mots trouvés

Page 6 : de treizhad (251) à tremailher (300) :

treizhad
treizhad
m. treizhidi Passager.
●(1931) VALL 537b. Passager, tr. «treizad pl. –zidi.»
treizhadenn
treizhadenn
f. –où Traversée.
●(1931) VALL 537b. action de passer ainsi [par eau], tr. «treizadenn f.» ●(1944) DGBD 15. Un dreizhadenn all pevar devezh.
treizhadez
treizhadez
f. –ed Passagère.
●(1939) MGGD 73. evit ober enor d'an dreizadez nevez.
treizhaj
treizhaj
m. Droit de passage.
●(1744) L'Arm 271a. Passage, (droit que l'on paye), tr. «Treihage.»
treizhañ / treizhiañ / treizhiñ
treizhañ / treizhiañ / treizhiñ
v.

I. V. tr. d.

A.

(1) Faire passer d'une rive à l'autre.

●(14--) N 73. Hac vn locman reiz don treiza, tr. «(Il faut) de plus un bon pilote pour nous faire passer.»

●(1659) SCger 175b. treiza, tr. «passer la mer.» ●(1732) GReg 700b. Passer le monde à trajet d'eau, tr. «Treiza. pr. treizet. Van[netois] treheiñ.»

●(1867) FHB 113/68a. P'edo erru ar vag var dro eur pevar gourad euz an douar, ec'h eorier. Neuze e treizer en enezen, Paul, he zaouzec beleg, unan bennag deut d'ho heul.

●(1911) BUAZperrot 120. ar roue en devoa difennet grons treizia anezan. ●437. el lestr a tlie e dreizia.

(2) Treizhañ an amzer : temporiser.

●(1732) GReg 911a. Temporiseur, qui attend le tems favorable pour l'execution de ses desseins, tr. «nep a oar treiza an amser.»

(3) Digérer.

●(1860) BAL 227. daoust me d-oa poan o treiza anezo [an evachou c'huero]. ●(1868) FHB 160/28a. o treiza ho c'hofajou er poullou, er baosiou. ●(1874) FHB 488/142b. nicun avad n'her c'havas mad, ha va mam zoken ne c'hellas ket he dreizia.

●(1905) IVLD 77. Ne doa mui a nerz da dreiza eun hosti enn he fez ! ●(1912) FHAB Genver 16. n'oa ket evit treizia na viou na bara. ●(1913) FHAB C'hwevrer 49. da dreizia boued pounner. ●(1931) VALL 218a. Digérer, tr. «treiza.»

B. sens fig.

(1) Croire, avaler (des mensonges).

●(1867) FHB 138/265a. tud diskiant avoalc'h evit treizia an oll gueier a zistagont.

(2) Amener.

●(1867) FHB 117/100a. Hanta, Perik, ha ma velfez ive eur mintinves da vab o treïscha enn da dy eun hevelep merc'h-kaër ?

II. V. tr. i. Treizhañ en tu all da : passer de l'autre côté de.

●(1913) AVIE 113. Tréhamb én tural d'el len.

III. V. intr. Treizhañ diouzh an amzer : temporiser.

●(1659) SCger 116b. temporiser, tr. «treiza dioc'h an amser.» ●(1732) GReg 911a. Temporiser, user de remises, tr. «Treiza diouc'h an amser.»
treizhenn
treizhenn
f. –ed Ivrogne.
●(1859) SAVes 46. an træsennet / Hac ive ar mezierezet. ●12. N'oc'h eus netra da lavaret / D'an dræsen pa vezo tommet.
treizher / treizhour
treizher / treizhour
m. –ion

(1) Temporiseur.

●(1732) GReg 911a. Temporiseur, qui attend le tems favorable pour l'execution de ses desseins, tr. «Treizeur. p. treizeuryen.»

(2) Passager.

●(1659) SCger 175b. treizer, tr. «passager.»

●(1903) MBJJ 30. ar vartoloded ac'h a hag a deu, an dreizerien ive.

(3) Passeur, batelier.

●(1633) Nom 203a. Sors nautica, vel traiectitia, portorium : l'argent qu'on paye au battelier : an archant á paër, dan treïzyer, da perchen an bag.

