Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 126 : de disnaonet (6251) à disonjin (6300) :
  • disnaonet
    disnaonet

    adj. Affamé.

    (1877) FHB (3e série) 40/313b. eur c'hlasker paour, klan, dislivet ha disnaonet. 315b. ar bobliou diznaonet.

  • disneud
    disneud

    adj. Qui n'est pas enfilé.

    (1732) GReg 256b. Defilé, non enfilé, tr. «disneud

    (1876) TDE.BF 146b. Disneud, adj., tr. «Qui n'est pas enfilé, parlant des grains d'un chapelet, d'un collier.»

  • disneudañ
    disneudañ

    voir disneudiñ

  • disneudennañ / disneudenniñ
    disneudennañ / disneudenniñ

    v. tr. d.

    (1) Effiler.

    (1876) TDE.BF 146b. Disneudenna, v. a., tr. «Effiler, parlant d’un tissu.»

    (2) Enlever les filets (de haricots verts).

    (1962) EGRH I 63. disneudenniñ v., tr. « enlever les filets (de haricots verts). »

  • disneudennet
    disneudennet

    adj. Effilé.

    (1907) VBFV.fb 34b. effilé, tr. «disnedennet

  • disneudenniñ
    disneudenniñ

    voir disneudennañ

  • disneudiñ / disneudañ
    disneudiñ / disneudañ

    v. tr. d.

    (1) Défiler, désenfiler (perles, etc.).

    (1659) SCger 41a. defiler, tr. «disneudi.» ●(1732) GReg 256b. Defiler, ôter le fil d'une chose qui est enfilée, tr. «Disneudi. pr. disneudet

    (1876) TDE.BF 146b. Disneudi, v. a., tr. «Défiler, ôter le fil.»

    (2) Effiler.

    (1962) EGRH I 63. disneudañ v., tr. « effiler. »

  • disneuz
    disneuz

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Laid, informe.

    (1575) M 2191. loznet disneuz euzic, tr. «des bêtes difformes, affreuses.» ●2372. Prefuet disneuz euzic, louidic ha figus, tr. «Des vers hideux, affreux, sales et gourmands.»

    (1827/29) VSA 1536. eur bugel pourf ja an disneuan.

    (1903) MBJJ 89. Neuze, avad, ec'h int disneu. 103. o c'herzet disneu. ●(1910) EGBT 62. disneu, tr. «messéant.» ●(1910) MBJL 85. mein be e-leiz (...) ha disneu meurbet ar peurvuia anê. ●116. evit ne refont netra a zisneu. ●(1935) BREI 418/1c. eur ganaouenn all, houman 'zo divalo ha disneuz. ●(1969) LLMM 137/443. an houadig vil ha disneuz. ●(1983) PABE 37. (Berrien) disneuz, tr. «informe.»

    (2) Bezañ disneuz : ne pas savoir s'y prendre.

    (1879) ERNsup 163. beañ dizneu, ne savoir s'y prendre, Trév[érec], Gurunh[uel], St-M[ayeux].

    (1983) PABE 37. (Berrien) disneuz, tr. «malhabile.»

    (3) De rien.

    (1732) GReg 74b. Bagatelle, affaire de rien, tr. «tra disneus. p. traou disneus

    II. Adv. Vilainement.

    (1575) M 2124. Enhy hep deduiaff, goelaff ha doen caffou, / Arer fournis disneuz, hep diuez á dezrou, tr. «Là, sans se réjouir, pleurer et souffrir des tourments, / (Voilà ce qu')on fait amplement, vilainement, sans fin depuis le commencement.»

  • disneuziñ
    disneuziñ

    v.

    (1) V. intr. maigrir.

    (1659) SCger 75a. maigrir, tr. «disneuzi

    (2) V. tr. d. Abîmer, déformer défigurer.

    (1870) FHB 279/141a. ar Manac'h-ty-koz revinet pe da viana disneüet epad an dispac'h vraz.

