Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 152 : de divoser (7551) à divoumounan (7600) :
  • divoser
    divoser

    (argot des couvreurs de Morlaix) Paresseux.

    ●(1912) KZVr 419 - 07/04/12. Divoser – diegus. ●(1920) MVRO 44/1b. «Divosa» en yez toerien Montroulez a dal kement hag ar galleg «fainéanter», hag eun «divoser» eo an hini a gren dirak al labour. War a glevomp n'eo ket brao beza tapet o «tivosa» en Rusi, dindan ren ar volcheviked.

  • divosigernañ
    divosigernañ

    v. tr. d. Débosseler.

    ●(1931) VALL 184a. Débosseler, tr. «divosigerna»

  • divot
    divot

    adj. Nu-pieds, sans chaussure.

    ●(1792) HS 119. é crappein divot-caër ar er manné.

    ●(1839) BESquil 492. péré e guêrhe divot. ●(1841) IDH 47. Pihue e ellou quêrhet divot. ●(1849) LLBg vi 4. divot ha diluer. ●(1863) MBF 31. divot ha dilor.

    ●(1907) BSPD II 280. liès é té d'er gér, didok, divot kaer. ●(1907) DIHU 24/391. É hortoz koh voteu er réral, é kerhér lies divot. ●(1912) BUBU 36. Ean e gerhé divot-kaer.

  • divotaouiñ
    divotaouiñ

    v. tr. d. Déchausser.

    ●(1876) TDE.BF 157b. Divotaoui, v. a., tr. «Déchausser, ôter la chaussure.»

  • divotenniñ
    divotenniñ

    v. tr. d. Émotter.

    ●(1904) DBFV 64a. divotennein, v. a., tr. «émotter, enlever les mottes.»

  • divotez
    divotez

    adj. Sans chaussure.

    ●(1905) IVLD 135. eun troad hag a zo divotez daouzek vloaz a zo.

  • divotezet
    divotezet

    adj.

    (1) Déchaussé.

    ●(1914) DFBP 77a. débotté, tr. «Divotezet.»

    (2) (marine) Déplanté, en plt d'un mât.

    ●(1962) TDBP II 55. Divotezet ar wern, tr. «le mât fût déboîté, déplanté.»

  • divoteziñ
    divoteziñ

    v. tr. d. Déchausser.

    ●(1914) DFBP 77a. débotter, tr. «Divotezi.»

  • divotiñ
    divotiñ

    v. Déchausser.

    ●(c.1718) CHal.ms i. dechausser les pieds, tr. «diüisqu' el lereu, er botteu, diuottein.»

  • divotoù
    divotoù

    adj.

    (1) Sans chaussures, sans sabots.

    ●(1894) BUZmornik 646. e teuaz meur a vech d'ar gear dizae, dijiletenn, didok ha divoutou.

    ●(1962) EGRH I 68. divotoù a., tr. « sans sabots ou souliers. »

    (2) (religion) Déchaux, déchaussé.

    ●(1889) ISV 155. leanezet Carmez divoutou.

  • divouc'h
    divouc'h

    adj. Tiré d'embarras.

    ●(1931) VALL 247b. divouc'h, tr. «tiré d'embarras.»

  • divouc'halañ
    divouc'halañ

    v. tr. d. Ôter la hache (des mains de qqn).

    ●(1910) ISBR 98. marhegerion Breih get ou goafeu ne oent ket bet pel é tivohalein er Franked ar droed.

  • divouc'hañ
    divouc'hañ

    v. tr. d. Soulager, sortir (qqn) d'un ennui, d'un embarras.

    ●(1931) VALL 247b. divouc’hañ, tr. «sortir, tirer d’embarras.» ●(1952) LLMM 32-33/80. N’anavezan war an douar, giz all ebet d’am divoc’hañ. ●(1955) VBRU 190. divouc’hañ : divec’hiañ unan bennak. ●(1955) VBRU 17. A zo gwir, rak ur wech sac’het va c’harr da vat ha kaer er grenegell ken ne ouien ken pe haik ! pe wichedrou ! krial war va c’hezeg, e voen divouc’het en un taol, ha gant piv ?... gant un darbarer-mason.