●(1659) SCger 13b. batelier, tr. «treizer.» ●(1732) GReg 699b. Passager, celui qui passe le monde à un trajet d'eau, tr. «Treizeur. p. treizeuryen. treizer. p. treizéryen. treizour. p. treizouryen. treour. p. yen. Van[netois] treihour. trehour. pp. yon.» ●(1744) L'Arm 27b. Batelier de passage, tr. «Treihour.. rion. m.» ●271a. Passager, qui donne passage par bateau, tr. «Treihourr.. herion.» ●(17--) FG II 87. e sqaff an treiser cos.

●(1841) DMB 54. Bamdé kasi me hra d’em zréhour koz / Kannein er huerz a gan kement tréhour, tr. « Presque chaque jour, je prie mon vieux batelier / De me chanter la chanson que sait chaque batelier. »

●(1921) BUFA 73. ean e bedas un tréhour d'er has én é vag d'un inizen e oé é kreiz er len. ●(1934) BRUS 270. Un passeur, tr. «un trèhour.»
treizhlec'h
treizhlec'h
m. –ioù Lieu de passage par eau.

●(1931) VALL 537b. lieu de passage par eau, tr. «treizlec'h m.»
treizhour
treizhour
voir treizher
trejeboulet
trejeboulet
adj. Bouleversé.
●(1919) DBFVsup 69b. trejeboulet (Pluvigner), part., tr. «bouleversé, qui a l'esprit troublé.»
trejoù .1
trejoù .1
plur. (en plt d'un chien) Ober trejoù : faire des joies.
●(1934) BRUS 166. Signes de joie (faire des) en parlant du chien, tr. obér trejou.» ●(1936) DIHU 304/159. ur pikol ki (...) obér trejou dohoh.
trejoù .2
trejoù .2
plur. =
●(1834) SIM 253. Dre an trejou-se eo ec'h ellit anavezout mignoniach ar-re all.
trekad
trekad
voir treitad
trekennerezh
trekennerezh
m. Tracas.
●(1927) DIHU 193/301. Meit labour er santeleh ne vé ket groeit hemb trekennereh ha diésoh é bet de Vaudé eit ne vé krédet kas é bennad da vad. ●Trekenereh = tracas.
trekiñ .1
trekiñ .1
v. tr. d. Troquer. cf. trokañ
●(1864) SMM 232. treki va buez oc'h ar vuez eternel. ●(1874) FHB 490/153b. ne felle ket dezhan he zrecli oc'h eun all. ●(1874) FHB 492/175b. da drecli eur marc'h maro oc'h unan corbezen.
●(1906) KPSA 206. treki a rafent aour oc'h keur. ●(1922) IATA 3. treki doare da veur a bennad. ●(1935) FHAB Mae 218. ne gavje den da dreki e oad ouz hini ar rouanez.
►absol.
●(1928) LEAN 16. Ne garfen ket treki.
trekiñ .2
trekiñ .2
v.
(1) Trekiñ tan : battre le briquet.
●(1919) DBFVsup 70a. trekein tan, tr. «battre le briquet.» ●(1942) VALLsup 25a. Battre le briquet, tr. «trekein tan V[annetais].»
(2) Dresser, corriger.
●(1919) DBFVsup 70a. trekein, tr. «dresser, corriger.»
trekiniñ
trekiniñ
v.
(1) Battre le briquet.
●(1919) DBFVsup 70a. trekinein, tr. «battre le briquet.» ●(1942) VALLsup 25a. Battre le briquet, tr. «trekinein V[annetais].»
(2) Frotter une alumette.
●(1919) DBFVsup 70a. trekinein, tr. «frotter une allumette.» ●(1942) VALLsup 25a. trekinein, tr. «frotter une allumette.»
trekliñ
trekliñ
v. tr. d. Troquer.
●(1876) TDE.BF 634a. Trekli, v. a. C[ornouaille], tr. «Troquer.»
trekou
trekou
m. –ioù

(1) Agitation, mouvement.