  • disnevel
    disnevel

    voir dezrevel

  • disnol
    disnol

    s. = (?).

    (1869) FHB 241/251a. e tennaz eun huanad hir, he huanad diveza, hag e tremenaz hep ober eun tamm disnol, e varvas ec'hiz ar flam en eur c'hleuzer, n'euz mui a eol enhan.

  • disoavoniñ
    disoavoniñ

    v. tr. d.

    (1) Ôter le savon (de sur soi).

    (1910) MAKE 45. goude beza dizaounet e zaoulagad.

    (2) Soavoniñ ha disoavoniñ : savonner à plusieurs reprises.

    (1897) EST 63. Er suan hag en disuan, tr. «savonnent à différentes reprises.»

  • disoc'h .1
    disoc'h .1

    adj.

    (1) (agriculture) Sans soc.

    (1732) GReg 870a. Charruë sans soc, tr. «Alazr disoc'h

    (1962) EGRH I 63. disoc’h a., tr. « sans soc. »

    (2) sens fig. Fini, terminé.

    (1935) BREI 438/4a. Pan eo dizoc'h an oferenn.

  • disoc'h .2
    disoc'h .2

    m. –où sens fig. cf. disoc’h .1

    (1) Résultat.

    (1876) TIM 331. en dissoh mad aveid er beden. ●408. é bedenneu n'ou doé quet bet un dissoh mad.

    (1922) BUPU 11. un disoh mat én aférieu.

    (2) Fin.

    (1908) PIGO II 143. ne ve ket mat d'in gortoz an dizoc'h. ●(1935) BREI 434/4b. De-ha-bloa dizoc'h ar brezel.

    (3) Verte réplique.

    (1931) GWAL 136-137/426. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Dizouc'h : verte réplique.

    (4) Lakaat disoc'h d'udb. : mettre fin à.

    (1962) GERV 109. lakaat disoc'h d'ar gouel.

    (5) Kavout un disoc'h gant ub. : vaincre, venir à bout de qqn.

    (1921) GRSA 223. Salomon, hag e ouiè pegen sontil e oè é bried, e gred é kavo un disoh benak geti.

  • disoc'h / disoc'hañ / disoc'hiñ .3
    disoc'h / disoc'hañ / disoc'hiñ .3

    v.

    I. V. intr.

    A. (agriculture)

    (1) (en plt du soc de la charrue) Sortir de terre.

    (1849) LLB 104-105. un arèr / E feutou don en doar, e zisohou d'er pen.

    (1927) GERI.Ern 111. disoc'h, disoc'hein, tr. «sortir, lever (de terre).» ●115. dizouc'ha, disoc'ha, v. n., tr. «Tirer le soc (du sillon).» ●(1930) DIHU 226/61. Goulen e hret mar nen dé ket ret d'houh amezeg rein doar d'oh de zisoh é pen hou toareu get houh arer, ha de droein geton.

    (2) (en plt des plantes) Sortir de terre.

    (1849) LLB 699-700. Kenteh el m'ou guéler, a ziar en haden / É tisoh ag en doar hag é sewel ou fen.

    (1904) DBFV 59b. disoh, disohein, v. n., tr. «sortir, lever (de terre).» ●(1925) IZID 4. er bléad kaër / E huélemb é tisoh ag en èrui. ●(1966) LIMO 12/08. D'er gouian e tisoh bokedeu.

    B. par ext.

    (1) Sortir (de), être arraché (de).

    (1575) M 371. Pan vezy disochet, diouz an fæt an bet man, tr. «Quand tu seras arraché aux choses de ce monde.»

    (2) Sortir d'un lieu.

    (1906) HPSA 54. Er biz houarn e dréz en tu deheu a hé bég hag e zisoh dre lein hé fen. ●(1912) BOEG 22. er girieu e laran / E zisoh a mem bég hemb dont a me inean. ●(1924) NOLU 17. Epad ma hant kuit Nolùen e zisoh ag er hoèd.

    (3) Arriver (dans un lieu).

