Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 140 : de diswarez (6951) à divac_h (7000) :
  • diswarez
    diswarez

    voir disgwarez

  • diswe .1
    diswe .1

    voir disgwe .1

  • diswe .2
    diswe .2

    voir disgwe .2

  • disweañ
    disweañ

    voir disgweañ

  • diswel
    diswel

    voir disgwel .2

  • diswelet
    diswelet

    voir disgwelout

  • diswennañ
    diswennañ

    voir disgwennañ

  • diswink
    diswink

    voir disgwink

  • diswinkadenn
    diswinkadenn

    voir disgwinkadenn

  • diswinkal
    diswinkal

    voir disgwinkal

  • diswinkañ
    diswinkañ

    voir disgwinkal

  • diswinker
    diswinker

    voir disgwinker

  • diswintañ
    diswintañ

    voir disgwintañ

  • diswirañ
    diswirañ

    voir disvirañ

  • diswri
    diswri

    voir disgwri

  • diswriadur
    diswriadur

    voir disgwriadur

  • diswriat
    diswriat

    voir disgwriat

  • diswriiñ
    diswriiñ

    voir disgwriat

  • diswrizienniñ
    diswrizienniñ

    voir disgwriziennañ

  • diswriziennour
    diswriziennour

    voir disgwrizienner

  • disyoulek
    disyoulek

    adj. Qui ne fait pas volontairement qqc.

    (1876) TDE.BF 142a. Disioulek, adj., tr. «Se dit, paraît-il, en Cornouaille, de celui qui ne fait pas volontairement une chose.»

  • ditain
    ditain

    s. (botanique) Dictame.

    (1732) GReg 286b. Dictam, ou dictame, plante, tr. «Dittayn

  • dite
    dite

    s. Dictée.

    (1499) Ca 66b. Dite vide in lauarez.

  • diter
    diter

    adj. =

    (1957) BRUD 2/81. Al lasou a vije ferret kalet abalamour dezo da jom diter. ●(1958) BRUD 3/106. Diter : hep pleg ebed.

  • ditirañ / ditiriñ
    ditirañ / ditiriñ

    v.

    (1) V. tr. d. Étirer.

    (1849) GBI I 206. Ha titira al lienn-gwenn, tr. «Et à détirer le linge blanc.»

    (1953) BLBR 65/6. O titira he bleo melen. ●(1977) PBDZ 781. (Douarnenez) ditiriñ, tr. «étirer.»

    (2) V. intr. =

    (1953) BLBR 65/6. O titir' gant eur grib arc'hant.

  • ditiriñ
    ditiriñ

    voir ditirañ

  • ditirinañ .1
    ditirinañ .1

    v. tr. d. Étirer le linge qu'on empèse.

    (1876) TDE.BF 152b. Ditirina, v. a., tr. «Etirer le linge qu'on empèse.»

  • ditirinat .2
    ditirinat .2

    voir titirinat

  • ditiruilhañ
    ditiruilhañ

    voir didiruilhañ

  • ditour
    ditour

    m. –où cf. titour

    (1) Information.

    (1868) FHB 168/90b. Cridi a rer en deus ditourou mad avoualc'h evit cavout ar c'horf-ze.

    (2) Kavout un ditour eus : trouver une trace de qqc. qui renseigne.

    (1889) ISV 82. Bagea a rejont tro var dro d'an enez, a dreuz hag a hed, a bell hag a dost, da velet hag hi a gafche eur roud, eun ditour bennag euz ar vak vihan.

    (3) Klevout ditour eus : entendre parler de.

    (1868) FHB 167/86a (& ISV 434). Gouskoude ar re a iea evelse da redek hent o deveze clevet araog ditour euz a eun ti.

    (4) Reiñ (un) ditour : donner une information, un renseignement.

    (1867) FHB 146/334b. e c'helje rei eun ditour bennag divar benn ar pez a vije da ober evit he c'haout. ●(18--) SAQ I 153. Hag hen-ma, pa vel eun enebour o vont tre, a ro ditour, kelou d'e genvreudeur.

