Devri

Recherche 'àr...' : 725 mots trouvés

Page 13 : de artifis (601) à arvezet (650) :
  • artifis
    artifis

    m. –où

    (1) Art architectural, architecture.

    ●(1576) Cath p. 6. da hem maruaillaff a grez en bras, oar an edefiç hac an artifiç en tẽpl man, tr. « Tu t’émerveilles grandement de la construction et de l’architecture de ce temple »

    (2) Artifice.

    ●(1612) Cnf 4. pe-ré à son dré artificc.

    (3) Feu d’artifice.

    ●(1870) FHB 257/381a. Deus an tour ez eus bet lausket artifisou.

    (4) Tan artifis : feu d’artifice.

    ●(18--) GBI ii 340. Tolomp tan artifis d’hi dewi, tr. «Jetons un feu d’artifice pour la brûler.»

  • artikl
    artikl

    m. –où

    (1) Article.

    ●(1499) Ca 12a. Articl. g. article. ●(c.1500) Cb 17a. g. articuler. b. lequat articlou.

    (2) (droit) Article (de loi).

    ●(1905) KANngalon Mae 407. ar pevare artikl euz al lezen.

    (3) (religion) (Les douzes) articles de la foi (du Crédo).

    ●(1576) H 53. An daoudec articl an fez, an Credo explicquet en Brezonec, tr. « The twelves Articles of the faith, the Creed explained in Breton. » ●(1612) Cnf 20b. an holl articlou eues an feiz. ●33b. an articlou an feiz, hac dec gourchemen an reiz.

    (4) Artikl ar marv : article de la mort.

    ●(1576) Cath p. 24. daoust pe en articl an marou, pe en necessite arall. ●(1612) Cnf 32b. an den en articl an maru.

    ●(1732) GReg 54a-b. Article, tems & moment de la mort, tr. «Articl ar maro.»

    ●(1888) LTU 54. var artikl ar maro.

    ●(1936) IVGA 286. Ha n'eo ket dao, evit kofes, beza en artikl ar maro...

  • artikulañ
    artikulañ

    v. intr. (?) Intriguer (?).

    ●(1612) Cnf 48a. oz articulaff euit ampech an guir ves an caus.

  • artilher
    artilher

    m. –ion Artilleur.

    ●(1924) FHAB C'hwevrer 77. koulz an artilherien eget potred ar c'hirri brezel.

  • artilherezh
    artilherezh

    m. Artillerie.

    ●(1985) DGBD 6. ar 35vet Rejimant Artilherezh Gwened.

  • artilheri
    artilheri

    f. Artillerie.

    ●(1633) Nom 186a. Tormentum æneum, bombarda : piece d'artillerie : pez artillery, pez á fount.

    ●(1920) MVRO 29/1a. eun arme a 100.000 den gant artilhiri.

  • artizan / artizant
    artizan / artizant

    m. –ed Artisan.

    ●(1621) Mc 36. an artisan ves é art.

    ●(1710) IN I 185. un artisan paour. ●(1732) GReg 54b. Artisan, qui travaille aux arts mécaniques, tr. «Artisan. p. artisaned.» ●(1744) L'Arm 18a. Artisan, tr. «Artisantt.. tétt. m.»

    ●(1821) SST 18. é hès un artizant. ●(1880) SAB 149. mab un artizan.

    ●(1904) DBFV 12a. artizand, m. pl. ed, tr. «artisan.» ●(1920) AMJV 66-67. eun nebeut artizaned : marichaled, kilvizien, mansounerien. ●(1941) FHAB Gwengolo/Here 81a. d'ar c'houer ha d'an artizan.

  • artizan-pleg
    artizan-pleg

    m. Tailleur (vêtements).

    ●(1847) FVR 123. Eunn artisan pleg, o vonet d'he zevez. ●(1877) EKG I 131. Hennez a ioa eur c'hemener, pe eun artisan-pleg.

  • artizanez / artizantez
    artizanez / artizantez

    f. –ed Femme artisan.

    ●(1744) L'Arm 18a. Artisane, tr. «Artisantéss.. ésétt. f.» ●(1904) DBFV 12a. artizand, f. –ndéz pl. ed, tr. «artisan.»

