Devri

Recherche 'g...' : 4478 mots trouvés

Page 77 : de gwerin (3801) à gwernisan (3850) :
  • gwerin
    gwerin

    f. Peuple.

    (14--) N 1427. Ouz vn clezeff e pep queuer / Vn barner mat hep nep atfer / A haualier etren gueryn, tr. «A une épée, à tous égards, / Un bon juge, sans nul doute / Est comparé, parmi le peuple.»

    (1931) VALL 554b. (le) peuple, tr. «gwerin (anc.) f.» ●566a. Plèbe, tr. «gwerin f.» ●(1963) LLMM 99/262. hep teurel pled ouzh ar werin.

  • gwerinad
    gwerinad

    m. –ed, gwerinidi Plébéien.

    (1931) VALL 566a. Plébéien, tr. «gwerinad pl. ed, –nidi

  • gwerinel
    gwerinel

    adj. Démocratique.

    (1931) VALL 198b. Démocratique, tr. «gwerinel

  • gwerinelaat
    gwerinelaat

    v. tr. d. Devenir plus démocratique.

    (1931) VALL 198b. Démocratiser, tr. «gwerinelaat

  • gwerinelañ
    gwerinelañ

    v. tr. d. Démocratiser.

    (1931) VALL 198b. Démocratiser, tr. «gwerinela

  • gwerineler / gwerinelour
    gwerineler / gwerinelour

    m. -ion Démocrate.

    (1931) VALL 198b. Démocrate, tr. « gwerineler, -lour pl. ien ». ●(1963) LLMM 99/261. ur gazetenn a ziskoueze war holl ledander ar bajenn gentañ luc’hskeudenn ar gwerinelour holl-vrudet, ar Prezidant Kristobal Hernandez, Tad ar Vro hag ar Bobl.

  • gwerinelezh
    gwerinelezh

    f. Démocratie.

    (1931) VALL 198b. Démocratie, tr. «gwerinelez f.»

  • gweriniezh
    gweriniezh

    f. Démocratie.

    (1931) VALL 198b. Démocratie, tr. «gweriniez f.»

  • gwerioù
    gwerioù

    plur. (anatomie) = (?).

    (1995) BRYV II 96. (Milizag) perag e vije gweriou e-barz ar hig, nervennou ha toud ?

  • gwerje / gwerjez
    gwerje / gwerjez

    f. –où Verger. cf. berjez

    (1869) FHB 247/301b. gwerjez, chardin, park, pasturenn.

    (1906) GWEN 4. ar jardrinou hag ar gwerjeou. ●(1943) FHAB Mezheven 308. ar gwerjezou frouezus. ●(1955) STBJ 9. N'eus ket bravoc'h egeti e nep lec'h, gant he zachennou fresk-aret, he farkadou melchen glas ha kolzac'h melen hag he gwerjezou livet flour. ●147. da vont da laerez avalou-mir e gwerjez an aotrou Rolland. ●(1973) SKVT II 54. gwez ar verjez. ●57. gwerjezoù avaloù.

  • gwerjez
    gwerjez

    voir gwerje

  • Gwerledan
    Gwerledan

    hydronyme Guerlédan (lac, Caurel & Saint-Aignan).

    (1) Gwerledan.

    (1970) BHAF 149. ha me ar e lerh etrezeg lenn Gwerledan (...) èn eul ledenez euz lagenn Gwerledan. ●(1995) LMBR 80. Melezour kreiz-Breizh a c’hallfe bezañ lesanv lenn Gwerledan.

    (2) Noms de famille.

    (1970) NFBT 84 N° 649. Guerlédan. ●N° 650. Guerlédant.

  • Gwerliskin
    Gwerliskin

    n. de l. Guerlesquin.

    I.

