Devri

Recherche 'àr...' : 725 mots trouvés

Page 14 : de arvezierez (651) à arze (700) :
  • arvezierez
    arvezierez

    f. –ed Mijaurée.

    ●(1914) DFBP 212b. mijaurée, tr. «arvezierez.»

  • arveziñ
    arveziñ

    [mbr arvez-, aruez- < arvez .1 + -iñ]

    V. tr. d. Expliquer, examiner, considérer.

    ●(14--) N 650. Artriclou feiz dit rez pan arvezaf, tr. «Quand je t'explique clairement les articles de la foi.» ●(1575) M 75. An trede á gra maru, da quement en aruez, tr. « Le troisième effet de la mort sur tous ceux qui l’examinent »

  • arvihan
    arvihan

    adj. Assez petit.

    ●(1879) ERNsup 147. ar-vihan, assez petit, Trév[érec], St-Clet.

    ●(1913) KZVr 32 - 12/10/13. Arvihan, tr. «assez petit. Trég[uier].»

  • arvlazenn
    arvlazenn

    f. –où Arrière-goût.

    ●(1972) SKVT I 105. un arvlazenn soavon.

  • arvoenti
    arvoenti

    f. =

    ●(18--) RGE 43. Didostait eta, den neves, / Da grêgui en dorn ho mestres, / Evit rêy deoc'h an arvoenti, / ...... a rêr anezi.

  • arvoger
    arvoger

    m. –ioù Mur en ruines.

    ●(1847) FVR 233. he ardouriou hag he arvogeriou iliavek holl.

  • arvor .1
    arvor .1

    m. –ioù

    (1) Rivage, littoral.

    ●(1499) Ca 11a. Armor vide in mor. ●141a. hec maritina / e. g. terre apres la mer. b. armor. ●(c.1500) Cb 16b. Aruor. g. riuages de la mer. vide in mor. ●(1521) Cc [Aruor]. Aruor. gal. riuages de la mer. vide in Mor.

    ●(1659) SCger 130a. ar vor, tr. «riuage.» ●(1732) GReg 216b. Coste de la mer, païs voisin, ou le long de la mer, tr. «Arvor. p. arvoryou.» ●(1744) L'Arm 78a. Païs le long de la mer, tr. «Arvor.» ●231b. Côte de mer, tr. «Arvor. m.»

    ●(1864) KLV 28. ar maen-gwenn a gaver stang er meinadurez ann arvoriou.

    ●(1907) AVKA 75. deus an arvorio. ●(1927) GERI.Ern 27. arvor m., tr. «Rivage de la mer, littoral.»

    (2) spécial. Partie d'une ville qui donne sur la mer.

    ●(1925) FHAB Genver 2. perak eus an arvor hag eus ar gorre, omp-ni diredet aman a vilierou ? ●(1936) SAV 3/18. e pep ti eus ar gorre, e pep ti eus an arvor.

    (3) Bro Arvor : Armorique.

    ●(1911) BUAZperrot 348. Er bloaz 485 e tiskennas e Bro-Arvor hag e touaras gant e eiz hag eiz ugent manac'h e aber ar Goad.

  • Arvor .1
    Arvor .1

    n. de l. Armor, partie maritime, littoral de la Bretagne (voir Argoad) ; nom poétique de la Bretagne.

    I. Arvor.

    ●(1716) PEll.ms 24. Arvor. ●(1732) GReg 917a. Ar-vor.

    ●(1844) TEL 220. Arvôr. – Brô é-harz ar môr, pé Breiz-Izel. ●(1844) DMB 24. Én ur ouilein ar é Arvor ! / - Kavein a ra (na péh boneur !) / Telen Arvor, en delen eur ! ●(1867) BBZ III 229. War lein tour moal kastel Arvor !

    ●(1930) GUSG 3. Groeit é er vatimant ha lakeit ar er mor; / Oeit é d'er broieu pel, pel doh audeu Arvor. ●(1936) KANTvourc’hwenn 21. C’houi eo Hor Rouanez, / Rouanez Arvor.

