Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 127 : de disonjus (6301) à dispach-2 (6350) :
  • disoñjus
    disoñjus

    adj. Distrait, rêveur.

    (1904) DBFV 49a. dichonjus, adj., tr. «distrait, rêveur.»

  • disonn
    disonn

    adj. Qui n'est pas d'aplomb.

    (1931) VALL 29b. qui n'est pas d'aplomb, tr. «disounn

  • disonnet
    disonnet

    adj. Dégelé.

    (1977) PBDZ 763. (Douarnenez) disonnet, tr. «réchauffé (en parlant de quelque chose raidi par le froid).»

  • disont
    disont

    adj. Insondable.

    (1962) EGRH I 64. disont a., tr. « sans fond, insondable. »

  • disontiñ
    disontiñ

    v. intr. Perdre pied (dans l'eau).

    (1732) GReg 729a. Perdre plante dans l'eau, tr. «Van[netois] diçzonteiñ

    (1904) DBFV 59b. disontein, v. n., tr. «perdre plante, dans l'eau.»

  • disoporiñ
    disoporiñ

    v. tr. d. Désassoupir.

    (1744) L'Arm 103a. Desassoupir, tr. «Dissoporein

    (1904) DBFV 59b. disoporein, v., tr. «désassoupir.»

  • disorb
    disorb

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) (Vie) sans soucis, tranquille.

    (1790) Ismar 282. er vuhé dissorb. ●(17--) VO 84. carein er vuhé dissorb. ●(17--) TE 350. er vuhé dissorb.

    (1825) COSp 9. Cärein e rant er silance hac er vuhé dissorb. ●(1855) BDE 8. er vuhé dissorb.

    (1904) DBFV 59b. disorb, adj., tr. «(vie) tranquille.» ●(1922) EOVD 230. buhé disorb en ermited.

    (2) (Personne) sans souci, tranquille.

    (1905) IMJK 20. Eurus en dud disorb, rak ind e gavou ur peah bras. ●(1912) BUEV 22. hum gavet hoah ur huéh disorb ha dijab é ti en Eutru Doué. ●(1922) EOVD 81. hou kalon e chom ataù disorb édan deulegad en Eutru Doué.

    (3) (en plt d'un endroit) Tranquille.

    (17--) BSbi 285. Er léh dissorb-man peb tra zou bourrable.

    (1831) RDU 234. Cavouet ul léh dissorb. ●(1839) BESquil 90. en hoant hé doé de bassein hé buhé én ul léh dissorb benac.

    (1904) DBFV 59b. disorb, adj., tr. «(lieu) écarté.»

    II. Adv. Tranquillement.

    (1912) BUEV 2. eit pedein didrouz ha disorb. ●(1913) HIVR 9. de bedein Doué disorb ha didrouz.

  • disorbet
    disorbet

    adj. Débarrassé.

    (1787) BI 174. disorbet ag enn ambarasseu ag er bed.

    (1854) PSA I 68. é spered dissorbet a folleaheu er bed.

  • disorbiñ
    disorbiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Tranquilliser.

    (1838) OVD 194. eit dissorbein me sperèd ag en anné ordinær ag er vuhé. ●(1855) BDE 6. dissorbein er spered.

    (1922) EOVD 197. eit disorbein me spered ag en trebilleu ag er vué.

    (2) V. intr. Se réveiller.

    (1792) CAg 172. O hui, m'Apostolet fidele ! / Dissorbet : men gloés ë zou garhuë.

    (1829) CNG 4. inou é tissorbe ag en huné calet ag er pehet.

    (1904) DBFV 59b. disorbein, v. n., tr. «se remettre, s'éveiller (d'un songe trompeur), se désabuser.»

  • disorc'henn
    disorc'henn

    adj. =

    (1889) CDB 216. Aman zo eunn torkad dizorc'hen, tr. «Il y a ici un groupe de sans-souci.»

  • disorc'henniñ
    disorc'henniñ

    v. tr. d. =

    (1896) LZBt Mae 24. An de a zav dam zizorc'heni.

  • disorc'hiñ
    disorc'hiñ

    v. intr. Déborder. cf. esorc'h

    (1928) FHAB Eost 8/296. Kemend a zour a gouezas ma oa beuzet an holl draoniennou hag e pep lec'h ar steriou a zizoc'he. ●(1931) VALL 184a. Déborder, tr. «disorc'hi L[éon].»