  • divouch .1
    divouch .1

    adj. Sans bandeau sur les yeux.

    ●(1931) VALL 182b. débandé, tr. «divouch.» ●(1960) PETO 78. Da vervel divouch n'em eus nec'h.

  • divouch .2
    divouch .2

    v. intr. = (?) Se lever, sortir du lit (?).

    ●(1939) DIHU 337/302. Abret é ma ret divouch, rak hir é en hent d'obér.

  • divouchañ .2
    divouchañ .2

    v. tr. d. (agriculture) Couper les fânes (des betteraves).

    ●(1982) MABL I 64. (Lesneven) divouchañ betarabez. ●(1982) MABL II 71. (Lesneven) divouchañ betarabez : troc'hañ kloar ar betarabez ; troc'hañ ar bouch.

  • divouchañ / divouchiñ .1
    divouchañ / divouchiñ .1

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Couper le moucheron (d'une chandelle).

    ●(1872) ROU 91b. Couper la mêche, tr. «divoucha ar goulou.»

    ●(1942) DIHU 373/98. Nag er ouleuen-rousin lakeit ér «paotr Fransez» én toul-fornel, peger bourus é kaven-mé hé divouchein, ha kemér er rousin e zivérè doh er borhaden, eit ou zurel de veruein én tan !

    (2) Débander (les yeux).

    ●(1876) TDE.BF 157b. Divoucha, v. a., tr. «Débander les yeux à quelqu'un.»

    ●(1931) VALL 182b. Débander les yeux, tr. «divoucha.» ●(1935) BREI 420/1c. Eno e voe divouchet.

    (3) Ôter ce qui bouche.

    ●(18--) SAQ II 3. da zivoucha, da zivac'ha ar venoden evit rei sklerijen dan hent.

    II. V. pron. réfl. En em zivouchañ : retirer ce qui bouche le regard.

    ●(1869) KTB.ms 14 p 284. Em divouchet, ewit gwelet ho hent.

  • divoucher-gouloù
    divoucher-gouloù

    m. Mouchettes.

    ●(1868) FHB 169/102b. eun troc'her-goulou pe eun divoucher-goulou a ioa var ar chiminal.

  • divouchet
    divouchet

    adj. Sans bandeau sur les yeux.

    ●(1931) VALL 182b. débandé, tr. «divouchet.»

  • divouchiñ
    divouchiñ

    voir divouchañ .1

  • divouchouer
    divouchouer

    adj. Sans châle.

    ●(1838) CGK 13. En he c'havis divouchouër. ●(1889) CDB 184. Divouchouer, diarc'hen, kuef ebed var ho fenn, tr. «sans mouchoir, nu-pieds, nulle coëffe sur la tête.»

  • divoud
    divoud

    m. (philosophie) Non-être.

    ●(1931) VALL 278b. l'être et le non-être, tr. «ar boud hag an divoud.»

  • divoudañ
    divoudañ

    v. tr. d. = (?) coquille pour : divouedañ (?).

    ●(1907) BOBL 12 octobre 159/2f. an nitrat n'eo mad nemet da zivouda ha da dreutad an douar.

  • divoudinellañ
    divoudinellañ

    v. tr. d. Faire cesser de bourdonner.

    ●(1878) EKG II 53. ar ienien (...) a dlie (...) divoudinella va fenn ha digas dign va skiant vad.

  • divoued .1
    divoued .1

    adj.

    I.

    (1) Sans nourriture.

    ●(1878) EKG II 174. sevel d'al lun vintin, ar gouzouk dizec'h, ar penn pounner ha divoued.

    ●(1900) MSJO 155. Lezer noas ha divouet an dud.

    (2) (Hameçon) sans appât.

    ●(1962) TDBP II 56. C'hweh pe seiz higen a oa divoued, tr. «six ou sept hameçons étaient sans appât.»

    (3) (Épi) non grenu.

    ●(1806) JOS 11. Seis penn ed ac a yoa leun a bouedec meurbed, / En o c'hichen e savas seiz goullou ha divoed.

