Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés
Page 147 : de diverzan (7301) à divezvin-2 (7350) :- diverzañdiverzañ
v. tr. d. Retirer une défense, une interdiction.
●(1931) VALL 191b. retirer une défense, tr. «diverza.»
- diverzh
- diverzhusdiverzhus
adj. Imperceptible, impossible d'apercevoir.
●(1931) VALL 376b. Imperceptible, qu'il n'est pas possible d'apercevoir, tr. «diverzus.»
- diverzhusted
- diveskdivesk
adj.
(1) Attr./Épith. Qui n'est pas brouillé, pur.
●(1906) KANngalon Eost 184. heno eo e teu da darza bepred sklear ha divesk eienen ar guir feiz. ●(1907) AVKA 231. an nard ar muia divesk. ●(1962) EGRH I 67. divesk a., tr. « sans mélange. »
(2) Loc. adv. Mesk-divesk : pêle-mêle.
●(1904) BOBL 31 décembre 15/1b. mesk divesk emaint. ●(1921) FHAB Kerzu 331. O c'houeza war gribenn ar menez mesk-divesk, / Enni holl c'houeziou mat an douar hag an aod.
- diveskañ / diveskiñdiveskañ / diveskiñ
v. tr. d.
(1) Trier.
●(1732) GReg 263b. Demeler, mettre en ordre, débrouiller, tr. «Divesqa. pr. divesqet.»
●(1857) HTB 91. gout a rei ervad ho had kavout, ho diveska [eskern ha ludu an dud varo], ho dibab hag ho hadjunta.
(2) Remuer.
●(1933) TREM 25. Mez na vern ket / Diveskan teil ken koz !! tr. «Mais quel profit, remuer de si vieilles choses !»
(3) Délayer.
●(1925) FHAB Mae 198. em eus (...) divesket en eur skudell eun tamm goell-bier abarz hen teurel etouez an traou all.
- diveskelldiveskell
adj. Sans biais.
●(1857) CBF 101. bete'n dalar eo eat didro da (lire : ha) dibeskel, tr. «jusqu'aux sillons en travers je l'ai tracé droit et sans biais.»
- diveskerdivesker
d.
I.
(1) Jambes.
●(14--) N 1599. Ma deuesquer so leheryet, tr. «Mes cuisses sont disloquées.» ●1819-1820. Memeux estlam mazoff camet / Ha ma diuesquer leheryet, tr. «J'ai le malheur d'être boiteux / Et mes jambes disloquées.»
●(1710) IN I 159. pa zeu e zivisquer da gouenvi.
●(1877) EKG I 296. eur vreac'h torret, an divisker bruzunet.
●(1876) TDE.BF 155b. Divesker. Ce pluriel duel, en dépit de sa valeur propre, s'emploie aussi en parlant d'un animal à quatre pieds. Divesker eur marc'h, les jambes d'un cheval. ●432b. sounnet he zivesker out-han. ●434b. he zivesker bihan. ●(1883) MIL 93. eur saro fanfarluchet a ziskenne beteg koublou an divesker.
●(1900) KEBR 20. Ar c’har, tr. « La jambe » ●An divesker, tr. « Les jambes ». ●(1909) FHAB C'hwevrer 57. mont da ziskuiza o divesker da di Fanch an Hostis.
►[au duel après un art. ind.] Un divesker : une paire de jambes.
●(1910) MAKE 69. eun divesker berr.
(2) Astenn e zivesker : allonger la jambe, hâter le pas.
●(1876) TDE.BF 434b. kaer avad en devoa astenn gant tiz he zivesker bihan ha skein mibin gant he zaou droadik enn hent.
II. (en plt d'un animal) Les pattes d'un quadrupède, d'un insecte.
●(1710) IN I 402. evel ma teu ar guenanigou da guemeret grouanennou mein etre o divesquer pa vezont surprenet gant an avel var ar meas evit gallout en em valanci en ear.
●(1909) FHAB Meurzh 76. eun ebeul (...) stumet brao, divesker neat.
►[au duel après un art. ind.] Un divesker : les quatre jambes.
●(1950) KROB 25/6. eun diwesker moan hag hir [kazeg].
III. (en plt de qqc.) Pieds.
●(1877) FHB (3e série) 2/13b. Pep leren a zo keit ha divesker eur marc'h caneller.
- diveskeret
- diveskiñdiveskiñ
voir diveskañ
- divestr
- divetdivet
adj. Deuxième (au féminin).
