Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 140 : de diswarez (6951) à divac_h (7000) :
  • diswarez
    diswarez

    voir disgwarez

  • diswe .1
    diswe .1

    voir disgwe .1

  • diswe .2
    diswe .2

    voir disgwe .2

  • disweañ
    disweañ

    voir disgweañ

  • diswel
    diswel

    voir disgwel .2

  • diswelet
    diswelet

    voir disgwelout

  • diswennañ
    diswennañ

    voir disgwennañ

  • diswink
    diswink

    voir disgwink

  • diswinkadenn
    diswinkadenn

    voir disgwinkadenn

  • diswinkal
    diswinkal

    voir disgwinkal

  • diswinkañ
    diswinkañ

    voir disgwinkal

  • diswinker
    diswinker

    voir disgwinker

  • diswintañ
    diswintañ

    voir disgwintañ

  • diswirañ
    diswirañ

    voir disvirañ

  • diswri
    diswri

    voir disgwri

  • diswriadur
    diswriadur

    voir disgwriadur

  • diswriat
    diswriat

    voir disgwriat

  • diswriiñ
    diswriiñ

    voir disgwriat

  • diswrizienniñ
    diswrizienniñ

    voir disgwriziennañ

  • diswriziennour
    diswriziennour

    voir disgwrizienner

  • disyoulek
    disyoulek

    adj. Qui ne fait pas volontairement qqc.

    ●(1876) TDE.BF 142a. Disioulek, adj., tr. «Se dit, paraît-il, en Cornouaille, de celui qui ne fait pas volontairement une chose.»

  • ditain
    ditain

    s. (botanique) Dictame.

    ●(1732) GReg 286b. Dictam, ou dictame, plante, tr. «Dittayn.»

  • dite
    dite

    s. Dictée.

    ●(1499) Ca 66b. Dite vide in lauarez.

  • diter
    diter

    adj. =

    ●(1957) BRUD 2/81. Al lasou a vije ferret kalet abalamour dezo da jom diter. ●(1958) BRUD 3/106. Diter : hep pleg ebed.

  • ditirañ / ditiriñ
    ditirañ / ditiriñ

    v.

    (1) V. tr. d. Étirer.

    ●(1849) GBI I 206. Ha titira al lienn-gwenn, tr. «Et à détirer le linge blanc.»

    ●(1953) BLBR 65/6. O titira he bleo melen. ●(1977) PBDZ 781. (Douarnenez) ditiriñ, tr. «étirer.»

    (2) V. intr. =

    ●(1953) BLBR 65/6. O titir' gant eur grib arc'hant.

  • ditiriñ
    ditiriñ

    voir ditirañ

  • ditirinañ .1
    ditirinañ .1

    v. tr. d. Étirer le linge qu'on empèse.

    ●(1876) TDE.BF 152b. Ditirina, v. a., tr. «Etirer le linge qu'on empèse.»

  • ditirinat .2
    ditirinat .2

    voir titirinat

  • ditiruilhañ
    ditiruilhañ

    voir didiruilhañ

  • ditour
    ditour

    m. –où cf. titour

    (1) Information.

    ●(1868) FHB 168/90b. Cridi a rer en deus ditourou mad avoualc'h evit cavout ar c'horf-ze.

    (2) Kavout un ditour eus : trouver une trace de qqc. qui renseigne.

    ●(1889) ISV 82. Bagea a rejont tro var dro d'an enez, a dreuz hag a hed, a bell hag a dost, da velet hag hi a gafche eur roud, eun ditour bennag euz ar vak vihan.

    (3) Klevout ditour eus : entendre parler de.

    ●(1868) FHB 167/86a (& ISV 434). Gouskoude ar re a iea evelse da redek hent o deveze clevet araog ditour euz a eun ti.

    (4) Reiñ (un) ditour : donner une information, un renseignement.

    ●(1867) FHB 146/334b. e c'helje rei eun ditour bennag divar benn ar pez a vije da ober evit he c'haout. ●(18--) SAQ I 153. Hag hen-ma, pa vel eun enebour o vont tre, a ro ditour, kelou d'e genvreudeur.