  • disorn
    disorn

    m. Dégel.

    (1732) GReg 257b. Degel, tr. «Van[netois] disorn

  • disorniñ
    disorniñ

    v. intr. Dégeler.

    (1659) SCger 38a. degeler, tr. «disorni.» ●41a. deglacer, tr. «disorni.» ●(1732) GReg 257b. Degeler, tr. «Van[netois] disorneiñ

    (1977) PBDZ 763. (Douarnenez) disorniñ (= diskornañ), tr. «dégeler.»

  • disorsañ / disorsiñ
    disorsañ / disorsiñ

    v. tr. d. Désensorceler.

    (1659) SCger 43a. desorceller, tr. «disorça.» ●(1732) GReg 274a. Desensorceler, tr. «Disorçza ; pr. disorçzet

    (1876) TDE.BF 163b. Dizorsa, v. a. C[ornouaille], tr. «Désensorceler.»

    (1904) DBFV 59b. disorsein, v. a., tr. «désensorceler, désenchanter.» ●(1958) BRUD 3/31. barreg da zizorsa ahanon. ●(1962) EGRH I 64. disorsañ v., tr. « désensorceler. »

  • disorseliñ
    disorseliñ

    v. tr. d. Désensorceler.

    (1904) DBFV 59b. disorselein, v. a., tr. «désensorceler, désenchanter.»

  • disorserezh
    disorserezh

    m. Désensorcèlement.

    (1904) DBFV 59b. disorsereh, m., tr. «désenchantement.»

  • disorsiñ
    disorsiñ

    voir disorsañ

  • disortapl
    disortapl

    adj. Mal assorti, qui ne sied pas.

    (1904) DBFV 59b. disortabl, adj., tr. «mal assorti, qui ne sied pas.»

  • disotaat
    disotaat

    v. intr. S'assagir.

    (1977) BAHE 95/22b. An hini a zo sot hag a oar a zisota, pa gar.

  • disouchañ
    disouchañ

    v.

    I. V. tr. d. Débusquer.

    (1866) FHB 66/110b. Eur mestr e oa da zizoucha ar bodennou beo. ●(1872) ROU 80a. Débusquer, tr. «dizoucha

    II. V. intr.

    (1) Sortir de sa cachette.

    (1876) TDE.BF 131b. Dijoucha, dizoucha, v. n., tr. «Sortir du lieu où l'on s'était tapi pour se cacher, soit en jouant, soit avec l'intention de se soustraire au danger ou de mal faire.» ●(1890) MOA 153b. Sortir de sa cachette, tr. «dizoucha.» 

    (2) Se lever du lit.

    (1659) SCger 41b. desendormir, tr. «dissoucha.» ●144a. disoucha, tr. «eueiller.»

    (1995) BRYV II 56. (Milizag) dizoucha dioustu.

  • disoudañ
    disoudañ

    v. tr. d. Dessouder.

    (1732) GReg 278a. Dessouder, tr. «Disouda. pr. disoudet

    (1914) DFBP 93b. dessouder, tr. «Disouda

  • disoudanenn
    disoudanenn

    adj. Sans soutane.

    (1763) SE 87. ar belec a vrest a yoa disoudanen.

  • disoudard
    disoudard

    adj. Qui n'est pas soldat, civil.

    (1917) LILH 27 a Wengolo. tud disudard. ●(1937) DIHU 313/302. Fransizion disoudard ha merhed. ●(1939) DIHU 338/golo i. skrivagnerion disoudart. ●(1941) DIHU 357/234. En dud disoudard e zo aman ne talvant ket uieu brein.

  • disoudardañ / disoudardiñ
    disoudardañ / disoudardiñ

    v. tr. d. Démobiliser, libérer.

    (1918) LILH 23 a viz Du. disudardein er ré goh. ●(1918) LILH 24 a Gerzu. ne vemb ket disudardet arauk en 29 a henvér, ni Bretoned. ●(1920) MVRO 44/1a. dizoudarda an niver a dud (…) a zo a re dindan an armou. ●(1970) BHAF 46. unan yaouank nevez disoudardet.

    ►[en apposition à l'inf.]

    (1941) ARVR 15/5d. al levrig-soudard, paper-disoudarda.

  • disoudardiñ
    disoudardiñ

    voir disoudardañ

  • disouezhadenn
    disouezhadenn

    f. –où Déception.