  • artizaniezh
    artizaniezh

    f. Artisanat.

    ●(1936) BREI 454/2d. Salvi an «artizaniez».

  • artizaniñ
    artizaniñ

    v. intr. Faire de la menuiserie.

    ●(1895) GMB 40. On dit en petit Tréguier, artizañnein, faire de la menuiserie.»

  • artizant
    artizant

    voir artizan

  • arum
    arum

    m. (pathologie) Rhume.

    ●(1907) DIHU 22/361. Ne hues hui eah, Madam, a cherrein un arum. ●(1936) IVGA 206. peogwir e oa gant eun arum.

  • arumadur
    arumadur

    m. –ioù (pathologie) Rhume.

    ●(1744) L'Arm 131b. Enchiffrené, tr. «Né eell nameitt guett poéne enn-devoud é henal dré é fri, stéhuétt gued enn arrumadurr.»

    ●(1904) DBFV 11b. arrumadur, s., tr. «rhume (l'A.).» ●(1909) FHAB Eost 235. Netra gwelloc'h evit miret ous an arrhumadur.

  • arumet
    arumet

    adj. (pathologie) Enrhumé.

    ●(1499) Ca 9a. Anrumet vide in roullet.

  • arumiñ
    arumiñ

    v. (pathologie)

    (1) V. intr. S'enrhumer.

    ●(1856) VNA 89. vous vous enrhumerez, tr. «arrumein e rehet.»

    ●(1907) VBFV.fb 36b. enrhumer (s'), tr. «arrumein.» ●(1919) DBFVsup 4a. arrumein, v., tr. «s'enrhumer.»

    (2) V. pron. réfl. En em arumiñ : s'enrhumer.

    ●(1834) SIM 65. mont a rit d'en em anrumi.

  • arummiñ
    arummiñ

    v. tr. d. Disposer, arranger.

    ●(1919) DBFVsup 4a. arrumein, arrimein (Arv[or]), v. a., tr. «disposer, arranger.»

  • arvailh
    arvailh

    adj. & m.

    (1) Qui fait le sot.

    ●(1895) GMB 34. dans le petit Tréguier (…) ar-vaill, qui fait le sot.

    ●(1913) KZVr 32 - 12/10/13. Arvailh, tr. «qui fait le sot. Trég[uier].» ●(1927) GERI.Ern 26. arvailh T[régor] m., tr. «Qui fait le sot.» ●(1931) VALL 701b. qui fait le sot, tr. «arvailh T[régor].»

    (2) Emporté, sans souci.

    ●(1913) KZVr 32 - 12/10/13. Arvailh, tr. «emporté, sans souci. Goelo. Even.» ●(1927) GERI.Ern 26. arvailh T[régor] m., tr. «emporté, sans souci.» ●(1931) VALL 701b. arvailh T[régor], tr. «emporté, sans souci.»

  • arvailhenniñ
    arvailhenniñ

    v. intr. S'associer.

    ●(1931) VALL 41b. S'associer, tr. «arvailhenni(ñ) T[regor].»

  • arval .1
    arval .1

    m. (droit ancien) Droit de moute.

    ●(1732) GReg 644b. Moute, droit de moute communément reglé au sezième, tr. «Arval. an arval.» ●(1744) L'Arm 247b. Er mêrche à læronci er velinairion hag à scrape enn-neimb enn-déss melinieu, vehai enn arvale a guemérehai er-ré-man ar ou sugité.

  • arval .2
    arval .2

    m. –ion

    (1) Client.

    ●(1867) LZBt Gouere 325. re baour e oa evit prenan ann danve, ha d'hec'h arvalien e oa d'hen digas gant-he.

    ●(1919) KZVr 338 - 24/08/19. arvalen, tr. «clients (arevalien, kentoc'h, eus areval, mounée), Treger.» ●(1931) VALL 351a. Habitué, qui fréquente, tr. «arvailh T[regor] pl. ien.»

    (2) Associé.

    ●(1931) VALL 41b. Associé, tr. «arvailh pl. –valien.»

