Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 106 : de direus (5251) à dirinsan (5300) :
  • direüs
    direüs

    adj. Glouton.

    (1962) EGRH I 61. direüs a., tr. « qui mange n’importe quelle nourriture, glouton. »

  • direüsaat
    direüsaat

    v. intr. Devenir moins regardant sur la nourriture.

    (1962) EGRH I 61. direusaat v., tr. « devenir moins regardant sur la nourriture. »

  • direustiñ
    direustiñ

    voir dirouestlañ

  • direüz
    direüz

    m. -ion Glouton.

    (1962) EGRH I 61. direüz m. -ien, tr. « celui pour lequel toute nourriture est bonne. »

  • direvil / dirivil
    direvil / dirivil

    adj.

    (1) Insolent.

    (1914) DIHU 108/88. na dirivilet (insolent) dèn ! ●(1919) DBFVsup 17b. direvir, dirivil, tr. «insolent.» ●(1925) DIHU 163/224. Direvir ha fol un nebed. ●(1934) MAAZ 57. Ataù ne vè ket ken dirivil doh en dud. ●(1939) RIBA 69. er homzeu dirivilan.

    (2) Qui n'est pas difficile sur la nourriture.

    (1919) DBFVsup 17b. direvir, dirivil, tr. «dans l'Arv[or] peu difficile sur la nourriture.»

    (3) Ober dirivil ouzh ub. : être insolent avec qqn.

    (1939) ANNI 37. Iùin bras é genein bout groeit divalaù ha dirivil dohti.

  • direvilat / dirivilat
    direvilat / dirivilat

    v. intr. Dirivilat ouzh ub. : être insolent envers qqn.

    (1910) ISBR 261. doh ou hujautal hag é tirivilat dohté a veg ha dré skrideu.

  • direviñ
    direviñ

    v. intr. (en plt d'une surfage gelée) Fondre.

    (1955) VBRU 41. adal ma krog an erc'h da zireviñ. ●76. Ken yen ha ma'z oa er bloaz-se ar goañv, lenn ebet ne zeuas da zireviñ.

  • direvr
    direvr

    adj. Sans fond.

    (1982) TIEZ I 175. une marmite sans fond (pod dirêr).

  • direvrañ / direvriañ
    direvrañ / direvriañ

    v.

    (1) V. tr. d. Défoncer (une barrique, etc.).

    (2002) TEBOT 97. Ha gant un tenn pistolenn / Direoret ar ribot.

    (2) V. intr. plais. Direvrañ gant ar c'hoant : brûler, crever d'envie.

    (1908) PIGO II 23. Fanch an evoa c'hoant da vont da Bariz : dirêran a re gant ar c'hoant an evoa. ●(1965) BAHE 44/58. perak bezañ o tirevriañ gant ar c'hoant du d'hen degemerout bremañ ?

  • direvret / direvriet
    direvret / direvriet

    adj. Défoncé.

    (1947) BIKA 20. eur pod direoriet.

  • direvriañ
    direvriañ

    voir direvrañ

  • direvriet
    direvriet

    voir direvret

  • direzañ
    direzañ

    voir direstañ

  • direzon .1
    direzon .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt de qqn) Déraisonnable.

    (1499) Ca 64a. Diraeson. g. sans raeson / sans frain effrenez.

    (1790) MG 215. Diræson-oh, m'ami, a pe zezirét ne vehait quet laqueit de bayein revè hou commodité.

    (1838) OVD 102. a vihannoh ne vehènt grignous ha diræson. ●(1869) KTB.ms 14 p 38. c'hui-vad a zo dirèzon !

    (1925) SFKH 20. Gout erhoalh e hramb penaus perh er ré goh ar re ré iouank, hinù en dé, e zou distér, hag er ré-men ken dirézon. ●(1978) BZNZ 52. (Lilia-Plougernev) an dra-se zo bezañ un tammig direzoun ie.

    B. (en plt de qqc.)

    (1) Déraisonnable, extravagant.

    (1575) M 2280. An bet he garredon, so diraeson confus, tr. «Le monde et sa récompense sont insensés, déconcertants.» ●3465-3466. Tra diræson difæçon disonest, tr. «Chose déraisonnable, vile, malhonnête,.»

    (1846) BAZ 285. eur priz divoder ha diræzon. ●(1894) BUZmornik 36. ne gavaz ket direzoun ar goulenn-ze.

    (1904) DBFV 57a. direzon, adj., tr. «sans raison, déraisonnable, impertinent, absurde.» ●(1906) KANngalon C'hwevrer 29. M'ar goulen eun dra direzoun.

    (2) Démesuré.

    (1659) SCger 42a. demesuré, tr. «diræson.» ●51a. enorme, tr. «diraison

    II. Adv. Déraisonnablement.

    (1904) DBFV 57a. direzon, adv., tr. «déraisonnablement.»

