Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés
Page 142 : de divalgorian-divagoriat (7051) à divansonat (7100) :- divalgoriañ / divagoriat
- divalibouziñ
- divalisdivalis
adj.
I. Naïf, sans méchanceté.
●(1872) ROU 92a. Naïf, tr. «divaliss caër.»
II.
(1) Divalis evel ur goulm : voir koulm.
(2) Divalis evel un oan : voir oan.
- divalkenndivalkenn
adj. = (?) Sans nuage (?).
●(1912) MMPM 114. Ar penn follet ! dizounjal a ra penaoz dirazoc'h hu, Aotrou an devalijen a zo divalken ha skeudou an noz a zo evel an deiz.
- divalpiñdivalpiñ
v. intr. Désenchanter, revenir à la réalité.
●(1978) LIMO 27 mai. Divalpein, tr. «désenchanter, désillusionner, revenir à la réalité.»
- divaltret
- divaltriñ
- divalvenndivalvenn
d. malvenn
- divalvennetdivalvennet
adj. (en plt des yeux) Grand ouverts.
●(1932) KANNgwital 358/229. e zent a strake en e benn hag e zaoulagat a oa divalvennet gant ar spouron.
- divalvenniñdivalvenniñ
v. tr. d. Ciller.
●(1926) FHAB Ebrel 145. ar bôtred o doa chilaouet hep divalvenni o daoulagad.
- divamiñ
- divanac'h
- divanac'hiñ
- divanaleg
- divanalegezhdivanalegezh
f. (biologie) Amphibisme.
●(1931) VALL 23b. qualité des amphibies, tr. «diouanalegez f.»
- divanalek
- divanat / divaniñ
- divañchdivañch
adj. & adv.
(1) Attr./Épith. Sans manches.
●(1633) Nom 111b. Conlobium, exommis : habillement sans manches : habillamant diuaing, ne deffe quet á manigou (lire : maingou). ●113b. Tunica : sayon, saye sans manches : tunicl, sæ diuaing, ne deffequet á maingou.
●(1744) L'Arm 228a. Sans Manches, tr. «Divanche.» ●(1745) BT 328. ur say-à-gambre divanche, tr. «une robe de chambre sans manches.»
●(1906) CDFi octobre (d’après KBSA 124). eur surpiliz divañch. ●(1925) FHAB Meurzh 95. e korf e chupenn divanch. ●(1936) IVGA 57. Gant e zivrec’h divañch. ●(1941) FHAB Mae/Mezheven 51a. meur a roched divanch. ●(1962) EGRH I 66. divañch a., tr. « sans manches. » ●(1987) GOEM 25. En pays pagan, un gilet de bure, court et sans manches, ar paltok divanch.
(2) Adv. A-zivañch : en bras de chemise.
●(c.1897) GUN.dihu 147/332. Er vatèh, a zivanch hag en huiz ar hé zal, / E geij ha bleud ha deur.
- divand
- divandennadegdivandennadeg
f. –où Débandade.
●(1931) VALL 182b. Débandade fuite collective, tr. «divandennadeg f.»
- divandennañ / divandenniñ .1divandennañ / divandenniñ .1
v. tr. d. Ôter un bandage, un bandeau (d'une plaie, etc.).
●(1659) SCger 40a. debander vne plaie, tr. «diuandenni vr gouli.» ●(c.1718) CHal.ms i. debander une playe, tr. «diuandein, diuandenein ur gouli, ur bless'.» ●(1727) HB 14. Divandennit va daoulagad. ●(1732) GReg 245a. Debander, ôter une bande, un bandeau, tr. «Divandenna. pr. divandennet.»
- divandennañ / divandenniñ .2divandennañ / divandenniñ .2
v.
(1) V. intr. Se débander.
●(1732) GReg 245b. Se débander, en parlant des soldats, tr. «Divandeña.»
●(1931) VALL 182b. se débander, tr. «divandenni.»
(2) V. pron. réfl. En em zivandennañ : se débander.
●(1732) GReg 245b. Se débander, en parlant des soldats, tr. « Van[netois] him divandenneiñ.»