    (1838) CGK.ms 113. Ret e zeo din da guittad va bro quer Guerlisquin.119. neus quet vel merhet Guerlisquin.(1847) FVR 48. e tu Gwerleskin. ●(1851) PENdast 162. Eur bolonjer o Distreï a marc'had gwerleskin. ●(1863) ST 6. Pontivy, Guerlesquin, Dinam ha Colline. ●(1865) FHB 29/225a. ilis Guerleskin. ●(1866) BOM 58. E Gwerliskin.66. A gerze skanv da Werliskin.(1869) FHB 238/230a. Augustin-Ian-Lois Troussel, euz a Verleskin. ●(c.1868) GBI II 306. Kanet gant Fant ar Gac, eus a Verliskinn. ●(1869) FHB 238/230a. Augustin-Ian-Lois Troussel, euz a Verleskin. ●(1886) IVO 174. Men-hir kaer Guerliskin. ●(1890) MOA 21a. Guerliskin.

    (1905) ALMA 63. Gwerleskin. ●(1908) OLLI 867. Maer brudet Gwerliskin d’ar Votanted. ●(1913) ANRO 3. Skoliet e oa en Gwerliskin. ●(19--) (1985) GIRA 54 [= OLLI. 414]. En commun Guerlesquin ve goelet alliessan / Tost da sei millions munut 'zo boe' man er bed-man. ●(1931) FHAB Genver 32. E Plougonven, e Gwerleskin, / Grit eun azez, tanvit ar gwin.

    II.

    (1)

    (1982) (1993) TKRH 45. 'Vit ar bloaz 'vo ket a fin / D'ar foarioù bras e Gwerliskin, / Ar c'hezeg a zaoulampe / O tont d'ar gêr ac'hane.

    (2) Dicton.

    (2004) TROMK 217b. Paotred Gwerliskin, n'int na sot na fin. MH Morvan.

    (3) Blason populaire : voir 3. chas.

    III. Nom de famille.

    (1970) NFBT 84 N° 651. Guerlesquin.

    IV. [Toponymie locale]

    (1838) CGK.ms 121. mont a ran da Goasivinic dober sparla va Buc'h laër... Goazivinic.

  • gwerliskinat
    gwerliskinat

    adj. De Guerlesquin.

    (1913) PRPR 21. ar bobl gwerliskinad. ●42. ar barz gwerliskinad Ch. Rolland.

  • Gwerliskiniz
    Gwerliskiniz

    pl.

    (1) Habitants de Guerlesquin.

    (1878) SVE 964. Gwerliskiniz, a ras da ras, / Bordelerienn evel chass; / Ar chass ez a d'ann ofern-bred / Ha Gwerliskiniz n'eont ket.

    (1913) PRPR 17. e plich da Werliskiniz konta an taoliou-kaër.

    (2) Dicton.

    (1878) SVE 964. Gwerliskiniz, a ras da ras, / Bordelerienn evel chass; / Ar chass ez a d'ann ofern-bred / Ha Gwerliskiniz n'eont ket.

    (2004) TROMK 217b. Gwerliskiniz a ras da ras, / Riboulerien evel chas, / Ar chas a ya d'an oferenn-bred / Met Gwerliskiniz n'eont ket.

  • gwermili
    gwermili

    voir gwennili

  • Gwern
    Gwern

    n. de l. Guern.

    I. Gwern.

    (1748) CI.pou 131. Gùærnn. ●(1775) HEneu 10/9a. én escopti a uinet er baress hannuet guern / ema, men berder, portret en intron vari à guelhuen. ●10/13a. guern, melran, ha lomaleu, malguennac, ha bubri / baud, pluniaue, quistinnic, hac er guer à bondi / deit de bedein a galon vat dré ur guir garanté / d'en intron vari a guelhuen d'ou secour nos ha dé.

    (18--) OLLI 205. e Parres Guern en Escopty Guened. ●(1847) FVR 289. Petikor, Kure e Gwern.

    (1902) LZBg Mae 101. Guern. ●(1905) ALMA 69. Guern. ●(1924) SBED 57. Person Guern en des laret. ●(1938) ARBO 130. émesk glazadur tioél tostenneu Guern.

    II.

    (1) Dicton.