  • direzon .2
    direzon .2

    m. Déraison, impertinence.

    (1866) HSH 214. a tifennas he opinion gant un diræson hag un direspet quer-bras.

    (1904) DBFV 57a. direzon, s. f., tr. «impertinence.»

  • direzonapl
    direzonapl

    adj. Déraisonnable.

    (1854) PSA I 17. er stag diræsonabl en dès èlcé doh en danné.

  • direzoner
    direzoner

    m. –ion Homme coléreux.

    (c.1894) IJB.ms II 29. evel ma oa Jul eun direzonner deus ar penn kenta.

    (1977) PBDZ 523. (Douarnenez) direzoner, tr. «homme coléreux.»

  • direzonerez
    direzonerez

    f. –ed Femme coléreuse, qui rouspète.

    (1977) PBDZ 741. (Douarnenez) direzonerez, tr. «femme qui rouspète.»

  • direzonerezh
    direzonerezh

    m. Cris de colères.

    (1977) PBDZ 195. (Douarnenez) direzonerezh, tr. «criailleries de colère, reproches bruyants.»

  • direzonet
    direzonet

    adj. Déchaîné.

    (c.1500) Cb 65a. effrenus / na / um. b. diraesonnet. ●(1580) G 263-264. Ny yvez so dyanhezet / gant an Sauson dyresonet, tr. «Nous sommes aussi expulsés / Par les Saxons sans raison.»

  • direzoniñ
    direzoniñ

    v. intr.

    (1) Déraisonner.

    (1869) SAG 22. Eaz eo bragal ha diraizouni. ●279. Red eo beza leal, autrou, ha diouall da ziraisoni.

    (2) Crier avec colère.

    (1977) PBDZ 195. (Douarnenez) direzoni, tr. «crier avec colère.»

    (3) Direzoniñ da ub. : importuner qqn en criant de colère.

    (1909) HBAL 50. kerz ac'haleze buan, a zo gwelloc'h d'id eget choum da zirezouni d'eomp evel ma rez.

  • diri
    diri

    plur. derez

  • diri-bign
    diri-bign

    s. Escaliers.

    (1876) TDE.BF 139a. Diri-bign, s. pl. m., tr. «Escaliers.»

  • diriaou
    diriaou

    adv. Jeudi.

    (1659) SCger 68a. Ieudi, tr. «Diriou

    (1847) FVR viii. ped ar skrivagner d'en em gavout eno diriou goude kresteiz. ●(1854) PSA II 211. Dé-rieu quetan é vou groeit er guetan quemunion ér barræs-men. ●(1881-83) RECe v 126. De même L[éon] diziou, jeudi, à Plestin (en Trég[or]) didiou, gall. dydd Iau. ●127. dirio, Trég. jeudi.

  • diribañs
    diribañs

    voir dirabañs

  • diribignal
    diribignal

    v. intr. Pendre.

    (1906-1907) EVENnot 31. (Pleuveur-Gaoter) Pera a zo e tirbignal deuz d'az kodell aze, tr. «pendre, flotter.»

  • diribin .1
    diribin .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A.

    (1) Incliné, déclive, en pente.

    (1732) GReg 523b. Incliné, qui est en pante, tr. «Diribin.» ●Aire inclinée, tr. «Leurr diribin.» ●689a. Une chose qui penche, tr. «un dra diribin.» ●689b. Pante, le panchant d'un lieu, tr. «diribin (diribin est adjectif).»

    (1906) KANngalon Kerzu 274. edon o pignat ouz an hent diribign.

    (2) sens fig. Glissant.

    (1839) BSI 64. An oajou-ze a zo diribin ha dangerus.

    B. (en plt de qqn) Délicat.

    (1732) GReg 261a. Delicat, sensible, tr. «diribin

    (1876) TDE.BF 139b. Diribin, adj. C[ornouaille], tr. «Susceptible, facile à irriter.»

    II. Adv.

    A. Par culbutes.

    (1876) TDE.BF 440a. ma voe tost d'ann azen diruilla diribign d'ann traon. ●(1890) MOA 206a. Dégringoler, tr. «diruilla diribign d'ann traon (T[régor]).»

    B. Loc. adv.

    (1) War-ziribin : en pente.

    (1869) FHB 205/389a. o tisken var ziribign eus bar ar menez d'an traon.

    (1931) VALL 188a. Déclive (terrain), tr. «war ziriibin.» ●(1943) FHAB Mezheven 308. he lein keinek, dantek, war ziribin.

    (2) Ribin-diribin : montant et descendant sans cesse.

    (1857) CBF 17. kant leo evel-se, ribin-diribin penn da benn, tr. «cent lieues de la sorte, monter et descendre toujours.» ●(1890) MOA 103a. qui a beaucoup de montées et de descentes, tr. «ribin-diribin

  • diribin .2
    diribin .2

    m. –où

    (1) Pente descendante.

