Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

• dirak
  dirak

  prép., adv. & conj.

  I. Prép.

  A. spat. Devant.

  ●(1499) Ca 64a. Dirac. g. deuant. ●(1575) M 780. Dirazaff é lazrez, tr. «Devant lui (les objets) de son larcin.» ●1718. Ez querchset dirazaff, tr. «Qu'on amenât devant lui.» ●(1580) G 1119. Dyrac hon face, tr. «Devant notre face.»

  ●(c.1680) NG 43-44. Pe respondy der jugement, / Dirac Jesus hou roué puissant ? ●(1727) HB 59. Prosternet, va Doue, dirazoc'h a-speret. ●(1790) MG 35. ni e grèd bout dibarfæt dirac-t'ou, ha laquat hur chonge guet treu-aral ! ●(1792) BD 2310. eno creis diraan.

  ●(1818) HJC 288. tout en dud assamblet dirac zon. ●295. hui e gomparisseo dirac zé. ●(1844) LZBg 2^l blezad-2^l lodenn 32. abad ma vehen dirac-tai. ●(1860) BAL 64. Ar pec'heur, eme an Aotrou-Doue, a deu d'am difiout dirazon. ●(1861) JEI 296. en hani e hùélet cousquet dirac oh. ●(1868) KMM 32. un euriou demzigor dirazi. ●(1870) MBR 36. emint aze dira-z-oud. ●(1877) EFV 25. Quentéh direc er bobl é apparissas a drès é bèn ur gogussen ligùernus péhani en hum chanjas é deur hag er golhas pen-d'er-ben. ●(1888) SBI II 174. Dirac ann arc'h allians, tr. «Devant l'Arche d'alliance.» ●(18--) PEN 91/255. he c'heurio breïn diraan / gant a neveuz groet o welan.

  ●(1900) MSJO x. ar boblad tud a zo aze dirazout ! ●(1902) PIGO I 196. Eun ti a oa diragê. ●198. e blad leun diragan. ●(1903) MBJJ 247. Setu breman diragon. ●263. da zaoulinan diraki. ●286. e skrivont diragomp. ●(1907) BOBL 09 février 124/2f. e dier koz koz a lakee ar bourmenerien da chom boëmet diragê. ●(1907) BSPD I 125. é huélet dirak z-hé ur plah iouank. ●(1907) AVKA 83. na zonet ket an drompill dirakoc'h. ●95. Setu ma kasan ma ael dirakout evid ober da hent en az raog. ●105. na baro kammed dirakoc'h ar wirione. ●116. dirakhe ha dirak ar boblo. ●(1908) PIGO II 11. an hini a oa diraki. ●134. digoret an nor diragout. ●(1909) LZBt Du 5. lakeet dirac'hon. ●(1910) MBJL 25. laret o fater dirakan. ●47. dirakomp eur manac'h. ●(1910) MAKE 110. war ho taoulin dirazon. ●(1910) MBJL 31. batet dirake. ●135. dirakoc'h kaeran tra ac'h oufed gwelet. ●(1924) FHAB Ebrel 138. e mont d'he gwele dirazo.

  B. temp. Avant.

  ●(1576) H 24. Oreson da lauaret dirac an heuryou, tr. « A prayer to be said before the Hours. » ●(1612) Cnf 9b. Oreson da lauaret dirac an Confession.

  ●(1659) SCger 43b. deuant, tr. «quent euit, dirac, ebarz.» ●70b. deuant le iour, tr. «dirac an deiz.» ●(1727) HB 591. an tri Sul dirac demerc'her al ludu.

  C. sens fig.

  (1) En comparaison de.

  ●(c.1802-1825) APS 124. dérac hou madeleah.

  ●(1835) AMV 187. ha ne doun netra dirazoc'h.

  (2) De.

  ●(1925) CBOU 5/72. Alïes e vez aon dirak an neventiou.

