Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés
Page 145 : de diveinan (7201) à divergl (7250) :- diveinañdiveinañ
v. tr. d. Épierrer, dérocher.
●(1732) GReg 519b. arracher les rochers de la Paroisse de Berryen, tr. «Divæyna béryen.»
●(1870) FHB 294/261a. gand peb a baner o tiveinna an douar. ●(1876) TDE.BF 155a. Diveina, v. a., tr. «Enlever les pierres d'un champ, l'en débarrasser.»
●(1910) MAKE 96. diveina an douar. ●(1933) EVGB 9. En em lakaat a rajont da zifraosta, da zizec'ha, da ziveina ar vro-ze. ●(1939) RIBA 45. éh ant de glouidat ou fradeuiér, d'ou divañnat, d'ou diveinein. ●(1962) EGRH I 67. diveinañ v., tr. « enlever les cailloux, les pierres. »
●(2002) MVAHU 158. (An Uhelgoad) Pevar dra 'n-eus ket bet gallet / An Aotrou Doue ober gwech ebed : / Plennaad Brasparz / Diradenna Plouyé / Diveina Huelgoad / Dihasta Poullaouen, tr. «Il y a quatre choses / que Dieu n'a jamais pu faire : / Aplanir Braspartz, / Arracher les fougères de Plouyé, / Arracher les pierres du Huelgoat. / ‘députaniser' Poullaouen.»
- diveiner
- divelbichdivelbich
adj. Bezañ divelbich : ne pas voir mal, regarder attentivement.
●(1877) FHB (3e série) 15/115a. digeri an daoulagad ha beza divibich pa vez da joaz etre daou zen.
- divelc'hwedañ / divelc'hwediñdivelc'hwedañ / divelc'hwediñ
v. tr. d. Ôter, chasser les limaces (des plantes).
●(1869) KTB.ms 14 p 133. laket da divelc'houedi kaol.
●(1941) ARVR 19/4b. ha pa ne vefe ken da zivelc'houeda kaol.
- divelc'hwederdivelc'hweder
m. –ion Homme qui enlève les escargots.
●(1941) ARVR 19/4c. «Aze», eme an aotrou person, «ez eus deut eun divelc'houeder kaol.»
- divelc'hwediñdivelc'hwediñ
voir divelc'hwedañ
- diveleg .1diveleg .1
adj.
(1) (Paroisse, etc.) sans prêtre.
●(1906) KANngalon Mae 114. Parrez divelek. ●(1906) KANngalon Eost 191. an hospitaliou diveleg.
(2) Qui n'a pas de prêtre à sa disposition.
●(1939) KOLM 73. mignoned an dud divelek. ●84. er gristenion divélek.
(3) sens fig. Bezañ diveleg : ne pas être bredouille.
●(1962) TDBP II 40. Diveleg out, tr. «tu n'es pas bredouille.»
- diveleg .2
- divelegetdiveleget
adj. Qui a cessé d'être prêtre, défroqué.
●(1954) VAZA 56. ar c'hloareg diveleget-se na baoueze ket da gas kuit ar venec'h. ●(1963) LLMM 99/269. Ar manac'h diveleget-se a oa bet kaset kuit eus e gouent abalamour ne veze troet e spered nemet war du ar vuhez diroll hag ar gisti. ●(1977) PBDZ 768. (Douarnenez) diveleget, tr. «qui a cessé d'être prêtre.»
- divelegiñdivelegiñ
v.
(1) V. tr. d. Interdire (un prêtre), déprêtrer, déprêtriser.
●(1732) GReg 258b. Degrader quelqu'un de la prêtrise, tr. «divælegui ur re. pr. divæleguet.»
●(1876) TDE.BF 155a. Divelegi, v. n., tr. «Dégrader un prêtre.»
(2) V. pron. réfl. En em zivelegiñ : se défroquer, renoncer à la prêtrise, se déprêtrer, se déprêtriser.
●(1910) ISBR 306. pé hum zivelegein. ●(1915) HBPR 172. e lavaraz e felle d'hezan en em zivelegi. ●209. na dimezi nag en em zivelegi.
- divelfenn
- divelfennat
- divelkoni .1divelkoni .1
adj.
(1) Sans tristesse.