    (1911) DIHU 77/346. A dud Guern e vé groeit iouterion. Laret e vé : Hui zou hui a Huern; ioud e zou dohoh.

    (2) Dicton.

    (1912) PBHV 139. En Intron Varia a Gelùen / E sekour en neb hé goulen.

    (3) Dicton.

    (1912) PBHV 143. M'em es guélet un huennen, / Un troeid dehi ar dour Kelùen, / Un aral ar dour sant Nikodem, Hag é skopé hoah é Baod é marhad en amonen. ●(1947) BRMO 139. M'em es guelet un huennen, / Un troeid dehi ar dour Kelùen, / Un aral ar dour Sant Nikodem, / Hag é skopé hoah é Baud é marhad en amonen.

    (2000) TPBR 293. Me meus gwelet ur c'hwenenn / Un troad dezhi àr dour Kelven / Un arall àr dour sant-Nikodem / Hag a skope c'hoazh e Baod e marc'had an amanenn.

    (4) Proverbe.

    (1912) PBHV 156. Kalon Guern ha tro Kistinig / Guellan broieu zou er bed; / Kalon Kistiueg (sic) ha tro Guern / Zou goah eit en diaul ag en ihuern.

    III. Blasons populaires : voir 1. tor, 2. yotaer.

    IV. [Toponymie locale]

    (1775) HEneu 8. Cantic spirituel den intron varia quelhuen. ●8/1c. den intron varia à guelhuen e ra miracleu.

    (1836) GRGu 144. É Quelven. ●(18--) OLLI 205. Cantic en enor an Itron Varia Guelven.

    (1905) ALMA 69. Itron-Varia a Guelven. ●(1910-1920) K*** []. en Intron Varia Quilhuen. ●(1924) SBED 57. A vont kin de Lokmeltreu. ●(1934) BRUS 296. Kelùen.(1947) BRMO 139. M'em es guelet un huennen, / Un troeid dehi ar dour Kelùen, / Un aral ar dour Sant Nikodem, / Hag é skopé hoah é Baud é marhad en amonen.

  • gwern .1
    gwern .1

    coll. (botanique)

    (1) Aunes.

    (1521) Cc (d’après GMB 301). Guernn, aune.

    (1732) GReg 68a. Aune, Arbre qui vient dans les lieux humides & marecageux, tr. «Güernenn. p. güernénned, güernénnou, guërn

    (1876) TDE.BF 270a. Gwernenn, s. f., tr. «Aulne, arbre ; pl. gwern, masculin, des aulnes.»

    (1907) PERS 65. eur c'hae treut benag pe eun nebeut guern a hed ar goaziou. ●(1922) KAAG 60. Ar guern all a gollas ho delliou gant an diskar amzer.

    (2) De l'aulne (bois de l'arbre).

    (1744) L'Arm 22b. Aune, bois, tr. «Guêrne. f.»

    (1876) TDE.BF 270a. Gwernenn, s. f., tr. «Aulne, arbre ; pl. gwern, masculin, du bois de cet arbre.»

    (3) Koad-gwern : de l'aune (bois).

    (1732) GReg 68b. De l'aulne, tr. «coad guërn.» ●(1934) BRUS 259. De l'aune, tr. «koed-guern

    (4) Aunaie.

    (1732) GReg 67b-68a. Aunaye, lieu planté d'aune, tr. «Güern.» ●68a. L'aunaye, tr. «ar vern

  • gwern .2
    gwern .2

    f. –i, –ioù, –iel (marine)

    (1) Mât.

    (1464) Cms (d’après GMB 301). guernn lestr, mât. ●(1499) Ca 104a. Guern lestr. g. le mast de la nef. ●124b. g. mast. b. guern an lestr. ●(1633) Nom 151b. Modius : la place du mats : plaçc an guern. ●152a. Malus, arbor nauis : le mats ou l'arbre de la nauire : guern an lestr.