  (3) Souzañ dirak udb. : reculer devant qqc. (à faire).

  ●(1866) LZBt Gouere 144. na souzan ket dirag al labour.

  ●(1933) MMPA 43. Ne souzo dirak netra evit danzen evurusted d'he c'hrouadur. ●56. na souzomp kammed dirak hon dever.

  II. Loc. prép.

  (1) Dre-zirak : (en passant) devant.

  ●(1949) KROB 14/11. Ha Chanig dre zirak an ti-ze.

  (2) E-dirak : devant.

  ●(1849) LLB 1903. É dirak er ruskad. ●2071. É dirak ma limaj.

  ●(1932) BRTG 2. obér er chachaden é dirak testeu. ●3. é vo groeit en taul krog é dirak deu dest.

  (3) A-du dirak =

  ●(1903) MBJJ 11. Adammigo bihan e tro ar Brovans a du diragomp.

  III. Adv. Devant.

  ●(1878) EKG II 56-57. n'oa nemed eur bern glaou… Azeza a rechomp dirag.

  IV. Loc. conj. Dirak ma : avant que.

  ●(1621) Mc 107 [lire : 109]. dirac maz dibry ha maz eufy.

  ●(1659) SC 52. Ag an dut santel a halle mont d'ar barados dirac ma vise maro hon saluer. ●(1727) HB 107. Gant Jesus dirac ma varvas.

  ►[form. conju.]

  S1 dirazon / dirakon / dirac'hon

  ●(1580) G 3. Dyrazoff.

  ●(1860) BAL 64. dirazon. ●(1870) MBR 272. dira-z-oun.

  ●(1909) LZBt Du 5. dirac'hon. ●(1910) MAKE 110. dirazon. ●(1903) MBJJ 247. diragon.

  S2 dirazout / dirakout

  ●(1870) MBR 36. dira-z-oud.

  ●(1900) MSJO x. dirazout. ●(1907) AVKA 95. dirakout. ●(1908) PIGO II 134. diragout.

  S3m dirazañ / dirakañ / diraktañ / dirakzañ

  ●(1575) M 780. Dirazaff. ●1718. dirazaff.

  ●(1790) MG 35. dirac-t'ou. ●(1792) BD 2310. diraan.

  ●(1818) HJC 288. dirac zon. ●(1856) GRD 236. dirac-z-hou. ●(18--) PEN 91/255. diraan.

  ●(1902) PIGO I 198 diragan. ●(1910) MBJL 25. dirakan.

  S3f dirazi / diraki

  ●(1868) KMM 32. dirazi.

  ●(1903) MBJJ 263. diraki. ●(1908) PIGO II 11. diraki. ●(1949) ENRO 294. Ha dre deir gwech e voe lakaet dirazi, tostoc'h-tostañ, ar voull-strink milliget.

  P1 dirazomp / dirakomp

  ●(1855) BDE 144. dérac-omb.

  ●(1903) MBJJ 286. diragomp. ●(1910) MBJL 47. dirakomp.

  P2 dirazoc'h / dirakoc'h

  ●(1727) HB 59. dirazoc'h.

  ●(1804) RPF 58. dérac-oh. ●(1861) JEI 296. dirac oh.

  ●(1907) AVKA 105. dirakoc'h. ●(1910) MBJL 135. dirakoc'h. ●(1907) AVKA 83. dirakoc'h.

  P3 dirazo / dirake / dirakte / dirakze

  ●(1818) HJC 295. dirac zé. ●(1844) LZBg 2^l blezad-2^l lodenn 32. dirac-tai. ●(1856) GRD 244. dirac-t-hai.

  ●(1902) PIGO I 196. diragê. ●(1907) AVKA 116. dirakhe. ●(1907) BSPD I 125. dirak z-hé. ●(1907) BOBL 09 février 124/2f. diragê. ●(1910) MBJL 31. dirake. ●(1924) FHAB Ebrel 138. dirazo.