    (1896) HIS 37. aveit disoh ér vro en doé grateit en Eutru Doué de ligné Abraham.

    (1904) DBFV 59b. disoh, disohein, v. n., tr. «arriver.» ●(1912) AHBT 76. Ruben hag é vab e zizoh ar en hoariva.

    (4) Apparaître.

    (1904) DBFV 59b. disoh, disohein, v. n., tr. «apparaître.»

    (5) Mordre sur la portion d'un autre.

    (1904) DBFV 59b. disoh, disohein, v. n., tr. «mordre sur la portion d'un autre.»

    (6) Débloquer une machine.

    (1962) EGRH I 64. disoc’hañ v., tr. « enlever ce qui bouchait une machine. »

    C. sens fig.

    (1) (en plt d'un enfant) Se dénouer.

    (1843) LZBg 1 blezad-2l lodenn 5-6. mar guell er hroaidur-zé dissoh ha donnet un dén crihue.

    (2) Finir, prendre fin.

    (1925) FHAB Kerzu 448. En eur zizoc'ha gant tachenn ar bloaz 1925. ●(1962) GERV 115. Pa zisoc'has al lid santel.

    (3) Disoc'h e, àr (ul lec'h) : arriver (dans un endroit).

    (1896) HIS 36. er hours ma telié en Israélited disoh ér vro grateit dehé.

    (1912) BOEG 12. Er vederion e zisoh ar en téatr. ●(1913) AVIE 178. Hag, a pe oent disohet é Jeruzalem. ●328. Hag a pe zisohér ar er Halvar.

    (4) Disoc'h a : sortir de.

    (1912) BOEG 22. er girieu e laran / E zisoh a mem beg hemb dont a me inean. ●(1932) DIHU 257/172. disohein a glenùed.

    (5) Disoc'h a : relever de (maladie).

    (1744) L'Arm 226b. Relever de maladie, tr. «Dissohein ur gleinhuétt (lire : dissohein a gleinhuétt.»

    (1904) DBFV 59b. disohein ag ur hlinùed, tr. «relever de maladie (l'A.).»

    (6) Disoc'h gant : arriver (au bout d'un chemin).

    (1925) SFKH 6. ha kentéh él m'ou guél é tisoh get en hentig bihan.

    (7) Disoc'h mat gant : connaître une issue favorable, heureuse.

    (1913) HIVR 32. Deustou ma tisohé mat get é brosézieu.

    (8) Disoc'h diouzh, gant udb. : réussir à faire qqc., mener qqc. à bien.

    (1844) LZBg 2l blezad-1 lodenn 91. Poén bras hun nès é tissoh doh hul labour, gùir-é.

    (1913) HIVR 20. n'helleint disoh get ou fal labour. ●(1921) GRSA vi. aveit disoh get é labour. ●(1922) EOVD 177. é kreiz er bed, léh mé ma ken diés disoh get er salvedigeh. ●(1933) ALBR 15. setu aman unan [neventi] hag e c'haller beza e gortoz da welet kalz a vad o tont diouti, evit hon bro, mar galler dizoc'ha ganti. ●(1938) DIHU 321/44. obér treu ha ne gred ket éh es tu dehon de zisoh getè.

    (9) Disoc'h diouzh : sortir de.

    (1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 118. Azé oè é caven en nerh requis eit dissoh doh ur glahar quen anquinus.

    (10) Disoc'hañ diouzh udb. =

    (1982) TKRH 105. da zisoc'hañ diouzh an eured e oa aet an daou bried nevez da bardonañ da Santez Anna Prad.

    (11) Guérir, s'en sortir.

    (1903) LZBg Du 268. mes hañni ne zisoh, dalbéh é varù en dén arlerh.

    (12) Aboutir.

    (1910) EGBT 136. dizouc'han, tr. «aboutir.» ●137. Sellet bugale, pelec'h e c'heller dizouc'han, pa chomer da laerez avalo e lec'h monet d'ar skol.

