Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 152 : de divoser (7551) à divoumounan (7600) :
  • divoser
    divoser

    (argot des couvreurs de Morlaix) Paresseux.

    (1912) KZVr 419 - 07/04/12. Divoser – diegus. ●(1920) MVRO 44/1b. «Divosa» en yez toerien Montroulez a dal kement hag ar galleg «fainéanter», hag eun «divoser» eo an hini a gren dirak al labour. War a glevomp n'eo ket brao beza tapet o «tivosa» en Rusi, dindan ren ar volcheviked.

  • divosigernañ
    divosigernañ

    v. tr. d. Débosseler.

    (1931) VALL 184a. Débosseler, tr. «divosigerna»

  • divot
    divot

    adj. Nu-pieds, sans chaussure.

    (1792) HS 119. é crappein divot-caër ar er manné.

    (1839) BESquil 492. péré e guêrhe divot. ●(1841) IDH 47. Pihue e ellou quêrhet divot. ●(1849) LLBg vi 4. divot ha diluer. ●(1863) MBF 31. divot ha dilor.

    (1907) BSPD II 280. liès é té d'er gér, didok, divot kaer. ●(1907) DIHU 24/391. É hortoz koh voteu er réral, é kerhér lies divot. ●(1912) BUBU 36. Ean e gerhé divot-kaer.

  • divotaouiñ
    divotaouiñ

    v. tr. d. Déchausser.

    (1876) TDE.BF 157b. Divotaoui, v. a., tr. «Déchausser, ôter la chaussure.»

  • divotenniñ
    divotenniñ

    v. tr. d. Émotter.

    (1904) DBFV 64a. divotennein, v. a., tr. «émotter, enlever les mottes.»

  • divotez
    divotez

    adj. Sans chaussure.

    (1905) IVLD 135. eun troad hag a zo divotez daouzek vloaz a zo.

  • divotezet
    divotezet

    adj.

    (1) Déchaussé.

    (1914) DFBP 77a. débotté, tr. «Divotezet

    (2) (marine) Déplanté, en plt d'un mât.

    (1962) TDBP II 55. Divotezet ar wern, tr. «le mât fût déboîté, déplanté.»

  • divoteziñ
    divoteziñ

    v. tr. d. Déchausser.

    (1914) DFBP 77a. débotter, tr. «Divotezi

  • divotiñ
    divotiñ

    v. Déchausser.

    (c.1718) CHal.ms i. dechausser les pieds, tr. «diüisqu' el lereu, er botteu, diuottein

  • divotoù
    divotoù

    adj.

    (1) Sans chaussures, sans sabots.

    (1894) BUZmornik 646. e teuaz meur a vech d'ar gear dizae, dijiletenn, didok ha divoutou.

    (1962) EGRH I 68. divotoù a., tr. « sans sabots ou souliers. »

    (2) (religion) Déchaux, déchaussé.

    (1889) ISV 155. leanezet Carmez divoutou.

  • divouc'h
    divouc'h

    adj. Tiré d'embarras.

    (1931) VALL 247b. divouc'h, tr. «tiré d'embarras.»

  • divouc'halañ
    divouc'halañ

    v. tr. d. Ôter la hache (des mains de qqn).

    (1910) ISBR 98. marhegerion Breih get ou goafeu ne oent ket bet pel é tivohalein er Franked ar droed.

  • divouc'hañ
    divouc'hañ

    v. tr. d. Soulager, sortir (qqn) d'un ennui, d'un embarras.

    (1931) VALL 247b. divouc’hañ, tr. «sortir, tirer d’embarras.» ●(1952) LLMM 32-33/80. N’anavezan war an douar, giz all ebet d’am divoc’hañ. ●(1955) VBRU 190. divouc’hañ : divec’hiañ unan bennak. ●(1955) VBRU 17. A zo gwir, rak ur wech sac’het va c’harr da vat ha kaer er grenegell ken ne ouien ken pe haik ! pe wichedrou ! krial war va c’hezeg, e voen divouc’het en un taol, ha gant piv ?... gant un darbarer-mason.