  ►[form. comb.]

  S1 em dirak

  ●(1993) MARV xi 39. (Tregon) Jamez n'eus ket bet graet kemend-all sin ar groaz e-barz ma dirag !

  S3m en e zirak : devant lui.

  ●(1932) GUTO 46. kañnal kañnenneu én É zirak. ●(1934) DIHU 280/151. ne vourehen ket karéein dén én é zirak.

• dirakvarn
  dirakvarn

  adj. Sans préjugé.

  ●(1959) BAHE 18/14. sikour an dud a youl vat ha dirakvarn da welout sklaeroc'h. ●(1962) BAHE 31/1. komz en un doare dirakvarn. ●(1963) BAHE 34/8. ur studiadenn dirakvarn.

• diramailh
  diramailh

  adj. Intrépide.

  ●(1766) MM 15. D'o Beza paotret Diramaïl, tr. «tels hommes intraitables qu'ils fussent.»

  ●(1847) BDJ 52-53. Paotred diramail ha paotred diskorpul, / Krogherïen drus ha paotred dioc'h an drul.

  ●(1904) BMSB 87. N'euz 'meit tud diramailh, marfad a Gær Wazi, Garanet war o fas muzul o zotoni, – / Ar re ze a ra goab. ●(1927) GERI.Ern 111. diskramailh, diramailh, tr. «gaillard, courageux, qui n'a peur de rien.»

• diramas
  diramas

  adj. Qui mange de tout.

  ●(1982) PBLS 93. (Langoned) diramas, tr. «(qn) qui mange de tout avec appétit.»

• diramp
  diramp

  adv. À califourchon.

  ●(1982) PBLS 169. (Sant-Servez-Kallag) diramp, tr. «à califourchon.»

• dirampañ
  dirampañ

  v. intr. Décamper, détaler.

  ●(1923) BUBR 26/452. Klevet a reont anezo d'an daoulamm o tirampa.

• dirampet
  dirampet

  adj. Qui a les jambes écartées. cf. rampet

  ●(1978) BRUDn 17/17. a lavaras eur vaouez koz dirampet war eur gador e-tal ti Tante Fin’. ●20. dirampet = rampet.

• dirañ / diriñ
  dirañ / diriñ

  v. tr. d. Aciérer, garnir d'acier.

  ●(c.1718) CHal.ms i. acerer garnir d'acier, tr. «direin.» ●(1732) GReg 10a. Acerer, garnir d'acier un outil de fer, tr. «dizra. pr. dizret. dira. pr. diret. Van[netois] direin. pr. diret.»

  ●(1876) TDE.BF 138a. Dira, v. a., tr. «Aciérer.»

  ●(1904) DBFV 57a. direin, v. a., tr. «acérer, garnir d'acier.» ●(1914) DFBP 6b. aciérer, tr. «Dira.» ●(1931) VALL 7b. Aciérer, tr. «dira.»

• dirandoniñ
  dirandoniñ

  v. intr. =

  ●(1972) HYZH 75/11. Harzhal 'ra pa glev trouz ha dirandoniñ end-eeun pa wel tud pe loened disanvez.

• dirañj
  dirañj

  adj.

  I. Attr./Épith.

  (1) Dissipé, turbulent.

  ●(1839) BESquil 462. é ma hou pugalé dissènt, libertin ha dirange. ●(1841) IDH 62. ur youancquis dirange.

  ●(1934) BRUS 118. Dissipé, tr. «diranj.» ●174. Turbulant, tr. «diranj.» ●(1942) DHKN 17. Er ouréz péchanj e hrè dehi bout diranj elsé.

  (2) (en plt de qqc.) =

  ●(1942) DHKN 212. Un dra vat, diranj ne oè ket.

  (3) Grand, important.

