Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés
Page 140 : de diswarez (6951) à divac_h (7000) :- diswarezdiswarez
voir disgwarez
- diswe .1diswe .1
voir disgwe .1
- diswe .2diswe .2
voir disgwe .2
- disweañdisweañ
voir disgweañ
- disweldiswel
voir disgwel .2
- disweletdiswelet
voir disgwelout
- diswennañdiswennañ
voir disgwennañ
- diswinkdiswink
voir disgwink
- diswinkadenndiswinkadenn
voir disgwinkadenn
- diswinkaldiswinkal
voir disgwinkal
- diswinkañdiswinkañ
voir disgwinkal
- diswinkerdiswinker
voir disgwinker
- diswintañdiswintañ
voir disgwintañ
- diswirañdiswirañ
voir disvirañ
- diswridiswri
voir disgwri
- diswriadurdiswriadur
voir disgwriadur
- diswriatdiswriat
voir disgwriat
- diswriiñdiswriiñ
voir disgwriat
- diswrizienniñdiswrizienniñ
voir disgwriziennañ
- diswriziennourdiswriziennour
voir disgwrizienner
- disyoulekdisyoulek
adj. Qui ne fait pas volontairement qqc.
●(1876) TDE.BF 142a. Disioulek, adj., tr. «Se dit, paraît-il, en Cornouaille, de celui qui ne fait pas volontairement une chose.»
- ditain
- dite
- diter
- ditirañ / ditiriñ
- ditiriñditiriñ
voir ditirañ
- ditirinañ .1ditirinañ .1
v. tr. d. Étirer le linge qu'on empèse.
●(1876) TDE.BF 152b. Ditirina, v. a., tr. «Etirer le linge qu'on empèse.»
- ditirinat .2ditirinat .2
voir titirinat
- ditiruilhañditiruilhañ
voir didiruilhañ
- ditourditour
m. –où cf. titour
(1) Information.
●(1868) FHB 168/90b. Cridi a rer en deus ditourou mad avoualc'h evit cavout ar c'horf-ze.
(2) Kavout un ditour eus : trouver une trace de qqc. qui renseigne.
●(1889) ISV 82. Bagea a rejont tro var dro d'an enez, a dreuz hag a hed, a bell hag a dost, da velet hag hi a gafche eur roud, eun ditour bennag euz ar vak vihan.
(3) Klevout ditour eus : entendre parler de.
●(1868) FHB 167/86a (& ISV 434). Gouskoude ar re a iea evelse da redek hent o deveze clevet araog ditour euz a eun ti.
(4) Reiñ (un) ditour : donner une information, un renseignement.
●(1867) FHB 146/334b. e c'helje rei eun ditour bennag divar benn ar pez a vije da ober evit he c'haout. ●(18--) SAQ I 153. Hag hen-ma, pa vel eun enebour o vont tre, a ro ditour, kelou d'e genvreudeur.
●(1915) HBPR 88. Karga 'ra c'hoaz, an Distrigou, da rei ditour d'hezan deuz ar veleien a vo eun abek a freuz evit ma vezint, ive, kaset da Vrest.
(5) Reiñ an ditour eus udb. =
●(1874) FHB 515/357b. an derouizez e doa roet dezhan an ditour euz ar c'hao-ze.
(6) Mention.
●(1890) MOA 340a. il n'en est pas mention, tr. «n'euz ditour ebed d'e-z-han.»
●(1934) KOMA 49. Kaer e oa ditouri ne gleved ditour ebet d'ezi.
(7) Apparence, façon.
●(1868) FHB 177/168a. E pep leac'h ez eus ditour euz eun eost mad.
(8) Proverbe, dicton.
●(1727) HB 300. Ac'hano e deut martese an ditour etouez ar gomuñ da goms hano eus a guelyen sant Marc.
●(1948) KROB 3/6. «Diou, teir amzer en deus an den, / N'int ket heñvel an eil ouz eben.» a lavar an ditour koz. ●(1949) KROB 12/10. Gwelet ez eus bet eur gazez o vont 82 vloaz ; eur giez betek 28 vloaz, daoust d'an ditour : «tri bloaz o tont da gi, / Tri bloaz ki, / Tri bloaz o vont er maez a gi.» ●(1950) KROB 28-29/14. «dorn leun, diogell e berc'henn» a lavar an ditour.
- ditourerditourer
m. –ion =
●(1847) MDM 322. rei forz arc'hand d'an notered ha d'an ditourerien koumananchou.
- ditouriñditouriñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Indiquer.
●(1874) FHB 493/184b. Me am oa ditouret ar mevel-ze deoc'h. ●(1874) FHB 515/357b. ar prins Breiz en devoue poan avoalc'h o caout ar c'hao a ioa ditouret dezhan.
●(1909) FHAB Eost 233. Hen eo a zitoure an taoliou da ober. ●(1936) FHAB Kerzu 466. D'ar zul peurvuia, goude beza lipet meur a zaou wennegad, e ti Fanch ar Marichal, e veze ditouret an taoliou da ober. ●(1943) FHAB Gwengolo/Here 350. Detouri. Lakaat da gavout. «Piou en deus detouret ar mevel-se d'it ?» (Kleder).
►[au passif]
●(1922) FHAB Eost 249. (Jilig) – Eur c'helou bennak ho peuz bet diwar e benn ha diwarbenn e bennher ? (Kerlaban) – Ah ! nan avat ! Ditouret on bet d'an aotrou gant eur mignon d'in hag a lavar eo ar plas diouz va doare.
(2) Annoncer.
●(1860) BAL 78. an druzunel a zo bet cleved etouez an deliou o titour an amzer vrao. ●148. ne d-int netra e kever ar Rouantelez all-se, ditoured ha prened deomp gant hor Zalver. ●155. da gass ar c'helou mad, da zitour ar Baradoz var ar meaz ac er c'heriou. ●(1874) FHB 516/377a. Te reder pri, beleg santel, / M'her lavaro a vouez huel / Did me zitour peb karantez / Did me zitour peb levenez.
(3) = (?) Repérer (?).
●(1877) BSA 264. Meur a hini anezho, ho c'habiten e penn, a zo bet casset var an dachen evit ditoura an enebourien, hag alies, m'hen assur d'eoc'h, o deuz clevet ar bolodou o sutal endro d'ezho.
(4) Dire, prononcer.
●(1933) KANNkerzevod 77/9. Chut… Ne ditourit ger da zen ebet… ●(1933) KANNkerzevod 78/11. Yann Vraz, en tu klei, ra (lire : na) ditoure ger / Gant aoun da gaout ar fouet var e ler…
II. V. tr. i. Ditourañ da : indiquer à.
●(1935) FHAB Meurzh 122. Ditouret e voe d'an aotrou da belec'h e oa aet e gole.
III. V. intr. = (?) Chercher à s'informer (?).
●(1934) KOMA 49. Kaer e oa ditouri ne gleved ditour ebet d'ezi.
- diuget
- diuloc'hañdiuloc'hañ
v. tr. d. absol. Dépoussiérer.
●(1962) TDBP II 219. Me am-oa dihulahet aze, tr. «j'avais balayé les poussières-là.»
- diuntu
- diuntuegezh
- diuntuek
- diuz .1
- diuz .2diuz .2
m. cf. diviz .2.
I. M.
(1) Choix.
●(1499) Ca 67b. Dius in election vide.
●(1732) GReg 465a. Goût, jugement, fantaisie, choix, tr. «dihus.»
(2) Diuz deoc'h : à votre aise, libre à vous.
●(1936) CDFi 11 janvier. Duis d'eoc'h da chom aman pe da vont er-meaz... evel a garot !
(3) D'ho tiuz : selon votre goût.
●(1732) GReg 465a. Je ferai les choses à vôtre goût, tr. «Me a rayo pep tra d'oz tihus.»
II. Adv. [empl. comme épith.] A-ziuz : de choix.
●(1575) M 2927. Ha pep meuledy á dyus, tr. «Et toute louange de choix.»
- diuz .3diuz .3
voir diuzañ
- diuzañ / diuzdiuzañ / diuz
v. tr. d. Choisir.