    (4) (en plt d'un terrain) (?) Dénudé, sans végétation (?).

    ●(1909) KTLR 63. Pignad a rajont torgennou divoued.

    (5) Non alimenté suffisamment.

    ●(1962) EGRH I 68. divoued a., tr. « non alimenté suffisamment. »

    (6) Insatiable.

    ●(1962) EGRH I 68. divoued a., tr. « insatiable. »

    II. sens fig. Écervelé.

    ●(18--) SAQ I 144-145. eur penn skanv, diboell, divoued.

    ●(1904) FHAB Genver/C'hwevrer 206. An Impalaër Napoleon n'oa nemed eur penn cleuz ha divoued. ●(1925) FHAB Mae 189. Gouzout a rit eo diboell, divoued spered ar re a zonj trei kein da gement tra en deus taolet brud vad war o c'hentadou.

  • divoued .2
    divoued .2

    m. sens fig. Impossibilité de réfléchir.

    ●(2003) ENPKP 59. (Ploueskad) Eun divoued d'ar penn. Littéralement : une privation de nourriture pour la tête ; un frein à la réflexion, une impossibilité de se concentrer par suite de brouhaha, dans le tumulte des foules.

  • divouedadur
    divouedadur

    m.

    (1) Évidage, évidemment, action d'évider.

    ●(1732) GReg 234a. L'action de creuser [des ecuëlles, des jattes &c.], tr. «Divoëdadur.»

    ●(1931) VALL 280b. Évidement, tr. «divouedadur m.»

    (2) Partie évidée.

    ●(1732) GReg 133b. Canelure, cavité faite dans une colomne, tr. «Divœdadur.»

  • divouedañ / divouediñ
    divouedañ / divouediñ

    v.

    I. V. tr. d.

    A.

    (1) Creuser l'estomac de qqn.

    ●(1877) EKG I 71. an hent en doa divouedet ac'hanomp.

    (2) [au passif] Divouedet gant an naon : dévoré de faim.

    ●(1878) EKG II 281-282. eur c'hamarad-all ha me, divouedet gand an naoun, hon deuz debret eun ebeul bloaz.

    B.

    (1) par ext. Évider.

    ●(1633) Nom 141b. Columna striata : colomne canelée, creusée : coulonnen cleus á ve dibouedet.

    ●(1732) GReg 133b. Canneler, tailler des petits canaux du haut en bas des colones, ou pilastres, tr. «Divoëda. pr. divoëdet. divoëda coulounennou &c.» ●Faire des cannelures, tr. «Divoëda. pr. divoëdet.» ●234a. Creuser des ecuelles, des jattes, tr. «divoëda.» ●(1744) L'Arm 84b. Creuser des écuelles, tr. «Divouidein coaitt d'obér squdeelleu.»

    ●(1876) TDE.BF 157a. Divoeda, v. a., tr. «Retirer la moelle d'une tige, creuser du bois, canneler.»

    ●(1922) EMAR 73. E-pad ma kempennent pe zivouedent ar fao [ar votaouerien-goad]. ●(1931) VALL 281a. Évider, tr. «divoueda.»

    (2) sens fig. Divouedañ penn ub. : faire perdre la raison.

    ●(1866) FHB 65/98a. Al labourer ne ket torret he benn gant ar sonjou cleuz a zivoued ho empenn da guen alies a hini.

    II. V. intr.

    (1) Jeuner.

    ●(1938) SAV 11/31. Ar ramz a grogas da zebri evel ma vije bet o tivoueda abaoe tri pe bevar devez.

    (2) par anal. (en plt d'une machine) Manquer (de qqc. à moudre).

    ●(1868) SBI II 52. Eman he vilinn o valan, / Dija ê prest da divouedan, tr. «Son moulin est en train de moudre, / Il va bientôt manquer d'aliment.»

    (3) sens fig. =

    ●(1866) FHB 85/261a. n'a zeuje he empenn da zivoueda.

  • divoueder
    divoueder

    m. –ion Celui qui évide.