●(18--) SAQ I 108. ar zoudardet en em zivandenno.
- divandenniñ .1divandenniñ .1
voir divandennañ .1
- divandenniñ .2divandenniñ .2
voir divandennañ .2
- divandiñ .1divandiñ .1
v. tr. d. Ôter le bandage (d'une plaie, etc.).
●(c.1718) CHal.ms i. debander une playe, tr. «diuandein, diuandenein ur gouli, ur bless'.»
- divandiñ .2divandiñ .2
v. tr. i. Divandiñ diouzh : se défaire (d'un animal).
●(1895) FOV 248. Mar faut d'hé, koust pé koust ; d'oh hou lon divandein, tr. «S'ils veulent à tout prix se débarrasser de leur bête.» ●266. eit gout ma ta de ben / A zivand doh é jau.
- divandiñ .3divandiñ .3
v. tr. d. Donner (un coup).
●(c.1718) CHal.ms ii. Ie lui ai flanqué un bon soufflet, tr. «diuandet em mes doh tou ur Iotad a choes.»
- divane
- divaneg
- divanegañdivanegañ
v. tr. d.
I. Déganter.
●(1732) GReg 257b. Deganter, tr. «divanega. Van[netois] divanegueiñ.»
●(1876) TDE.BF 153b. Divanega, v. a., tr. «Oter les gants.»
II. sens fig.
(1) Divanegañ e ivinoù : montrer, sortir ses griffes.
●(1877) FHB (3e série) 23/186b. hoc'h euz divaneget hoc'h ivinou.
(2) Divanegañ ar spered : éveiller l'esprit.
●(1732) GReg 380a. Cela est propre à éveiller, ou à réveiller l'esprit, tr. «Mad eo an dra-ze da divanega ar spered.»
(3) Divanegañ an daoulagad : déciller les yeux.
●(1732) GReg 250a-b. Deciller, ouvrir les yeux, tr. «Divanega an daoulagad.»
(4) Divanegañ e deod : parler beaucoup.
●(1659) SCger 43b. deuider & parler beaucoup, tr. «diluia, diuanega e teaut.»
- divaneget
- divanetdivanet
adj. Épuisé, exténué.
●(1982) PBLS 96. (Langoned) divanet, tr. «épuisé, exténué.» ●180. divanet, tr. «épuisé.»
- divaneurdivaneur
m. =
●(1872) ROU 79b. Daou vloaz divaner en d-euz, tr. «il a deux ans pour débarrasser les champs de la ferme qu'il exploitait.»
- divaneuriñdivaneuriñ
v. tr. d.
(1) Déblayer.
●(1872) ROU 79b. Débarrasser, décombrer, tr. «divaneri, en parlant d'un terrain à cultiver.» ●Daou vloaz divaneri en d-euz, tr. «il a deux ans pour débarrasser les champs de la ferme qu'il exploitait.»
●(1919) LZBt Du 7. c'houezan tan aman ha du-hont 'vit dibab ha divaneri al lec'h kavet dereat ouz ar Mision.
(2) absol. =
●(1957) ADBr lxiv 4/456. (An Ospital-Kammfroud) Divaneuri : v. – Maneuri (manœuvrer) + di (préf. priv.) : dond a rê re a id d'al leur : an dud e tro an dornerez ne hellent ket ken divaneuri.
- divaniel
- divanierdivanier
adj. Sans égard.
●(1530) J p. 15b. Allas goae me pebez mecher / Eu coll breman glan dimanyer / An oignamant quer leueret, tr. «Hélas ! malheur à moi ! qu'est-il besoin de répandre ainsi en pure perte ce parfum si estimé.»
- divaniñdivaniñ
voir divanat
- divankdivank
adj.
I. Attr./Épith.
(1) (en plt de qqn, d'un animal) =
●(1867) BBZ III 238. hag hen dreo ha divank, tr. «le cœur gai et dispos.» ●348. heudet mat ho marc'h divank, tr. «entravez bien votre poulain folâtre.»
●(1900) KAKE 250. krouadurik divank / E'r fount, guell eo chomm dic'habouz.
(2) = difazi.