  ●(1906) BOBL 02 juin 89/2f. ober eun tor diranj d'ar barrez. ●(1906) BOBL 21 juillet 96/3c. Eun tan gwall diranj a zo straket disul.

  II. Adv.

  (1) Très.

  ●(18--) SAQ II 100. Ne voa ket mad diranj.

  ●(1905) BOBL 19 août 48/3c. Ar prozision (…) a zo bet ar bla-ma kaër diranj ive. ●(1906) BOBL 06 octobre 107/1a. siou braz diranj. ●(1906) BOBL 15 décembre 116/2f. Fin eo diranj. ●(1956) LLMM 55/17. ne voe laket en gwerzh nemet un nebeudik anezho, o vezañ ma oant ker dirañj.

  (2) Beaucoup.

  ●(1929) MKRN 177. (Gourin, ar Faoued, Skaer) Diranch… Beaucoup : Hen en em blij diranch er skol.

• dirañjamant
  dirañjamant

  m. –où Désordre.

  ●(1790) Ismar 126. Honnéh-è er ourièn ag en dirangemand én tiegueaheu.

• dirañjeal
  dirañjeal

  v. tr. d. Déranger.

  ●(1977) PBDZ 780. (Douarnenez) dirañjeal, tr. «déranger.»

• dirañjennet
  dirañjennet

  adj. Désenchaîné.

  ●(1821) SST iii. Direngennet u ol en diaulet.

• dirañjenniñ
  dirañjenniñ

  v. tr. d.

  (1) Désenchaîner.

  ●(1732) GReg 249a. Dechaîner, ôter la chaîne, tr. «Van[netois] dirañgenneiñ. pr. et.»

  ●(1904) DBFV 56b. diranjennein, v. a., tr. «déchaîner.» ●(1907) VBFV.fb 26b. déchaîner, tr. «diranjennein.» ●(1921) GRSA 361. Hag er paian gourhemennein diranjennein Jojeb.

  (2) par ext. Libérer.

  ●(1905) LZBg Gwengolo 198. a pe zas er Fransizion de ziranjennein Aljériis.

• dirañjet
  dirañjet

  adj.

  (1) (en plt de qqn) Débauché, dissolu.

  ●(1790) MG 370. Ur voès dirangét, pé ur verh libertin.

  ●(1839) BESquil 27. bugalé diranget ha libertin.

  (2) (Vie) dissolue.

  ●(1804) RPF 12. A ùerso é conduyai Augusten ur vuhé forh diranget. ●(1839) BESquil 27. é tonnet de vout devot ha vertuus, goudé ur vuhé diranget.

  (3) Grossier, impoli, obscène.

  ●(1838) OVD 97. hum accusein ag ur gueu distér, ag ur gonze un tamicg diranget.

• dirañjiñ
  dirañjiñ

  v.

  I. V. tr. d.

  (1) Déranger (qqn).

  ●(1901) LZBg 59 blezad-2^l lodenn 80. kement-sé e ziranj en dud aral.

  (2) Déranger (qqc.).

  ●(1821) SST 35. Jesus-Christ e sortias ag er bé hemp dirangein er mein pehani e ouai clos mat ar nehou.

  II. V. pron. réfl. En em zirañjiñ : se déranger.

  ●(1838) OVD 54. hum zirangein un tamicg.

• dirank-
  dirank-

  voir direnk-

• dirankon
  dirankon

  adj. (?) cf. dirukun (?)

  I. Attr./Épith.

  (1) Qui mange de grandes quantités.

  ●(1896) GMB 560. pet[it] Trég[uier] dirañkoñn, grand mangeur.

  ●(1970) BHAF 90. e vreudeur, dirankon, ordinal e-pign ouz tez o mamm. ●382. Eun den dirankon a zebr n'eus forz petra, debri a ra kalz, med hep selled re dost ouz mad pe fall eo ar boued. «Hennez a zo eur paotr dirankon, digor e vez ordinal e galon, eur vou(z)ellenn evid lavared eeun ar wirionez.