    ●(1915) HBPR 88. Karga 'ra c'hoaz, an Distrigou, da rei ditour d'hezan deuz ar veleien a vo eun abek a freuz evit ma vezint, ive, kaset da Vrest.

    (5) Reiñ an ditour eus udb. =

    ●(1874) FHB 515/357b. an derouizez e doa roet dezhan an ditour euz ar c'hao-ze.

    (6) Mention.

    ●(1890) MOA 340a. il n'en est pas mention, tr. «n'euz ditour ebed d'e-z-han.»

    ●(1934) KOMA 49. Kaer e oa ditouri ne gleved ditour ebet d'ezi.

    (7) Apparence, façon.

    ●(1868) FHB 177/168a. E pep leac'h ez eus ditour euz eun eost mad.

    (8) Proverbe, dicton.

    ●(1727) HB 300. Ac'hano e deut martese an ditour etouez ar gomuñ da goms hano eus a guelyen sant Marc.

    ●(1948) KROB 3/6. «Diou, teir amzer en deus an den, / N'int ket heñvel an eil ouz eben.» a lavar an ditour koz. ●(1949) KROB 12/10. Gwelet ez eus bet eur gazez o vont 82 vloaz ; eur giez betek 28 vloaz, daoust d'an ditour : «tri bloaz o tont da gi, / Tri bloaz ki, / Tri bloaz o vont er maez a gi.» ●(1950) KROB 28-29/14. «dorn leun, diogell e berc'henn» a lavar an ditour.

  • ditourer
    ditourer

    m. –ion =

    ●(1847) MDM 322. rei forz arc'hand d'an notered ha d'an ditourerien koumananchou.

  • ditouriñ
    ditouriñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Indiquer.

    ●(1874) FHB 493/184b. Me am oa ditouret ar mevel-ze deoc'h. ●(1874) FHB 515/357b. ar prins Breiz en devoue poan avoalc'h o caout ar c'hao a ioa ditouret dezhan.

    ●(1909) FHAB Eost 233. Hen eo a zitoure an taoliou da ober. ●(1936) FHAB Kerzu 466. D'ar zul peurvuia, goude beza lipet meur a zaou wennegad, e ti Fanch ar Marichal, e veze ditouret an taoliou da ober. ●(1943) FHAB Gwengolo/Here 350. Detouri. Lakaat da gavout. «Piou en deus detouret ar mevel-se d'it ?» (Kleder).

    ►[au passif]

    ●(1922) FHAB Eost 249. (Jilig) – Eur c'helou bennak ho peuz bet diwar e benn ha diwarbenn e bennher ? (Kerlaban) – Ah ! nan avat ! Ditouret on bet d'an aotrou gant eur mignon d'in hag a lavar eo ar plas diouz va doare.

    (2) Annoncer.

    ●(1860) BAL 78. an druzunel a zo bet cleved etouez an deliou o titour an amzer vrao. ●148. ne d-int netra e kever ar Rouantelez all-se, ditoured ha prened deomp gant hor Zalver. ●155. da gass ar c'helou mad, da zitour ar Baradoz var ar meaz ac er c'heriou. ●(1874) FHB 516/377a. Te reder pri, beleg santel, / M'her lavaro a vouez huel / Did me zitour peb karantez / Did me zitour peb levenez.

    (3) = (?) Repérer (?).

    ●(1877) BSA 264. Meur a hini anezho, ho c'habiten e penn, a zo bet casset var an dachen evit ditoura an enebourien, hag alies, m'hen assur d'eoc'h, o deuz clevet ar bolodou o sutal endro d'ezho.

    (4) Dire, prononcer.

    ●(1933) KANNkerzevod 77/9. Chut… Ne ditourit ger da zen ebet… ●(1933) KANNkerzevod 78/11. Yann Vraz, en tu klei, ra (lire : na) ditoure ger / Gant aoun da gaout ar fouet var e ler…

    II. V. tr. i. Ditourañ da : indiquer à.

    ●(1935) FHAB Meurzh 122. Ditouret e voe d'an aotrou da belec'h e oa aet e gole.

    III. V. intr. = (?) Chercher à s'informer (?).

    ●(1934) KOMA 49. Kaer e oa ditouri ne gleved ditour ebet d'ezi.