    (1915) HBPR 88. Karga 'ra c'hoaz, an Distrigou, da rei ditour d'hezan deuz ar veleien a vo eun abek a freuz evit ma vezint, ive, kaset da Vrest.

    (5) Reiñ an ditour eus udb. =

    (1874) FHB 515/357b. an derouizez e doa roet dezhan an ditour euz ar c'hao-ze.

    (6) Mention.

    (1890) MOA 340a. il n'en est pas mention, tr. «n'euz ditour ebed d'e-z-han.»

    (1934) KOMA 49. Kaer e oa ditouri ne gleved ditour ebet d'ezi.

    (7) Apparence, façon.

    (1868) FHB 177/168a. E pep leac'h ez eus ditour euz eun eost mad.

    (8) Proverbe, dicton.

    (1727) HB 300. Ac'hano e deut martese an ditour etouez ar gomuñ da goms hano eus a guelyen sant Marc.

    (1948) KROB 3/6. «Diou, teir amzer en deus an den, / N'int ket heñvel an eil ouz eben.» a lavar an ditour koz. ●(1949) KROB 12/10. Gwelet ez eus bet eur gazez o vont 82 vloaz ; eur giez betek 28 vloaz, daoust d'an ditour : «tri bloaz o tont da gi, / Tri bloaz ki, / Tri bloaz o vont er maez a gi.» ●(1950) KROB 28-29/14. «dorn leun, diogell e berc'henn» a lavar an ditour.

  • ditourer
    ditourer

    m. –ion =

    (1847) MDM 322. rei forz arc'hand d'an notered ha d'an ditourerien koumananchou.

  • ditouriñ
    ditouriñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Indiquer.

    (1874) FHB 493/184b. Me am oa ditouret ar mevel-ze deoc'h. ●(1874) FHB 515/357b. ar prins Breiz en devoue poan avoalc'h o caout ar c'hao a ioa ditouret dezhan.

    (1909) FHAB Eost 233. Hen eo a zitoure an taoliou da ober. ●(1936) FHAB Kerzu 466. D'ar zul peurvuia, goude beza lipet meur a zaou wennegad, e ti Fanch ar Marichal, e veze ditouret an taoliou da ober. ●(1943) FHAB Gwengolo/Here 350. Detouri. Lakaat da gavout. «Piou en deus detouret ar mevel-se d'it ?» (Kleder).

    ►[au passif]

    (1922) FHAB Eost 249. (Jilig) – Eur c'helou bennak ho peuz bet diwar e benn ha diwarbenn e bennher ? (Kerlaban) – Ah ! nan avat ! Ditouret on bet d'an aotrou gant eur mignon d'in hag a lavar eo ar plas diouz va doare.

    (2) Annoncer.

    (1860) BAL 78. an druzunel a zo bet cleved etouez an deliou o titour an amzer vrao. ●148. ne d-int netra e kever ar Rouantelez all-se, ditoured ha prened deomp gant hor Zalver. ●155. da gass ar c'helou mad, da zitour ar Baradoz var ar meaz ac er c'heriou. ●(1874) FHB 516/377a. Te reder pri, beleg santel, / M'her lavaro a vouez huel / Did me zitour peb karantez / Did me zitour peb levenez.

    (3) = (?) Repérer (?).

    (1877) BSA 264. Meur a hini anezho, ho c'habiten e penn, a zo bet casset var an dachen evit ditoura an enebourien, hag alies, m'hen assur d'eoc'h, o deuz clevet ar bolodou o sutal endro d'ezho.

    (4) Dire, prononcer.

    (1933) KANNkerzevod 77/9. Chut… Ne ditourit ger da zen ebet… ●(1933) KANNkerzevod 78/11. Yann Vraz, en tu klei, ra (lire : na) ditoure ger / Gant aoun da gaout ar fouet var e ler…

    II. V. tr. i. Ditourañ da : indiquer à.

    (1935) FHAB Meurzh 122. Ditouret e voe d'an aotrou da belec'h e oa aet e gole.