    ►An Arvor.

    ●(1732) GReg 917a. an arvor.

    ●(1821) GON 18a. Ann arvôr. (...) Enn arvôr é choumm. ●(1844) DMB 22. Telen en Arvor. ●24. Doué en Arvor. ●(1849) LLB 29. Ha té, barh a mem bro, télen eur en Arvor, / Joubioux. ●(1855) FUB 34. Evel eur bar grizil er môr / Ar Zaôzon a steûz enn Arvôr. ●(c.1860) IMR 7/33a. Martolodet an Arvor, ruillet a diruillet, / Var ar mor bras e furol, prest da veza kollet, / Eb eor, ep stur, ep sicour, oll e renkont mervel, / Pa deu d'ho sovetat patronez Breiz Izel ! ●(1861) MILg 239. Tud ann Arvor n’int ket kousket. ●(1865) FHB 28/221b. Guella dantek eus an Arvor. ●(1866) BURflem 3. Nan birviken paotr an Arvor. ●(1867) TELrem 34. Tud ann Arvor o c’houlenn grasou digant Doue. ●(1876) TDE.BF 20b. Ann Arvor est une zone de une ou deux lieues de largeur, qui longe les bords de la mer. ●(1878) EKG II 218. En eur gas tud da gostez Menez-Are, em beuz lavaret d'ezho evelhen; araok ma viot distro euz ar Menez d'an Arvor [= arvor Leon], ni hon devezo bet eur stokad ouc'h Canclaux hag he zoudarded. ●(1898) BRE 80. D'ar gerek endro d'ann Arvor. ●(18--) DISputnevez 4. Ha tud yaouank an Arvor, kouls vel koste ar c'hoad.

    ●(1904) DDKB 112. Zavet ho mouez d’an nec’h, en Arvor, en Argoad. ●(1909) NIKO 174. Chetu en dud ag en Arvor. ●(1909) NOAR 134. Araok mont pelloc’h war douar an Arvor. ●(1910) IBRK 22. laket evel kont gant ar Romaned war aochou an Arvor. ●(1926) FHAB Mae/186. distroet tud an Arvor. ●(1933) FHAB Genver/24. ar vro gaer ma vevomp enni a oa hanvet an Arvor. ●(1936) KANTvourc’hwenn 5. Diwallit an Iliz, / Ar Frans, an Arvor. ●(1956) LLMM 54/9. Paotred Kastell gant o forpantoù berr hag o c'hourizoù glas-oabl a zistage farsadennoù laouen ouzh merc'hed an Arvor.

    ►Bro Arvor : Armorique.

    ●(1911) BUAZperrot 348. Er bloaz 485 e tiskennas e Bro-Arvor hag e touaras gant e eiz hag eiz ugent manac’h e aber ar Goad.

    II.

    (1) Proverbe à propos des Anglais.

    ●(1855) FUB 34. Evel eur bar grizil er môr / Ar Zaôzon a steûz enn Arvôr. ●(1896-1897) MELu 87. evel eur bar grizil er môr / Ar Zaôzon a steûz enn Arvôr.

    ●(2003) TRMOR 60. Evel ur barr grizilh er mor / Ar Saozon a steuz en Arvor.

    (2) Proverbe à propos des femmes de l’Arvor. cf. DDPB 273-274/1645.

    ●(1878) SVE 967. C'houez ar bezin hag ar mor / A zo gant merc'hed ann Arvor.

    ●(1975) BRUD 50/3. C'hwez ar bezin hag ar mor / A zo gand merhed an Arvor.

    ●(2003) TRMOR 55. C'hwez ar bezhin hag ar mor / A zo gant merc'hed an Arvor.

    III. Noms de famille.

    ●(1970) NFBT 3 N°17. Arvor, ●177 N° 1372. Larvol, ●177-178 N° 1373. Larvor, ●202 N° 1554. Narvol, ●N° 1555. Narvor.

  • Arvor .2
    Arvor .2

    n. de l. An Arvor : Larmor-Plage.