●(1744) L'Arm 9a. Agitation, tr. «Trecou. m.» ●127b. Embaras, tr. «Trecou.. uyeu.» ●(17--) TE 381. En trenoz ma hoai partiét Jesus ag en desèrh, boud e oai un trecou guet er bobl é clasq goud mèn é hoai oueit. ●(17--) VO 135. cleuein e rait a ziabarh un trecou bras guet tud é contein argant.

●(1839) BEScrom 222. en trecou ag er mor e vire n'hum gorromple quet.

●(1904) DBFV 230b. trekou, m. pl. ieu, tr. «bruit ; agitation.»

(2) Embarras.

●(17--) VO 69. raï a drecou e oai én é bèn.

●(1877) EFV 129. ean e sant én é inean un trecou doh péhani ne hel quet hum zihuen. ●144. Jésus-Chrouist (...) e voug en trecou ag hun inean.

●(1904) DBFV 230. trekou, tr. «m. pl. ieu, commotion ; embarras.»
trekou / trekouiñ
trekou / trekouiñ
v. tr. d. Agiter.
●(1744) L'Arm 9a. Agiter, tr. «Trecouein. ou Trecou.. uétt.»
●(1904) DBFV 230b. trekou et –ein, v. a., tr. «agiter.»
trekouüs
trekouüs
adj. Embarrassant.
●(1744) L'Arm 127b. Embarrassant, tr. «trecouuss.»
trelach
trelach
m. Impatience.
●(1876) TDE.BF 634a. Trelach, s. m., tr. «Impatience.»
trelachiñ
trelachiñ
v. intr. S'impatienter.
●(1876) TDE.BF 634a. Trelachi, v. n., tr. «S'impatienter ; p. trelachet.»
Trelaouenan
Trelaouenan
n. de l. Tréflaouenan.

(1) Trelaouenan.

●(1865) FHB 48/383b. vikel e Treflaouenan. ●(1878) EKG ii 4. al loden vrasa ac’hanomp a ieaz gant tud Trelaouenan d’ho ziez. ●(1878) EKG II 166. Distrei a rechomp neuze divar an hent braz evit mont da vourk Trelaouenan. ●(1890) MOA 27b. Trelaouenan.

●(1985) AMRZ 94. Eun atant e-noa prenet e Keran, e parrez Trelaouenan.

► An Dre.

●(18--) MILg 61. Etre vali Sant Hervé ha penn parrez ann dre.

(2) Dicton.

●(1855) FUB 80. Kléier Sand Iann Voug a lavar : / Keraniz ! / Keraniz ! / Laéroun holl ! Laéroun holl ! / Kléier Sant-Iann Keran a respount : / Ar pez ma zoump, é zoump ! / Ar pez ma zoump, é zoump ! ●(1878) SVE 966. Kleier Sant-Iann-Voug a lavar : / Keraniz ! Keraniz ! / Laeroun tout! Laeroun tout ! / Kleier Sant-Iann-Keran a sespount (lire: respount) : / Ar pez ma-z-omp, ez omp ! / Ar pez ma-z-omp, ez omp !

(3) [Toponymie locale]

●(1834) KKK 86. Enn eur pennadig hend diouz ar chastel ze, é kaver é kreiz eur brouskoad ar c'hoz mogeriou pittoresg euz ar chapel koz a Zant Iann a Gearhan.