  • arval-troad
    arval-troad

    voir tarval-troad

  • arvar
    arvar

    m. & adj. –où

    I. M.

    (1) Doute.

    ●(1831) RDU 177. er honsultein én hou ç'arvareu hac ambarrasseu. ●(1855) BDE 528. hag én un arvar poénius.

    ●(1904) DBFV 12a. arvar, m. pl. eu, tr. «doute, hésitation ; irrésolution, anxiété, scrupule.» ●(1927) GERI.Ern 26. arvar m., tr. «doute, défiance.»

    (2) Danger.

    ●(1927) GERI.Ern 26. arvar m., tr. «danger.»

    II. [en locution]

    (1) Bezañ en arvar : être dans l'indécision.

    ●(1732) GReg 522b. Être dans l'incertitude, tr. «beza èn arvar.» ●(1744) L'Arm 208a. Irresolu, uë, tr. «A zou énn arvarr.»

    ●(1831) RDU 242. diabusein er-ré e oai én arvar a fæd en article-zé. ●(1863) MBF 43. N'en d'on ket én arvar a zivout kement-sé, tr. «je ne suis pas dans le doute à ce sujet.» ●(1887) LZBg 45et blezad-3e lodenn 166. En eutru Picard e oé én arvar petra gobér.

    ●(1904) DBFV 12a. bout én arvar, tr. «douter.» ●(1913) THJE 39. n'hellé ket mui bout én arvar.

    (2) Bout àr an arvar : douter, hésiter.

    ●(1919) DVBFsup 4a. bout ar en arvar (M[eslan] Arv[or]), tr. «douter, hésiter.»

    (3) Bout en arvar àr udb. : douter de qqch, hésiter sur qqch.

    ●(c.1785) VO 4. Chetu paud a dreu ar béré é hoh én arvar.

    ●(1856) GRD 357. anfon couéh e hrér en accustumance, ne vér quet mui én arvar ar nitra ha ne zougér mui tra erbet. ●(1861) BSJ 23. Épad ma oé sant Jojeb én arvar ar er péh e zelié gobér.

    (4) Bout en arvar a : douter de l'existence de.

    ●(1856) GRD 324. Bout én arvar a visericord en Eutru Doué.

    ●(1925) SFKH 6. En Eutru Kargoed ne oé ket én arvar a gement-sé. ●7. Neoah, en Eutru Kargoed, deustou mé oé berpet é Guéned, ne oé ket én arvar ag er péh e basé é Kerbernéz étré en diauled hag é vateh.

    (5) Bout en arvar a : se douter de.

    ●(1938) DIHU 321/46. Skoein e hra stankoh pep kalon ; rak é mant én arvar ag er péh e uéleint.

    (6) Bout en arvar (+ subord.) : douter que.

    ●(1856) GRD 325. bout én arvar é hès un Doué.

    (7) Bezañ en arvar diwar-benn ub. : nourrir des doutes à l'égard de qqn.

    ●(1878) EKG II 265. N'emaoun ket enn arvar divar ho penn.

    (8) Chom en arvar : hésiter.

    ●(1896) HIS 82. Er Huerhiéz Vari e chomé én arvar.

    (9) Hep ket arvar : sans aucun doute.

    ●(c.1680) NG 62. Ret du monnet, hem quet aruar. ●1820. hep quet aruar.

    II. Attr. Bezañ arvar : être indécis, flottant.

    ●(1732) GReg 525b. Cet homme est toûjours indeterminé, irresolu, & flottant, tr. «Arvar eo atau an dèn ze.»

  • arvara
    arvara

    m. –où (alimentation) Reste de pain.

    ●(1732) GReg 685b. Un reste de pain, tr. «Arvara. p. arvaraou.» ●933a. Reste de tourte, tr. «Ar-vara.»

    ●(1927) GERI.Ern 21. arvara, tr. «reste de pain.» ●(1931) VALL 524b. reste de pain, tr. «arvara.»

  • arvaregezh
    arvaregezh

    f. Doute.

    ●(1744) L'Arm $$$.

