Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés
Page 128 : de dispac_hadeg (6351) à disparin (6400) :- dispac'hadeg
- dispac'hadenn
- dispac'hadur
- dispac'hañ / dispac'hat / dispac'hdispac'hañ / dispac'hat / dispac'h
v.
I. V. tr. d.
(1) Disperser, étaler, remuer.
●(1659) SCger 144a. dispac'hat, tr. «remuer la terre.» ●(1732) GReg 249b-250a. Decheveler, decoëffer une femme par violence, tr. «dispac'ha bléau ur c'hrecq bennac.» ●313b. Écarter, disperser, tr. «Dispac'hat. pr. dispac'het.» ●801b. Remuer la terre, tr. «Dispac'hat an doüar.»
●(1857) CBF 93. Dizoura al lin (…) He zispac'ha da graza, tr. «Retirer le lin du routoir (…) Le sécher au soleil.»
●(1927) GERI.Ern 112. dispac'ha, dispac'hat, tr. «fouiller, fourgonner, brouiller, mettre en désordre, écarter, disperser.»
(2) spécial. Dispac'hañ an tan : détiser, tisonner le feu.
●(1732) GReg 280a-b. Detiser, ôter les tisons du feu. tr. «dispac'hat an tan.»
●(1876) TDE.BF 147a. Dispac'hat ann tan, tr. «tisonner le feu.»
●(1935) CDFi 5 octobre. en eur zispac'ha an tan dindan ar gaoter.
(3) Révolutionner.
●(1914) DFBP 290a. révolutionner, tr. «Dispac'ha.»
II. V. intr.
(1) Se révolter.
●(1821) GON 170a. Dispac’ha, tr. « se soulever, se révolter. » ●Rèd eo miroud out-hô na zispac’hint, tr. « il faut les empêcher de se révolter. » ●(1847) FVR 25. War gement-se ar Vretoned a welaz e oa mad d'ez-ho dispac'ha. ●74. Ar Vretoned a zispac'haz dre ma lamet digant-ho ho beleien hag ho Relijion.
(2) Remuer, bouger, s'agiter, se débattre.
●(1889) ISV 392. Ar forban a ioa o tispac'hat e creiz ar ster.
●(1910) MAKE 51. Kaer o doa ar ronsed gwinkal ha dispac'ha. ●(1935) NOME 7. Ehana a ri pelloc'h dispac'ha ha termi ?
(3) Se livrer à des ébats sexuels agités.
●(1834-1840) BBZcarn I 50. ha ié monet da zispac'h didan an bout lauré.
III. V. pron. réfl. En em zispac'hañ.
(1) S'agiter vivement.
●(1876) TDE.BF 147a. En em zispac'hat, tr. «se démener.» ●(1890) MOA 109b. S'agiter vivement, tr. «en em zispac'hat.»
(2) Se démener pour faire aboutir qqc.
●(1732) GReg 263b. Se demener, se tremousser pour faire réüssir quelque affaire, tr. «hem dispac'hat. pr. hem dispac'het.»
●(1927) GERI.Ern 112. en em zispac'ha, en em zispac'hat, tr. «se démener.»
(3) En em zispac'hañ (ouzh) : se révolter (contre).
●(1893) IAI 32. An iliz a rankas derc'hel penn alies d'he bugale he-unan a en em zispac'he outi.
●(1927) GERI.Ern 112. en em zispac'ha, en em zispac'hat, tr. «se révolter.»
- dispac'hatdispac'hat
voir dispac'hañ
- dispac'her .1
- dispac'her .2dispac'her .2
m. –ion Révolutionnaire.
●(1847) FVR 232. eunn dispac'her bennak evel Marat. ●371. ann dispac'her braz Karnot. ●(1867) FHB 138/267b. clevet dispac'herien o crial a enep cador Sant Per ? ●(1877) EKG I 43. ne c'houie ket oa dispac'herien er vro. ●(1877) BSA 299. D'ar mare-se e oa bet guerzet ar japel (1796), a jomas etre daouarn an dispac'herien betec ar bloas 1810. ●(1891) AGB 16. ann dispac'her Marat.