    ●(1732) GReg 234b. Celui qui creuse [des écuëlles, des jattes &c.], tr. «Divoëder. p. divoëdéryen.» ●(1744) L'Arm 84b. celui qui creuse, tr. «Divouidérr.»

  • divouedet
    divouedet

    adj.

    (1) Écervelé.

    ●(1877) FHB (3e série) 25/205a. var digarez e vez eur penn divouedet, eur penn goullo benag. ●(1889) SFA 189. anat eo eo divoueded ho penn.

    ●(1907) MVET vi. sperejou an dud n'oant ket ken divoedet ha brema. ●(1908) BOBL 02 mai 175/1b. Ar pennou divouedet, avelet, mar kavit gwelloc'h. ●(1910) MAKE 48. e kemerjont anezan evit eur penn goullo ha divouedet. ●(1928) FHAB Meurzh 106. Paour kez Yann, evit hirio, eman divouedet mat e benn pe trellet e zaoulagad gand an evachou.

    (2) =

    ●(1923) ADML 56. Koll a rea ar c'housked, ken divoeded oa e benn o prederia war an dra-ze.

  • divouediñ
    divouediñ

    voir divouedañ

  • divoueta
    divoueta

    v. tr. d.

    (1) Cesser d'alimenter (un animal).

    ●(1919) KZVr 355 - 21/12/19. Divoeta ar penn-moc'h a raog e laza, tr. «cesser d'alimenter.»

    (2) Dégager (une machine engorgée).

    ●(1919) KZVr 355 - 21/12/19. divoeta an dournerez, ar venterez, tr. «dégager la batteuse, la tarare.»

    (3) Ôter l'appât d'un hameçon.

    ●(1909) BROU 228. (Eusa) Divoueta, tr. «Enlever l'appât qui garnit l'hameçon.» ●(1962) EGRH I 68. divoueta v., tr. « enlever l’appât qui garnit l’hameçon. »

  • divouetaet
    divouetaet

    adj.

    (1) (Hameçon, nasse) sans appât.

    ●(1925) FHAB Ebrel 129. Sevel kevell goullo ha kevell divouetet.

    (2) par méton. Bezañ divouetaet : avoir perdu l'appât de son hameçon.

    ●(1909) BROU 228. (Eusa) Divouetet ouñ, tr. «mon hameçon est désarmorcé.»

  • divouezh
    divouezh

    adj. Sans voix, aphone.

    ●(1907) KANngalon Gouere 454. Silvestr a jomaz eur pennadik, divouez. ●(1931) VALL 29b. Aphone, tr. «divouez.» ●(1933) OALD 45/214. ar re a jom divouez.

  • divougenn
    divougenn

    d. bougenn

  • divougus
    divougus

    adj. Inextinguible.

    ●(1857) AVImaheu 8. én en tan divougus.

  • divouilhasañ
    divouilhasañ

    v. tr. d. Ébourgeonner.

    ●(1931) VALL 235a. Ébourgeonner, tr. «divrousta.»

  • divouilhenn
    divouilhenn

    adj. Sans boue.

    ●(1906) BOBL 21 juillet 96/1b. eun eienen divouillen.

  • divouklañ
    divouklañ

    v. tr. d. Déboucler.

    ●(1732) GReg 247a. Deboucler, tr. «divoucqla. pr. divoucqlet. Van[netois] divouqleiñ.»

    ●(1914) DFBP 77a. déboucler, tr. «Divoukla.»

  • divoulc'h
    divoulc'h

    adj.

    (1) (en plt de qqc.) Non entamé.

    ●(1876) TDE.BF 157b. Divoulc'h, adj., tr. «Non entamé, parlant d'un pain, etc.» ●(1878) EKG II 71. Ar varrikenn a ioa divoulc'h.

    ●(1919) MVRO 9/1b. Breiz en he fez ; Breiz divoulc'h.

    ►sens fig. Intact.

    ●(1868) FHB 199/337a. miret divoulc'h al lezenn gristen. ●(1889) ISV 7. Nep ne viro ket ar greden-ze didor ha divoulc'h.