    (1) An Arvor.

    ●1930 GUSG 35. Skoeit ur chonj én ou fen de vonet ar er mor, / Na pe oent arriùet én tu ral d'en Arvor. ●123. Ur verh ieuank ag en Arvor / E zo oeit geté ar er mor. ●1934 BRUS 295. en Arvor.

    (2) Noms de famille : voir 1. Arvor.

    (3) [Toponymie locale]

    ●1930 GUSG 160. Hag en Intron Varia 'n Arvour, / Ha Sant Huinél oé pasajour.

  • arvor .2
    arvor .2

    adj. Maritime.

    ●(1962) EGRH I 9. arvor a., tr. « maritime. »

  • Arvor-Pleuvihan
    Arvor-Pleuvihan

    n. de l. An Arvor-Pleuvihan : Larmor-Pleubian (Pleubian).

    ●(1933) BREI 323/4a. person an Arvor-Pleuvian. ●(1935) BREI 396/1d. Ha hini an Arvor-Pleuvian ? ●401/3b. pegement eo koustet iliz an Arvor-Pleuvian.

  • arvorek
    arvorek

    adj. Riverain, du bord de la mer.

    ●(1821) GON 18a. Arvôrek, adj., tr. «Maritime, qui tient à la mer. Qui est sur le bord de la mer.» ●Eur gear arvôreg eo, tr. «c'est une ville maritime.» ●(1857) AVImaheu 10. Capharnaum, kær arvorec, tost da zabulon ha nephtali.

    ●(1927) GERI.Ern 27. arvorek adj., tr. «du bord de la mer.»

  • Arvorell
    Arvorell

    f. -ed Habitante de l’Armor (côte).

    ●(1716) PEll.ms 24. fem sing. un Arvoriadés, et Arvorell. Plur. masc. Arvoris. pl. fem. Arvorellet.

    ●(1821) GON 18a. On dit aussi arvôrel, pl. arvôrelled.

  • Arvoriad
    Arvoriad

    m. Arvoridi Habitant de l’Armor, habitant de la côte.

    ●(1732) GReg 917a. arvoryad. p. arvoridy.

    ●(1821) GON 18a. Arvôrad ou Arvôriad (...) Pl. arvôriz ou arvôridi. ●(1834) KKK 72. bro habited d'ar maré zé gand arvoridi kriz [e Ploueskad]. ●(1869) TDE.FB xviia. Arvoriad, m. pl. Arvoridi. ●(1876) TDE.BF 23a. Arvoriad (...) pl. arvoriz, arvoridi.

    ●(1910) IBRK 22. Eun Arvoriad, eur Bataviad hanvet Carausius. ●(1911) BUAZperrot 375. Donasian ha Rogasian eo an daou arvoriad kenta zo meneg anezo var rollou an Iliz. ●(1927) GERI.Ern 27. arvoriad m. pl. –riz, tr. «armoricain.» ●27. arvoriad m. pl. –idi, tr. «habitant de la côte.»

  • Arvoriadez
    Arvoriadez

    f. -ed Habitante de l’Armor (côte).

    ●(1716) PEll.ms 24. un Arvorat et Arvoriat (...) fem. sing. un Arvoriadés.

  • Arvorig
    Arvorig

    n. de l. Armorique. cf. Armorig

    ●(1732) GReg 917a. ar-voricq. ●(1744) L'Arm 17a. Arvoircq (lire : Arvoricq). m[asculin].

    ●(1876) TDE.BF 23a. Arvorik.

    ●(1930) ANTO 12. Arvorig, Kerne-Veur, Iwerzon, Kembre hag Ar Skos. ●(1971) LLMM 147/276. An abeg avat eo ne grede ket ar gronikourien mont e diabarzh Arvorig.

    ►An Arvorig.

    ●(1732) GReg 51b. An Arvoricq. 561b Ar Brezonecg. langaich Breyz-Isell èn Arvoricq. ●917a. an arvoricq. ●(1744) L'Arm 177a. péhani zou er Berhonnêc ag enn Arvoric pé Morr-bihan. ●352a. Er Vertonnéd ag enn Arvoric.