●(1909) NOAR 132. Truez ! Truez ! eme an dispac'her. ●(1925) FHAB Ebrel 152. Di e c'hellont en em jacha arôk an dispac'herien. ●(1926) FHAB C'hwevrer 56. an dispac'her rus Jeanbont-Saint-Andre. ●(1955) VBRU 36. An dispac’herien, ar c’hwiblerien a bep seurt ne vezent ket pell o kavout ibil da stouvañ an toull-se.
- dispac'herezhdispac'herezh
m.
(1) Agissements de fauteurs de troubles.
●(1911) BUAZperrot 99. great drouk d'ar relijion gant dispac'herez ar zaozon digristen. ●(1962) EGRH I 64. dispac’herezh m., tr. « agitation. »
(2) Action de, gratter, fouiller, disperser, etc.
●(1732) GReg 470a. L'action de gratter, tr. «dispac'hérez.»
●(1927) GERI.Ern 112. dispac'herez, tr. «action de fouiller, fourgonner, brouiller, mettre en désordre, écarter, disperser.»
- dispac'het
- dispac'hus
- dispafalañdispafalañ
voir dispafalat
- dispafalat / dispafalañdispafalat / dispafalañ
v.
I. V. intr.
(1) (en plt des ailes) Battre.
●(1633) Nom 36b. Plangor alarum : batement des aisles : pa vez an diu-asquel ò dispafalat.
(2) Voleter, voler bas.
●(1659) SCger 13b. bauoler, tr. «dispafalat.»
●(1876) TDE.BF 147a. Dispafala, v. n., tr. «Voltiger, voler bas.»
II. V. tr. d. Battre (des ailes).
●(1732) GReg 22a. Battre des ailes, tr. «Dispafalat an æsqéll.»
- dispafalet
- dispailhdispailh
voir despailh
- dispailhet
- dispak .1dispak .1
adj.
I. Épith./Attr.
(1) Dépaqueté.
●(1732) GReg 267a. Depaqueté, ée, adj. tr. «Dispacq. dispag.» ●(17--) EN 1643. eur liser dispac, tr. «une lettre dépliée.»
●(1876) TDE.BF 147a. Dispak, adj., tr. «Dépaqueté, déballé.»
●(1931) VALL 182b. Déballé, tr. «dispak.»
(2) Ouvert, déployé.
●(1864) KLV 22. ar wezen dero, ken dispak. ●23. heb rei d'ar wezen muioc'h a c'hrisiou dindan ann douar evit n'eo dispak he c'horf dianveaz. ●(1877) FHB (3e série) 15/117a. he daouarn, a zalc'he diagent izel ha dispak. ●(1889) ISV 24. evel eur sign, dispag he ziouaskel ganthan.
●(1912) MMKE 38. ma chomo dispak 'vel diagent, / Baniel ar fe.
(3) (Terrain) découvert.
●(1909) NOAR 71. er c'horn-ze eus ar vro (…) ken diwisk, ken dispak.
(4) (Cheveux) épars.
●(1862) BBR 138. dispak he vleo guenn, tr. «ses cheveux blancs épars.»
●(1902) PIGO I 174. eur plac'h semplet, dispak he bleo ha liou ar maro en he c'herc'hen. ●(1955) STBJ 163. Pa gavemp (...) merc'hed yaouank dispak o bleo a-zindan koefou striz ha brodet (...) e lavare e oant plac'hed en em zianavezet.
(5) Étendu.
●(1939) DIHU 331/210. ur vorhig dispak, lédet én un devalien goant, léh ma red, de gement tu, deur kaer ha sklér èl guér.
(6) Non entassé.
●(1929) FHAB C'hwevrer 51. Gant a reoc'h n'it ket da lezel ho foenn dispak epad an noz, na dindan ar glao.