    (1659) SCger 77a. mas du nauire, tr. «guern al lestr.» ●(1732) GReg 607a. Mat, l'arbre d'un Navire, tr. «Guërn. p. guërnyou, guërnyel. Van[netois] guërn. p. guërny.» ●(1744) L'Arm 233a. Mat, tr. «Guêrnn.. ni.» ●(c.1785) VO 23. hur gouilieu hac hur gurni.

    (1854) MMM 367. eur vatimant eb guergnou, eb stur, eb netra evit navigat. ●(1877) EKG I 24. al lian a oue astennet var ar guerniou.

    (1934) BRUS 283. Un mât, tr. «ur uern –i, f.» ●(1940) DIHU 346/49. n'en des ket a dor d'he guerni, nag a roeg d'hé gouélieu.

    (2) Chaos ar wern : pied de mât.

    (1633) Nom 152a. Calx mali : la partie plus bas du mats : haus (lire : chaus) an guern.

  • gwern .3
    gwern .3

    f. –ioù Marais.

    (1866) FHB 5 Mae 66/120. Bez ez eus ive e Frans dec million daou c’hant devez arat dindan foenneier douret, pemp million ha cant devez arat dindan foen tirien, trizec million daou c’hant devez arat dindan guerniou ha lanneier. ●(1876) TDE.BF 269b. Gwern, s. f., tr. «garrene marécageuse.» ●(1894) BUZmornik 613. ober douar mad euz ar guerniou hag euz ann toullou-lagenn a ioa kent var dro Sithieu.

  • gwern-adreñv
    gwern-adreñv

    f. (marine) Mât d'artimon.

    (1732) GReg 607a. Le troisième mât, mât d'artimon, entre le grand mât, & la poupe, tr. «Van[netois] er uërn adrañ

    (1931) VALL 453b. Mât d'artimon, tr. «gwern adréñv

  • gwern-du
    gwern-du

    coll. (botanique) Aulnes noirs.

    (1732) GReg 86a. De l'aulne noir, tr. «Güern du

  • gwern-gap
    gwern-gap

    f. (marine) Mât de cap.

    (1979) VSDZ 15. (Douarnenez) An dromm, aze vie ramañset ar roeñvoù, a vie ramañset ar wern gap, tr. (p. 184) «C'est sur la drôme que l'on rangeait les avirons, le mât de cap.»

  • gwern-gastell
    gwern-gastell

    f. (marine) Mât de hune.

    (1732) GReg 607a. Mât de hune, brisure, ou hunier, tr. «Guërn qestell

    (1931) VALL 453b. Mât de hune, tr. «gwern gastell.» ●(1934) BRUS 283. guern gastel, tr. «hune.»

  • gwern-gorn
    gwern-gorn

    f. (marine)

    (1) Mât d'artimon.

    (c.1718) CHal.ms i. artimon, Le mats le plus proche de la pouppe, tr. «er c'huern' gorn'.» ●(1744) L'Arm 17b. Artimon, tr. «Guerne-gorne.. guerni-gorne. f.» ●233a. Mat d'Artimon, tr. «Guêrnn-Gorne

    (2) Beaupré.

    (1732) GReg 607a. Le quatrième mât, mât de beaupré, qui est penché sur l'éperon à la proüe, ou sur l'avant du vaisseau, tr. «Van[netois] guërn gorn

    (1876) TDE.BF 270a. Gwern-korn, s. f., tr. «Mât de beaupré.»

    (1931) VALL 453b. Mât de beaupré, tr. «gwern gorn.» ●(1934) BRUS 282. guern gorn, tr. «beaupré.»

  • gwern-samm
    gwern-samm

    f. (marine) Mât de charge.

    (1972) SKVT I 65. Ur wern-samm, koublet evel ur skourr, war ar wern vras.

  • gwern-valouin
    gwern-valouin

    f. (marine) Mât de beaupré.

    (1732) GReg 505a. Hune du mât de beaupré, tr. «Qastell ar vern valouïn.» ●607a. Le quatrième mât, mât de beaupré, qui est penché sur l'éperon à la proüe, ou sur l'avant du vaisseau, tr. «ar vern valouïn

    (1876) TDE.BF 270a. Gwern-valouin, s. f., tr. «Mât de beaupré.»