    ●(1844) DMB 74. Me zo ehué mé ag en Arvorik. ●(1867) TELrem 120. Digor eo bez Mari-Vonik, / Koanta plac’h voa enn Arvorik. ●(1869) TDE.FB xviia. ann Arvorik. ●(1872) BDV 187. Eun Allamant souezet o sellet ouz dilladou espar bugale ann Arvorik. ●(1875) TSB 6. A pe oemb partiet ag er vro Britaniq / Aveit dischèn amen ar ribl en Arvoriq.

    ●(1900) KAKE 197. Nann, nann, n'euz ket he bar var douar an Arvorik. ●(1909) BLYA xv. Mar d’on ganet en Arvorik. ●(1910) IBRK 17. ha dreist-oll war an Arvorig. ●(1923 ARVG Eost 136. eus Breiz-veur da zouara war ôchou an Arvorig. ●(1935) SARO 9. Sant Ronan oa o touara war aochou an Arvorig.

    ►Bro-Arvorig.

    ●(1955) STBJ 25. betek Bro-Arvorig.

  • Arvorigiz
    Arvorigiz

    pl. Habitants de l’Armorique.

    ●(1910) ISBR 62. Poblet e oé enta Breih-Arvorig get rumadeu Breihiz deit a Vreih-Veur ha get Arvorigiz chomet ér vro arlerh er Romañned. ●(1910) IBRK 13. Ar C'hallianed, pe ar C'helted ledet a hed ar mor (...) a oa hanvet Arvorigiz, en amzer goz.

  • Arvorioù-an-Nord
    Arvorioù-an-Nord

    n. de l. aujourd’hui Côtes-d’Armor (département).

    ●(c.1793) SD 266. Avis eus administratourien an Directouer departamant Arvoriou an Nord, d'o c'honcitoyanet.

  • Arvoriz
    Arvoriz

    pl. Les habitants de l’Armor (côte).

    ●(1716) PEll.ms 24. un Arvorat et Arvoriat (...) fem. sing. un Arvoriadés. (...) Plur. masc Arvoris. (...) Et le collectif est an Arvoris, le peuple maritime. ●(1732) GReg 917a. Arvorad. p. arvoris.

    ●(1821) GON 16a. Ann argoadérien a zô bihanoc’h égéd ann arvôriz. ●18a. Arvôrad ou Arvôriad (...) Pl. arvôriz ou arvôridi. Ann arvôriz a zô peûrvuia brasoc’h égéd ann ar goadérien. ●(1834) KKK 112. ha laset didruez gand ann arvoriz fero ha didrec'huz-zé. ●(1847) FVR X. eno ivez ez eo en em strollet evit al Lid, ann arvoriz diwardro. ●(1865) FHB 32/254a. Etrezom-ni, Arvoris, / Savomp on moueziou / Da enori on Iliz. ●(1876) TDE.BF 23a. Arvoriad (...) pl. arvoriz, arvoridi. ●(1877) EKG I 127. Eun den hanvet Tunk, euz n'ounn dare pe vro, a ioa deuet abaoue eun daou pe dri bloaz bennag da lavaret d'an Arvoriz enn doa prenet an aod a zo dirag Guinevez, Trelez ha Goulc'hen, hag a ia euz a Blouescat da Blouneour-Dreaz. ●(1891) VNB 132. en Arvoris en hum hlorifi é conzant gùel eid en Argoêdis.