    ●(1909) BOBL 20 novembre 256/1b. da viret e beadra divoulc'h. ●(1935) BREI 426/3d. mar ne chom ket Bro-Zôz, ar Frans hag an Itali unanet gant o holl galloud divoulc'h ?

    (2) plais. (en plt de qqn) Vierge.

    ●(1732) GReg 764a-b. Pucelle, jeune fille vierge, tr. «(Burlesquement on dit : merc'h divoulc'h.»

    ●(1876) TDE.BF 157b. Divoulc'h, adj., tr. «il se dit aussi, en style familier d'une fille vierge.»

    ●(1914) DFBP 265b. pucelle, tr. «Divoulc’h.» ●(1950) ANTK 82. Penaos, te, gwreg ar Fontanella, ar gastaouer gwaller a seurezed, a zo divoulc'h ?

  • divoulc'hañ
    divoulc'hañ

    v. tr. d. Entamer.

    ●(1879) ERNsup 151. divoulc'hañ, entamer (une bouteille), Pleud[aniel], Lang[oat] ; divolc'hein, St-M[ayeux].

  • divoulj
    divoulj

    adj. Immobile.

    ●(1934) BRUS 134. Immobile, tr. «divoulj.»

  • divoull .1
    divoull .1

    adj. Qui n'est pas imprimé.

    ●(1909) NOAR iv. eur bern pennadou (…) chomet divoull. ●(1913) FHAB Meurzh golo 3. lod bet moullet, re-all chomet divoull betek-hen. ●(1913) PRPR 27. oberou skanv (…) o veza ma oant divoull.

  • divoull .2
    divoull .2

    adj. Opaque, trouble.

    ●(1954) VAZA 106. ar vougasenn euzhus-se, ken tev, ken divoull ha gur vantell stoub.

  • divoull .3
    divoull .3

    v. tr. d. (pêche) Ramender, radouber (un filet).

    ●(1924) DIHU 159/131. (Groe) Divoul, tr. «raccomoder le sac de drague.» Dastumet get J.P. Kalloh 1913. ●(1970) GSBG 47. (Groe) pad eo roget ar sac'h-driv 'ma ret en divoull, tr. «Lorsque le chalut est déchiré, il faut le ramender.»

    ►absol.

    ●(1977) PBDZ 348. (Douarnenez) int ne fell ket dezho divoull, tr. «ils ne veulent pas ramender (les filets).» ●(1980) HYZH 136/45. (Treboull) ha 'm eus en em laket da vezañ divoullerez, aen da zivoull da di ar vistri bagoù.

  • divoullañ
    divoullañ

    v. tr. d.

    (1) Démouler.

    ●(1907) FHAB Kerzu 306. ma n'hello netra he divoulla. ●(1914) DFBP 86b. demouller, tr. «Divoulla.»

    (2) Dérouler.

    ●(1958) ADBr lxv 4/512. (An Ospital-Kammfroud) Ne deuan ket a-benn da zivoulla ar fun.

    (3) Déformer.

    ●(1919) DBFVsup 19a. divollein, v. a., tr. «déformer.»

  • divouller
    divouller

    m. –ion (pêche) Ramendeur de filets.

    ●(1977) PBDZ 523. (Douarnenez) divouller, tr. «ramendeur de filets.»

  • divoullerez
    divoullerez

    f. –ed Ramendeuse de filets.

    ●(1977) PBDZ 523. (Douarnenez) divoullerez. ●(1980) HYZH 136/45. (Treboull) ha 'm eus en em laket da vezañ divoullerez, aen da zivoull da di ar vistri bagoù.

  • divouloutenn
    divouloutenn

    adj. = hep bouloutenn.

    ●(1974) SKVT III 153. un tog peizant divouloutenn.

  • divoumounañ
    divoumounañ

    v. tr. d. Contenter.

    ●(1890) MOA 183b. Contenter, guérir de l'envie de, tr. «divoumouna.»

    ●(1925) FHAB Gwengolo 344. Ar pez a ra d'eomp hor mistri hirio a zo evid hon divoumouna. ●(1931) VALL 347b. Guerir d'une lubie, tr. «divoumouna L[éon].»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...