    (1834) SIM 251. separi doureyer ur voaz ; mes qerqent ha ma vezont libr, o diribin o zrein. ●(1857) CBF 16. Ia, diribin zo aliez gant ann hent ha kalz a zao ivez, tr. «C'est vrai, il y a bien des descentes et des côtes.»

    (1869) TDE.FB 265b. Descente, s. f. pente par laquelle on descend, tr. «dinaou, m. ; diribin m. ; diarros, m. G ; diskenn, m. Ces mots ne s'employent pas au pluriel.»

    (1942) DRAN 141. En eur bignat gant diribin ar c’hamp, e-kichen e gompagnun dilavar bremañ. ●(1955) SKOL 3/18. diribin g. –où, tr. «forte pente, abrupt.»

    (2) Déclivité.

    (1932) KWLB 24. gant eur santimetr ar metr a ziribin.

    (3) = (?) Marches (?).

    (1923) LZBt Gwengolo 7. An ôter n'eman ken en he flom, na ken nebeut an diribign da sevel diouti. ●(1925) LZBt Meurzh 35. Diribign da sevel betek be Yeyasu, rener ha diazeer ar Japon.

  • diribinaj
    diribinaj

    s. Délicatesse, sensibilité.

    (1732) GReg 261a. Delicatesse, sensibilité, tr. «diribinaich

  • diribinenn
    diribinenn

    f. –où

    (1) Ouverture, passage fait dans un talus.

    (1919) KZVr 355 - 21/12/19. Diribinenn, tr. «passage au travers d'un fossé ou d'un talus.»

    (2) Pente.

    (1973) SKVT II 58. Dizolo mantrus an diribinenn-se. ●129. dre an diribinenn reut.

  • diribis
    diribis

    m. & adv.

    I. M. Pente.

    (1867) FHB 134/240a. Var ziribiz an terguin. ●(1868) FHB 173/133b. diribis an dorguen soun-ze. ●(1869) FHB 210/8a. ar meneziou eleac'h ma zeus diribis. ●(1869) FHB 234/200a. var an diribis a zo gant an hent-ze.

    II. Loc. adv.

    (1) War-ziribis : en déclive, en pente.

    (1867) FHB 103/402a. an hent var ziribis-ze.

    (2) A-ziribis : en dégringolant.

    (1867) FHB 143/309b. ar vein a deue a ziribis a zioc'h ho fenn.

  • diriboul
    diriboul

    adj. Riboul-diriboul : qui court sans arrêt.

    (1876) TDE.BF 544. Riboul-diriboul, sorte d'adjectif qui se dit d'un individu qui ne peut rester en place, et aussi d'enfants qui courent dans la maison pour s'amuser. ●(1890) MOA 191b-192a. Enfants qui courent dans la maison, pour s'amuser, tr. «bugale riboul diriboul

  • diriboulañ
    diriboulañ

    v. intr. Débouler.

    (1974) BRUD 46/16. ar houlin gouez a ziriboule euz e zouarenn.

  • dirid
    dirid

    adj. sens fig. Sincère.

    (1710) IN I 312. bugale Doue a ya gant an hent-eun hep clasq troïdellou, hac o deveus ur galon displeg ha dirid.

  • diridenn
    diridenn

    adj. Sans ride.

    (1633) Nom 16a. Frons erugata, explicata, exporrecta : front sans rides : tal diriden, tal ep ridou.

    (1732) GReg 822b. Front sans rides, tr. «Tal diridenn

  • diridenniñ
    diridenniñ

    v. tr. d. Dérider.

    (1904) DBFV 57a. diridennein, v. a., tr. «dérider, défroncer.» ●(1907) VBFV.fb 29a. dérider, tr. «diridennein

  • diridignat
    diridignat

    v. intr.

    (1) Cliqueter.

    (1878) EKG II 137. klevet a rean o tiridignat armou ar zoudarded a rede var va lerc'h. ●224. ho zabrinier a ziridigne, dre ma'z eant, enn eur steki ouc'h ho divesker.

    (2) Tintinabuler.

    (1924) ZAMA 9. trouz an ourouleriou o tiridignat.

  • diridiñ
    diridiñ

    v. tr. d. Dérider.

    (1904) DBFV 57a. diridein, v. a., tr. «dérider, défroncer.»

  • diridintal
    diridintal

    v. intr.

    (1) Tintinnabuler.

    (1908) FHAB Here 314. ar c'hleier bihan a gomans tiridintal.

    (2) Cliqueter.

    (1911) FHAB C'hwevrer/Meurzh 53-54. e alc'houezioù o tiridintal bep kammed a rea.