    ●(1909) NOAR 134. Meur a wech, Arvoriz o devoa klasket en em zevel, gounit o frankiziou tremenet. ●(1910) EGBT 128. arvoriz, m, habitants de la côte. ●(1911) BUAZmadeg 575. Eun toulladik Arvoriz a ioa dija en em vodet. ●(1911) BUAZperrot 15. An nebeud Arvoriz o devoa gellet tec'het. ●(1927) GERI.Ern 27. arvoriad m. pl. –riz, tr. «armoricain.» ●(1930) ANTO 11. Skosiz, Iwerzoniz, Arvoriz, Kerne-Veuriz. 14 Met an Arvoriz eveldomp-ni. ●(1931) FHAB Genver 27. e vez atao pardon an Arvoriz. ●(1933) FHAB Genver/24. Jul Kesar a drec'has an Arvoriz. ●(1934) BRUS 293. un arvorad, pl. arvoriz. ●(1948) KANTlandivizio 100. Tud ar gourre, Arvoriz, / Diredet omp hirio / Da bedi 'vit an Iliz. ●(1956) LLMM 54/11. Sparlenned a zeue kazel-ha-kazel gant justineien ha chikolodennoù ouzh brec'h Arvoriz. ●(1983) GKDI 1a. Tud an Argoad, hwi Arvoriz, / Kernividi, Plougastelliz, / Paotred Bro-Leon ha Tregerz [lire : Tregeriz], / Klevit glahar Dirinoniz ! ●(1987) GOEM 171. les charretes des habitants de la côte, kirri an arvoriz, diffèrent de celles, plus grandes, de la campagne, kirri ar menez.

  • Arvorizion
    Arvorizion

    pl. Habitants des côtes.

    ●(1744) L’Arm 78a. Païs le long de la mer. ses habitants, tr. «Arvorision.»

    ●(1839) BESquil 67. en arvorision a ziar dro. ●(1896) HIS 99. Regaset e oé Jésus ag é vro ; éan e zas nezé de chom devat en arvorizion.

  • arvouk
    arvouk

    adj. Qui devient pourpre.

    ●(1955) STBJ 174. eet arvouk dindan al loar gann.

  • arvoulouz
    arvoulouz

    s. Espèce de velours.

    ●(18--) PEN 91/203. diesset din ma habit arvoulous.

  • arvras
    arvras

    adj. Assez grand.

    ●(1879) ERNsup 147. ar-vras, assez grand, Trév[érec], St-Clet.

    ●(1913) KZVr 32 - 12/10/13. Arvras, tr. «assez grand. Trég[uier].»

  • arvrec'h
    arvrec'h

    f. d. divarvrec'h Avant-bras.

    ●(1890) MOA 132a. Avant-bras, tr. «Arvreac'h.»

    ●(1927) GERI.Ern 21. arvre(a)c'h, tr. «avant-bras.» ●(1934) BRUS 214. L'avant-bras, tr. «en arvréh.»

  • arvrun
    arvrun

    adj. Brunâtre.

    ●(1895) GMB 34. dans le petit Tréguier (…) ar-vrun, brunâtre.

    ●(1913) KZVr 32 - 12/10/13. Arvrun, tr. «brunâtre. Trég[uier].»

  • arwaredigezh
    arwaredigezh

    f. Oisiveté.

    ●(1790) MG 147. En arouaredigeah e zou mam en ol vinceu.

    ●(1839) BESquil 284. de bêllat doh en arrouaredigueah. ●(1856) GRD 55. Ol en dud e zou teichet d’en droug (….) lod aral d’er gourmandis ha d’en arrouaredigueah.

    ●(1904) DBFV 11b. aroaredigeh, s., tr. «oisiveté.»

  • arwareg
    arwareg

    [brpm arouarecq < ar- + gwar .1 + -eg]

    M. –ed Personne innocupée, oisive.

    ●(1732) GReg 276b. Desoccupé, ée, desœuvré, qui est sans rien faire, tr. «Van[netois] arouarecq. aroüarigued.»

  • arwaregezh
    arwaregezh

    [brpm aroüarigueah, arouarégueah < ar- + gwar .1 + -egezh]

    F. Oisiveté.

    ●(1732) GReg 672b. Oisiveté, tr. «aroüarigueah.» ●(1767) ISpour 98. Dihoallet doh enn arouaregueah. ●(1787) BI 46. à gouéh énn arroüaregueah. ●(1792) HS 114. enn arrouarégueah e rass à nehou ur péhour brass. ●230. Marie e ouïai é ma dangerus enn arouarrigueah. ●318. à viscoah enn arrouarigueah e zou bet ur fal scolage.