  • divouch .1
    divouch .1

    adj. Sans bandeau sur les yeux.

    (1931) VALL 182b. débandé, tr. «divouch.» ●(1960) PETO 78. Da vervel divouch n'em eus nec'h.

  • divouch .2
    divouch .2

    v. intr. = (?) Se lever, sortir du lit (?).

    (1939) DIHU 337/302. Abret é ma ret divouch, rak hir é en hent d'obér.

  • divouchañ .2
    divouchañ .2

    v. tr. d. (agriculture) Couper les fânes (des betteraves).

    (1982) MABL I 64. (Lesneven) divouchañ betarabez. ●(1982) MABL II 71. (Lesneven) divouchañ betarabez : troc'hañ kloar ar betarabez ; troc'hañ ar bouch.

  • divouchañ / divouchiñ .1
    divouchañ / divouchiñ .1

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Couper le moucheron (d'une chandelle).

    (1872) ROU 91b. Couper la mêche, tr. «divoucha ar goulou.»

    (1942) DIHU 373/98. Nag er ouleuen-rousin lakeit ér «paotr Fransez» én toul-fornel, peger bourus é kaven-mé hé divouchein, ha kemér er rousin e zivérè doh er borhaden, eit ou zurel de veruein én tan !

    (2) Débander (les yeux).

    (1876) TDE.BF 157b. Divoucha, v. a., tr. «Débander les yeux à quelqu'un.»

    (1931) VALL 182b. Débander les yeux, tr. «divoucha.» ●(1935) BREI 420/1c. Eno e voe divouchet.

    (3) Ôter ce qui bouche.

    (18--) SAQ II 3. da zivoucha, da zivac'ha ar venoden evit rei sklerijen dan hent.

    II. V. pron. réfl. En em zivouchañ : retirer ce qui bouche le regard.

    (1869) KTB.ms 14 p 284. Em divouchet, ewit gwelet ho hent.

  • divoucher-gouloù
    divoucher-gouloù

    m. Mouchettes.

    (1868) FHB 169/102b. eun troc'her-goulou pe eun divoucher-goulou a ioa var ar chiminal.

  • divouchet
    divouchet

    adj. Sans bandeau sur les yeux.

    (1931) VALL 182b. débandé, tr. «divouchet

  • divouchiñ
    divouchiñ

    voir divouchañ .1

  • divouchouer
    divouchouer

    adj. Sans châle.

    (1838) CGK 13. En he c'havis divouchouër. ●(1889) CDB 184. Divouchouer, diarc'hen, kuef ebed var ho fenn, tr. «sans mouchoir, nu-pieds, nulle coëffe sur la tête.»

  • divoud
    divoud

    m. (philosophie) Non-être.

    (1931) VALL 278b. l'être et le non-être, tr. «ar boud hag an divoud

  • divoudañ
    divoudañ

    v. tr. d. = (?) coquille pour : divouedañ (?).

    (1907) BOBL 12 octobre 159/2f. an nitrat n'eo mad nemet da zivouda ha da dreutad an douar.

  • divoudinellañ
    divoudinellañ

    v. tr. d. Faire cesser de bourdonner.

    (1878) EKG II 53. ar ienien (...) a dlie (...) divoudinella va fenn ha digas dign va skiant vad.

  • divoued .1
    divoued .1

    adj.

    I.

    (1) Sans nourriture.

    (1878) EKG II 174. sevel d'al lun vintin, ar gouzouk dizec'h, ar penn pounner ha divoued.

    (1900) MSJO 155. Lezer noas ha divouet an dud.

    (2) (Hameçon) sans appât.

    (1962) TDBP II 56. C'hweh pe seiz higen a oa divoued, tr. «six ou sept hameçons étaient sans appât.»

    (3) (Épi) non grenu.

    (1806) JOS 11. Seis penn ed ac a yoa leun a bouedec meurbed, / En o c'hichen e savas seiz goullou ha divoed.