II. Loc. adv. Pak-dispak : que l'on rentre et sort sans arrêt de sa boîte.
●(1977) PBDZ 782. (Douarnenez) pak-dispak, tr. «qu'on arrête pas de sortir de leurs boîtes et d'y remettre.» ●pak-dispak ar boteier tog an deiz, tr. «les paires de chaussures sorties de leurs boîtes toute la sainte journée.»
- dispak .2dispak .2
m.
(1) Mise vestimentaire ostentatoire.
●(1924) NFLO. beau. tu fais le beau avec ton habit, tr. «dispak a zo ganez.»
(2) Ober dispak da ub. : bien accueillir qqn.
●(1866) FHB 93/324a. Gourc'hemenn a reaz ober kement a zispag d'ez-hi, evel pa vije bet he verc'h.
(3) Ober un dispak war ub. =
●(1994) MARV xiii 6. (Pleiben) Me 'zo o vond d'ober eun dispak war hemañ.
- dispakadegdispakadeg
f. Déballage collectif, grand déballage.
●(1931) VALL 182b. (un) déballage par plusieurs, grand déballage, tr. «dispakadur.»
- dispakadenn
- dispakadur
- dispakañ / dispakatdispakañ / dispakat
v.
I. V. tr. d.
(1) Déballer, dépaqueter.
●(1659) SCger 39a. depaqueter, tr. «dispaquat.» ●(1732) GReg 245a. Deballer, désemballer, tr. «Dispacqa. pr. dispacqet.» ●267a. Depaqueter, Dispaga. pr. dispaguet. dispacqa. pr. dispaqet.» ●(17--) EN 1647. vel eur liser ehe, red e edispaquan, tr. «c'est comme une lettre, il est nécessaire de le déplier.» ●après 1648. Dispac a ra a liser, tr. «Il déplie la lettre.»
●(1872) ROU 83b. Etaler, étendre, tr. «dispaca.» ●(1876) TDE.BF 147a. Dispaka, v. a., tr. «Déballer, délier, ôter l'enveloppe ou le lien.»
●(1908) PIGO II 145. hag o tispakan eur vroz, eun davanjer, eur gorfenn hag eur mouchouer. ●(1911) SKRS II 224. divar he gounnar, e tispak he gleze. ●(1940) LZBl Gouere/Eost 338. da zispaka preiz al leronsi diweza great ganto.
(2) Déplier, déployer, ouvrir.
●(1838-1866) PRO.tj 179. dispaquit o torch-listri. ●(1847) BDJ 21. D'an divez an heol en hem ziskoüez, / Dispaka a ra he valvehnou. ●(1872) ROU 80b. Déployer, tr. «Dispaca.» ●(1882) BAR 175. Daubuisson (…) a redaz da zispaca baniel sant Ian.
●(1902) PIGO I 179. Raktal Personik a zispakaz e gontel. ●(1929) MKRN 87. a zispak e grabinou, tr. «ouvre ses griffes.» ●(1941) FHAB Mae/Mezheven 48. Pa vez c'hoant da lakat eur velfedenn grogennek da zispaka he c'herniel.
(3) Démaillotter.
●(1876) TDE.BF 147a. Dispaka, v. a., tr. «démaillotter, parlant d'un enfant.»
(4) Donner, appliquer, porter (un coup).
●(1990) MARV I 35. (Heñvig) An tanfoultr koz dispaka ganin eur grabanadenn.
(5) Déployer (sa voix).
●(1924) FHAB Genver 32. dispaka e vouez e pep lec'h hag e pep amzer.
(6) Dispakañ e gounnar : laisser éclater sa colère.
●(1869) SAG 279. An Autrou Doue ne otreaz ket gant ar speret-fall dizpaka kement a gounnar.
●(1911) BUAZperrot 663. Dispaka a reas dioc'htu he c'hounnar ouz ar gristenien.
(7) Développer (une idée, etc.).
●(1912) MMKE xi. tud pell muioc'h disket ha n'int ket gouest, peurvuian, da zispag an disteran mennoz uhel ?