    (1931) VALL 453b. Mât de beaupré, tr. «gwern valouin

  • gwern-veg
    gwern-veg

    f. (marine) Mât de beaupré.

    (1732) GReg 607a. Le quatrième mât, mât de beaupré, qui est penché sur l'éperon à la proüe, ou sur l'avant du vaisseau, tr. «Van[netois] guërn vecg

    (1931) VALL 453b. Mât de beaupré, tr. «gwern veg

  • gwern-vizan
    gwern-vizan

    f.(marine) Mât de misaine.

    (1732) GReg 505a. Hune du mât de misaine, tr. «Qastell ar vern visan.» ●607a. Le deuxième mât, mât de misaine, mât d'avant, tr. «Guërn visan. ar vern visan.» ●(1744) L'Arm 233a. Mat (…) De Mizaine, tr. «Guêrnn-Vizain

    (1931) VALL 453b. Mât de misaine, tr. «gwern vizan.» ●(1934) BRUS 283. guern vizen, tr. «misaine.»

  • gwern-volosk
    gwern-volosk

    f. (marine) Mât d'artimon.

    (1732) GReg 505b. Hune du mât d'artimon, tr. «Qastell ar vern volosq.» ●607a. Le trosième mât, mât d'artimon, entre le grand mât, & la poupe, tr. «Ar vern volosq. ar vern vorsq

    (1931) VALL 453b. Mât d'artimon, tr. «gwern volosk

  • gwern-vras
    gwern-vras

    f. (marine) Grand mât.

    (1732) GReg 505a. La hune du grand mât, tr. «Qastell ar vern vras.» ●607a. Le grand mât, tr. «Guërn vras. ar vern vras. Van[netois] er uërn vras.» ●(1744) L'Arm 233a. Mat (…) Grand, tr. «Guêrnn-vrass

  • gwernadur
    gwernadur

    voir gwerniadur

  • gwernaj
    gwernaj

    voir gwerniaj

  • gwernañ
    gwernañ

    voir gwerniañ

  • gwerneg
    gwerneg

    f. –i Aunaie.

    (1499) Ca 104a. Guernnec. g. aulnoy. l. hoc alnearium / rii.

    (1732) GReg 67b-68a. Aunaye, lieu planté d'aune, tr. «güernecq. p. güernegou.» ●68a. L'aunaye, tr. «ar vernecq

    (1876) TDE.BF 269b. Gwernek, s. f., tr. «Aulnaie, lieu planté d'aulnes.»

    (1933) FHAB Eost 309. e tu ar c'hreisteiz ez eus eur wernog.

  • gwernenn .1
    gwernenn .1

    f. –ed, gwern (botanique) Aune.

    (1464) Cms (d’après GMB 301). guernnenn, aune. ●(1499) Ca 104a. Guernenn. g. aulne.

    (1732) GReg 68a. Aune, Arbre qui vient dans les lieux humides & marecageux, tr. «Güernenn. p. güernénned, güernénnou, guërn.»

    (1876) TDE.BF 270a. Gwernenn, s. f., tr. «Aulne, arbre ; pl. gwern, masculin, des aulnes, du bois de cet arbre.»

    (1933) EBEC 10. Kalz a wernenned am eus gwelet a zaou troatad treuz.

  • gwernenn .2
    gwernenn .2

    f. (marine) Mât.

    (c.1825-1830) AJC 267. dar voernen huellan, tr. «au grand-mât.». ●492. bete anter ar voernen, tr. «jusqu'à la moitié du mât.»

  • gwerniadur / gwernadur
    gwerniadur / gwernadur

    m./f. (marine) Mâture.

    (1732) GReg 608b. Mature, qualité des mâts, tr. «guërniadur

    (1878) BAY 13. guernadur, tr. «mâture.»