- diveubldiveubl
adj. Immeuble.
●(1732) GReg 622a. Meuble & immeuble, tr. «Meubl, ha diveubl. madou meubl, ha madou diveubl.»
- diveud
- diveudek
- diveudet
- diveukañdiveukañ
v. = (?).
●(1973) AMED 24. Ar zervel ar bar zegal, ar galon hag ar zac'h braz ren ken nemed diveuka nezo.
- diveulbeziñ
- diveuleudi
- diveulus
- diveunekaatdiveunekaat
v. tr. d. Rendre joyeux, faire quitter la tristesse.
●(1939) RIBA 127. Ret é hé diamalekat ha diveunekat.
- diveür
- diveurbldiveurbl
adj. Sans meuble.
●(1732) GReg 264a. Demeublé, ée, qui n'est pas meublé, maison ou chambre sans meuble, tr. «Diveubl.»
- diveurbliñ
- diveureiñ
- diveuroùdiveuroù
plur. = (?) Avantages en nature (?).
●(1980) LLMM 210/268. Gopr ur mevel (...) ne oa ket bras en arc'hant, met da heul e oa an diveuroù, da laret eo : botoù, dilhad, kemenerezh, fererezh (...).
- diveusdiveus
prép. De.
●(17--) EN 102. boutailad dives ar guin neve, tr. «une bouteillée du vin nouveau.» ●1792. en em disor diues an drouc spered, tr. «se défaire du mauvais esprit.»
- diveuturdiveutur
adj. Grossier, sauvage, barbare.
●(17--) CSbsm 5. Er-ré diveuturran e yas dehou aben. ●10. Er-ré diveuturan e lacas én ou fèn / Ar gouste ou buhé de zihuennein er uen.
●(1919) DBFVsup 19a. diveutur (Arg[oad]), dibeutur (Arv[or]), diventur (Cons. S. 358), adj., tr. «grossier, sauvage, barbare.»
- diveuz .1
- diveuz .2
- diveuz .3
- diveuziñ .1diveuziñ .1
v. intr. Monter en épi. Cf. diheudiñ .2
●(1942) GWAL 148-149/324. Diveuzi verb gwan : dont pennou pe tañvouez warnañ en eur gomz eus an ed : prest eo ar gwiniz da ziveuzi. ●(1957) ADBr lxiv 4/456-457. (An Ospital-Kammfroud) Diveuzi : v. – Monter en épis en parlant des céréales et des graminées (cf. dihoda, greunia, divodein...) : Prest eo an id da ziveuzi. ar herh n’eo ket diveuzet mad ’r bloa(z)-mañ. ●(1962) EGRH I 67. diveuziñ v., tr. « monter en épi. »
- diveuziñ .2diveuziñ .2
v. intr.
(1) Tiédir.
●(1942) GWAL 148-149/324-325. Diveuzi, verb gwan : koll e yenïen, evel m’eo «distana» koll e nerz. (...) D’am meno n’eo ket «diriva» ken kreñv ha «diveuzi». Evit ma tiveuzfe eun dra bennak e ranker kaout nerz an tan. ●(1962) EGRH I 67. diveuziñ v., tr. « rendre légèrement tiède, chauffé légèrement. »
(2) Devenir tiède.
●(1962) EGRH I 67. diveuziñ v., tr. « devenir légèrement tiède. »
- diveuziñ .3
- diveuziñ .4diveuziñ .4
voir divaouziñ
- divev
- divevel .1
- divevel .2
- divevenn
- divevennañdivevennañ
v. tr. d. Enlever le bord (de qqc.).
●(1931) VALL 184a. Déborder, enlever le bord (vêtement, etc.), tr. «divevenna.»
- divezhdivezh
adj.
I. Éhonté.
●(1499) Ca 66b. [diuez] g. non honteux. b. dimez. ●g. homme sans vergoingne non honteux. b. den diuezz. ●(c.1500) Cb 67b. [diuez] g. non honteux. diuez. ●(1575) M 453. dren maru diuez, tr. «par la mort effrontée.»
●(1659) SCger 41b. dehonté, tr. «diuez.» ●48b. effronté, tr. «divez.» ●69b. insolent, tr. «divez.» ●(1792) BD 1188. te so dinves hac effrontet, tr. «Tu est hardi et effronté.» ●(1792) CAg 176. É Jesus ind ë crocg divéh.
●(1829) CNG 102. pe zas divéh / sant Pier d'en nahein tair-gùéh.