    (13) Disoc'h da benn : réussir, aller jusqu'au bout.

    (17--) TE 380. mar dissohamb de bèn, é ma de Zoué hemb quin en hun nès obligation ag er victoër.

    (1904) DBFV 59b. disohamb d'er pen ou bet er pen, tr. «allons jusqu'au bout.»

    (14) Cesser le travail.

    (1910) EGBT 158b. dizouc'han, tr. «cesser le travail (m. à m. enlever le soc).»

    II. V. tr.

    A. V. tr. d.

    (1) Finir.

    (1927) GERI.Ern 115. dizouc'ha, disoc'ha, v. a., tr. «finir, interrompre un travail, une conversation, etc.» ●(1935) BREI 392/stag 3. Goude, c'houi a zizoc'ho danvajer Janed an Tiskolkoz.

    (2) Répliquer à qqn.

    (1907) AVKA 99. Ar Farizianet a vlasfem. – Jesus a dizouc'h anhe.

    ►[au narrat. ind.]

    (1907) AVKA 196. Hypokritet ! a dizouc'has Jesus.

    (3) Mordre sur la portion d'un autre.

    (1927) GERI.Ern 111. disoc'h, disoc'hein, tr. «mordre sur la portion d'un autre.»

    (4) Sortir.

    (1804) RPF 77. Peèd e-zou bet el-cè é balance itré er marhue hac er vuhé, ha e-zou bet dré graice Doué dissouhet ag er h'clinhuet.

    B. V. tr. i. Disoc'h war ub. : répliquer vertement à qqn.

    (1931) GWAL 136-137/426. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Dizouc'ha : répliquer vertement (war u. b. : à quelqu'un).

  • disoc'hadur
    disoc'hadur

    m. Terrain foulé en terminant le sillon.

    (1927) GERI.Ern 112. disoc'hadur m., tr. «terrain foulé en terminant le sillon V[annetais].»

  • disoc'hañ
    disoc'hañ

    voir disoc'h .3

  • disoc'hiñ
    disoc'hiñ

    voir disoc'h .3

  • disoc'hor
    disoc'hor

    adj. Qui ne fait pas de bruit.

    (1867) MGK 37. he vugale dizoroc'h.

  • disocher
    disocher

    = (?).

    (1850) MOY 156. Ha tranchou disocher, ha nombr a bigellou.

  • disodañ
    disodañ

    voir disodiñ

  • disodellañ
    disodellañ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Sortir de la voie charretière.

    (1931) VALL 701a. Sortir de la voie charretière, tr. «disodella

    (2) sens fig. Sortir de l'ornière habituelle.

    (1931) VALL 701a. fig. Sortir de l'ornière habituelle, tr. «disodella

    II. V. tr. d.

    (1) Faire sortir de la voie charretière.

    (1931) VALL 701a. faire sortir de la voie charretière, tr. «disodella

    (2) sens fig. Faire sortir de l'ornière habituelle.

    (1931) VALL 701a. fig. faire sortir de l'ornière habituelle, tr. «disodella

  • disodet
    disodet

    adj. Devenu sage.

    (1925) SFKH 7. disodet mat e oé bet ag er huéh ketan.

  • disodiñ / disodañ
    disodiñ / disodañ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Déniaiser.

    (1732) GReg 266a. Deniaiser, tr. «Van[netois] disodeiñ. pr. disodet

    (1904) DBFV 59a. disodein, v.a., tr. «dénaisier.» ●(1907) VBFV.bf 16b. disodein, v. a., tr. «déniaiser.» ●(1926) FHAB Ebrel 131. Er skol laïk ar vugale a vezo dizodet.

    (2) Faire passer l'envie à qqn (de faire qqc.).

    (1906) HIVL 84. hui e hrei guellan ma helleet eit ou disodein de vonet d'inou.

    (3) Faire cesser l'amour chez qqn.

    (1957) DSGL 24. Betag en dé, plahig, ho poè men disodet.

