Devri

Recherche 'da...' : 916 mots trouvés

Page 16 : de daroued-gwenn (751) à daskorin-daskor (800) :
  • daroued-gwenn
    daroued-gwenn

    f. Dartres farineuses.

    ●(1927) GERI.Ern 92. V[annetais] derouid gwenn, tr. «dartres farineuses.»

  • daroued-losk
    daroued-losk

    f. Dartres vives.

    ●(1732) GReg 243b. Dartre vive, tr. «Dervoëden-losq. p. dervoëd-losq.» ●(1744) L'Arm 89b-90a. les dartres vives, tr. «enn deerouitt-lossque.»

    ●(1927) GERI.Ern 92. daroued losk, tr. «dartres vives.»

    ►

    ●(1732) GReg 243b. Dartre vive, tr. «Dervoëden-losq. p. dervoëd-losq.»

    ●(1904) DBFV 43b. derouiden losk, tr. «dartre vive.»

  • daroued-ruz
    daroued-ruz

    f. Eczéma.

    ●(1927) GERI.Ern 92. V[annetais] derouid ru, tr. «eczéma.»

  • darouedek
    darouedek

    adj. Dartreux.

    ●(1962) EGRH I 51. darouedek a., tr. « dartreux. »

  • darouedenn
    darouedenn

    f. –où Dartre.

    ●(1659) SCger 36a. darte, tr. «deruoeden.» ●141b. deroeden, tr. «dartre.» ●(c.1718) CHal.ms i. dartre tr. «derüoden, pl. derüoet.» ●(1732) GReg 243b. Dartre, maladie du cuir, tr. «Dervoëden. p. dervoëd. Van[netois] derhouyden. p. derhouyd.» ●(1744) L'Arm 89b. Dartre, tr. «Deerouideenn.. rouid. f.» ●155b. Feu (…) Volage, tr. «Dêrouideên.. dêrouitt.»

    ●(1876) TDE.BF 102a. Darvoedenn, s. f., tr. «Dartre ; pl. darvoed, masculin.» ●(1895) GMB 146. pet[it] Trég[uier] eun darweden, pl. tarwed.

    ●(1904) DBFV 43b. derouiden, f. pl. derouid, tr. «dartre.» ●(1907) VBFV.fb 26a. dartre, tr. «derouiden, f. (pl. derouid).» ●(1910) EGBT 156b. daroueden, tr. «dartre.» ●(1925) BILZ 136. ho koanvennou, ho kwenaennou pe ho tarvoedennou.

  • darouedenneg
    darouedenneg

    m. Homme qui a des dartres.

    ●(1876) TDE.BF 102a. Darvoedennek, subst., tr. «homme qui a des dartres.»

  • darouedennegez
    darouedennegez

    f. Femme qui a des dartres.

    ●(1876) TDE.BF 102a. Darvoedennegez, s. f., tr. «Femme qui a des dartres.»

  • darouedennek
    darouedennek

    adj. Dartreux.

    ●(1876) TDE.BF 102a. Darvoedennek, adj., tr. «Qui est de la nature des dartres.»

    ●(1927) GERI.Ern 92. darouedennek, tr. «dartreux.»

  • darouedenniñ
    darouedenniñ

    v. intr. Se couvrir de dartres.

    ●(1927) GERI.Ern 92. derouidennein V[annetais], tr. «se couvrir de dartres.»

  • darpenn
    darpenn

    voir dre-benn

  • darpezh / drepezh
    darpezh / drepezh

    adv. =

    ●(1818) HJC 288. D'erpèh, tout ou œvreu n'ou groant meit à gaus bout æstimet guet en dud. ●295. D'erpèh, tout en treu-ze ne üeint meit er hommancemant ag er maleurieu. ●330. D'erpèh, touchant ne üeign quet mu ir bed. ●331. D'erpèh, ne bedan quet aveit hé hemp quin. ●359. D'erpèh merchet e oai enn inscription in hébreu. ●383. Derpèh, Jésus en dès groeit quement à viracleu (…).

  • darsevel
    darsevel

    v. intr. = (?).