    ●(1904) DBFV 12a. arvarigeh, s., tr. «doute (ar, sur), mise en doute (l'A.).»

  • arvarek
    arvarek

    adj.

    (1) Douteux.

    ●(1927) GERI.Ern 26. arvarek adj., tr. «douteux.»

    (2) Hésitant.

    ●(1919) DBFVsup 4a. arvarek, tr. «hésitant.» ●(1927) GERI.Ern 26. arvarek adj., tr. «hésitant.» ●(1934) BRUS 131. Hésitant, tr. «arvarek.»

  • arvarerezh
    arvarerezh

    m. Incertitude.

    ●(1904) DBFV 12a. arvarereh, tr. «incertitude.»

  • arvarg
    arvarg

    adj. (agriculture) (Parcelle de terre) non labourable.

    ●(1960) ADBr lxvii 4/327. Une parcelle de terre non labourable peut également être désignée par : (...) : arvarg, Plourin-Morlaix.

  • arvari
    arvari

    voir albani

  • arvariñ
    arvariñ

    v. intr.

    (1) Douter, hésiter.

    ●(1847) BDJ 152. Harvari hepken e c’helfac’h ober.

    ●(1919) DBFVsup 4a. arvarein, tr. «hésiter.» ●(1927) GERI.Ern 26. arvari v. n., tr. «douter, hésiter.»

    (2) Arvariñ war : douter de.

    ●(1847) FVR 63. Ann hini a arvarfe war ar pez a lavar aman ann Aotrou ann Hermit.

    (3) Chom da arvariñ : demeurer dans l’indécision.

    ●(1911 DIHU 68/203. N’hellamb ket chomel de arvarein.

    (4) Na arvariñ a ober udb. : ne pas hésiter à faire qqc.

    ●(1839) BESquil 580. er gonze-zé en touchas hac e changeas é galon ér fæçon ne arvaras quet ur momand a gùittat é vadeu bras ha peb-tra aveit hélie Jesus-Chrouist.

    ●(1921) GRSA 240. Ne arvar ket a lakat én é ben er chonj de vont d'er havet. ●242. ne arvarin ket a obér èl ma lareet dein. ●290. n'arvaret ket a sentein : dibiet kentoh.

  • arvarus
    arvarus

    adj.

    (1) Douteux.

    ●(1904) DBFV 12a. arvarus, adj., tr. «douteux, prétendu.» ●(1927) GERI.Ern 26. arvarek adj., tr. «douteux.»

    (2) Indécis.

    ●(1904) DBFV 12a. arvarus, adj., tr. «indécis, qui doute, scrupuleux.»

  • arvarv
    arvarv

    adj. (en plt d'un cours d'eau) Qui a un débit très lent.

    ●(1944) DGBD 162. redennoù dour arvarv.

  • arveilhañ
    arveilhañ

    v. tr. d. Surveiller.

    ●(1984) HBPD 121. pèl goudé, e vezent hoah ou zri, arveilhet geton.

  • arvel
    arvel

    voir armel

  • arvelen
    arvelen

    adj. Jaunâtre.

    ●(1879) ERNsup 147. ar-velen, un peu jaune, Trév[érec]. ●(1895) GMB 34. dans le petit Tréguier (…) ar-velen, jaunâtre.

    ●(1913) KZVr 32 - 12/10/13. Arvelen, tr. «jaunâtre. Trég[uier].» ●(1933) IVGV 24. an Ao. Mar Ivanios, Eskob indezat, gant eun dremm arvelen, hogen, molumet eus ar braoan.

  • arvelenaat
    arvelenaat

    v. intr. Devenir jaunâtre.

    ●(1913) KZVr 32 - 12/10/13. Arvelenaat, tr. «devenir jaunâtre. Estienne.»

  • arvell
    arvell

    m. –où

    (1) Querelle.

    ●(1919) DBFVsup 4a. arvel, ervel (B[as] v[annetais]), s. pl. –leu, tr. «parole malicieuse.» ●(1927) GERI.Ern 26. arvell V[annetais] m. pl. eu, tr. «Querelle, noise, parole malicieuse.»

    (2) Klask arvell ouzh ub. : chercher querelle à qqn.