II. V. intr.
(1) Apparaître, sortir de sa cachette.
●(1838) CGK 23. Marve guelet aben cant vla / An antec'hrist o tispaca. ●(1868) FHB 159/20b. eur bar-amzer skrijuz o tispaca.
●(1900) MSJO 78. Ar stered a zispak an eil goude eben en oabl. ●(1902) PIGO I 39. Eun toullad floc'hed da (lire : ha) dimezelled a dispakaz a bep tu. ●(1904) KZVr Gouere. an avel a davas, ar c'houmoul a zispakas, hag eur wazienn heol a baras. (d'après KBSA 35). ●(1906) BOBL Mae. A-greiz va labour e welis eur goumoulenn deo o tispaka. (d'après KBSA 225). ●(1908) PIGO II 61. Job (...) a zispakas ive eus e du. ●(1919) BUBR 1/21. an heol ne c'houll ket dispaka. ●(1919) BUBR 6/132. Ar re-all (...) na zeblantont ket beza gwall breset da zispaka eus o zoull, ha ni a rank hulma, pe omp kontant pe n'omp ket. ●(1934) KOMA 61. Ar bleiz a zo bet 2 pe 3 dervez hep tam, ne grede dispaka. Setu eun dervez e oa dispaket hag e welas eul louarn. ●(1953) BLBR 57/3. hag e vezan en dudi dirak an daolenn a zispak dirazon.
(2) Enfanter, accoucher.
●(1867) BUE 131. groek Remond Grosill euz ar Roc'h, hag a oa daro da dispakan. ●148. bet daou devez enn poanio braz, arok dispakan. ●(1889) CDB 73. ann dimezel deuz ar ger a Weto / Lerer zo dispaket eunn daou pe dri de zo, tr. «la demoiselle de la ville de Wéto – qu'on dit être accouchée, il y a deux ou trois jours.»
●(1919) KZVr 355 - 21/12/19. Dispaka, tr. «enfanter.» ●(1920) KZVr 366 - 07/03/20. dispaka, tr. «enfanter, Treger.» ●(1962) BAHE 32/63. Dispakañ : gwilioudiñ, passim e Treger.
(3) S'épanouir, se développer.
●(1864) KLV 23. Grisiou ann dero, peurvuia, a zispak rezounabl. ●38. al louzeier ne gavont ket kement a ear evit dispaka. ●(1872) ROU 83a. S'épanouir, tr. «dispaca (en eol).» ●(1893) IAI 161. daou vrank leun a zaour a zispakas euz ar vezen goz.
●(1911) RIBR 101. ar bokedou a zispake a druilhadou e kerc'hen ar c'hleuziou.
(4) Se déployer, se développer.
●(1877) BSA 308-309. ar vanden bardounerien-man (…) o tispaca var ar grec'hen evel eun arme.
III. V. pron. réfl. En em zispakañ.
(1) =
●(1935) FHAB Gwengolo 264. ha p'eo en em zispaket gorennou heol miz gouere.
(2) (en plt d'une plante) =
●(1868) FHB 194/298b. ar vouillasten glorius var behini eo en em zispaket bleunen an eternite.
●(1922) FHAB Mae 153. An ed (...) a rank kaout ear, sklerijenn, heol tomm evit kreski, en em zispaka, branka, ober korzennou teo ha pennou mat, pennou bras.
IV. Dispakañ e loaioù : voir loa.
- dispakatdispakat
voir dispakañ
- dispakerdispaker
m. –ion Déballeur.
●(1732) GReg 245a. Deballeur, tr. «Dispacqer. p. dispacqéryen. Van[netois] dispacqour. p. yon, yan.»
- dispakerezh
- dispaketdispaket
adj.
(1) Déballé.
●(1925) FHAB Mae 189. guiskamanchou marellet hon tudou dispaket, o tiloueda deiz ar pardoniou. ●(1931) VALL 182b. Déballé, tr. «dispaket.»