  • diuget
    diuget

    adj. Libéré.

    ●(1752) BS 382. o santout e deaud diuguet en un taol.

  • diuloc'hañ
    diuloc'hañ

    v. tr. d. absol. Dépoussiérer.

    ●(1962) TDBP II 219. Me am-oa dihulahet aze, tr. «j'avais balayé les poussières-là.»

  • diuntu
    diuntu

    adj. Impartial.

    ●(1958) BAHE 15/18. an displeg fraezh ha diuntu eus ar fedoù.

  • diuntuegezh
    diuntuegezh

    f. Impartialité.

    ●(1931) VALL 376a. Impartialité, tr. «diuntuegez f.»

  • diuntuek
    diuntuek

    adj. Impartial.

    ●(1931) VALL 376a. Impartial, tr. «diuntuek.»

  • diuz .1
    diuz .1

    adj.

    (1) Qui n'use pas.

    ●(1872) ROU 107. Qui n'use pas les vêtements, tr. «Diuz d'an dillad.»

    (2) Inusable.

    ●(1914) DFBP 189b. inusable, tr. «Diüz.»

  • diuz .2
    diuz .2

    m. cf. diviz .2.

    I. M.

    (1) Choix.

    ●(1499) Ca 67b. Dius in election vide.

    ●(1732) GReg 465a. Goût, jugement, fantaisie, choix, tr. «dihus.»

    (2) Diuz deoc'h : à votre aise, libre à vous.

    ●(1936) CDFi 11 janvier. Duis d'eoc'h da chom aman pe da vont er-meaz... evel a garot !

    (3) D'ho tiuz : selon votre goût.

    ●(1732) GReg 465a. Je ferai les choses à vôtre goût, tr. «Me a rayo pep tra d'oz tihus.»

    II. Adv. [empl. comme épith.] A-ziuz : de choix.

    ●(1575) M 2927. Ha pep meuledy á dyus, tr. «Et toute louange de choix.»

  • diuz .3
    diuz .3

    voir diuzañ

  • diuzañ / diuz
    diuzañ / diuz

    v. tr. d. Choisir.

    ●(14--) N 701-703. Da mab glan pan vezo ganet / So aeurus ha diuset / Da renaff net e bro breton, tr. «En attendant la naissance de ton saint fils / Qui est prédestiné et choisi / Pour gouverner pieusement dans le pays breton.» ●(c.1500) Cb 68b. [dius] Jtem elicio / cis / cui / cere / citum. g. eslire. b. diusaff. ●Jtem seligo / gis / xi / ctum. g. eslire. b. dius. ●(1575) M 1829-1830. Maz vezy dyuiset, goude da repetanç, / Da vezaff hep caffou, á dehou, tr. «Afin que tu sois choisi, après ton repentir / Pour être sans douleur à droite.» ●3171-3172. Guenuet an den laouen hep vileny / So diuset choaset da monet dy, tr. «Heureux l'homme joyeux sans tache / Qui est élu, choisi pour aller là.» ●3429-3430. an hent à paourentez / A diusas, tr. «la voie de pauvreté / Il la choisit.» ●(1580) G 115. en lech ma dyusset, tr. «là où vous déciderez.» ●(1650) Nlou 113. Da bout mam da Iesu, ez out dyuiset, tr. «pour être la mère de Jésus, tu es choisie.»

    ●(1659) SCger 25b. choisir, tr. «diuis.» ●(1732) GReg 166b. Choisir, tr. «dihus. diusa. pr. diuset.»

  • diuzer
    diuzer

    m. –ion Celui qui choisit.

    ●(1732) GReg 166b. Celui qui choisit, tr. «Diuser. p. diuséryen.»

  • diuzet
    diuzet

    adj. Choisi, élu.

    ●(c.1500) Cb 68b. [dius] ga. esleu. b. diuset. ●(1576) H 47. Huy so eurus diuset / Dreist quemment vnan a so ganet, tr. « You are chosen happy above every one that hath been born. »

  • div
    div

    adj. & adv.

    I. Adj. num. card.

    (1) Deux (au féminin).