●(1924) FHAB Ebrel 4/136. Er bloaz 1590, ar re unanet a rivinas Kerouzere, e Sibiril, Coatmeur e Landivisiau, Kervilin, e Treflaouenan, Carman, e Kernilis, a deuas ivez a-benn da gemeret Penhoat. Mezeven ●6/213. Gwechall goz Kervilin a oa d'an aotronez Tournemine, tud galloudus bras, ginidik eus a Vro-Saoz. ●(1985) AMRZ 94. Eun atant e-noa prenet e Keran, e parrez Trelaouenan.
trelat
trelat
m. Délire, transport.
●(1931) VALL 243b. Égarement, tr. «trelat m.» ●753a. Transport, accès, tr. «trelat m.» ●(1942) VALLsup 49b. Délire, tr. «trelat (et transport d'enthousiasme.»
trelatañ / trelatiñ
trelatañ / trelatiñ
v.
I. V. tr. d.
A.
(1) Abêtir.
●(c.1718) CHal.ms i. abestir rendre stupide, tr. «assottein, trelattein, aneualein, aneualat.»
(2) Insulter.
●(1982) PBLS 640. (Sant-Servez-Kallag) trelatiñ, tr. «insulter les gens.»
(3) Affoler.
●(1659) SCger 121b. troubler, tr. «trelati.»
●(1861) BSJ 238. en trous hag er safar e gassé er Juiffèd én dro dehou en trelaté tostig.
●(1931) VALL 13a. Affoler, tr. «trelata.» ●(1932) BRTG 101. hoariamb ha deverramb get Lanliron ; met ne drelatamb ket é Janton.
(4) Débaucher.
●(1659) SCger 40a. debaucher, tr. «trelati.»
(5) Enjôler, tromper.
●(1659) SCger 50b. engeoler, tr. «trelati.»
(6) Étourdir.
●(1659) SCger 53b. etourdir tr. «trelati.»
B.
(1) Transformer.
●(1838) OVD 85. Sant Françæs Borgia (…) e derlatté ol er chongeu en doé ér giboès é réflexioneu devot.
(2) Traduire.
●(1744) L'Arm 387a. Traduire, tr. «Terlattein énn ul langage aral.»
II. V. intr.
(1) Trelatiñ gant : devenir fou de.
●(1732) GReg 17b. Affoler d'amour, aimer passionément, tr. «trelati gand an orgued.»
(2) Se révolter.
●(1982) PBLS 640. (Sant-Servez-Kallag) trelatiñ, tr. «se révolter.»
(3) Se mettre dans une grande colère.
●(1982) PBLS 640. (Sant-Servez-Kallag) trelatiñ, tr. «se mettre dans une colère noire.»
(4) Être transporté.
●(1659) SCger 120b. transporter, tr. «trelati.» ●175b. trelati, tr. «estre transporté.»
●(1942) VALLsup 49b. Délirer, tr. «trelati (et être transporté d'enthousiasme).»
III. V. pron. réfl. En em drelatiñ : se tromper en hésitant.
●(1929) MKRN 89. p'en em drelate e-kreiz al litaniou, tr. «lorsqu'il avait des hésitations au milieu des litanies.»
trelater
trelater
m. –ion Traducteur.
●(1744) L'Arm 387a. Traducteur, tr. «Terlattour énn ul lagage aral.»
●(1939) KOLM 48. konzeu el léan, troeit dehon get un trelatour.
trelaterezh
trelaterezh
m.
(1) Traduction.
●(1744) L'Arm 387a. Traduction, tr. «Terlattereah énn ul lagage aral.»
(2) Affolement.
●(1931) VALL 13a. Affolement, tr. «trelaterez m.»
trelatet
trelatet
adj.

(1) Transporté.

●(1530) Pm 233f (Mab Den). A holl hat adam drouc ha mat / So comun saczun en vn stat / Euel en vn oat trelatet, tr. «De toute la race d’Adam, mauvais et bons, / Sont ensemble certes dans un même état, / Comme en un même âge transportés.» ●255d (Mab Den). Ez vezo ty mat relatet (lire : trelatet), tr. Herve Bihan « Il sera vite transporté »

(2) Bout trelatet e benn =

●(1939) RIBA 5. goulen e hra get en diskour a houdé pegours éh oè trelatet é ben.

(2) Qui a perdu la raison.

●(1659) SCger 55a. extravagant, tr. «trelatet.»

●(1876) TDE.BF 634a. Trelatet, adj. V[annetais], tr. «Qui a perdu la raison, toqué, défiguré, fanatique.»

●(1907) VBFV.fb 45a. fou, tr. «trelatet.» ●(1935) BREI 405/2c. ar reolennou-ze ha n'o deus na penn na lost hag a zo bet ijinet, a dra sur, gant tud trelatet pe gant tezennerien bourdus oc'h ober an eginanê gant ar skolidi.

(3) Affolé.