    ●(c.1718) CHal.ms i. Il ne demande que plaïe et bosse, tr. «ne glas qu' nemeit aruel.» ●(c.1718) CHal.ms iii. Il ne demande que playes et bosses, tr. «ne glasqu' meit affer', ne oura meit Clasqu' aruel.»

    ●(1921) GRSA 119. deit int de glah arvel dohemb, ar hon doar.

    (3) Bout en arvell : être en désaccord.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. Ils ont touiours maille a partir ensemble, tr. «bout ara tabut question ataü etredé, emaint brepet en arvel.»

    (4) local. Idée fixe.

    ●(1919) DBFVsup 4a. arvel, ervel, s. pl. –leu, tr. «à Guern, idée fixe.»

  • arvellat
    arvellat

    v.

    I. V. intr.

    (1) Se quereller.

    ●(1934) MAAZ 72. Sel mui éh arvellè el laeron, sel mui é sinsakrent, é tiskrap ar ou dornadeu eur, ha sel mui é seahè Jannig.

    (2) Arvellat ouzh ub. : se quereller avec qqn.

    ●(1934) MAAZ 72. pe gleu en devizerion éh ervellat (lire : arvellat) en eil doh égilé. ●(1939) RIBA 13. é ma er méziad éh arvellat doh é bried.

    II. V. tr. d. Agacer par des paroles.

    ●(1919) DBFVsup 4a. arvellat, tr. «agacer par paroles.» ●(1927) GERI.Ern 26. arvellat v. a., tr. «agacer en paroles.»

  • arveller
    arveller

    m. –ion

    (1) Querelleur.

    ●(1927) GERI.Ern 26. arvellour m., tr. «querelleur.» ●(1928) DIHU 203/68. tabutour hag arvellour e oè.

    (2) Ergoteur.

    ●(c.1718) CHal.ms i. ergoteur, tr. «un aruellour.»

    ●(1904) DBFV 12a. arvellour, tr. «ergoteur (Ch. ms.).» ●(1927) GERI.Ern 26. arvellour m., tr. «ergoteur.»

    (3) Mauvais plaisant.

    ●(1919) DBFVsup 4a. arvellour, tr. «mauvais plaisant.» ●(1927) GERI.Ern 26. arvellour m., tr. «mauvais plaisant.»

  • arvellerezh
    arvellerezh

    m. Querelle.

    ●(1929) DIHU 211/197. Ne vourè ket er person ag en arvellereh.

  • arvest
    arvest

    m. –où

    (1) Veillée funèbre.

    ●(1891) MAA 11. Al leor-ma a zo mad, neket ebken evit miz du ; mad eo ive da veza lennet enn arvestou. ●130. Pegen trist ne deo ket guelet iniennou o vont d'an arvestou evel d'eun ebat !

    ●(1921) PGAZ 20. epad an arvezt dirag an dud varo. ●(1924) FHAB C'hwevrer 65. hi eo a zibabe al leoriou santel a veze lennet e-pad an arvest. ●(1985) AMRZ 26. Gweled a ran c'hoaz an «arvest» pe an «noz-veill».

    (2) Spectacle.

    ●(1732) GReg 793b. Regarder quelque spectacle, tr. «sellet oud arvestou.» ●809a. Representer un spectacle, tr. «Rei un arvest d'ar bopl.» ●885b. Spectacle, objet extraordinaire qui attire les regards, tr. «Arvest. p. arvestou.» ●Aller aux spectacles, tr. «Redecq d'an arvestou.»

    ●(1834) SIM 112. Ur seurt arvest abominabl. ●180. en em livra da ur seurt arvest. ●(1868) KMM 144. pa chouman didruez dirag un arvest ken esclammuz ! ●(1872) ROU 104a. Le cœur se fend à la vue de tels spectacles, tr. «Ranna ar galon ouz ar seurt arvestou.»

    ●(1919) BUBR 3/65. Me a chomfe a-hed a noz da zellet ouz eun arvest ker kaer. ●(1927) GERI.Ern 26. arvest m., tr. «Spectacle.» ●(1963) LLMM 99/264. gant aon rak tremen hep gwelout un arvest eus an dibab.