    III. V. intr. = (?) Chercher à s'informer (?).

    (1934) KOMA 49. Kaer e oa ditouri ne gleved ditour ebet d'ezi.

  • diuget
    diuget

    adj. Libéré.

    (1752) BS 382. o santout e deaud diuguet en un taol.

  • diuloc'hañ
    diuloc'hañ

    v. tr. d. absol. Dépoussiérer.

    (1962) TDBP II 219. Me am-oa dihulahet aze, tr. «j'avais balayé les poussières-là.»

  • diuntu
    diuntu

    adj. Impartial.

    (1958) BAHE 15/18. an displeg fraezh ha diuntu eus ar fedoù.

  • diuntuegezh
    diuntuegezh

    f. Impartialité.

    (1931) VALL 376a. Impartialité, tr. «diuntuegez f.»

  • diuntuek
    diuntuek

    adj. Impartial.

    (1931) VALL 376a. Impartial, tr. «diuntuek

  • diuz .1
    diuz .1

    adj.

    (1) Qui n'use pas.

    (1872) ROU 107. Qui n'use pas les vêtements, tr. «Diuz d'an dillad.»

    (2) Inusable.

    (1914) DFBP 189b. inusable, tr. «Diüz

  • diuz .2
    diuz .2

    m. cf. diviz .2.

    I. M.

    (1) Choix.

    (1499) Ca 67b. Dius in election vide.

    (1732) GReg 465a. Goût, jugement, fantaisie, choix, tr. «dihus

    (2) Diuz deoc'h : à votre aise, libre à vous.

    (1936) CDFi 11 janvier. Duis d'eoc'h da chom aman pe da vont er-meaz... evel a garot !

    (3) D'ho tiuz : selon votre goût.

    (1732) GReg 465a. Je ferai les choses à vôtre goût, tr. «Me a rayo pep tra d'oz tihus

    II. Adv. [empl. comme épith.] A-ziuz : de choix.

    (1575) M 2927. Ha pep meuledy á dyus, tr. «Et toute louange de choix.»

  • diuz .3
    diuz .3

    voir diuzañ

  • diuzañ / diuz
    diuzañ / diuz

    v. tr. d. Choisir.

    (14--) N 701-703. Da mab glan pan vezo ganet / So aeurus ha diuset / Da renaff net e bro breton, tr. «En attendant la naissance de ton saint fils / Qui est prédestiné et choisi / Pour gouverner pieusement dans le pays breton.» ●(c.1500) Cb 68b. [dius] Jtem elicio / cis / cui / cere / citum. g. eslire. b. diusaff. ●Jtem seligo / gis / xi / ctum. g. eslire. b. dius. ●(1575) M 1829-1830. Maz vezy dyuiset, goude da repetanç, / Da vezaff hep caffou, á dehou, tr. «Afin que tu sois choisi, après ton repentir / Pour être sans douleur à droite.» ●3171-3172. Guenuet an den laouen hep vileny / So diuset choaset da monet dy, tr. «Heureux l'homme joyeux sans tache / Qui est élu, choisi pour aller là.» ●3429-3430. an hent à paourentez / A diusas, tr. «la voie de pauvreté / Il la choisit.» ●(1580) G 115. en lech ma dyusset, tr. «là où vous déciderez.» ●(1650) Nlou 113. Da bout mam da Iesu, ez out dyuiset, tr. «pour être la mère de Jésus, tu es choisie.»

    (1659) SCger 25b. choisir, tr. «diuis.» ●(1732) GReg 166b. Choisir, tr. «dihus. diusa. pr. diuset

  • diuzer
    diuzer

    m. –ion Celui qui choisit.

    (1732) GReg 166b. Celui qui choisit, tr. «Diuser. p. diuséryen

  • diuzet
    diuzet

    adj. Choisi, élu.

    (c.1500) Cb 68b. [dius] ga. esleu. b. diuset. ●(1576) H 47. Huy so eurus diuset / Dreist quemment vnan a so ganet, tr. « You are chosen happy above every one that hath been born. »

  • div
    div

    adj. & adv.

    I. Adj. num. card.

    (1) Deux (au féminin).