●(1580) G 324-326. Mo groay aes dre raeson / Mar plyge da Roe an tron / e pep faesceon dymelcony, tr. «Je vous rendrai facilement avec raison, / S'il plaît au roi du ciel / De toute façon sans tristesse.»
●(c.1718) CHal.ms iv. sans souci, tr. «dibreder, diuelconi, dissourci.»
(2) Sans souci.
●(1659) SCger 112a. qui est sans soucy, tr. «disourci.»
(3) Qui a du temps libre, du loisir.
●(1659) SCger 38b. deloisir, tr. «diampech.»
- divelkoni .2
- divelldivell
adv. Mell-divell : pêle-mêle, en désordre.
●(1955) STBJ 38. ma wekent o vont a-ruilhou mell-divell d'an traoñ gant an diri.
- divellañdivellañ
v. tr. d.
(1) Rompre l'échine de qqn.
●(1732) GReg 316a. Rompre l'échine du dos à quelqu'un, l'échiner, tr. «Divella e guein da ur re.»
(2) Assommer.
●(1941) SAV 20/19. (Pleiben...) Divella, verb. Diskara unan-bennak gant eur mestaol pe beza bourouellet dre wall-zarvoud. Sk. : P'edo o vont da skei em eus divellet an den-se gant eun taol-baz. Divellet eo bet en eur goueza diwar eur bern foenn. ●(1958) BRUD 4/81. tra-walh e oa bet ar mestaol he-devoa tapet evid he divella. ●(1960) PETO 73. Hen divello ha diskaro ! ●85. Divella : Assomer, e galleg. ●(1964) ABRO 106. edont o vont da zivellañ ha da ziwadañ ar prizoniad gwenn.
- divellatdivellat
v. tr. d. Mellat ha divellat : pousser (qqn) de l'un à l'autre.
●(1732) GReg 20a. Agiter, pousser deça & delà, tr. «mellat ha divellat.» ●492a. Hercer une personne, la balotter des uns aux autres, tr. «Mellat ha divellat ur re-bennac.»
- divellkeinañ
- divellkeinegdivellkeineg
m. –ed (biologie) Invertébré.
●(1931) VALL 400a. Invertébré subs., tr. «divellkeineg m. pl. ed.»
- divellkeinek
- divemordivemor
adj.
(1) Qui n'a pas de mémoire.
●(1732) GReg 269b. Dépourvû de memoire, qui ne peut apprendre par cœur, tr. «Divemor.» ●613a. N'avoir point de mémoire, tr. «Beza divemor.»
●(1904) SKRS I 11. ar bugel divemor. ●(1906) KPSA xvii. mez divemor oa, poan en doa o teski a zian eor. ●(1909) BROU 223. (Eusa) Divémor, tr. «Sans mémoire.» ●(1934) CDFi 23 juin. Na pebez penn divemor am eus-me memes tra !
(2) Mont divemor, dont da vezañ divemor : perdre la mémoire.
●(1910) MAKE 27. rak divemor e teuan da veza gant an oad. ●(1914) FHAB Gouere 205. Ar vutunerien a ya divemor buhannoc'h ha stankoc'h eget ar re all. ●(1920) AMJV 62. Tad a zo iac'h atao, mes eat eo divemor. ●(1984) ECDR 19. Ma zad a oa aet divemor a-barzh ma oa marv.
- divemoriñ
- divempr
- divempradur
- divempradurezh
- divempraj
- divemprañ / divempriñdivemprañ / divempriñ
v. tr. d. Démembrer.
●(14--) Jer A.39. Dymempraff., tr. « Démembrer ». ●(14--) Jer.ms 269. Quyng te vase te ez quever, / Na douch mar squemp hoz dymemprer., tr. « Ecorche, là, toi, en face de toi. / Aussi vif que vous soyez, on vous démembrera ». ●(1499) Ca 66b. Diuempraff. g. desmembrer.
●(1659) SCger 42a. demembrer, tr. «diuembri.» ●144a. diuempra, tr. «disloquer.» ●(1732) GReg 263b. Demembrer, tr. «Divempra. pr. divempret. Van[netois] divambreiñ.»
- divempretdivempret
adj. Démémbré.
●(1633) Nom 97b. Termes : rameau d'arbre arraché : brancq dimembret, distaguet par forca.
●(1688) MD II 13. Sellit penaus ezêo bet divempret / Va c'horf.