    (3) (au théâtre) Acte.

    ●(1911) BZIZ 145. trajedien en 5 arvest. ●(1925) FHAB Gwengolo 327. adalek an arvest kentan. ●(1970) BRUD 35-36/146. Rag n’eo ket arvestou a zo er gont, na zoken taolennou da lavaroud mad, heuliadou-c’hoari ne lavaran ket.

    (4) Examen, regards que l'on porte sur qqn (pour deviner ses intentions, etc.).

    ●(1878) EKG II 150. An arvest ne oue ket hirr ; eun taol lagad a zizoloaz d'ar c'habiten goeled kaloun ar c'here.

    (5) Attention.

    ●(1834) KKK 38. d'hen selaou gand arvest.

    ●(1902) MBKJ 109. Ma en em lakeomp gant eun tamm evez hag arvest ec'hars ar groaz.

    (6) [au plur.] = (?) ardoù (?).

    ●(18--) CST 38. Kaer en doa ober arvestou ha sellet flour ouz ar re a deue hag a yae, nikun ne rae van...

  • arvestadur
    arvestadur

    m. –ioù Contemplation.

    ●(1931) VALL 148b. Contemplation, tr. «arvestadur m.»

  • arvester
    arvester

    m. –ion Spectateur.

    ●(1924) FHAB Genver 35. E. Pronost a beurzisplegas war e lerc'h ar pez a c'hoantea ar arvesterien. ●(1927) GERI.Ern 27. arvester, arvestour m., tr. «spectateur, assistant.» ●(1931) VALL 41b. Assistant, spectateur, tr. «arvester pl. –ien.»

  • arvestiad
    arvestiad

    m. –ed, arvestidi Spectateur.

    ●(1732) GReg 57a. Assistant, spectateur, tr. «Arvestyad. p. arvestidy.» ●793b. Regardant, ante, spectateur, tr. «Arvestyad. p. arvestidy.» ●885b. Spectateur, spectatrice, tr. «Arvestyad. p. arvestidy.»

    ●(1907) VROJ Even 55. an darnvuia euz an arvestiaded. ●(1927) GERI.Ern 27. arvestiad m., tr. «spectateur, assistant.»

  • arvestidigezh
    arvestidigezh

    f. Contemplation.

    ●(1927) GERI.Ern 27. arvestidigez f., tr. «contemplation.» ●(1931) VALL 148b. Contemplation, tr. «arvestidigez f.»

  • arvestiñ / arvest
    arvestiñ / arvest

    v. tr.

    I. V. tr. d.

    (1) Veiller (un mourant, un mort).

    ●(1880) SAB 48. da arvest Jesus ouz ar groaz. ●(18--) SAQ I 208. Arvesti a rit eun den var he dremenvan ?

    ●(1920) MVRO 54/1a. oc'h arvesti eun dintin goz d'in, marvet er mintin-man. ●(1934) PONT 203. Eno e kichen al laouer m'oa al lamm (lire : lann), eo bet arvestet.

    (2) Contempler, considérer.

    ●(1557) B I 565. Me menn heb quem ober lem un tempest / Garu da arhuest, tr. «Je suis résolu à faire un supplice cruel à voir.» ●(1575) M 3465-3466. Tra diræson difæçon disonest / A enep baru ha peur garu da arhuest, tr. «Chose déraisonnable, vile, malhonnête, / A contre-poil et très dure à considérer.» ●(1650) Nlou 466. é aruest voa eston, tr. «qu'il était épouvantable de la (lire : le) contempler.»

    ●(1860) BAL 2. Lacaat a reont ho spered evel da arvest or Zalver o rei e zorn deou. ●(1868) KMM 242. Deuit d'an aod, da arvest ar mor braz-ze. ●(1872) ROU 78b. Contempler, tr. «arvest.» ●(1879) MGZ 312. ec'his pa veet var al leac'h oc'h arvest poaniou hor Zalver.

    (3) Arvestiñ ub. d'ober udb. =

    ●(1860) BAL 203. Var an taolennou e vele aliez ar Verc'hez a S. Iann eharz ar groaz, oc'h arvest or Zalver da vervel evidomp.