(2) triv. Accouchée.
●(1920) KZVr 366 - 07/03/20. dispaket eo ar wreg-se. Treger. ●(1931) VALL 6a. elle a accouché, tr. «(dispaket popul.) eo.»
- dispalat
- dispaludispalu
adj. & m.
I. Adj. Disponible.
●(1896) GMB 453. pet[it] tréc[orois] dispolu = disponib disponible.
II. M. War an dispalu.
(1) À la traîne.
●(1868) FHB 165/70a. an tammou a ve danjeruz evithi da lezel war an dispalu. ●(1877) EKG I 231. An traou disterra (...) a ioa lezet var an dispalu.
●(1936) CDFi 11 janvier. lakizien al Leo-Drêz n'eman ket ar c'hiz ganto da lezel an traou a-stlabez na war an disbalu. ●(1942) VALLsup 168a. (objets, etc.) à la traîne, tr. «war an dispalu (L. ar Fl[oc'h].» ●(1957) BLBR 98/19. Ar vugale a zo bet aze hag o-deus lezet o c'hoariellou war an disparu.
(2) = (?) Sans abri (?) dehors (?).
●(1890) MOA 203b. Au grand découvert, tr. «var ann dispalu (var ann disparu).»
●(1915) HBPR 121. ar seurezet hag ar venac'h n'oant ket taolet er meaz deuz ho ziez (...) Hanter kant mil maouez, eb kounta ar venac'h oa taolet evel-se, var an dispalur. ●(1949) KROB 10/7. eur barrez avelet a bep tu, / Netra na jome enni war an dispalu ! ●(1957) BLBR 98/19. Savet o deus o zi nevez e kreiz ar park, war an disparu. (...) Ne jomom ket amañ war an disparu, deom tre en ti.
(3) À l'abandon.
●(1925) FHAB Mae 189. ar c'hoz traoueziou a gaver eno o rodella war an dispalu. ●(1929) FHAB Gwengolo 326. ma taolout (lire : taolont) ar re goz [an traou koz] er stal a-gostez ha m'o lezout (lire : lezont) war an dispalu d'en em zebri dindan alan an amzer.
- dispan
- dispañsdispañs
f./m. –où
(1) Dépense.
●(c.1500) Cb 66a. [dispensaff] ga. dispensation. b. idem pe dispancc.
●(17--) BMa 25. tut an dispans, tr. «les gens de la dépense.»
(2) Dispense.
●(1857) LVH 48. ean e hra aquerh hag hemb bonn erbet (...) en droèd de rein de bep-unan ag er mampreu en dispanseu a beré en dès dobér.
●(1904) DBFV 60a. dispans, m. pl. eu, tr. «dispense.» ●(1907) PERS 39. ma tennaz an dispanz digant an oll. ●(1911) BUAZperrot 640. o kaout dispans eus ar gourc'hemenn douget gant an abostol. ●(1926) FHAB Eost 312. Ar re o deus dispans da yun, abalamour d'o iec'hed. ●(1962) EGRH I 64. dispañs m. -où, tr. « dispense (religieuse). »
- dispañsañ / dispañsiñdispañsañ / dispañsiñ
v. tr. d.
(1) Dépenser.
●(1499) Ca 65a. Dispansaff. g. despenser. ●(c.1500) Cb 66a. Dispensaff. g. despenser.
(2) Dispenser.
●(1659) SCger 44b. dispenser, tr. «dispensi.»
●(1824) BAM 278. an dra-se ne zispans quet an dut lic da renta an enor-se dezo [d'ar Veleyen]. ●(1857) LVH 157. Er sort-zé dispancet m'en deint dré ur requis èl ou dès.
●(1904) DBFV 60a. dispansein, v. a., tr. «dispenser.»
- dispañsasion
- dispañser
- dispañsiñdispañsiñ
voir dispañsañ
- dispar .1dispar .1
adj.