    (1969) BAHE 60/40. Pebezh disouezhadenn.

  • disouezhenn
    disouezhenn

    f. –où Mauvaise surprise.

    (1909) FHAB C'hwevrer 51. eun disouezenn hag unan vad a dapint. ●(1910) FHAB Meurzh 111. paket gantan eun dizouezen vrao. ●(1911) BUAZperrot 376. tapet gantan eun dizouezen vrao. ●861. nag a zizouezennou. ●(1941) FHAB Du/Kerzu 95. gantan hepken ne daper dizouezenn ebet ! ●(1978) BRUDn 19/18. Ma ne lakom ket a evez e hellom paka eun dizouezenn.

  • disouezher
    disouezher

    m. –ioù Chasse-roue.

    (1924) NFLO. pierre à l'entrée de la porte-cochère p[our] empêcher de toucher le mur, tr. «an dizouezer.» ●(1931) VALL 114a. Chasse-roue, tr. «disouezer L[éon] m.»

  • disouezhiñ
    disouezhiñ

    v. =

    (1872) ROU 80a. Dégourdir, tr. «dizouezi, au moral seulement.»

  • disoufridigezh
    disoufridigezh

    f. (religion) Impassibilité.

    (1732) GReg 516a. Impassibilité, tr. «Disouffridiguez

  • disoufrus
    disoufrus

    adj. (religion) Impassible, qui ne souffre pas.

    (1732) GReg 516a. Les corps glorieux seront impassibles, tr. «Ar c'horfou eürus a vezo ê pep fæçzoun disouffrus

    (1846) DGG 93-94. corfou an dud just a vezo da guenta disouffrus.

  • disouilh
    disouilh

    adj. Qui n'est pas souillé.

    (1854) MMM 113. ne eller besa dissouill diout-y, nemet dre an teac'h. ●(1866) FHB 57/35aa. e devoa dalc'het dizouil sae venn he badiziant. ●(1866) FHB 100/381b. da ene disouil.

    (1905) KANngalon Ebrel 364. eur c'horf glan ha dizouill. ●(1906) KANngalon Gwengolo 216. ho mab a ziztroio d'ar gear goude he zaou vloaz, dizouill, digatar.

  • disouilhañ
    disouilhañ

    v. tr. d. Nettoyer.

    (1859) MMN 237. evit ma vezo disouillet dioc'h ar pec'het.

  • disouladeg
    disouladeg

    f. –où Déchaumage.

    (1908) BOBL 05 septembre 193/2b. Digouezet omp e mare an dizouladegou.

  • disoulañ / disouliñ
    disoulañ / disouliñ

    v. tr. d. Déchaumer.

    (1904) DBFV 57b. disoulein, v. a., tr. «étraper, ôter le chaume.» ●(1908) BOBL 05 septembre 193/2b. dizoula ar parkeier. ●(1914) DFBP 78b. déchaumer, tr. «Dizoula

    ►absol.

    (1909) DIHU 50/314. disoulein aben arlerh men dé trohet en ed. ●315. diseulet aben arlerh en est. ●(1954) BISO.llmm 29. Ne dan war-dro an tachennoù gwinizh nemet pa zisouler.

    ►[impl. comme subst.] Déchaumage.

    (1908) BOBL 05 septembre 193/2b. An dizoula a zistruj ar griou fall diwannet etouez an ed. (…) kaout eun dizoula mad.

  • disoulas
    disoulas

    adj. Sans consolation.

    (1575) M 2008. Ha differanç digraç, disoulaç difæçon, tr. «Et une différence fâcheuse, désolante, funeste.» ●2269. an boul disoulaç, tr. «le jeu impitoyable.»

  • disoulerez
    disoulerez

    f. –ioù Déchaumeuse.

    (1908) BOBL 05 septembre 193/2b. eun arar mod neve hanvet dizoulerez.

  • disoulerezh
    disoulerezh

    m. Déchaumage.

    (1909) DIHU 50/314. Tuchant e vou diskaret rah en ed ; cheta enta er hours de gonz ag en diskolp pé en diseulereh.

  • disoulet
    disoulet

    adj. Déchaumé.

    (1909) DIHU 50/314. en doar diseulet.

  • disouliñ
    disouliñ

    voir disoulañ

  • disoursi .1
    disoursi .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Insouciant.