●(1974) THBI 183. Pa m'oa gwell oar ket o hortoz ahanon, oen tarlatet.
trelatiñ
trelatiñ
voir trelatañ
trelatus
trelatus
adj. Affolant.
●(1931) VALL 13a. Affolant, tr. «trelatus.»
Trelevenez
Trelevenez
n. de l. Tréflévénez.

●(1890) MOA 27b. Trelevenez.
Trelêvern
Trelêvern
n. de l. Trélévern.

I. Trelêvern.

●(1877) EKG I 53. Chomm a rea pennadou, evel da heana, dirak ar Porz-Guenn, e parrez Penvenan, dirak an Trevoux, Trelevern ha dirak al Lenn, e parrez Louanec. ●(1894) BUEr 76. An den-ze oa Alan ar C'hoz deuz a Drelevern, eskopti Treger.

●(1925) ARVG 3/72. An O. Saliou, person Trelevern, a zo neve hanvet person Pontreo. ●(1933) BREI 333/4c. person Treduder, a zo hanvet person e Trelevern. ●(1970) TDBP I 58. Hemañ a zo 'vel kouez Trelevern : leh n'eo ket toull eo rouedenn.

II.

(1) Expression.

●(1970) TDBP I 58. Hemañ a zo 'vel kouez Trelevern : leh n'eo ket toull eo rouedenn. ●(1977) TDBP II 273. Hemañ a zo evel kouëz Trelèven (sic) 'leh ma n'eo ket toull ez eo rouèdenn. ●448. Hemañ a zo evel kouëz merhed Treleven (sic), el-leh ma n'eo ket toull ez eo rouedenn. (prov.).

(2) Dicton.

●(1944) (2004) TROMK 221a. C'hwez ar bezhin en o bern / Zo gant Merc'hed Trelevern. Mari-Jozeb Hautcoeur, 05-02-44.
Trelez
Trelez
n. de l. Tréflez.

(1) Trelez.

●(1834) KKK 110. Dont a rear gand sikour eur chaoser à 600 goured da renti d'ar c'hounidigez ouspen 1200 dervez arat a zouar mad, ha da zoubli koulz lavaret parrez Trefléaz. ●(1836) DUINe 275. Cantic Santez Vendroc, patronez Trefflez. ●(1836) OLLI 1021. Santes Vendroc, patrones Treff-lez. ●(1851) PENgwerin5 191. En tre Ploueder a tre lez / Me a meus choazet eur vestres. ●(1877) EKG I 127. Eun den hanvet Tunk, euz n'ounn dare pe vro, a ioa deuet abaoue eun daou pe dri bloaz bennag da lavaret d'an Arvoriz enn doa prenet an aod a zo dirag Guinevez, Trelez ha Goulc'hen, hag a ia euz a Blouescat da Blouneour-Dreaz. ●(1877) EKG i 255. Bourg Trelez a zo var eun dorgen huel. ●(1878) TLK II 13. dre Blouescat, Guinevez ha Trelez. ●(1890) MOA 27b. Trelez.

●(1910) ISBR 77. É voéz ketan e oé Prizel, merh d’en tiern Ausoh a Dréfléh (Tréflez). ●(1919) MVRO 2/3b. parroziou Gwisény, Goulven ha Treflez. ●(1921) PGAZ 68. dirak bourk Trelez. ●

(1927) GERI.Ern 653. Trelez. ●(1930) TLK III V. Per Pronost, eur barz brudet ginidik eus a Dreflez.

(2) Noms de famille.

●(1970) NFBT 271 N° 2138. Tréflez. ●N° 2139. Tréflèze.

(3) [Toponymie locale]

●(1877) EKG I 94. ha da feunteun Santez-Vendrok, e Trelez. ●(1877) EKG I 135. E leac'h diskenn da Groaz-ar-C'hildu, var an hent braz, an Tunk a lakeaz he dud da ziskenn, oc'h en em guzet a-hed ar c'hleuziou, dre an tu a-enep, da bount ar Zeaz, evit ho c'has dre an hentchou a-dreuz.