    (4) Disodiñ ub. diouzh : faire cesser qqn de s'enticher (de qqn d'autre).

    (1912) FHAB Ebrel 100. d'am c'henvroiz (...) d'o dizodi dioc'h an oll saeou du a zo o veva divar o c'houst.

    (5) =

    (1904) DBFV 59a. disodein, v.a., tr. «dégourdir, désinfatuer.»

    II. V. intr.

    (1) Se déniaiser.

    (1732) GReg 266a. se deniaiser, tr. «Van[netois] disodeiñ. pr. disodet

    (2) S'assagir.

    (1924) FHAB Du 413. o lakaat er c'hloz da zizoda.

    III. V. pron. réfl. En em zisodiñ (eus udb.) : faire en sorte de cesser de s'adonner (à l'alcool, etc.).

    (1847) MDM 46. hag en em zizodid eus ar guin-ardant.

  • disogn
    disogn

    adj. Qui n'est pas soigné.

    (1917) LZBt Gouere 17. Al loden vrasan (...) a varv (...) rak re disoagn 'vent bet.

  • disol
    disol

    adj. (phycologie) Bezhin disol : goémon de houle.

    (1924) BILZbubr 46/1088. ar bejin troc'h ha dizol.

  • disolañs
    disolañs

    f. = (?) Insolence (?).

    (1727) HB 218. Nep seurt dishonestis ha nep seurt disolanç.

  • disolc'h
    disolc'h

    voir disgwalc'h

  • disolc'het
    disolc'het

    voir disgwalc'het

  • disolierañ
    disolierañ

    v. intr. Sortir du grenier.

    (1941) DIHU 364/347. pe zisuléran, é ma guen kann er mézeu.

  • disolit
    disolit

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt de qqn) Dissolu, libertin.

    (1499) Ca 65b. Dissolit. g. celui qui fouyt descole. ●(1612) Cnf.epist 11. vn buhez dissolut. ●(1621) Mc 100. assambleou dissolut.

    (1732) GReg 295a. Dissolu, uë. debauché malhonnête, tr. «Disolid. diçzolud.» ●572b. Libertin, ine, qui ne s'assujettit pas aux regles de bien vivre, qui est dans le libertinage, tr. «Van[netois] diçzolit

    (1896) HIS 59. En dud a Niniv e goéhou droug ar nehé, rag m'en dint disolit. ●(1896) HISger 2. Disolit, tr. «léger, libertin.» ●(1897) EST 57. Er bautred n'en dint bet jaméz disolitoh, tr. «Jamais les jeunes gens n'ont été plus dissolus.»

    (1904) DBFV 59b. disolit, adj., tr. «léger, libertin, dissolu.» ●(1907) VBFV.bf 16b. disolit, adj., tr. «libertin, dissolu, dissipé.» ●(1922) EOVD 194. tud dirollet ha disolit.

    (2) (en plt d'un enfant) Dissipé.

    (1904) DBFV 59b. disolit, adj., tr. «(enfant) dissipé ; insolent.» ●(1937) DIHU 310 Ebrel 245. Ha neoah n’em es groeit nitra disolit hiziù. ●(1968) LIMO 06/03. Ha guir pe geu é ?... D’em chonj é ma guir, rak disolit erhoalh é er vugalé a vreman.

    B. (en plt de qqc.)

    (1) (Paroles) dissolues.

    (1790) MG 327. discourieu dissolit en dud libertin.

    (2) (Vie) débauchée.

    (1904) DBFV 59b. disolit, adj., tr. «(vie) débauchée.»

    (3) Insolite, extraordinaire.

    (c.1718) CHal.ms i. extraordinaire, tr. «extraordiner', dres en ordiner' disolit'.» ●(c.1718) CHal.ms ii. Insolite, tr. «disolit

    (1904) DBFV 59b. disolit, adj., tr. «insolite, extraordinaire.»

    (4) Insolent.