I. Attr./Épith.
A. (en plt de qqc.)
(1) (en plt de qqc. d'abstrait) Très grand, terrible, sans pareil, sans égal.
●(1557) B I 679. Dalch da (variante : dam) ampris gant vaillantis dispar, tr. «Soutiens ton combat avec un courage sans égal.» ●(1650) Nlou 87. Eff eo hon car, dispar é trugarez, tr. «C'est lui notre ami, sa merci est incomparable.» ●166. En deffoue vn languys dyspar, tr. «il eut une agonie sans égale.»
●(1891) MAA 35. o deuz eur gassoni dispar outan.
●(1903) MBJJ 77. Eur glac'har dispar en doa bet o koll e wreg.
(2) ) (en plt de qqc. de concret) Qui n'a pas son pareil, sans égal, incomparable.
●(1659) SCger 69a. incomparable, tr. «dispar.» ●144a. dispar, tr. «qui n'a pas de pareil.»
●(1909) KTLR 6. Roet e voa d'hezo kenteliou dispar. ●(1910) MAKE 57. ar parreziou tro war dro da Veg ar Raz a oa eur vro dispar. ●(1912) MMKE xx. levr dispar ho kenvroadez.
(3) (mathématiques) Impair.
●(1499) Ca 65a. Dispar. g. nonpar.
●(1732) GReg 659b. Nombre pair, ou impair, tr. «Niver par, pe dispar.»
B. (en plt de qqn)
(1) Qui n'a pas son pareil, sans égal, incomparable.
●(1732) GReg 693a. C'est un homme sans pareil, tr. «Un dèn dispar eo.»
●(1866) BOM 10. dremm gaer al loar, / Ar rouanez dispar. ●(1872) ROU 81b. Un prédicateur distingué, tr. «Ur prezegeur dispar.»
(2) Seul, sans amant.
●(1924) SBED 49. Ret e vou d'ein chom dispar / Me unan ar en doar.
(3) Bezañ dispar : ne pas convenir.
●(1896) HIS 82. ne oé ket dispar en neu bried unañ get en aral, rag sañt Jojeb e oé un dén avizet ha sañtél, èl ma jaujé bout aveit goarn ur Huerhiéz.
II. Adv.
(1) Sans pareil.
●(1950) KBSA 8. gouezet en deus teurgna dispar an traou burzudus en devoa da zibuna.
(2) Très, extrêmement.
●(1530) Pm 228. Na ve mar dyspar ez carzet, tr. «Aussi extrèmement qu'on t'eût aimé.»
●(1903) MBJJ 318. Bras dispar e oa al levenez.
(3) Étonnement, étrangement.
●(1557) B I 610. He soutilis am abais dispar, tr. «son habileté à prolonger sa vie me cause un étonnement sans pareil.» ●(1580) G 743-746. Maz eus den ganet a crete / comps quen dyspar maz lavarhe / Ez coezhe dymp goall evalse / varnomp en Ys quen gardys se, tr. «Est-ce qu'il y a un homme vivant qui ose / Parler si étrangement, qu'il dise / Que le malheur nous tombera ainsi, / Sur nous à Is si durement ?»
- dispar .2dispar .2
m.
(1) Eus an dispar : parmi les meilleurs.
●(1907) FHAB Gouere 158. kanerien euz an dispar.
(2) =
●(1883) HJM 2. dishenvelded kaloun an dud, ha giz pep hini a zigasche buhan an traou da eun dispar ken braz evel an hini a zo hirie.
(3) (jeu) C’hoari par-pe-dispar : jouer/jeu à pair ou impair. Voir par .3
- disparaat
- disparailhdisparailh
adv. Extraordinairement.
●(1530) J p. 148a. Crenet en douar disparaill, tr. «la terre a tremblé jusqu'en ses fondements.» ●tr. (DEBm 273) «extraordinairement.»
- disparaj
- disparañ / dispariñ / disparatdisparañ / dispariñ / disparat
v.
(1) V. intr. Se séparer.