●(1921) PGAZ 68. P’en em gave e kroaz ar C’hildu, dirak bourk Trelez, ar paotrig a gemere streat ar Rumiadou ha Mezavel evit paka berroc’h Lanarnuz hag ar Vilin-Vean.
Trelezad
Trelezad
Habitant de Tréflez. cf. Treiz

●(1928) BREI 58/2c. Eun Treflezad, distagellet mat.
trelladur
trelladur
m. Éblouissement.
●(1931) VALL 234b. Éblouissement, tr. «trelladur m.»
trellaj-loar
trellaj-loar
m. (météorologie) =
●(1938) WDAP 2/126. (Pleiben) Trellaj-Loar, hano gourel, Doare an amzer pa zeu da veza teñval ha goloet da vare ar c'hresk pe an diskar-loar. Skouer : Ne zeuio ket ar glao daoust ma'z eo teñval an amzer ; kement-mañ ne d-eo nemet eun tamm trellaj-loar.
trellañ / trelliñ
trellañ / trelliñ
v.
I. V. tr. d.
A.
(1) Éblouir, offusquer.
●(1876) TDE.BF 634a. Trella, v. a., tr. «Eblouir la vue.»
●(1922) FHAB Ebrel 114. kement ha kement a c'houleier hag a drelle an daoulagad.
(2) =
●(1964) LLMM 107/418. Tri mil penton ! Petra a drellas e zaoulagad outañ nemet chas ar bourk o tenesaat...
B. sens fig.
(1) Séduire.
●(1905) MRPL 38. Ar Gall a c'hoanta touella / Da vugale 'vit ho zrella.
(2) =
●(1909) FHAB C'hwevrer 42. an nevezentiou diniver a drelle d'ezo o daoulagad.
(3) [au passif] Trellet gant an evaj : troublé par l'effet de la boisson.
●(1908) FHAB Du 325. he skianchou trellet gant an evach. ●(1928) FHAB Meurzh 106. Paour kez Yann, evit hirio, eman divouedet mat e benn pe trellet e zaoulagad gand an evachou.
II. V. intr.
(1) (en. plt des yeux) Être ébloui.
●(1847) MDM 82. an daoulagad a deu da trella. ●(1868) FHB 189/266b. Enn divez e teuaz (...) va daoulagad da bikouza gant ar boultren ha da zrelli gand ar vein deus ar ruiou. ●(1872) ROU 82a. Eblouir. Drelled eo va daoulagad, drelli, tr. «mes yeux s'éblouissent.» ●(1878) EKG II 47. va daoulagad a drelle, va divesker a horjelle.
●(1909) FHAB Mezheven 183. e zaoulagad a drelle. ●(1919) FHAB Here 103. koara ho kweleou hag hoc'h armeliou ken a drello daoulagad an tremeniad o sellet outo. ●(1926) FHAB Here 372. e zaoulagad o trelli gant an traou kaer en devoa gwelet.
(2) sens fig. =
●(1925) FHAB Mae 188. lakaat sperejou ar yaouankizou, zo siouas krog enno klenved ar skanvadurez da drelli.
trelliñ
trelliñ
voir trellañ
trellus
trellus
adj. Éblouissant.
●(1931) VALL 234b. Éblouissant, tr. «trellus (d'an daoulagad).»
trelonk
trelonk
adj.
(1) Difficile à avaler.
●(1732) GReg 737a. Poires de sergent, tr. «per tryloncq.»
●(1876) TDE.BF 634a. Treloñk, adj., tr. «Aigre, âpre, et à cause de cela, difficile à avaler.» ●(1890) MOA 104b. Acre, adj., tag. adj. (parlant des fruits). On dit aussi : tri lounk, adj. dans le même sens. ●120b. Poires âpres au goût, tr. «per trilounk.» ●131a. Qu'on avale difficilement, (poires) tr. «per trelonk.»
●(1905) HFBI 270. bara à dri lounk, ace un astén chouzoug. ●(1955) STBJ 145. Gouzout a ouie e pe lec'h kavout barbiolez, babu, kerez, per sifet, per trelonk, per gomier hag, ive, per jardin.
(2) = (?) Eau de vie (?).
●(1924) ZAMA 205. Hag eur werennadig «trilonk» a ziskargas va zad d'an tonton Tomaz.
trelonkañ
trelonkañ
voir tarlonkañ
treluc'hañ
treluc'hañ
v. intr. Scintiller.