  (2) par ext. Bezañ dirankon : ne pas être délicat.

  ●(1977) BAHE 95/19b. ha me 'lar deoc'h, e veze ret bezañ dirankon evit mont da evañ kafe e gwer pe dasoù Loeiza ! Seurt-se, eme Yann ! Ul lousken gozh e oa deut Loeiza de vezañ.

  (3) sens fig. Insatiable.

  ●(1920) MVRO 28/1b. bandennou diniver ar beilherien treut ha dirankon. ●(1925) FHAB Gwengolo 327. ken têr, ken dirankon. ●(1970) BHAF 11. eul lenner dirankon. ●382. Gelloud a reer ive beza eul lenner dirankon.

  II. Adv. = hep ober van, da vat.

  ●(1908) PIGO II 153. ha kement a lans a oa ganti ma skoas he fenn en koste ar zoudard ha helpenn anean dirankon.

• dirankontr
  dirankontr

  adj.

  (1) (en plt d'un lieu) Non fréquenté.

  ●(1884) LZBt Meurzh 57. O klevet laret a oa dirankont ann hent.

  (2) (en plt de qqn) Infréquentable.

  ●(1920) MVRO 56/1b. An darn vuia eus an dud-se a zo paotret dirankont a vije gwelloc'h o flas er galeou.

• dirann .1
  dirann .1

  adj.

  (1) (droit) Indivis.

  ●(1732) GReg 527a. Indivis, ise, qui doit être partagé, & qui ne l'est pas encore, tr. «dirann.» ●Ces terres sont communes, & indivises, tr. «An douarou-ze a so boutin, ha dirann. dirann eo c'hoaz an douarou-ze.» ●(1744) L'Arm 198a. Indivis, tr. «Dirann.»

  ●(1876) TDE.BF 138b. Dirann, adj., tr. «Indivis.» ●(1878) EKG II 258. an tiegez aman hag an oll vadou a ioa chomet dirann etre va breur ha me.

  ●(1904) DBFV 56b. dirann, adj., tr. «indivis.»

  (2) Indivisible.

  ●(1891) AGB 13. Republik ar Frans unan ha dirann.

  ●(1911) KEME 25-26. Ar Republik unan ha dirann. ●(1921) FHAB C'hwevrer 47. Breiz dirann, emezan, setu goulenn an holl Vreiziz.

• dirann .2
  dirann .2

  m.

  (1) Séparation.

  ●(1866) SEV 94. Doaniuz e vezo an dirann-ze.

  (2) Différence.

  ●(1866) SEV 198. ne vezo mui neuze dirann e-bed etre ann dud hag e vezint hevel-hevel bepred.

• dirannañ
  dirannañ

  v. tr. d.

  (1) Séparer.

  ●(1866) SEV 93. Neuze an elez a ziranno ar re vad euz a-douez ar re fall.

  (2) Dirannañ ub. : priver qqn (de qqc.).

  ●(1860) BAL 256. penaoz ho pefe ar galon d'o diranna en ho pedennou ! tr. (GMB 157) «les oublier, ne pas leur faire une part dans vos prières.» ●(1894) BUZmornik 314. «Arabad eo diranna ar vugale,» a leverer.

  ●(1913) FHAB Eost 240. en Kerhale morse ne veze dirannet ar paour.

  (3) Dirannañ ub. diouzh udb. : priver qqn de qqc.

  ●(1894) BUZmornik 314. Diranna ar vugale a renker eo euz ar pez a c'hell beza noazuz d'ezho.

  ●(1911) BUAZperrot 547. Ma teur eur beleg (…) da ziranna e barrisioniz eus bara an Aviel. ●(1913) FHAB Kerzu 353. den ebet n'eo dirannet euz al levenez-ze. ●(1929) FHAB Genver 4. Pec'hed eo eta d'eun tad ha d'eur vamm diranna o bugale eus kaera tenzor hor gouenn.