    II. V. tr. i. Arvestiñ ouzh.

    (1) Contempler, regarder.

    ●(1659) SCger 102b. regarder, tr. «arvest.» ●130a. aruest, tr. «regarder.» ●(1732) GReg 793b. Regarder quelque spectacle, tr. «Arvest. arvesti.»

    ●(1866) BOM 8. Karoud a rann, dreist holl, / Arvezti ouz ann heol. ●(1876) TDE.BF 23. Arvesti, v. a. C[ornouaille] T[régor], tr. «Contempler.» ●Arvesti oc'h eunn dra, tr. «contempler une chose.»

    ●(1925) FHAB Mae 186. oc'h arvesti, o sellet a-ban ouz an dud. ●(1927) GERI.Ern 26-27. arvesti v. a. et n., tr. «contempler, regarder, assister (ouz à).»

    (2) Arvestiñ pizh ouzh : observer attentivement.

    ●(1910) MAKE 29. An aotrou person a arvestas piz outo.

  • arvestus
    arvestus

    adj. Qui contemple.

    ●(1931) VALL 148b. vie contemplative, tr. «buhez arvestus.»

  • arvez .1
    arvez .1

    [mbr aruez, brpm arvez, mgall arwedd < ar- + gwez .2]

    M. –ioù.

    (1) Aspect.

    ●(1575) M 279. Gant an maru dre aruez, pegant é fynuezas, tr. « A l’aspect de la mort dont il fut achevé » ●320. Bout frealset an maru so peur garu é aruez, tr. « Être délivré de la mort, à l’aspect si rude »

    ●(1732) GReg 391b. Un homme de bonne façon, tr. «un dèn a arvez vad. un arvez vad a zèn.»

    ●(1868) KMM 26. ac e arvez, an ear anezi ken brao ha ken santel. ●130. gant va arvez divodest. ●(1872) ROU 88b. Impole, tr. «groz e arvez.»

    (2) Soin, cas, attention.

    ●(1530) Pm 19 (Tremenuan). Chetu en aruez hon quentel, tr. Herve Bihan « Voici le cas de notre conseil.» ●(1575) M 3522. A gouzaff grau mil maru neubeut aruez, tr. « De souffrir durement mille morts, peu de cas »

    (3) Geste.

    ●(1928) LEAN 85. Lusi a evesae kement, ma ne golle nag eur ger, nag eun arvez.

    (4) Moyen.

    ●(1847) FVR 161. sel vu a kleet aketi da c'hanavet ar gwir arvez d'ober ho silvidigez.

    (5) [au plur.] Façons, manières, simagrées.

    ●(1893) IAI 39. arveziou tout evit kuzet ar wasa udurnez. ●184. Ken diskiant ha ken udur oa arveziou ar jansenisted. ●(1899) BOL 17. eur bern arveziou giz Pariz.

    ●(1905) BOBL 09 décembre 64/1b. ha Skrignegiz tout o doa kemend a blijadur gant da arveiou diot. ●(1906) KPSA 213. n'oan nemet eur bern arvechou. ●(1958) BLBR 114/2. neubeud a arwechou ganti.

  • arvez .2
    arvez .2

    = (?) àr-vaez (?).

    ●(1857) GUG 117. Ansaigneu hur Roué zou arvéz, / Splannein e hra mistér er groéz.

  • arvezet
    arvezet

    [mbr aruezet, brpm arveset pour *arvezet < arvez .1 + -et .1]

    Adj. v. Attentif.

    ●(1575) M 2139-2140. Dre se ez dlehe den, er na ve sourprenet, / Pridiry é diuez, ha bezaff aruezet, tr. « Aussi l’homme devrait, pour n’être pas surpris, / Songer à sa fin et être attentif »

    ●(1688) DOctrinal 157 n°18ab (= (1689) DOctrinal 162 n° 18ab). Rac-se é tleffé den rac nave surprenet, / Songeal en é divez, ha beza arveset (rime en ez), tr. (GMB 41) « être attentif, vigilant »

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...