●(1944) DGBD 32. al lennad dour divent-se (…) o treluc’hañ dindan an heol. ●(1958) LLMM 67/91. en ur sellout pizh ouzh ar mor, heñvel ouzh ur voulouzenn deñval ma treluc'he warni a-vil-vern spilhennoù aour, skeud-diskeud ar stered diniver. ●(1961) LLMM 86/150. Treluc’hañ a rae ar mor hag an oabl dindan al loargann.
trema
trema
prép.

I. spat.

(1) (avec un v. de mouvement) Vers.

●(1732) GReg 955b. Vers, preposition, tr. «Van[netois] tremañ. trema.» ●(1790) MG 73. penaus é ma rét gobér eit lusquein er galon trema Doué ?

●(1804) RPF 64. Mar seèl drema en nean. ●(1825) COSp 40. goudé hur bout sàuet hun isprit drema Doué. ●116. Sàuet goudé hou calon derma en ean. ●(1839) BESquil 206. Er havouet e ras guet er [f]ace tanflammet, é zeulegad sàuet treman en nean. ●(1861) BSJ 88. Crommet-oé rah trema en doar.

●(1942) DHKN 66. én ur vonet trema en nor, a gil, hag é soubein, get ur guenhoarh aveit er vam hag un taol lagad-kah aveit er plah. ●(1942) DHKN 94. pe oent é tih treman ou bro.

(2) (avec un v. d'état) Dans les environs de.

●(1917) LILH 21 a Vae. Job e zo chomet trema vezoul get hon armé.

II. temp. Vers.

●(1861) BSJ 80. Trema en noz. ●(1890) LZBg 226. Trema diue haer d'anderv, ul lod vad a dud vras e zé hoah d'hum joentein doh er vugalé ag er scôl aveit laret er chapeket ; hag arlerh cuh-héaul é tent oll d'er béden. ●(1891) CLM 70. Trema en amzér-zé é commanças devéhan trebilleu Augustin. ●79. trema noz, pe arriuas.

●(1901) LZBg 59 blezad-2l lodenn 102. Ind e ia trema noz de valé dré er hérieu. ●(1901) LZBg 59 blezad-4e lodenn 228. trema naù ér. ●(1903) LZBg Du 251. Trema miz genvér.

►[form. conju.]

S1 tremazon / tremazin / tremaon

●(1838) OVD 302. ha guet truhé doh-oh, me mès hou tennet trema-on. ●(1861) BSJ 129. mar ne vé tennet trema-z-on a berh me Zad.

●(1914) DIHU 106/52. Me huél é tonet tremazein ur plahig.

S2 tremazous

●(1861) BSJ 202. e zei hoah trema-z-ous.

S3m tremazañ / tremadañ

●(1790) MG 307. lusquein hé halon trema-d'ou. ●(17--) TE 17. e hum avanças a-guile drema-d'ou.

●(1856) GRD 315. ma tei er péhour trema z'hou. ●(1861) BSJ 23. un Æl e zischennas ag en nean trema-z-hou.

●(1921) GRSA 212. Nezé é spi un dra benak é tonet tremazon.

S3f tremazi

●(1906) HIVL 13. a ziar an doar trema z'hi.

P1 tremazomp

●(1937) DIHU 310/251. de grapein tremazomb.

P2 tremazoc'h / tremaoc'h

●(1829) CNG 31. a herre trema oh. ●(1841) IDH 238. mar cri er béherion trema-oh. ●(1855) BDE 85. sehuel trema-z-oh. ●(1857) LVH 73. Trema z'oh-hui, péhani e zou én néan.

P3 tremaze

●(1861) BSJ 149. é tonnèt trema-z-hai.

●(1921) GRSA 289. tostat dibi tremazé.

►[form. comb.]

S3f trema-hi

●(1841) IDH 80. ridet enta trema-hi.
Tremael
Tremael
n. de l. Trémel.

(1) Tremael.