    ●(1825) COSp 75. Beah anemis d’en arouaregueah. ●(1854) PSA i 308. rein dehou déverrance én é arhoaregueah. ●(1855) BDE 3. de zihoal en dès doh en arhouaregueah. ●138. é vihuein én arhouaregueah. ●(1861) BELeu 3. rac m’hum daulant d’en arouarigueah.

    ●(1904) DBFV 11b. aroaregeh, s., tr. «oisiveté.» ●(1927) GERI.Ern 27. arwaregeh (–egez) f., tr. «oisiveté.» ●(1934) BRUS 211. L’oisiveté, tr. «en aroaregeh.»

  • arwaregiñ
    arwaregiñ

    [brpm um arouarêguein < arwareg + -iñ]

    V. pron. réfl. En em arouaregiñ : se désoccuper.

    ●(1744) L’Arm 434a. Se désoccuper, tr. «Um arouarêguein.»

    ●(1904) DBFV 11b. hum aroaregein, tr. «se désoccuper (l’A.).» ●(1927) GERI.Ern 27. im arwaregein v. réfl., tr. «se désoccuper.»

  • arwarek
    arwarek

    [brpm arouarêq, arouarêc < ar- + gwar .1 + -ek]

    Adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Qui prend son temps, qui a son temps.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. I’ay tout mon temps Ie suis de Loisir, tr. «chetu me dibress’ ar oüarec.» ●(1744) L’Arm 104b. Desoccupé, ée, tr. «Ar-ouarêc.» ●(1790) Ismar 152. tud arouarêq ha curius, ne rant meit ridêq duhont ha dumen. ●(1792) HS 322. deverranceu ivantet dré ré youanc, pé dré ré-ral arrouarec, eit passein enn amzér.

    ●(1922) EOVD 85-86. Sant Grégoér (…) hum arrestas de sellet, arhoarek ker. ●(1931) GUBI 51. En dehorn chomet arhoarek / Ne gasant mui er bouid d’er beg.

    (2) Bout arouarek : avoir du temps de libre, être de loisir.

    ●(1744) L’Arm 220b. Etre de loisir, tr. «Boud arouarêc.» ●(c.1785) VO 148. Réd-è larét é ma forh arhouarêq en dud e bieu er menær-ze.

    ●(1863) MBF 90. Mar doh arhoarek, kerhet ag er Gerver de Hoad, tr. «Si vous avez du loisir, allez de Belle-Ile à Houat.»

    ●(1925) IZID 29. Guèl é elkent bout mestr kentoh eit servitour / Aroarèkoh e vér… bihañnoh a labour !

    (3) Bout arouarek da : avoir le temps de.

    ●(1790) MG 119. en dud pihuiq, péré-zou arouareq de bourmén durand er suhun.

    (4) Oisif.

    ●(1767) ISpour 122. tutt arroüarec. ●(1790) Ismar 152. tud arouarêq. ●(1792) HS 322. deverraceu invantet dré ré youanc, pé dre ré-ral arrouarec.

    ●(1856) GRD 114. serviterion fal hag arouarêc.

    ●(1904) DBFV 11b. aroarek, adj., tr. «oisif, inoccupé.» ●(1927) GERI.Ern 27. arwarek adj., tr. «Inoccupé, oisif.»

    (5) Lent.

    ●(1900) LZBg 57 blezad-1añ lodenn 41. Arhouareg-é, gùir-é, labour er grès é kalon er gèh tud-men. ●(1904) DBFV 11b. aroarek, adj., tr. «lent.»

    II. Adv. En prenant son temps.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. les beaus ouurages ueulent estre faits a loisir, tr. «eit me uou caër undra, red é me uou groeit ar oüarec.»

    ●(1861) BELeu 159-160. é taibrein un tamig arouarêccoh. ●(1884) MCJ 189. O ! damb arhouarequoh, ha sellamb a dost !