    (1904) DBFV 59b. disolit, adj., tr. «insolite, extraordinaire.» ●(1977) LIMO 06/08. Dihun e hras elsé tud en ti ha deit ind de ouied petra disolit e oé ér gegin ! ●(1983) LIMO 15/04. Ha cheleu eué doh muzikerion a bep sort hag a bep son deusto de lod kaer boud disolit erhoalh.

    II. Adv. Dissolument.

    (1904) DBFV 59b. disolit, adv., tr. «insolemment, d'une façon dissolue.»

  • disolitamant .1
    disolitamant .1

    adv. Dissolument.

    (1659) SCger 144a. disolutamant, tr. «dereglement.» ●(c.1718) CHal.ms i. Dissolument, tr. «disolitamant, hep reglen.»

    (1904) DBFV 59b. disolitamant, adv., tr. «insolemment, d'une façon dissolue (Ch. ms.).»

  • disolitamant .2
    disolitamant .2

    m. –où Dissolution (des mœurs).

    (c.1718) CHal.ms i. dereglément, tr. «disordr', disolitamant.» ●(1732) GReg 572b. Libertinage, tr. «Van[netois] diçzolitamant. pp. ëu

    (1904) DBFV 59b. disolitemant, m. pl. eu, tr. «libertinage.»

  • disolited
    disolited

    f. Dissolution (des mœurs).

    (1732) GReg 295a. Dissolution, débauche, tr. «Diçzoludded. p. diçzoluddedou

  • disolitiñ
    disolitiñ

    v. intr. Libertiner.

    (1732) GReg 572b. Devenir libertin, tr. «Van[netois] diçzoliteiñ

  • disolvañs
    disolvañs

    f. Solution.

    (1732) GReg 295a. Dissolution, destruction, tr. «Diçzolvançz

    (1834) SIM 132-133. en un dissolvanç chlorur-raz.

  • disolvet
    disolvet

    adj. Dissous.

    (1732) GReg 295a. Dissous, oute, part., tr. «diçzolvet

  • disolviñ
    disolviñ

    v. tr. d. Dissoudre.

    (1732) GReg 295a. Dissoudre, reduire un corps en plusieurs menuës parties, tr. «Diçzolvi. pr. diçzolvet

  • dison
    dison

    adj.

    I. Adj. Silencieux.

    (14--) Jer.ms 94. Trompyllou presant arandon / Yy oll dyson ha cleronnou, tr. «Des trompettes, présentement, vite, / Eux tous silencieux, et des clairons.»

    (1732) GReg 640b. Ne dire mot, tr. «Beza dison.» ●Ne dire mot d'une chose, tr. «Beza dison var un dra.» ●876a. Il n'a sonné mot, tr. «Disonn eo chommet.» ●Qui ne sonne mot, qui ne dit rien, tr. «Disonn

    (1962) EGRH I 64. dison a., tr. « sans bruit. »

    II. Adv.

    (1) Silencieusement, sans rien dire.

    (1530) Pm 56. Hac ez duiz aman hep dale tam / Doz guelet dison ytron mam, tr. «Et je vins ici sans point tarder / Pour vous voir, sans bruit, Dame mère.» ●66. hon ytron / En he campr hep si ent (variante : en) dison / A pede doe, tr. «notre Dame, / Dans sa chambre, sans doute, tranquillement, / Priait Dieu.» ●(1580) G 462-463. Reyf dan Ylis dyson lyes donesonou / A ryf aes, tr. «Donner à l'Eglise, sans bruit, beaucoup de présents, / Je le ferai aisément.» ●(1650) Nlou 467. Requetomp heman, hep ehan damany. / Entromp pobl Breton, dison don pardony, tr. «Prions fermement celui-ci, sans cesse, / parmi nous, gens de Bretagne, de nous pardonner sans bruit.»

    (1829) CNG 134. Disson é has béed en andret.

    (1904) DBFV 59b. disonik, adv., tr. «doucement, sans bruit.»

    (2) À voix basse.

    (1790) MG 7. ha laret dissonniq er péh e larein a voéh ihuel.