    ●(1944) ARVR 168/3a. Eeunded ha nerzh. Hemañ o tarsevel diouzh hennezh.

  • darsod
    darsod

    m. –ion Idiot, sot.

    ●(1896) LZBt Mae 21. Tarzod paour, emeon-me.

    ●(1909) KTLR 106. Kemer a reat anezhan evit eun darzot. ●(1925) BUAZmadeg 859. Eun darzod a lavaras neuze. ●(1932) FHAB Gouere 283. tri pe bevar darzot. ●(1959) TGPB 139. tarzod a oa ac'hanon.

  • darsodiñ
    darsodiñ

    v. intr. Devenir idiot, sot.

    ●(1936) IVGA 46. an hini a zo o tarzodi gant e statuiou.

  • darsot
    darsot

    adj. Idiot, sot.

    ●(1868) FHB 184/222a. laeron darzot.

    ●(1919) MVRO 3/4c. Daoust ha n'eo ket deut ar c'hanfard-ze da veza darzod ? ●(1919) FHAB Here 102. Na red eo beza darzot ! ●(1926) FHAB Meurzh 109. red eo beza darzod, lavarit ?… ●(1943) FATI 15. eur verc'hig darsod.

  • darvezout
    darvezout

    v.

    (1) V. impers. S'agir de.

    ●(1732) GReg 19b. S'agir de, être question de, tr. «darvezout. pr. Darvezet.» ●Il s'agit, que, tr. «darvezout a ra, penaus.»

    (2) V. intr. Survenir, arriver, se passer, se produire.

    ●(1732) GReg 7b. Arriver par accident, tr. «Darvezout. pr. darvezet.» ●19b. De quoi s'agit-il entre vous ? tr. «petra a zarve entrezoc'h ?» ●203b. Contingent, casuel, incertain, tr. «a all darvezout.»

    ●(1876) TDE.BF 102a. Darvezout, v. n., tr. «Arriver inopinément, parlant d'un accident, survenir.»

    ●(1927) GERI.Ern 92. darve(z)out, darvout, v. n., tr. «Arriver, avoir lieu.»

  • darvor
    darvor

    voir marvor

  • darvoud
    darvoud

    m. –où

    (1) Événement, incident.

    ●(1732) GReg 7b. Accident, évenement fortuit, tr. «Darvoud. p. darvoudou.»

    ●(1860) BAL 19. Ar re a erru ganto darvoudou trist. ●(1876) TDE.BF 102a. Darvoud, s. m., tr. «Evénement, hasard, cas ; pl. ou.» ●(1877) BSA 78. Pedi a reas eta Doue da zont d'he zicour en darvoud-man. ●(1896) LZBt Mae 12. Setu aman eun darvoud c'hoarvezet.

    ●(1903) MBJJ 43. Goasan darvoud a zo c'hoarveet aman. ●(1907) PERS 362. Den ne grede e tigouesche eur seurt darvoud. ●(1906) KANngalon Gwengolo 205. darvoudou spountuz ar bloaz 1870. ●(1924) BUBR 45/1054. an darvoudou souezus am eus gwelet. ●(1934) PONT 22. Darvoudou bras a zo a wel.

    (2) =

    ●(1891) MAA 72. ho skoazella d'hon tro, enn ho brasa darvout. ●82. mez evelse memez, e vire Doue dezan eun darvout euz ar re talvoudusa.

    (3) Accident.

    ●(1872) ROU 72a. Accident, tr. «Darvoud.» ●(1883) IMP 34. Dre be seurt avantur pe zarvoud, camarad, / E zoc'h-hu digouezet amâ ebars er c'hoad ? ●(1907) BOBL 23 février 126/3c. Darvoud marvel.

    (4) Dommage.

    ●(1909) FHAB Gouere 202. an darvoudou a c'hoarves ganto, evel ar marvou chatal. ●(1911) BUAZperrot 117. Da c'houlou-deiz e oa eur skrij gwelet an darvoud digouezet e doug an noz.

    (5) Dre zarvoud : par accident, accidentellement, incidemment.