    (1958) LLMM 67/102. er werniadur, bep tro ma c'hwezhe an aezenn glouar war ar gouelioù tennoc'h-tenn.

  • gwerniaj / gwernaj
    gwerniaj / gwernaj

    m. (marine) Matière à mâter.

    (1732) GReg 608b. Mature, qualité des mâts, tr. «guërnyaich

    (1878) BAY 13. guernaj, tr. «matière à mâter.»

  • gwerniañ / gwernañ / gwerniñ
    gwerniañ / gwernañ / gwerniñ

    v. tr. d.

    (1) (marine) Mâter.

    (1732) GReg 607b. Mater, mettre ses mâts à un vaisseau, tr. «Guërnya. pr. guërnyet. guërnya ul lestr. Van[netois] guërneiñ ul lestr. pr. et

    (1876) TDE.BF 270a. Gwernia, v. a., tr. «Mâter, parlant d'un navire.»

    (1907) VBFV.bf 29b. guernein, v. a., tr. «mâter.»

    (2) Soulever (une perche au jeu).

    (1879) ERNsup 155. gwernañ eur berchenn, lever de terre une perche et la tenir droite (comme un mât), Trév[érec].

    (1919) KZVr 356 - 28/12/19. gwernia, tr. «soulever (la perche).»

  • gwernidigezh
    gwernidigezh

    f. (marine) Mâture.

    (1732) GReg 608b. Mature, qualité des mâts, tr. «Guërnidiguez

  • gwernienn
    gwernienn

    f. (marine) Mât.

    (18--) GBI II 182. Kê d' veg ar wernienn uc'hella, tr. «Vas au haut du grand mât.» ●(1895) GMB 301. pet[it] tréc[orois] eur wernien.

  • gwernier
    gwernier

    m. –ion (marine) Mâteur.

    (1732) GReg 607b. Mateur, ouvrier qui fait les mâts des vaisseaux, tr. «Guërnyer. p. guërnyéryen. Van[netois] Guërnour. p. yon.» ●(1744) L'Arm 233b. Mâteur, tr. «Guêrnourr.. nerion

    (1876) TDE.BF 270a. Gwernier, s. m., tr. «Mâteur ; pl. ien

    (1954) VAZA 149. ar c'harter-mistri gwernerien. ●(1961) LLMM 86/150. Pa gerzhas d’o bete eil gabiten al lestr e lavaras dezhañ ar gwernier Parker. ●(1970) BHAF 131. daou amunuzer-koad, «charpañterien», ha daou wernier.

  • gwernierez
    gwernierez

    f. –ioù (marine) Machine à mâter.

    (1732) GReg 608b. Mature, machine pour mâter commodement les Vaisseaux, tr. «guërnyérez

  • gwernierezh
    gwernierezh

    m. (marine) Mâtage.

    (1878) BAY 13. guernereah, tr. «action de mâter.»

  • gwerniñ
    gwerniñ

    voir gwerniañ

  • gwernis .1
    gwernis .1

    m. Vernis.

    (1732) GReg 955a. Vernis, composé de gomme de genèvre, d'esprit de vin, &c. pour donner du lustre à quelque chose, tr. «Verniçz

    (c.1872) LVL 3. Evit dont a-benn da gaout eur verniz kaer hag a ledo mad oc'h ar podou-pri.

  • gwernis .2
    gwernis .2

    s. (botanique) Genevrier cade Juniperus oxycedrus.

    (1633) Nom 99a. Gummi iuniperinum : vernis : vernis. ●105a. Iuniperi gummi : vernis : vernis.

  • gwernisadur
    gwernisadur

    m. –ioù Vernissage, action de vernir.

    (1732) GReg 955a. Vernissure, aplication de vernis, tr. «Verniçzadur

  • gwernisañ
    gwernisañ

    v. tr. d. Vernir.

    (1732) GReg 955a. Vernir, ou vernisser, tr. «Verniçza. pr. verniçzet

    (c.1872) LVL 5. evit vernissa pe liva ar podou-pri.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...