    (1499) Ca 66b. Diu vide in dou hac en contaff. ●(1580) G 664. Rey dyt un dyu bazat, tr. «te donner un ou deux coups de bâton.»

    (1732) GReg 285a. Deux, pour le fem[inin] g[enre], tr. « diou. (Van[netois] diü. div.» ●(17--) EN 699-702. Chetu dif s[is]un sou, ne non qued deud do que, tr. «voilà deux semaines que je ne suis venu vers vous.» ●(17--) TE 147. en ihue vuoh-ce.

    (1856) VNA 98. Il est bienyôy deux heures, tr. «Dihue ær-é imbèr.» ●(1860) BAL 1. Va diou c'hoar. ●(1877) BSA 239. Da ziv heur diouz ar mintin. ●(1891) CLM 33. en niue béhourès-men.

    (1907) PERS 91. An diou-ze a gemeraz. ●107. An Aot. Vianney a zave da ziv heur.

    II. Loc. adv.

    (1) Div-ha-div : deux par deux.

    (1580) G 760. dyou ha dyou var ma dyou brech, tr. «Deux ha deux sur mes bras.»

    (1732) GReg 285a. Deux-à-deux, fem[inin], tr. «diou-ha-diou

    (1897) EST 63. Merhed aral neoah, diw ha diw.

    (2) Hon-div : nous deux.

    (1878) EKG II 72. Ha petra fell d'it e rafemp-ni hon diou.

    (3) Ho-tiv : vous deux.

    (1857) HTB 197. ha dont aman ho tiou.

    (1928) TAPO 8. Komz a rit ho tiou en eur bern !

    (4) O-div : elles deux.

    (1732) GReg 285a. Toutes deux, tr. «Ho diou

    (1839) BESquil 83. ou zurel ou dihue én ur chaudronnad yvle berhuidant. ●(1878) EKG II 73. ho diou d'ar c'hao…

    III.

    (1) Bezañ div deir eur : voir eur.

    (2) E galon etre div : voir kalon.

    (3) Lazhañ div voualc'h gant ur maen : voir moualc'h.

  • divab
    divab

    adj. Sans fils.

    (1866) BSLss I 187a. Pa vézô marô eunn dén divab, é tréménô madou ann tad d'hé verc'h.

  • divabouz .1
    divabouz .1

    adj.

    (1) Sans bave, qui ne bave pas.

    (1876) TDE.BF 153a. Divabouz, adj., tr. «Qui ne bave pas.»

    (1931) VALL 61b. sans bave, qui ne bave pas, tr. «divabouz

    (2) sens fig. Sans défaut, sans bavure.

    (1869) FHB 224/117b. e brezonec ken divabouz, ken flam.

  • divabouz .2
    divabouz .2

    m. Bavette.

    (1659) SCger 13b. bauette, tr. «divabouz

  • divabouzañ
    divabouzañ

    v. tr. d. Essuyer la bave (de qqn).

    (1732) GReg 85b. Essüier la bave de la bouche d'un enfant, tr. «divabouza. pr. divabouzet

    (1876) TDE.BF 153a. Divabouza, v. a., tr. «Essuyer la figure d'un enfant qui bave.»

    (1931) VALL 61b. essuyer la bave (de la bouche d'un enfant), tr. «divabouza.» ●(1970) BHAF 51. Eur wech divabouzet eun tammig ma c'hoar vihan.

  • divabrant
    divabrant

    d. abrant

  • divac'h
    divac'h

    f. –où (agriculture) Croc.

    (1499) Ca 66b. Diuach alias bach pe croc.

    (1659) SCger 144a. diuac'h, tr. «croc.»

    (1870) FHB 292/244a. tranchou, divac'hou, restilli. ●(1876) TDE.BF 153a. Divac'h, s. f., tr. «Instrument de labourage en forme de croc.»

    (1962) EGRH I 66. divac’h f., tr. « cra (instrument agricole) (L. G., Tr., Ern.). » ●(1996) VEXE 155. Le fumier (…) est tiré à l'aide d'un croc (eun divah).

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...