  • arwarekaat
    arwarekaat

    [arwarek + -aat]

    V. intr. Ralentir.

    ●(1919) DBFVsup 3b. aroarekat, v. n., tr. «ralentir.» ●(1927) GERI.Ern 27. arwarekat v. n., tr. «ralentir.» ●(1934) BRUS 78. Ralentir, tr. «aroarekat.»

  • arwarzh
    arwarzh

    s. –où

    (1) Prestige (sens ancien).

    ●(14--) N 1474. Eguit aruoazou de plouaff, tr. GMB 41 « Malgré les prestiges qui le frappent. »

    ●(1895) GMB 41. Aruoarz, fascination, N 1476. La forme aruoazou qui se lit deux vers plus haut est problablement le pluriel de ce mot, et non de aruoez ; eguit aruoa(r)zou de plouaff peut signifier «malgré les prestiges qui le frappent».

    (2) Fascination.

    ●(14--) N 1476. Dre aruoarz marzus e rusaff, tr. «Le fasciner par des conjurations magiques.»

    ●(1895) GMB 41. Aruoarz, fascination, N 1476. La forme aruoazou qui se lit deux vers plus haut est problablement le pluriel de ce mot, et non de aruoez ; eguit aruoa(r)zou de plouaff peut signifier «malgré les prestiges qui le frappent».

  • arwaz
    arwaz

    m. Tanaisie Tanacetum sp.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 32). Anuoat. Annoat, tenaise. ●(1499) Ca 9b. Anuoat. g. tenaise : l. hec arthemesia / ie. Jdem mater herbarum. ●(c.1500) Cb 15a. Anuoat. aliter tenasy. g. tenaisie. l. hec arthemesia / ie. Jdem mater herbarum.

    ●(1659) SCger 115a. tanaisie, tr. «aroaz.» ●(1732) GReg 913b. Tenesie, plante qu'on prétend être propre pour purifier le sang, tr. «ar oaz. lousaoüenn ar oaz.»

    ●(1879) BLE 90. Tanaisie. (Tanacetum. L.) Arwad, Arwaz.

    ●(1927) GERI.Ern 27. arwad, arwaz m., tr. «Tanaisie.» ●(1931) VALL 725b. Tanaisie, tr. «gwaz f. arwad, arwaz, m.»

  • arwazh
    arwazh

    adj. (Terre) humide.

    ●(1962) EGRH I 9. arwazh a., tr. « humide, où l’eau a tendance à passer (terre). »

  • arwele
    arwele

    m. –ioù (ameublement) Façade du lit-clos.

    ●(1919) DBFVsup 3b. arhulé, m. pl. ieu, tr. «façade du lit-clos, le lit-clos.» ●(1921) GRSA 215. dirak en aruélé. ●(1931) VALL 289a. Façade du lit-clos, tr. «arwele V[annetais] m.»

    ●(1932) BRTG 28. Hag é tè Pipi de zeuhlinein ar en uéled, durheit d'é arhulé. ●65. En distéran dra hé zrechilè hag hé zaulè én tu aral d'hé arhulé aveit deu pé tri dé, doh ur chach.

  • arwellad
    arwellad

    s. = (?) Amélioration (?).

    ●(1904) LZBg Du 245. strèu éndro d'emb sklerdér en Aviél hag en arhuellad e zou doh en héli. ●251. Strèuein get sklerdér en Aviél en arhuellad hag en héli betag en doar-sé e oé goleit get en tioélizion.

  • arwenn
    arwenn

    adj.

    (1) Blanchâtre.

    ●(1879) ERNsup 147. ar-wenn (St-M[ayeux], ar-huenn, war-huenn), un peu blanc, Trév[érec].

    ●(1913) KZVr 32 - 12/10/13. Arweenn, tr. «blanchâtre. Trég[uier].» ●houarn ru arweenn, tr. «fer rougi à blanc.»

    (2) Clair.

    ●(1934) BRUS 100. Azur (couleur), tr. «glas ar uen.»