    (1659) SCger 112a. qui est sans soucy, tr. «disourci.» ●144a. disourci, tr. «qui n'a aucun soucy.» ●(c.1718) CHal.ms iv. sans souci, tr. «dibreder, diuelconi, dissourci

    (1838) CGK 23. Merc'het mignon a disourci. ●(1852) MML 179. dirisq ha dizourzi. ●(1889) ISV 476. me a vevo dizoursi, dizoursioc'h eget an aotronez vraz.

    (1904) DBFV 59b. disoursi adj., tr. «sans inquiétude, tranquille.» ●(1905) KANngalon Here 510. tadou hag a zo re zizoursi var ar poent-ze. ●519. ken dizourci ha tra. ●(1908) PIGO II 170. Ya, en ho touez, me a zo dizourzi. ●(1909) KTLR 9. Ama'zo eun abad dizousi. ●(1912) MMKE 31. Plac'hig dinec'h ha dizoursi. ●(1977) PBDZ 772. (Douarnenez) disoursi, tr. «insouciant.»

    (2) Disoursi àr : indifférent à.

    (1904) DBFV 59b. disoursi adj., tr. «sans soin, négligent, insouciant, indifférent (ar, à), gaillard.»

    (3) Disoursi diouzh : qui ne se soucie pas de.

    (1659) SC 61. ez int disourci eus o siluidiguez. ●(1792) BD 848. disoursy nem gueffen dious ar maro fette, tr. «Je n'avais aucun souci de la mort aujourd'hui.»

    (4) Qui a du temps libre, du loisir.

    (1659) SCger 38b. deloisir, tr. «disourci

    II. Adv.

    (1) Insouciamment, tranquillement.

    (1904) DBFV 59b. disoursi adv., tr. «sans inquiétude, tranquille.»

    (2) Négligemment.

    (1904) DBFV 59b. disoursi adv., tr. «sans soin, négligent, insouciant, indifférent (ar, à).»

    III. Disoursi evel ur c'had en he ched : voir gad.

  • disoursi .2
    disoursi .2

    m.

    (1) Insouciance.

    (1659) SC 100. AN disourci da disqui ar pez, so necesser da veza saluet. ●(1659) SCger 69a. inconsideration, tr. «disourci.» ●(1688) MD I 34. distrugea ar pec'het a ziegui ac an disourci eus ar silvidiguez. ●(1710) IN I 117. ar sourci varlerc'h an disourci.

    (1873) FHB 463/361b. dre ziegi pe dizoursi.

    (1904) BOBL 8 octobre 3/2c. eur vue leun a joa hag a zizoursi. ●(1904) DBFV 59b. disoursi, s. m., tr. «insouciance.»

    (2) Indifférence, négligence.

    (1904) DBFV 59b. disoursi, s. m., tr. «manque de soin, indifférence, négligence.»

  • disoursiaj
    disoursiaj

    m.

    (1) Insouciance.

    (1787) BI 26-27. hum glemm à zissourciage hou zutt. ●(17--) VO 29. punissein men dissourciage.

    (1904) DBFV 59b. disoursiaj, s. m., tr. «insouciance.» ●(1906) BOBL 18 août 100/1a. al leziregez eüruz hag an dizoursiach.

    (2) Indifférence, négligence.

    (1904) DBFV 59b. disoursiaj, s. m., tr. «manque de soin, indifférence, négligence.»

  • disoursiañs
    disoursiañs

    f. Insouciance.

    (1821) SST 150. a pe za quasi ol en desordreu a zissouciance en tadeu. ●223. dré zissourciance.

  • disoursius
    disoursius

    adj. Insouciant.

    (1659) SC 100. pa zeu an tat hag ar vam ar Mæstr pe ar Mæstrés da veza disourcius da disqui de laquat da disqui d'are, so dindan o c'harg ar pez, so necesser da disqui evit beza salver (lire : salvet).

    (1838) CGK 19. Yaouancq a disourcius.

  • disouten
    disouten

    adj.

    (1) (en plt de qqc.) Qui n'a pas de tuteur.

    (1766) MM 25. crenit plant sempl a Disouten tr. «Tremblez, plantes ployantes et veuves de soutien.»

    (2) (en plt de qqn) Sans soutien.