    (4) (en plt d'un terrain) (?) Dénudé, sans végétation (?).

    (1909) KTLR 63. Pignad a rajont torgennou divoued.

    (5) Non alimenté suffisamment.

    (1962) EGRH I 68. divoued a., tr. « non alimenté suffisamment. »

    (6) Insatiable.

    (1962) EGRH I 68. divoued a., tr. « insatiable. »

    II. sens fig. Écervelé.

    (18--) SAQ I 144-145. eur penn skanv, diboell, divoued.

    (1904) FHAB Genver/C'hwevrer 206. An Impalaër Napoleon n'oa nemed eur penn cleuz ha divoued. ●(1925) FHAB Mae 189. Gouzout a rit eo diboell, divoued spered ar re a zonj trei kein da gement tra en deus taolet brud vad war o c'hentadou.

  • divoued .2
    divoued .2

    m. sens fig. Impossibilité de réfléchir.

    (2003) ENPKP 59. (Ploueskad) Eun divoued d'ar penn. Littéralement : une privation de nourriture pour la tête ; un frein à la réflexion, une impossibilité de se concentrer par suite de brouhaha, dans le tumulte des foules.

  • divouedadur
    divouedadur

    m.

    (1) Évidage, évidemment, action d'évider.

    (1732) GReg 234a. L'action de creuser [des ecuëlles, des jattes &c.], tr. «Divoëdadur

    (1931) VALL 280b. Évidement, tr. «divouedadur m.»

    (2) Partie évidée.

    (1732) GReg 133b. Canelure, cavité faite dans une colomne, tr. «Divœdadur

  • divouedañ / divouediñ
    divouedañ / divouediñ

    v.

    I. V. tr. d.

    A.

    (1) Creuser l'estomac de qqn.

    (1877) EKG I 71. an hent en doa divouedet ac'hanomp.

    (2) [au passif] Divouedet gant an naon : dévoré de faim.

    (1878) EKG II 281-282. eur c'hamarad-all ha me, divouedet gand an naoun, hon deuz debret eun ebeul bloaz.

    B.

    (1) par ext. Évider.

    (1633) Nom 141b. Columna striata : colomne canelée, creusée : coulonnen cleus á ve dibouedet.

    (1732) GReg 133b. Canneler, tailler des petits canaux du haut en bas des colones, ou pilastres, tr. «Divoëda. pr. divoëdet. divoëda coulounennou &c.» ●Faire des cannelures, tr. «Divoëda. pr. divoëdet.» ●234a. Creuser des ecuelles, des jattes, tr. «divoëda.» ●(1744) L'Arm 84b. Creuser des écuelles, tr. «Divouidein coaitt d'obér squdeelleu.»

    (1876) TDE.BF 157a. Divoeda, v. a., tr. «Retirer la moelle d'une tige, creuser du bois, canneler.»

    (1922) EMAR 73. E-pad ma kempennent pe zivouedent ar fao [ar votaouerien-goad]. ●(1931) VALL 281a. Évider, tr. «divoueda

    (2) sens fig. Divouedañ penn ub. : faire perdre la raison.

    (1866) FHB 65/98a. Al labourer ne ket torret he benn gant ar sonjou cleuz a zivoued ho empenn da guen alies a hini.

    II. V. intr.

    (1) Jeuner.

    (1938) SAV 11/31. Ar ramz a grogas da zebri evel ma vije bet o tivoueda abaoe tri pe bevar devez.

    (2) par anal. (en plt d'une machine) Manquer (de qqc. à moudre).

    (1868) SBI II 52. Eman he vilinn o valan, / Dija ê prest da divouedan, tr. «Son moulin est en train de moudre, / Il va bientôt manquer d'aliment.»

    (3) sens fig. =

    (1866) FHB 85/261a. n'a zeuje he empenn da zivoueda.

  • divoueder
    divoueder

    m. –ion Celui qui évide.