II. Bezañ divezh evel ur c'hi : voir ki.
- divezhded
- divezhetdivezhet
adj.
(1) Éhonté.
●(c.1500) Cb 67b. [diuez] Jdem epudoratus / ta / tum. b. diuezet.
●(1872) GAM 53. Pebez gaou divezed ! ●(1877) FHB (3e série) 29/227a. ar re a lavar kement-se a lavar eur gaou, eur gaou divezet. ●(1877) FHB (3e série) 30/238b. ar Morlaisien a zo divezet aoualc'h evit lavaret en deuz relijion ! ●(1893) IAI 148. en em rei d'ho zechou divezet.
●(1911) BUAZperrot 50. E Rom, kear an hudurnez, an ioulou fall a zo divezet.
(2) (en plt de qqn) Éhonté.
●(1659) SCger 69b. insolent, tr. «diuezet.»
●(1859) SAVes 2. lounqerrien distronqet / Ha Mezierezet divezet. ●(1883) SBI I 264. eur plac'h iaouanc divezet, tr. «une jeune fille éhontée.»
●(1911) BUAZperrot 515. pec'herez divezet. ●(1915) HBPR 31-32. merc'hed divezet ha paotred iaouank libertin. ●(1915) MMED 48. komzou louz eur mevel divezet. ●(1925) BUAZmadeg 81. Ar c'hreg divezet. ●(1938) FHAB Genver 4. ambrouget gant merc'hed divezet. ●357. plac'hed divezet o veza deut d'he denti.
- divezhonidivezhoni
f. Effronterie.
●(1889) ISV 198. o deus bet Renan hag he genseurt an divezoni da lavaret n'oa ket Doue !…
- divezhus
- diveziañdiveziañ
v.
(1) V. tr. d. Exhumer.
●(1732) GReg 280a. Deterrer, exhumer, tr. «Divezhya ur re.»
●(1847) FVR 204. he vez a oe digoret hag he relegou divesiet. ●(1867) BBZ III 138. Hag a iez d'he ziveia, tr. «et m'en allai le déterrer.»
●(1913) FHAB Here 344. ar c'horf pe ar relegou a o bet diveziet pevar miz a zo.
(2) V. intr. Sortir de la tombe.
●(1847) FVR 188. ma halfent divesia / Hon tado da zont er bed-man, / En em gafent gwall souezet.
- divezvdivezv
adj.
I.
(1) Qui n'est pas soûl.
●(1895) GMB 158. pet[it] Trég[uier] divê qui n'est pas ivre.
●(1902) PIGO I 159. a-rôg ma vo diveo mad. ●(1925) SFKH 37. Loeiz, én ur arriù ér gér, divèu, énep d'en ordinér. ●(1942) VALLsup 100b. divezo, tr. «qui n'est pas ivre.» ●(1957) AMAH 23. Ur ral e veze e welout divezv.
(2) Loc. adv. Mezv-divezv : toujours plus ou moins ivre.
●(1977) PBDZ 782. (Douarnenez) mezv-divezv, tr. «toujours entre deux vins, toujours plus ou moins ivre.»
II. Divezv evel un astell-yod : voir astell.
- divezvet
- divezviñ .1divezviñ .1
v.
(1) V. intr. Dessoûler.
●(1723) CHal 64. Diveaoüein, tr. «Desennivrer, dessouler.» ●(1732) GReg 277a. Dessaouler, dessouler, desenyvrer, tr. «Divézvi. pr. divézvet.»
●(1841) IDH 123. A pe ziveàuas, ean e huélas, mæs rai-zehuéhat, er faute en doé groeit.
●(1909) BROU 228. (Eusa) Ne zivèzo ket, tr. «il ne dessoûle pas.» ●(1931) VALL 194a. Dégriser, tr. «divezvi.» ●(1955) STBJ 77. d'ho kwele goude, war-eeun, da zivêvi. ●(1962) EGRH I 67. divezviñ v., tr. « desenivrer. »
(2) V. tr. d. Dessoûler.
●(1936) PRBD 88. Freskadurez an dour a zivesvas anezan. ●(1962) EGRH I 67. divezviñ v., tr. « dessoûler. »
- divezviñ .2divezviñ .2
v. intr. Mezviñ ha divezviñ : se soûler souvent.
●(1732) GReg 977b. Yvrogner, boire souvent & par excès, tr. «mézvi ha divézvi.»