●(18--) SAQ I 17. Ha Doue (...) her c'havas [an den] divank, diabeg e pep gis.
(3) (en plt des événements) Sur, immanquable, inéluctable, fatal.
●(1732) GReg 514b. Nous mourrons une fois, cela est immancable, & certain, tr. «Mervell a raïmp oll ur veach, qemeñze a so divanc hac açzur.»
II. Adv. Sans faute.
●(17--) ST 330. Ar pez a lavaran a renk bout gret divank, tr. «Ce que je vous dit doit être exécuté fidèlement.»
- divankadur
- divankañ
- divankañ / divankiñ / divankoutdivankañ / divankiñ / divankout
v. tr. d.
(1) Corriger, détromper.
●(1872) ROU 79a. Corriger, tr. «divanca.» ●An eil a zivanco egile, tr. «si l'un se trompe l'autre le redressera.»
●(1925) FHAB Du 434. mar c'houitan warni, c'houi a zivanko ac'hanon. ●(1975) YABA 17.05. Hani nen doè krédet divankein er baourkèh. ●(1975) LIMO 17 avril. Divankein, tr. «détromper.»
(2) Corriger (un texte, etc.).
●(1931) VALL 157a. Corriger, rendre correct ; un devoir, etc., tr. «divanka.» ●(1935) BREI 439/3c. Divanka troidigeziou.
►absol.
●(1920) LZBl Gouere 341. ne reen nemet taol evez, ha divankout.
(3) (agriculture) Remplacer (des plants).
●(1907) VBFV.bf 17a. divankein, v. a., tr. «remplacer.» ●(1934) BRUS 80. Remplacer (les plants d'une plantation), tr. «divankein.»
- divanket
- divankiñdivankiñ
voir divankañ
- divankoutdivankout
voir divankañ
- divannac'h .1divannac'h .1
voir divanne .1
- divannac'h .2divannac'h .2
voir divanne .2
- divanne / divannac'h .1divanne / divannac'h .1
adj.
(1) (météorologie) Sans pluie.
●(1732) GReg 545b. Jour sans pluïe, tr. «Deiz divanne.» ●731a. S'il ne pleut pas tantôt, tr. «Mar béz divanne e-verr.»
●(1876) TDE.BF 153b. mar bez divanne ann amzer, tr. «s'il ne pleut pas.»
●(1919) DBFVsup 19a. divaneh, adj., tr. «sans pluie.» ●Chom e hrei divaneh, tr. «il n'y aura pas de pluie.» ●(1932) DIHU 249/43. Glaù ha glaù perpet, pas un dé divaneh ! ●(1934) BRUS 165. Sans pluie, tr. «divaneh.» ●(1957) ADBr lxiv 4/456. Divanne : adj. – Sans une goutte (...) de pluie : n'eo ket sur e chomfe an amzer divanne hirio. ●(1962) EGRH I 66. divanne a., tr. « (temps) sans pluie). »
(2) (en plt de qqn) Qui n'est pas ivre, à jeun.
●(1935) BREI 392/stag 1. Ne ve biken divannac'h. ●(1942) VALLsup 100b. divanne, divannac'h, tr. «qui n'est pas ivre, prop. qui n'a pas bu.» ●(1957) ADBr lxiv 4/456. (An Ospital-Kammfroud) Divanne : adj. – Sans une goutte (...) de boisson : an den a oa chomet divanne e-pad an dei(z).
- divanne / divannac'h .2
- divanneañdivanneañ
v. intr. (en plt de la pluie) Cesser de tomber.
●(1942) VALLsup 30a. si la pluie cessait, tr. «ma teufe da zivannea.»
- divañsonatdivañsonat
v. tr. d. Démurer.
●(1732) GReg 266a. Demurer, ouvrir une porte, une fenêtre murée, tr. «Divaçzounat. pr. divaçzounet. divançzoñna. pr. et.»
●(1804) RPF 84. en hermittet-aral e-yas de zivassonnat é zor.
●(1931) VALL 199a. Démurer ; enlever une maçonnerie qui obstrue une ouverture, tr. «divañsona(t).»