    (1732) GReg 234b. Celui qui creuse [des écuëlles, des jattes &c.], tr. «Divoëder. p. divoëdéryen.» ●(1744) L'Arm 84b. celui qui creuse, tr. «Divouidérr

  • divouedet
    divouedet

    adj.

    (1) Écervelé.

    (1877) FHB (3e série) 25/205a. var digarez e vez eur penn divouedet, eur penn goullo benag. ●(1889) SFA 189. anat eo eo divoueded ho penn.

    (1907) MVET vi. sperejou an dud n'oant ket ken divoedet ha brema. ●(1908) BOBL 02 mai 175/1b. Ar pennou divouedet, avelet, mar kavit gwelloc'h. ●(1910) MAKE 48. e kemerjont anezan evit eur penn goullo ha divouedet. ●(1928) FHAB Meurzh 106. Paour kez Yann, evit hirio, eman divouedet mat e benn pe trellet e zaoulagad gand an evachou.

    (2) =

    (1923) ADML 56. Koll a rea ar c'housked, ken divoeded oa e benn o prederia war an dra-ze.

  • divouediñ
    divouediñ

    voir divouedañ

  • divoueta
    divoueta

    v. tr. d.

    (1) Cesser d'alimenter (un animal).

    (1919) KZVr 355 - 21/12/19. Divoeta ar penn-moc'h a raog e laza, tr. «cesser d'alimenter.»

    (2) Dégager (une machine engorgée).

    (1919) KZVr 355 - 21/12/19. divoeta an dournerez, ar venterez, tr. «dégager la batteuse, la tarare.»

    (3) Ôter l'appât d'un hameçon.

    (1909) BROU 228. (Eusa) Divoueta, tr. «Enlever l'appât qui garnit l'hameçon.» ●(1962) EGRH I 68. divoueta v., tr. « enlever l’appât qui garnit l’hameçon. »

  • divouetaet
    divouetaet

    adj.

    (1) (Hameçon, nasse) sans appât.

    (1925) FHAB Ebrel 129. Sevel kevell goullo ha kevell divouetet.

    (2) par méton. Bezañ divouetaet : avoir perdu l'appât de son hameçon.

    (1909) BROU 228. (Eusa) Divouetet ouñ, tr. «mon hameçon est désarmorcé.»

  • divouezh
    divouezh

    adj. Sans voix, aphone.

    (1907) KANngalon Gouere 454. Silvestr a jomaz eur pennadik, divouez. ●(1931) VALL 29b. Aphone, tr. «divouez.» ●(1933) OALD 45/214. ar re a jom divouez.

  • divougenn
    divougenn

    d. bougenn

  • divougus
    divougus

    adj. Inextinguible.

    (1857) AVImaheu 8. én en tan divougus.

  • divouilhasañ
    divouilhasañ

    v. tr. d. Ébourgeonner.

    (1931) VALL 235a. Ébourgeonner, tr. «divrousta

  • divouilhenn
    divouilhenn

    adj. Sans boue.

    (1906) BOBL 21 juillet 96/1b. eun eienen divouillen.

  • divouklañ
    divouklañ

    v. tr. d. Déboucler.

    (1732) GReg 247a. Deboucler, tr. «divoucqla. pr. divoucqlet. Van[netois] divouqleiñ

    (1914) DFBP 77a. déboucler, tr. «Divoukla

  • divoulc'h
    divoulc'h

    adj.

    (1) (en plt de qqc.) Non entamé.

    (1876) TDE.BF 157b. Divoulc'h, adj., tr. «Non entamé, parlant d'un pain, etc.» ●(1878) EKG II 71. Ar varrikenn a ioa divoulc'h.

    (1919) MVRO 9/1b. Breiz en he fez ; Breiz divoulc'h.

    ►sens fig. Intact.

    (1868) FHB 199/337a. miret divoulc'h al lezenn gristen. ●(1889) ISV 7. Nep ne viro ket ar greden-ze didor ha divoulc'h.