  • dirigañ
    dirigañ

    voir dirigezh

  • dirigezh / dirigañ
    dirigezh / dirigañ

    v. intr. (en plt d'une vache) Être en chaleur.

    (1464) Cms (d’après GMB 175). Dirigaez, g. estre en sault.

    (1931) VALL 668b. être en rut, tr. «dirigaez.» ●(1964) YHAO 126. Edon eeun o c'hortoz anezhi da derikañ evit he c'has d'an tarv !

  • dirik
    dirik

    adj. (en plt d'une vache) En chaleur.

    (1890) MOA 162b. Être en chaleur (parlant de vaches), tr. «beza dirik (C[ornouaille]).»

  • diriklañ
    diriklañ

    v.

    (1) V. intr. Glisser.

    (1868) FHB 191/277a. Ar gountel a ziriklas divar an tam coat var he vis meud.

    (1905) IVLD 40. hi a lakea greun he chapeled da zirikla etre he bizied. ●(1906) KANngalon Gwengolo 208. Ha ken soubl hag eur marmouz he tirinklaz hed va c'hein. ●(1931) KANNgwital 337/3. ar paourkeas paotr dikregi eus ar voger ha dirikla e diabars ar ziminal.

    (2) V. tr. d. Ouvrir.

    (1936) CDFi 14 Mars. Ar marc'heger a ziriklas e yalc'h.

  • dirilhañ
    dirilhañ

    v. intr. Tomber goutte à goutte.

    (1872) ROU 87a. Goutte, qui tombe. Strill, verbe : strilla, (stillare) distrilla, dirilla, dizilla ?

  • diriñ
    diriñ

    voir dirañ

  • dirinkat
    dirinkat

    v. intr. Rendre un son argentin.

    (1931) KANNgwital 338/14. ar vaz a dorras dre ar c'hreiz, hag eur maread peziou aour, kuzet gant Furik er vaz kleus, a redas var leur an iliz, en eur zirinkât.

  • Dirinoniz
    Dirinoniz

    pl. Habitants de Dirinon.

    (1870) FHB 288/211b. Dirinoniz o deuz comprenet ho dever.

    (1983) GKDI 1d. Tud an Argoad, hwi Arvoriz, / Kernividi, Plougastelliz, / Paotred Bro-Leon ha Tregerz (lire : Tregeriz), / Klevit glahar Dirinoniz! ●12a. Gant Dirinoniz e klever.

  • Dirinonn
    Dirinonn

    n. de l. Dirinon.

    (1) Dirinonn.

    (14--) N 4b. Ma veuas - parfet / E Dirinon net. ●1389. Dirinonn ez hanuer dezi ker reuerant.

    (1865) FHB 18/139a. E Dirinon n’o devoue tamm nebeutoc’h a labour. ●(1870) FHB 288/210b. e penn parrez Dirinon. ●(1879) BMN 322. Franseza Bourdon, euz parrez Dirinon. ●(1890) MOA 20b. Dirinonn.

    (1905) ALMA 63. Dirinon. ●(1914) FHAB C'hwevrer 44. Dirinon.(1931) FHAB Mae/191. e kreiz lanneier Dirinon. ●(1971) LLMM 147/243. ha tud o tec’hout keit ha Daoulaz, Dirinonn ha zoken Brest. ●(1974) ISHV 3. ar c’hatekiz e bourc’h Dirinonn. ●(1983) GKDI 18b. D'ar mare, siouaz, e tiroll / War Zirinon eun avel foll.

    (2) Devises de maisons nobles.

    (c.1900) PEAB 25. Boisguehenneuc, Sr de Kervern : d'argent à l'aigle impériale de sable becquée et membrée de gueules; devise : Carantez ha guirionez, Amour et vérité. / Buzic, Sr de Kerdaoulas : écartelé aux 1 et 4 d'or au léopard de gueules, qui est Névet, aux 2 et 3 de gueules à six annelets d'argent 3. 2. 1, qui est Buzic; devise : Comzit mad, Parlez bien. (...) Névet : d'or au léopard morné de gueules; devise : Perag, Pourquoi ? ●26. Rouazle : Sr du dit lieu : d'or à trois molettes de sable; devise : Sel petra ri, Prends garde à ce que tu feras.

    (3) [Toponymie locale]

    (1914) FHAB C'hwevrer 44. mear Treoarn (hirio e Dirinon).

  • Dirinonnad
    Dirinonnad

    m. Dirinonniz Habitant de Dirinon.

    (1870) FHB 288/211b. Dirinoniz o deuz comprenet ho dever.

  • diriñsañ
    diriñsañ

    v. intr. Diriñsañ kuit : se tirer, se débiner.

    (1927) FHAB Gouere 142. Kaer o doa fusti, ne oant ket evit kaout peg war al loened munut a zirinse kwit etre o divesker.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...