    (1904) DBFV 59b. disonik, adv., tr. «tout bas, à voix basse.» ●(1934) DIHU 273/48. Er holonel, disonik, e lar kenevo d'en hani tremenet. ●(1934) BRUS 100. A voix basse, tr. «disonik

  • disonant
    disonant

    adj. Déréglé.

    (1575) M 3471-3473. an meuell (…) / A drouc fæson ha moeson dissonant, tr. «le valet / de mauvaises mœurs et de conduite fâcheuse.»

  • disoniñ
    disoniñ

    v. intr. Ne pas faire de bruit.

    (1580) G 1184. Hac eval lazron disonomp, tr. «Et comme des voleurs ne faisons aucun bruit.»

  • disoñj .1
    disoñj .1

    adj. Qui n'est pas ivre.

    (1790) MG 31. Me moès (...) n'en dai quet accourcét d'em gùélet é retourn dichonge d'er guær d'er Sul.

    (1904) DBFV 49a. dichonj, adj., tr. «qui n'est plus ivre.» ●(1934) BRUS 91. A jeûn, tr. «dichonj (sans boisson).» ●(1937) DIHU 310/254. Hag er re dichonj, é sellet dohtè, e hoarh a végad. ●golo xi. dichonj : à jeun (boisson).

  • disoñj .2
    disoñj .2

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Oublieux.

    (1732) GReg 269b. Dépourvû de memoire, qui ne se souvient point, tr. «Disonch.» ●613a. N'avoir point de mémoire, tr. «beza disonch

    (1806) JOS 10. Da veza bet quen disounch a quen dianaoudec. ●(1862) JKS 242. Disonj int anezhi. ●(1883) SAQ I 28. kristenien dizounj ha digourach. ●(1889) SFA 204. denig paour ha dizonj.

    (1904) DBFV 49a. dichonj, adj., tr. «oublieux, qui ne pense pas, distrait, inconsidéré.» ●(1922) EOVD 80. perak é onn mé ken dichonj én hou kever ? ●(1957) AMAH 198. un oristal disoñj-dreist.

    (2) Disoñj a, eus : qui ne pense pas à.

    (1857) HTB 76. hag en em welont, dibrepar, oblijet da digemer ar maro a behini a oant ar muia disonj. ●78. o veva disonj euz ar maro.

    (3) Distrait, inattentif.

    (1872) ROU 88b. Inattentif, tr. «dizonj.» ●(1890) MOA 127b. Non attentif, dans ses prières, tr. «dizonj enn he bedennou.» ●(1894) BUZmornik 226. pedennou hirr great gant eur spered dizonj.

    II. Adv.

    (1) Sans faire attention, étourdiment.

    (1790) ISmar111. er péhedeu e rér ésprès, dichonge caër.

    (1908) PIGO II 32. Respont a ris ken dizonj ha tra.

    (2) Sans qu'on s'y attende, par surprise.

    (1857) HTB 157. Ar maro a deu en eun taol berr ha disonj.

    (1907) AVKA 319. Setu ekeit ha ma oa ar gwrage santel o vont da Jerusalem da geloi d'an deskibien ar pez ho devoa gwelet, setu disonj, Jesus dirak he. ●(1908) PIGO II 169. Ken prim ha ken dizonj e oa c'hoarvezet an tôl, ma chomas an tri zoudard, evel ma ve lavaret, o geno gante war c'houec'h eur. ●(1935) ANTO 45. An noz a'n em gavas disoñj-a-walc'h warnoun.

    (3) Loc. adv. Dre zisoñj : par inadvertance.

    (1870) FHB 263/15a. Eun dervez, dre zisonch, e leac'h eur pez daou vennek, e taolas e tog ar paour dall eul loiz aour a zaou-ugent lur.

  • disoñj .3
    disoñj .3

    m.

    (1) Oubli.