    (1909) BOBL 20 novembre 256/1b. da viret e beadra divoulc'h. ●(1935) BREI 426/3d. mar ne chom ket Bro-Zôz, ar Frans hag an Itali unanet gant o holl galloud divoulc'h ?

    (2) plais. (en plt de qqn) Vierge.

    (1732) GReg 764a-b. Pucelle, jeune fille vierge, tr. «(Burlesquement on dit : merc'h divoulc'h

    (1876) TDE.BF 157b. Divoulc'h, adj., tr. «il se dit aussi, en style familier d'une fille vierge.»

    (1914) DFBP 265b. pucelle, tr. «Divoulc’h.» ●(1950) ANTK 82. Penaos, te, gwreg ar Fontanella, ar gastaouer gwaller a seurezed, a zo divoulc'h ?

  • divoulc'hañ
    divoulc'hañ

    v. tr. d. Entamer.

    (1879) ERNsup 151. divoulc'hañ, entamer (une bouteille), Pleud[aniel], Lang[oat] ; divolc'hein, St-M[ayeux].

  • divoulj
    divoulj

    adj. Immobile.

    (1934) BRUS 134. Immobile, tr. «divoulj

  • divoull .1
    divoull .1

    adj. Qui n'est pas imprimé.

    (1909) NOAR iv. eur bern pennadou (…) chomet divoull. ●(1913) FHAB Meurzh golo 3. lod bet moullet, re-all chomet divoull betek-hen. ●(1913) PRPR 27. oberou skanv (…) o veza ma oant divoull.

  • divoull .2
    divoull .2

    adj. Opaque, trouble.

    (1954) VAZA 106. ar vougasenn euzhus-se, ken tev, ken divoull ha gur vantell stoub.

  • divoull .3
    divoull .3

    v. tr. d. (pêche) Ramender, radouber (un filet).

    (1924) DIHU 159/131. (Groe) Divoul, tr. «raccomoder le sac de drague.» Dastumet get J.P. Kalloh 1913. ●(1970) GSBG 47. (Groe) pad eo roget ar sac'h-driv 'ma ret en divoull, tr. «Lorsque le chalut est déchiré, il faut le ramender.»

    ►absol.

    (1977) PBDZ 348. (Douarnenez) int ne fell ket dezho divoull, tr. «ils ne veulent pas ramender (les filets).» ●(1980) HYZH 136/45. (Treboull) ha 'm eus en em laket da vezañ divoullerez, aen da zivoull da di ar vistri bagoù.

  • divoullañ
    divoullañ

    v. tr. d.

    (1) Démouler.

    (1907) FHAB Kerzu 306. ma n'hello netra he divoulla. ●(1914) DFBP 86b. demouller, tr. «Divoulla

    (2) Dérouler.

    (1958) ADBr lxv 4/512. (An Ospital-Kammfroud) Ne deuan ket a-benn da zivoulla ar fun.

    (3) Déformer.

    (1919) DBFVsup 19a. divollein, v. a., tr. «déformer.»

  • divouller
    divouller

    m. –ion (pêche) Ramendeur de filets.

    (1977) PBDZ 523. (Douarnenez) divouller, tr. «ramendeur de filets.»

  • divoullerez
    divoullerez

    f. –ed Ramendeuse de filets.

    (1977) PBDZ 523. (Douarnenez) divoullerez. ●(1980) HYZH 136/45. (Treboull) ha 'm eus en em laket da vezañ divoullerez, aen da zivoull da di ar vistri bagoù.

  • divouloutenn
    divouloutenn

    adj. = hep bouloutenn.

    (1974) SKVT III 153. un tog peizant divouloutenn.

  • divoumounañ
    divoumounañ

    v. tr. d. Contenter.

    (1890) MOA 183b. Contenter, guérir de l'envie de, tr. «divoumouna

    (1925) FHAB Gwengolo 344. Ar pez a ra d'eomp hor mistri hirio a zo evid hon divoumouna. ●(1931) VALL 347b. Guerir d'une lubie, tr. «divoumouna L[éon].»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...