  (4) (droit) Frustrer.

  ●(1872) ROU 86b. Frustrer, tr. «Diranna.»

  ●(1911) BUAZperrot 769. Mes Gwerok ne asantas ket diranna e bevar mab yaouank. ●(1931) VALL 143a. Confisquer sa part d'héritage à qqb, tr. «diranna u. b.»

• dirannapl
  dirannapl

  adj. Indivisible.

  ●(1732) GReg 527a. Indivisible, tr. «Dirannapl.» ●735a. Un point indivisible, tr. «Ur poënd dirannapl.»

• dirannek
  dirannek

  adj. Indivisible.

  ●(1878) EKG II 206. eilved bloavez a Republik Franz, unan ha dirannek. (d'après un jugement de 17??)

• dirannet
  dirannet

  adj.

  (1) (droit) Frustré.

  ●(1872) ROU 94a. Privé de sa part, tr. «Diranned.»

  ●(1909) FHAB Ebrel 160. an eil hag egile o doa bugale vihan hag a vije dirannet.

  (2) Privé (de qqc.).

  ●(1910) FHAB Here 291. setu hi dirannet eus o Doue ha dirannet eus eul loden eus pedennou an Iliz.

• dirannus
  dirannus

  adj. Indivisible.

  ●(1732) GReg 527a. Indivisible, tr. «dirannus.»

• dirañs
  dirañs

  voir dirañsañ

• dirañsañ / dirañsiñ / dirañs
  dirañsañ / dirañsiñ / dirañs

  v. tr. d.

  (1) Éroder, raviner.

  ●(1907) FHAB Here 239. ar c'houeriou ne ziskennent ket froudennus divar ar menez en eur ziransi an douar.

  (2) Détruire.

  ●(1926) FHAB Ebrel 149. evit m'en dije ar mor amzer a-walc'h da ziransa kêr [-Iz] eus an eil penn d'egile ha da beurlonka pep tra.

  (3) Égrapper, égrener.

  ●(1899) BSEc xxxvii 147 / KRL 12. Avel sant Lorans diranz kerc'h ; / Ma ne ve a-rog e ve war-lerc'h, tr. «Le vent de Saint-Laurent égrène l'avoine ; si ce n'est avant, c'est après.»

  ●(1921) FHAB Meurzh 56. da ziranz kraon kelve. ●(1973) BAHE 78/31. Pa dremenont a-rez ur bod balan e trammont ur c'henaouad en ur dirañsañ ar bleuñv. ●(1978) BAHE 97-98/25. An deliou glas a ra – pe a rae – ur boued saourus ha kreñvaus evit ar moc'h. Dirañset e vezent d'an nevez-hañv.

• dirañser
  dirañser

  m. –ion Celui qui égrappe, égrène.

  ●(1982) PBLS 247. (Sant-Servez-Kallag) St Laorañs dirañser kerh, pa vez ked araog vez warlerh, tr. «St L. fait tomber les grains d'avoine (c-à-d pour l'époque du pardon l'avoine est mûre), mais si ce n'est pas avant c'est après.»

• dirañsiñ
  dirañsiñ

  voir dirañsañ

• dirañson
  dirañson

  adv. En dirañson : chèrement.

  ●(1969) BAHE 60/30. gwerzhañ o marc'hadourezh en-dirañson. ●(1982) TKRH 60. en doa paeet en dirañson al lodenn douar-se.

• dirañvañ / dirañviñ / dirañvat
  dirañvañ / dirañviñ / dirañvat

  v.

  I. V. intr.

  (1) Éprouver (une très grande soif).

  ●(1927) FHAB Meurzh 58. prest oun da ziranva gant ar zec'hed.

  (2) sens fig. Être assoiffé (de connaissances).