●(1851) PENgwerin6 59. Tremened eo pardon Tremel. ●(18--) GBI II 68. Kenavo da barouz Tremel, / Mar gallan na vezin ket pell. ●(18--) OLLI 605. Eur Gatolikez yaouank taolet kuit eus an Iliz Romen an 10 a vis ebrel diveza, gant Person Trémel, marvet ar 25 a vis gweren en ti eur Protestant.

●(1925) BILZ 48. Tremenet gante Tremel, Lann-ar Manac'h, o pignal gra sounn Plounerin.

●(2002) TEBOT 106b. Memes Plougraz, Logivi / Ha Plounevez-Moedeg / Ivez Plounerin, Tremel / Plufur ha Lanvaeleg.

(2) Nom de famille.

●(1970) NFBT 273-274 N° 2165. Trémel.

(3) [Toponymie locale]

●(18--) GBI II 72. Da staga euz porz Trevrien.
Tremaelianiz
Tremaelianiz
pl. Habitants de Trémel.

●(1851) PENgwerin6 60. Evid ma lavaro an Tremelianis.
Tremaeliz
Tremaeliz
pl. Habitants de Trémel.

●(18--) GBI II 334. Et-c'hui d'ar gêr, Tremaëlis, / Na vô ket offern 'n hoc'h ilis.
tremaha / tremahat
tremaha / tremahat
prép.
I. spat.
(1) Vers.
●(1732) GReg 955b. Vers, tr. «Van[netais] trema ha.» ●(1749) AP 84. hé fleguein tremaha en doar. ●(1787) BI 33. sehùel (...) é galon tremaha Doué. ●44. lacat é galon de hum sehuel tremaha Doué.
●(1804) RPF 38. hum zoug tremaha Doué. ●(1818) HJC 7. eit distroeign caloneu er hré gôb (lire : gôh) dremehad er vugalé, hag er hré incrédul d'er ùirioné memb. ●30. dremehad er Jourdain. ●77. avançeign guet hon dremehad Jésus. ●80. èl ma hoai oeit hoah dremehad er mor. ●84. sàuet hou selleu tremahat en nean. ●(1825) COSp 66. ag en dondæt a hou inean, criet dermaha Doué. ●71. sehuel hou calon dermaha Doué. ●(1841) IDH 124. tremaha er blacen. ●146. Avancet tremaha me zaul santel. ●190. tremaha Doué. ●198. tremaha en doar. ●206. tremaha en nean. ●257. tremaha ur certæn couvand. ●270. tremaha en Daul-Vasq ! ●(1854) PSA II 163. Én ur seuel é zeulegad tremeha en nean. ●(1878) BAY 53. Trema, tremaha, tr. «vers, du côté de.»
(2) Dans les environs de.
●(1818) HJC 264. ma hum gavezant dremehad Béthanie.
II. temp. Vers.
●(1818) HJC 253. dremahad en naüet eure. (…) dremehad en noz.
►[form. conju.]
S1 tremahadzin
●(1818) HJC 270. tenneign tout dremehad zeign.
S3m tremahadzañ / tremahatañ / tremahazañ
●(1818) HJC 33. Iahan, i hüélet Jésus i havance dremehad zon, e brononças er guærieu-man. ●248. peré e saüe ou boèh dremehad zon dé ha noz. ●(1825) COSp 40. seüel hun speret dremaha zon. ●92. sàuet hou teulegat dermaha-z'ou. ●(1841) IDH 86. Huannadet hemb cesse tremahat-hou. ●215. sàuet (...) hou sperèd hag hou calon tremaha-t-hou.
P2 tremahazoc'h
●(1831) RDU 147. hùannadein e ra me halon tremaha zoh, men Doué.
P3 tremahate
●(1841) IDH 290. astenne é zivréh tremaha-t-hai.
tremahat
tremahat
voir tremaha
tremailher
tremailher
m./f. Crémaillère.
●(1856) VNA 50. une Crémaillère, tr. «un Tremaillér.»
●(1911) SPON 24. Hi e lak er pod-hoarn é pign doh en tremaillér. ●(1934) BRUS 240. La crémaillère, tr. «er trémaillér –eu, m.» ●(1980) LIMO 12 avril. En dremaillér (en amzér ma vezè traou sort-sé er cheminalieu).

'tre...' p. 6