●(1907) AVKA 148. Evel ma oa an daou Brofet evid dispara, Per a laras da Jesus : (...).
(2) V. tr. d. Découpler, dépareiller.
●(1659) SCger 39b. descoupler, tr. «dispara.» ●(c.1718) CHal.ms i. decoupler, tr. «distaguein, discouplein, disparein.» ●(1732) GReg 252a. Découpler des beufs, tr. «Dispara. pr. et.» ●267a. Depareiller, c'est même chose que, deparier, de deux choses pareilles, ou appariées en ensemble, en ôter une, tr. «Dispara. pr. disparet. Van[netois] dispareiñ. (disparat. pr. disparet.» ●Deparier des gands, des manchettes, des bœufs, des chevaux, &c., tr. «Dispara manegou, manchetesou, egenned, ronceed, &c. disparat manegou, &c.» ●(1962) EGRH I 64. disparañ v., tr. « défaire une paire. »
●(1876) TDE.BF 147b. Disparat, v. a., tr. «Désaccoupler, désapparier.»
●(1907) VBFV.fb 28b. dépareiller, tr. «disparein.»
(3) Remarquer.
●(1962) EGRH I 64. disparañ v., tr. « remarquer. »
(4) V. tr. d. Séparer.
●(1962) EGRH I 64. disparañ v., tr. « séparer. »
- disparatdisparat
voir disparañ
- disparboulliñ
- disparbuilhdisparbuilh
adj.
I. Attr./Épith. En désordre, débraillé.
●(1732) GReg 247b-248a. Débraillé, ée, tr. «Disparbuilh. crubuilh disparbuilh. ascle, ou, brennid disparbuilh.»
●(1876) TDE.BF 147b. Disparbuill, adj., tr. «Débraillé.» ●(1890) MOA 201b. Débraillé, Immodestement vêtu (parlant d'une femme) difarle, adj. En général on dira : disparbuill.
●(1923) AAKE 40. bleo ha baro gwenn ha disbarbouilh. ●(1914) DFBP 77b. débraillé, tr. «Disparbuill.» ●(1927) GERI.Ern 112. disparbuilh adj., tr. «Débraillé.» ●(1936) BREI 447/1d. he goûg e-noaz ; disparbuilh, en he c'horfenn.
(2) par ext. (Cheveux) embroussaillés, hirsutes.
●(1874) FHB 478/60b. he vleo, he varo a ioa ken disparbouil.
II. Adv. Dégingandé.
●(1869) FHB 210/5b. kerzed a bep tu ken difraoul, ken disparbouill.
- disparbuilhañdisparbuilhañ
v.
(1) Découvrir (sa poitrine).
●(1732) GReg 247b. Debrailler, se debrailler, se découvrir trop l'estomac, tr. «Disparbuilha e grubuilh.»
(2) En em zisparbuilhañ : se débrailler.
●(1732) GReg 247b. Debrailler, se debrailler, se découvrir trop l'estomac, tr. «hem disparbuilha.»
●(1876) TDE.BF 147b. En em zisparbuilla, tr. «se débrailler.» ●(1890) MOA 201b. Débrailler (se), tr. «En em zisparbuilla.»
●(1927) GERI.Ern 112. en em zisparbuilha, tr. «se débrailler.»
- disparbuilhet
- dispardeddisparded
f. Qualité d’être sans égal.
●(1962) EGRH I 64. disparded f., tr. « qualité d’être sans égal. »
- disparfalañdisparfalañ
v. tr. d. Mettre en pièces.
●(1647) Am 528. Gaillard digabal me disparfalo, tr. «Joyeusement (?) sans procès, je la mettrai en pièces (?).»
- disparfinfoeltrañdisparfinfoeltrañ
v. tr. d. Mettre en pièces, en mille morceaux.
●(1732) GReg 428a. Foudroyer, mettre en mille morceaux, tr. «disparfinfoultra.»
- disparfoeltrañ
- disparidigezh
- dispariñdispariñ
voir disparañ