    ●(1499) Ca 66b. Diu vide in dou hac en contaff. ●(1580) G 664. Rey dyt un dyu bazat, tr. «te donner un ou deux coups de bâton.»

    ●(1732) GReg 285a. Deux, pour le fem[inin] g[enre], tr. « diou. (Van[netois] diü. div.» ●(17--) EN 699-702. Chetu dif s[is]un sou, ne non qued deud do que, tr. «voilà deux semaines que je ne suis venu vers vous.» ●(17--) TE 147. en ihue vuoh-ce.

    ●(1856) VNA 98. Il est bienyôy deux heures, tr. «Dihue ær-é imbèr.» ●(1860) BAL 1. Va diou c'hoar. ●(1877) BSA 239. Da ziv heur diouz ar mintin. ●(1891) CLM 33. en niue béhourès-men.

    ●(1907) PERS 91. An diou-ze a gemeraz. ●107. An Aot. Vianney a zave da ziv heur.

    II. Loc. adv.

    (1) Div-ha-div : deux par deux.

    ●(1580) G 760. dyou ha dyou var ma dyou brech, tr. «Deux ha deux sur mes bras.»

    ●(1732) GReg 285a. Deux-à-deux, fem[inin], tr. «diou-ha-diou.»

    ●(1897) EST 63. Merhed aral neoah, diw ha diw.

    (2) Hon-div : nous deux.

    ●(1878) EKG II 72. Ha petra fell d'it e rafemp-ni hon diou.

    (3) Ho-tiv : vous deux.

    ●(1857) HTB 197. ha dont aman ho tiou.

    ●(1928) TAPO 8. Komz a rit ho tiou en eur bern !

    (4) O-div : elles deux.

    ●(1732) GReg 285a. Toutes deux, tr. «Ho diou.»

    ●(1839) BESquil 83. ou zurel ou dihue én ur chaudronnad yvle berhuidant. ●(1878) EKG II 73. ho diou d'ar c'hao…

    III.

    (1) Bezañ div deir eur : voir eur.

    (2) E galon etre div : voir kalon.

    (3) Lazhañ div voualc'h gant ur maen : voir moualc'h.

  • divab
    divab

    adj. Sans fils.

    ●(1866) BSLss I 187a. Pa vézô marô eunn dén divab, é tréménô madou ann tad d'hé verc'h.

  • divabouz .1
    divabouz .1

    adj.

    (1) Sans bave, qui ne bave pas.

    ●(1876) TDE.BF 153a. Divabouz, adj., tr. «Qui ne bave pas.»

    ●(1931) VALL 61b. sans bave, qui ne bave pas, tr. «divabouz.»

    (2) sens fig. Sans défaut, sans bavure.

    ●(1869) FHB 224/117b. e brezonec ken divabouz, ken flam.

  • divabouz .2
    divabouz .2

    m. Bavette.

    ●(1659) SCger 13b. bauette, tr. «divabouz.»

  • divabouzañ
    divabouzañ

    v. tr. d. Essuyer la bave (de qqn).

    ●(1732) GReg 85b. Essüier la bave de la bouche d'un enfant, tr. «divabouza. pr. divabouzet.»

    ●(1876) TDE.BF 153a. Divabouza, v. a., tr. «Essuyer la figure d'un enfant qui bave.»

    ●(1931) VALL 61b. essuyer la bave (de la bouche d'un enfant), tr. «divabouza.» ●(1970) BHAF 51. Eur wech divabouzet eun tammig ma c'hoar vihan.

  • divabrant
    divabrant

    d. abrant

  • divac'h
    divac'h

    f. –où (agriculture) Croc.

    ●(1499) Ca 66b. Diuach alias bach pe croc.

    ●(1659) SCger 144a. diuac'h, tr. «croc.»

    ●(1870) FHB 292/244a. tranchou, divac'hou, restilli. ●(1876) TDE.BF 153a. Divac'h, s. f., tr. «Instrument de labourage en forme de croc.»

    ●(1962) EGRH I 66. divac’h f., tr. « cra (instrument agricole) (L. G., Tr., Ern.). » ●(1996) VEXE 155. Le fumier (…) est tiré à l'aide d'un croc (eun divah).

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...