    ●(1732) GReg 7b. Par accident, tr. «Dre zarvoud.» ●691a. Par accident, tr. «dre zarvoud.»

    ●(1905) BOBL 22 juillet 44/2d. mar deu d'ezan mervel (…) dre zarvoud. ●(1914) DFBP 5a. accidentellement, tr. «Dre zarvoud.» ●146b. fortuitement, tr. «Dre zarvoud.»

  • darvoudaouek
    darvoudaouek

    adj. Fertile en accidents

    ●(1931) VALL 5b. Accidenté, fertile en accidents, tr. «darvoudaouek.»

  • darvoudaouüs
    darvoudaouüs

    adj. Fertile en accidents.

    ●(1927) GERI.Ern 92. darvoudaouüs, tr. «(voyage) accidenté, fertile en accident.»

  • darvoudel
    darvoudel

    adj. Accidentel.

    ●(1914) DFBP 4b. accidentel, tr. «Darvoudel.» ●(1931) VALL 5b. Accidentel., tr. «darvoudel.»

  • darvoudus
    darvoudus

    adj. Survenu par accident, accidentel, fortuit.

    ●(1732) GReg 7b. Accidentel, fortuït, tr. «Darvoudus.»

    ●(1847) MDM 268. marvou darvoudus.

    ●(1914) DFBP 146b. fortuit, tr. «Darvoudus.» ●(1927) GERI.Ern 92. darvoudus, tr. «accidentel, fortuit.»

  • darvout
    darvout

    v.

    (1) V. impers. S'agir de.

    ●(1732) GReg 19b. Il s'agit, que, tr. «darvout a ra, penaus.»

    (2) V. intr. Survenir, arriver, se passer.

    ●(1927) GERI.Ern 92. darve(z)out, darvout, v. n., tr. «Arriver, avoir lieu.» ●(1931) VALL 38a. Arriver ; en parl. d'un événement, tr. «darve(z)out, darvout.»

  • darwinist
    darwinist

    m. –ed Darwiniste.

    ●(1907) FHAB Eost 163. Petra 'zo da zonjal divarbenn an Darwinisted ?

  • darz .1
    darz .1

    m. –ed Dard Leuciscus vulgaris (poisson).

    ●(1499) Ca 55a. Dars. g. gueon.

    ●(1732) GReg 243b. Dard, poisson de rivieres, tr. «darz. p. darzed.» ●(1744) L'Arm 395b. Vandoise, tr. «darz.. zétt. m.»

    ●(1876) TDE.BF 102a. Darz, s. m., tr. «Dard, poisson ; pl. ed.»

    ●(1927) GERI.Ern 92. darz m. pl. ed, tr. «Dard, poisson.» ●(1942) DIHU 377/155. En darzed e neuiè en tural. ●(1982) PBLS 152. (Langoned) darzed, tr. «dards (poissons).»

    ●(2005) SEBEJ 83. (Ar Yeuc'h) de minuscules poissons que nous appelions darziket. ●250. darziket : au Juch on dit aussi tarziket. Le mot (diminutif pluriel) désignerait selon les pêcheurs locaux des petits poissons à grosse tête et à épine dorsale saillante. Peut-être le chabot, traduit en breton par penndog. Ce ne serait pas la vandoise (darz) ou le vairon (loñch).

  • darz .2
    darz .2

    s. = (?) Ruines (?).

    ●(1869) FHB 250/322b. Hanavet ez oa, etre ma padaz, [chapel] Itron Varia Arc'hantel. An nebeudic darz a gever c'hoaz anez-hi, a heller c'hoaz da velet, tre en arvor.

  • darz .3
    darz .3

    interj., adj. & m.

    I.

    A. Interj. =

    ●(1932) BRTG 147. É tan a spézein deoh, darz !

    B. Loc. interj.

    (1) Darz àr darz =

    ●(1934) MAAZ 96. Darz ar darz ar er mordoseg !

    ●(1934) MAAZ 150. Hir amzér é chom beziùet de sellet doh er mor, ha dré bep diù uéh, é takon étré é zent : «Nag a zeur ! Nag a zeur ! Darz ar darz ! Nag a zeur !»