    (1659) SCger 86b. oubliance, tr. «disonch

    (1824) BAM 331. an disonch eus a Zoue a so un or digor da bep seurt crimou. ●333. ar re n'o deus quet a sonch anezàn a vev en un disonch bras. ●(1872) ROU 88b. Inadvertance, tr. «Dizonj.» ●(1880) SAB 240. An dizonj eus ar baradoz.

    (1904) DBFV 49a. dichonj, m., tr. «absence d'esprit, distraction, oubli.»

    (2) Imprudence.

    (1659) SCger 69a. imprudence, tr. «disonch

  • disoñjal / disoñjiñ
    disoñjal / disoñjiñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) S'oublier.

    (1910) MAKE 88. Moumoutik a zizonje a-wechou betek mont da ober eun droïg etouez melchon gwenn an aotrou Furzod. 89. Katellig a zizonjas adarre da gousket.

    (2) Cuver, dessouler.

    (1904) DBFV 49a. dichonjein, v. n., tr. «cuver son vin.»

    II. V. tr.

    A. V. tr. d.

    (1) Oublier.

    (1659) SCger 86b. oublier, tr. «disongeal

    (1877) BSA 179. Santes Anna a anaveze re vad he deveriou a vam evit disonjal nicun anezho.

    (1911) BUAZperrot 153. ha setu ar pez a zizonjer marteze re alies.

    (2) [devant un v.] Oublier de.

    (1910) MAKE 82. en eur vont er meaz e tizonjas alc'houeza an nor war e lerc'h.

    (3) Désenivrer.

    (c.1718) CHal.ms i. cuuer son vin, tr. «cousquet e vin uin, tremen' e üin, dichongein, diueüein.» ●desenyurer, tr. «dichongein, diueaoüein, diueüein.»

    (1904) DBFV 49a. dichonjein, v. a., tr. «désenivrer.»

    B. V. tr. i.

    (1) Disoñjal war udb. : oublier qqc.

    (1906) KANngalon Eost 192. Hag arabad eo tizonjal var gement-ze. ●(1908) KMAF 47. arabad d'in dizonjal warnan [kornad-butun].

    (2) Disoñjal diouzh, eus ub., udb. : oublier, ne plus penser à qqn, qqc.

    (1900) MSJO 154. Ha pa deufe ho mam da ankounac'hat ac'hanoc'h, me ne zizonjin ket diouzoc'h. ●(1906) KANngalon C'hwevrer 30. Evelse e teskint abred e ranker gourin er bed ma hag e tizonjint euz ho flijadur. ●30-31. beteg dizonjal peb unan euz he vad he unan evit plijout da Zoue. ●(1906) KANngalon Mezheven 128. ne zizonjint ket evit an dra-ze euz a Zoue. ●(1936) ONEN 52. Evuruzamant evit Onenn Pennaroz he zad a zizoñj buan diouz e verc'h evit soñjal en e chatal.

  • disoñjamant
    disoñjamant

    m. –où =

    (1824) BAM 199. an disongeamant-se ne noas quet d'hor pedennou. ●211. ez ê ret gouzout e teu an disonchamanchou en hor speret pe dre hor faut, pe dre ar valiç eus an diaoul.

  • disoñjegezh
    disoñjegezh

    f. Diversion de l'esprit, distraction.

    (1911) BUAZperrot 103. An dizonjegez a vir ouz an den da vont var well (...) Al louzou ouz an dizonjegez eo da genta ar beden.

  • disoñjet .1
    disoñjet .1

    adj. Bezañ disoñjet : avoir oublié.

    (1923) KNOL 310. Dizounjet out 'ta, kemener ?

  • disoñjet .2
    disoñjet .2

    adj. Dessoûlé.

    (c.1718) CHal.ms i. Il n'est plus yure il est desennyuré, tr. «dichonget é, diueaoüet diueaü diueüet.»

    (1904) DBFV 49a. dichonjet é, tr. «il n'est plus ivre (Ch. ms.).»

  • disoñjiñ
    disoñjiñ

    voir disoñjal

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...