●(14--) N 701-703. Da mab glan pan vezo ganet / So aeurus ha diuset / Da renaff net e bro breton, tr. «En attendant la naissance de ton saint fils / Qui est prédestiné et choisi / Pour gouverner pieusement dans le pays breton.» ●(c.1500) Cb 68b. [dius] Jtem elicio / cis / cui / cere / citum. g. eslire. b. diusaff. ●Jtem seligo / gis / xi / ctum. g. eslire. b. dius. ●(1575) M 1829-1830. Maz vezy dyuiset, goude da repetanç, / Da vezaff hep caffou, á dehou, tr. «Afin que tu sois choisi, après ton repentir / Pour être sans douleur à droite.» ●3171-3172. Guenuet an den laouen hep vileny / So diuset choaset da monet dy, tr. «Heureux l'homme joyeux sans tache / Qui est élu, choisi pour aller là.» ●3429-3430. an hent à paourentez / A diusas, tr. «la voie de pauvreté / Il la choisit.» ●(1580) G 115. en lech ma dyusset, tr. «là où vous déciderez.» ●(1650) Nlou 113. Da bout mam da Iesu, ez out dyuiset, tr. «pour être la mère de Jésus, tu es choisie.»
●(1659) SCger 25b. choisir, tr. «diuis.» ●(1732) GReg 166b. Choisir, tr. «dihus. diusa. pr. diuset.»
- diuzer
- diuzet
- divdiv
adj. & adv.
I. Adj. num. card.
(1) Deux (au féminin).
●(1499) Ca 66b. Diu vide in dou hac en contaff. ●(1580) G 664. Rey dyt un dyu bazat, tr. «te donner un ou deux coups de bâton.»
●(1732) GReg 285a. Deux, pour le fem[inin] g[enre], tr. « diou. (Van[netois] diü. div.» ●(17--) EN 699-702. Chetu dif s[is]un sou, ne non qued deud do que, tr. «voilà deux semaines que je ne suis venu vers vous.» ●(17--) TE 147. en ihue vuoh-ce.
●(1856) VNA 98. Il est bienyôy deux heures, tr. «Dihue ær-é imbèr.» ●(1860) BAL 1. Va diou c'hoar. ●(1877) BSA 239. Da ziv heur diouz ar mintin. ●(1891) CLM 33. en niue béhourès-men.
●(1907) PERS 91. An diou-ze a gemeraz. ●107. An Aot. Vianney a zave da ziv heur.
II. Loc. adv.
(1) Div-ha-div : deux par deux.
●(1580) G 760. dyou ha dyou var ma dyou brech, tr. «Deux ha deux sur mes bras.»
●(1732) GReg 285a. Deux-à-deux, fem[inin], tr. «diou-ha-diou.»
●(1897) EST 63. Merhed aral neoah, diw ha diw.
(2) Hon-div : nous deux.
●(1878) EKG II 72. Ha petra fell d'it e rafemp-ni hon diou.
(3) Ho-tiv : vous deux.
●(1857) HTB 197. ha dont aman ho tiou.
●(1928) TAPO 8. Komz a rit ho tiou en eur bern !
(4) O-div : elles deux.
●(1732) GReg 285a. Toutes deux, tr. «Ho diou.»
●(1839) BESquil 83. ou zurel ou dihue én ur chaudronnad yvle berhuidant. ●(1878) EKG II 73. ho diou d'ar c'hao…
III.
(1) Bezañ div deir eur : voir eur.
(2) E galon etre div : voir kalon.
(3) Lazhañ div voualc'h gant ur maen : voir moualc'h.
- divabdivab
adj. Sans fils.
●(1866) BSLss I 187a. Pa vézô marô eunn dén divab, é tréménô madou ann tad d'hé verc'h.
- divabouz .1
- divabouz .2
- divabouzañdivabouzañ
v. tr. d. Essuyer la bave (de qqn).
●(1732) GReg 85b. Essüier la bave de la bouche d'un enfant, tr. «divabouza. pr. divabouzet.»
●(1876) TDE.BF 153a. Divabouza, v. a., tr. «Essuyer la figure d'un enfant qui bave.»
●(1931) VALL 61b. essuyer la bave (de la bouche d'un enfant), tr. «divabouza.» ●(1970) BHAF 51. Eur wech divabouzet eun tammig ma c'hoar vihan.
- divabrantdivabrant
d. abrant
- divac'hdivac'h
f. –où (agriculture) Croc.
●(1499) Ca 66b. Diuach alias bach pe croc.
●(1659) SCger 144a. diuac'h, tr. «croc.»
●(1870) FHB 292/244a. tranchou, divac'hou, restilli. ●(1876) TDE.BF 153a. Divac'h, s. f., tr. «Instrument de labourage en forme de croc.»
●(1962) EGRH I 66. divac’h f., tr. « cra (instrument agricole) (L. G., Tr., Ern.). » ●(1996) VEXE 155. Le fumier (…) est tiré à l'aide d'un croc (eun divah).