●(1905) KANngalon Eost 467. ar memprou torret pe zivoumpret. ●(1977) PBDZ 769. (Douarnenez) divompret, tr. «démembré, les membres arrachés.»
- divempriñdivempriñ
voir divemprañ
- diven
- divenidiveni
adj. Sans faire de façons.
●(1943) FHAB Mezheven 309. Dirak 'n Doue Roue, dinammer hon nammou, / A ro d'it diveni testeni divarvel. (...) diveni : hep geizou, hep ardou.
- divenn .1
- divenn / divennañ .2divenn / divennañ .2
v. tr. d.
(1) Demander, mander.
●(c.1500) Cb [mennat]. Jnde competo / is. g. competer / conuenir. b. diuennaff. ●(1530) J p. 229a. Leueret huy me ouz dimenn / Pe da penn ezouf quemennet, tr. «veuillez m'apprendre, je vous le demande, pourquoi vous m'avez adressé un message.» ●(1557) B I 653. An dra man crenn a diuennaff, tr. «Voici ce que je vous demande.» ●(1580) G 497. reyt dezy quelen en lem poz dymennaf, tr. «donnez-lui instruction sérieusement, quand je vous en conjure.»
(2) Commander.
●(1580) G 123. dre ma dymennet, tr. «comme vous le commandez.»
(3) Mander.
●(1575) M 475-476. mar meru en vn pechet / Hep ober Pynigenn, na he bout diuennet, tr. «s'il meurt avec un péché, / Sans faire pénitence, et qu'il soit mandé (là-haut).» ●509. pan düy daz dyuenn, tr. «quand il viendra à te mander.»
- divennañdivennañ
voir divenn .2
- divennerezh
- divennig
- divennigañ
- diventdivent
adj.
(1) Énorme, immense.
●(1860) BAL 58b. paleziou hag ilizou divent. ●(1876) TDE.BF 155a. Diveñt, adj., tr. «Démesuré, immense.» ●(1889) ISV 11. ar bolojou divent-ze.
●(1919) FHAB Here 112. Nag er moriou divent nag e kleuz ar steriou. ●(1921) PGAZ 5. kerreg huel ha divent o skora an enezen. ●(1963) LLMM 99/264. met nec’het bras gant o heuzoù hag o c’hentroù divent e seblante ur strollad archerien pilpasañ.
(2) Divent a : une grande quantité de.
●(1867) BUE 141. Divend a dud e oa enn-hi.
(3) Un niver divent a : un grand nombre de.
●(1911) BUAZperrot 87. eun niver divent a zoueou. ●226. eun niver divent a bec'herien.
(4) (en plt de qqc. d'abstrait) Immense.
●(1912) MMKE xvii. karante divent ar Zalver. ●(1921) FHAB Even 147. Eur vad divent a rafec'h d'in ! ●(1935) SARO 29. ar vad divent a reas sant Ronan da Voleniz. ●(1936) PRBD 53. Ar c'heuz, ive, a rank beza divent, heb muzul.
(5) Illimité.
●(1926) FHAB Genver 24. ne lakin ket a vec'hiou re vras d'it, rak nerz eul loen n'eo ket divent.
II. Adv. intens. Énormément.
●(1867) FHB 127/179a. Ar guez-ze a so teo divent. ●(1889) ISV 344. eun doare prenved bras divent.
●(1929) FHAB C'hwevrer 54. Al loened bras divent.
- diventurdiventur
adj. D'une manière brutale.
●(1835) COS 358. Int el laca itré deourn soudardet barbar, péré en dihusque én ur fæçon diventur.
- diver .1diver .1
voir dever .1
- diver .2diver .2
voir deverañ
- diveraddiverad
voir deverad
- diveradenndiveradenn
voir deveradenn
- diveradurdiveradur
voir deveradur
- diverañdiverañ
voir deverañ
- diverc'hdiverc'h
adj. Sans fille.
●(1866) BSLss I 187. Mar d-eo ivé diverc'h, en dévézô hé vreudeur da héred.
- diverdetdiverdet
= (?).
●(1844) LZBg 2l blezad-1añ lodenn 84. mar-a-unan ag er vistr vras, diverdet doh en dud a zé a hèr hag a vandenneu de houèlen er memb græce.
- divererezdivererez
voir devererez
- diverfeti
- divergl