  ●(1936) FHAB Mae 166. kelennadurez ar prezeger bras-se ne vage ket c'hoaz mat awalc'h e ene, a oa evel diranvet gand ar c'hoant da vont bepred dounoc'h e sklerijenn ar gwirionezou kristen.

  (3) Découler.

  ●(1872) ROU 80a. Découler, tr. «diranvi.»

  II. V. tr. d.

  (1) Éroder, raviner, dénuder.

  ●(1869) FHB 247/301b. eun tam menez sec'h (...) fustet gant an avel voallarn ha diranvet gan ar glaoyer. ●(1869) FHB 248/308b. ar glaoeyer braz, pa deuyo ar gouànv, ho dirànvo [an henchou].

  ●(1955) BLBR 85/6. Dizale e voe barradou ken gwas ma veuzent ha ma tirañvent an heñchou hag ar c'harroñchou. ●(1962) GERV 39. Evit gwir, dirañvet ha disac'het e vez alies darnou anei gant ar gwall-amzer. ●169. dirañvet : e galleg : érodé.

  (2) Égrener (une plante).

  ●(1732) GReg 326b. Égrener une plante, tr. «Dirañva ul lousaouënn.»

  (3) Sérancer.

  ●(1876) TDE.BF 537a. Rañva, rañvat, v. a., tr. «Sérancer, parlant du lin, du chanvre. On dit aussi dirañvat.»

  (4) Perdre ses feuilles (fougère, etc.).

  ●(1962) EGRH I 61. dirañviñ v., tr. « perdre ses feuilles (fougère, etc.). »

  (5) Perdre ses graines (lin, chanvre).

  ●(1962) EGRH I 61. dirañviñ v., tr. « perdre ses graines (lin, chanvre). »

  (6) Retirer sa substance à qqc.

  ●(1952) LLMM 32-33/133. (Douarnenez) Dirañviñ : tennañ ar chug, an druzoni eus... An tamm kig-se zo tout dirañvet dindan ar glav.

• dirañvat
  dirañvat

  voir dirañvañ

• dirañvet
  dirañvet

  adj.

  (1) Très grande (soif, chaleur).

  ●(1872) ROU 80b. Une soif démesurée, tr. «Ur zec'hed, un domder diraved.» ●89b. La chaleur était intense, tr. «Un domm diraved a oa.»

  (2) Érodé, raviné, dénudé.

  ●(1977) PBDZ 779. (Douarnenez) dirañvet, tr. «mis à nu, dont on a enlevé la couche protectrice, la couche fertile, etc.»

  (3) (en plt de qqn) =

  ●(1925) FHAB Ebrel 127. Kement all a zispac'h hag a freuz a oa bet graet, er beg douar-ze, gant ar gouezidi diranvet !

• dirañviñ
  dirañviñ

  voir dirañvañ

• diraosklañ
  diraosklañ

  v. tr. d. Détruire les roseaux.

  ►absol.

  ●(1985) AMRZ 177. Mad e oa al ludu-ze da ziraoskla ha da ziginvia, ha da laza eur bern louzeier.

• diraouiañ
  diraouiañ

  voir diraouiñ

• diraouilh
  diraouilh

  adj. Clair, clairement.

  ●(1866) FHB 59/54a. ar kyrie / A deu raouil pe diraouil deus corzen eur c'hure.

• diraouiñ / diraouiañ
  diraouiñ / diraouiañ

  v.

  (1) V. tr. d. Désenrouer.

  ●(1659) SCger 42b. derumer, tr. «diraoui.» ●(1732) GReg 274a. Desenrouer, tr. «diraouï. pr. diraouet. Van[netois] dirëueiñ.»

  ●(1876) TDE.BF 138b. Diraouia, v. a., tr. «Désenrouer.»

  ●(1904) DBFV 57a. direùein, v. a., tr. «désenrouer.»

  (2) V. intr. Se désenrouer.

  ●(1876) TDE.BF 138b. Diraouia, v. n., tr. «se désenrouer.»