  • arwennaat
    arwennaat

    v. intr. Devenir blanchâtre.

    ●(1913) KZVr 32 - 12/10/13. Arwennaat, tr. «devenir blanchâtre. Estienne.»

  • arwerzhiñ
    arwerzhiñ

    v. tr. d. Offrir la marchandise pour en sonder le prix.

    ●(1744) L'Arm 258a. Offrir la marchandise pour en sonder le prix, tr. «Alhuêrhein : Arhuêrhein.»

    ●(1904) DBFV 10b. arhuerhein, v. n., tr. «offrir la marchandise pour en sonder le prix.»

  • arwez
    arwez

    s. Mal, maladie, coup de froid le plus souvent.

    ●(1910) MAPH 7. Goud a re 'vit peseurt arwez / Oa mad peb sant ha peb santez. ●(1947) TNOG 5/20-21. (Tregor ha Goelo) Arouez, ak. : anoued, gant poan-benn ha terzhienn (grippe), Tapet em eus arouez. N’ouzon petore reizh a vije gant ar ger-se peogwir eo implijet bepred hep anv-gwan, na ger-mell zoken. ●(1974) BAHE 80/26b-27a. Holl ez omp bet gant an arouez, Aotroù Person, a lavaras Pêr-Yann.

  • arwez-Klerin
    arwez-Klerin

    s. (pathologie) Mal de saint Clérin.

    ●(1889) CDB 29. Arouez Klerin, c'est la dénomination du mal qui porte comme la marque de saint Clérin et dont celui-ci a le pouvoir spécial de remettre.

    ●(1912) BUAZpermoal 931. Bezan zo eur c'hlenved, arwez Klerin, hag a ve pareet aman.

  • arwez-sant-Blaez
    arwez-sant-Blaez

    s. (pathologie) Mal de saint Blaise.

    ●(1933) ALBR 22. Pedet e vez Sant Blaez ouz (...) « arouez Sant-Blaez».

  • arwezet
    arwezet

    adj. Malade.

    ●(1889) CDB 30. Le participe arouezet s'applique à quiconque se sent atteint des fièvres, ou éprouve les symptomes d'une maladie.

    ●(1947) TNOG 5/21. (Tregor ha Goelo) Arouezet, ag. (distaget arouezet) : tapet arouez gantañ.

  • arweziñ
    arweziñ

    v. intr. Attraper froid.

    ●(1919) KZVr 338 - 24/08/19. arouezi, tr. «attraper froid, Treger.»

  • aryezh-
    aryezh-

    voir ariez-

  • arz
    arz

    m. –où Art.

    ●(1931) VALL 38b. Art, tr. «arz m. pl. arzou.» ●(1943) VKST Mae/Mezheven 272. penn-oberou an arz breizek.

  • arz-pik
    arz-pik

    s. (ichtyonymie) Raie capucin.

    ●(1977) PBDZ 682. (Douarnenez) un arz-pik a gas muioc'h a vec'h d'az higennoù evit un dravant hanter-kant kilo, tr. «une raie capucin tire plus sur tes palangres qu'un pocheteau de 50 kilos.»

  • arzav .1
    arzav .1

    s. Plomañ àr e arzav =

    ●(1932) BRTG 67-68. minour Kervohan (…) e blom ar é arzaù.

  • arzav .2
    arzav .2

    v. pron. réfl. En em arzav : se faire fort de.

    ●(1919) DBFVsup 4a. arzaù (um), v. n., tr. «se faire fort de, se proposer pour (Pont[ivy]).»

  • arze
    arze

    adv. Donc.

    ●(1821) SST 32. Penaus arzé ? (…) Doué en dès arzé ur horf ? ●33. Er Urhiès e zou arzé mam de Jésus-Christ ? ●41. Perac arzé en hum gol quement a dut ? ●(1825) COSp 147. groeit veint guet bihannoh a boén arze. ●(1857) GUG 4. Idan hou tivaskel arzé, / Tad, dihuennet hou pugalé.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...