    (1837) GET 8. tudigou paour, dinoas ha disouten. ●(1866) LZBt Genver 67. Skoazel-vad a ra d'ar bevien, d'ann dud dic'halloud ha dizoutenn. ●(1869) BSGc 6. tud paour ha dizouten. ●(1884) FHB 15/119b. da gement den (...) a zo dizouten.

    (1935) KANNgwital 391/67. ne fell ket dezan hon lezer hon-unan, hon lezer dizouten.

  • disoutil
    disoutil

    adj. Qui n'est pas malin.

    (1939) RIBA 15. Kleuet hui, tudchentil, disontil oh hui ; ned dér ket de vout médisinour a daoleu bah.

  • dispac'h .1
    dispac'h .1

    m./f. –où, –ioù

    I.

    (1) Agitation corporelle.

    (1659) SCger 144a. dispac’h, tr. «remuement de gens ou de terre.»

    (1821) GON 170a. Dispac’h s. m., tr. « Action de gratter. Remuement. Geste, mouvement du corps, des mains, des bras. » ●List hô tispac’h, tr. « laissez votre remuement. » ●Kalz dispac’hiou a ra pa gomz, tr. « il fait beaucoup de gestes en parlant. »

    (2) [au plur.] Mouvements désordonnés.

    (1876) TDE.BF 147a. Ober dispac’hiou, tr. «faire beaucoup de gestes en parlant, comme un homme en colère ou un faiseur d’embarras.»

    (1909) FHAB Genver 6. al laboused, a zant an arne araog ma teu : an den ne c’hoar aliez ez eus erru amzer fall nemet war boues evesaat ouz ho dispac’hou.

    II. [sens figuré]

    (1) Émeute, sédition, révolte, etc.

    (1821) GON 170a. Dispac’h s. m., tr. « émeute. Sédition. Soulèvement. Révolte. Trouble. » ●Eunn dispac’h a zô bed diwar-benn ann éd, tr. « il y a eu une émeute au sujet du blé. » ●(1847) FVR 73. Kerkent e savaz dispac’h. ●(1872) ROU 76b. Boulversement, tr. «Dispac’h, dispac’hou.» ●(1877) EKG i 212. neuze, kerkoulz ha breman, pa vez trouz ha dispac’h er vro, pep hini a zalc’h tost d’he arc’hant. ●(1889) ISV 56. daoust d’hon dispac’hiou daoust d’hon holl reuziou.

    (1910) FHAB C’hwevrer 48. esperans o deuz da gaout eun dra benag pa zavo dispac’h. ●(1927) GERI.Ern 112. dispac’h, tr. «agitation, geste violent.»

    (2) Révolution.

    (1877) BSA 86. Epad an derveziou a vrezel hag a zispac’h. ●(1889) ISV 94. En amzer an dispac’h braz.

    (1911) BUAZperrot 130. e savas eun dispac’h vras. ●(1912) MMKE xv. an de ma teuas an Dispac’h villiget. ●(1927) GERI.Ern 112. dispac’h, tr. «sédition, révolution.»

    ►special. (histoire) An Dispac’h : la Révolution.

    (1847) FVR 27. eur pevar bloaz goude e tistroaz da Blougiel, hag e talc’haz eno bete divez ann Dispac’h. ●63. Ne oe ger euz a vadou ann dudchentil, nag euz ar madou all gwerzet e pad ann Dispac’h. ●(1870) FHB 279/141a. ar Manac’h-ty-koz revinet pe da viana disneüet epad an dispac’h vraz. ●(1877) BSA 298. an dispac’h vras eus ar bloas 1793. ●(1878) EKG ii 311. Epad an dispac’h oa chomet kuzet er vro.

    (1910) ISBR 265. Breih épad en dispeah bras ha goude. ●(1912) BUAZpermoal 932. an Dispac’h a deuas, gant e vorzoliou dizakr. ●(1963) LLMM 99/268. a rank klask en koulz hag en amzer an tu d'en em ziwall diouzh an Dispac'h. ●(1956) LLMM 57/45. troidigezhioù diwar flemmganoù gallek a-enep an Dispac’h ez eus bet ur bern anezho hervez ar pezh a ziskouez an Dielloù.

    III. [empl. par emphase avec un art. ind.] Un dispac’h : un désordre.

    (1909) KTLR 197. Hag e porz ar palez oa eur freuz hag eun dispac’h ma na oa guelet biskoaz.

  • dispac'h .2
    dispac'h .2

    voir dispac'hañ

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...