• diraoulañ / diraouliñ
  diraoulañ / diraouliñ

  v.

  (1) V. tr. d. Désenrouer.

  ●(1659) SCger 42b. derumer, tr. «diraouli.» ●(1732) GReg 274a. Desenrouer, tr. «Diraoula. pr. diraoulet.»

  ●(1876) TDE.BF 138b. Diraoula, v. a., tr. «Désenrouer.»

  (2) V. intr. Se désenrouer.

  ●(1876) TDE.BF 138b. Diraoula, v. n., tr. «se désenrouer.»

• diraouliñ
  diraouliñ

  voir diraoulañ

• dirap
  dirap

  adv. (marine) Bezañ dirap : avoir jeté l'ancre.

  ●(1910) FHAB Kerzu 365. Va zad, emeza, diskrog eo an eor ; emaomp dirap !

• dirapar .1
  dirapar .1

  adj.

  (1) (en plt d'un édifice) Délabré.

  ●(1876) TDE.BF 138b. Dirapar, adj., tr. «Non réparable, en lambeaux, parlant de vêtements, d'une maison, etc.» ●(1889) SFA 18. He mogeriou a ioa ken dirapar m'edo o vont da goueza en he foull. ●(1889) ISV 40. pebez craou dirapar !

  ●(1909) MMEK 229. dresa an teir iliz dirapar. ●(1909) KTLR 63. eun ti disto ha dirapar. ●(1911) BUAZperrot 210. eul lochen dirapar ha pell a bep leac'h. ●(1916) KANNlandunvez 64/463. Ar c’henta ti ma tiskennaz Jezuz ennhan a oa eun ti soul dirapar. ●(1929) FHAB C'hwevrer 42. lezel dirapar an ti, dic'hounid an douar.

  (2) sens fig. Irréparable.

  ●(1942) FHAB Mae/Mezheven 159. Eur c'holl dirapar eo e varo !

• dirapar .2
  dirapar .2

  m. War an dirapar : en ruines.

  ●(1986) PTGN 92. eun ti-skol dilezet ha war an dirapar.

• dirapar .3
  dirapar .3

  v. = (?).

  ●(1995) BRYV I 169. (Milizag) ar vugale a gustum dirapar, kea !

• dirapiñ
  dirapiñ

  v. (marine)

  (1) V. tr. d. Déraper (l'ancre).

  ●(1925) BILZ 113. Met lano 'zo, lano krenv. Bremaïk ar vag a vo war flot… Dirap an eor, pôtr… Hiset ar gouel bras, ar gouel stê… lïen war ar Gwennili, ha d'ar porz ! ●(1973) LBFR 27. Depuis un bon moment j'entendais les chaînes de bateau qu'on «dérapait» grincer sur les étraves. ●Déraper : lever l'ancre.

  ►absol.

  ●(1978) MOFO 41. Dirapit goazed ! tr. «Levez l'ancre les gars !» ●(1973) LBFR 52. Tro tever oa dao dirapi ha lakat da ouel.

  (2) V. intr. Déraper.

  ●(1905) HFBI 564. pa vesé an ëor zé prest da zirappi, pé da zispega eus a fons ar mor…

• dirask
  dirask

  m. Grattage.

  ●(1982) PBLS 137. (Sant-Servez-Kallag) dirask, tr. «grattage.» ●ez an d'ober eun dirask d'ar porz, tr. «je vais gratter la cour (la nettoyer après un charroi de fumier etc.).»

• diraskañ
  diraskañ

  v. tr. d. Gratter.

• dirastell
  dirastell

  adj. = (?).

  ●(1982) TKRH 80. Un den doujet ha dirastell.

• dirastellat
  dirastellat

  v. tr. d. = (?) Râteler (?).

  ►absol.

  ●(1919) FHAB Gwengolo 69. palat, arat, dirastellat, hada, c'houennat.