    (2) Darz ruz àr darz ruz =

    ●(1934) MAAZ 98. Kerhet-hui, darz ru ar darz ru !

    (3) An darz àr an darz =

    ●(1934) MAAZ 104. En darz ar en darz !

    (5) Darzig an darzed =

    ●(1934) MAAZ 96. O ! Darzig en darzed ! ret e vo dein rein é vlank dehon...

    II. Adj. (en plt de qqn) =

    ●(1934) MAAZ 86. Marion Tralala e zo ur vléchel a iar hag er Meillouz un darz a gah. ●99. O ! na darzet ur paotr.

    III. M.

    ●(1932) BRTG 3. Kleuet hui, «darzed» groagé ! ●(1934) MAAZ 97. tosteit, men darz !

  • darzegennat
    darzegennat

    v. intr. Jurer en disant «darz».

    ●(1939) RIBA 42. Hag ean derhel de vonet, en un darzegennat doh é folleh. ●49. darzegennat e hrè er ré bitik. ●93. ma oent ou deu é tarzegennat unan doh en aral.

  • darzorn
    darzorn

    voir arzorn

  • das .1
    das .1

    m. –où Tas.

    ●(1732) GReg 907a. Tas, amas de plusieurs choses mises en monceau, tr. «das. p. dasou.»

  • das .2
    das .2

    v. tr. d. Apporter. cf. degas

    ●(1866) FHB 58/45b. guellad an douarou en eur zas treaz ebars.

  • dasad
    dasad

    m. –où Tas.

    ●(1732) GReg 907a. Tas, amas de plusieurs choses mises en monceau, tr. «daçzad. p. daçzadou.» ●Il y a là un grans tas de vilainies, tr. «un daçzad orrup a draou vyl a so a-hont.»

  • dasañ
    dasañ

    v. tr. d. Entasser.

    ●(1732) GReg 907b. Tasser, entasser, tr. «daçza. pr. daçzet.»

  • dase
    dase

    s. = (?).

    ●(1868) FHB 201/358a. A setu èn en dasse, ober à ra eun dro gam, à hep béa goëlet, é n'em gav on beajour dirag eur levéen.

  • daseüs
    daseüs

    adj. = (?).

    ●(1908) FHAB Ebrel 125. trainiou Ouest ne dint nemed karigellou daseüz.

  • dashadañ
    dashadañ

    v. tr. d. Ressemer.

    ●(1732) GReg 811b. Resemer, tr. «dazhada. pr. dazhadet.»

  • daskagnat
    daskagnat

    voir taskagnañ & daskiriat

  • daskemeret
    daskemeret

    v. tr. d. Environner.

    ●(1499) Ca 55a. Dascompret. g. enuironner.

  • daskeneat
    daskeneat

    voir daskiriat

  • daskeniñ
    daskeniñ

    voir daskiriat

  • daskiliat
    daskiliat

    voir daskiriat

  • daskiriat / daskiliat / daskeniñ / daskiziat
    daskiriat / daskiliat / daskeniñ / daskiziat

    v.

    I. V. intr. Ruminer.

    ●(1499) Ca 55b. Dazquilyat. vide in gargadenn. ●90a. [gargadenn] Vnde rumino / as. g. rongier. b. dazguyliat.

    ●(1659) SCger 107a. ruminer, tr. «dasquiriat.» ●140b. dasquiliat, tr. «ruminer.» ●(c.1718) CHal.ms iii. Ruminer, tr. «Ruminein dasquenein. quand c'est une beste qui rumine on dit tresuelat.»

    ●(1866) FHB 72/157a. an aneval a goll e naoun ; en eun taul count e hean da daskiziat. ●(1876) TDE.BF 102a. Daskiriat, v. n., tr. «Ruminer comme font certains animaux.»

    ●(1904) DBFV 41b. daskenéein, v. n., tr. «ruminer (Voir takenéein).» ●(1928) DIHU 204/86. A pe huélet ur vuoh, arlerh en al, é vihañnat de zèbrein, é tihan a zaskenéat, é chom digâs doh hé lé (...) é ma klan get klenùed en al. ●(1955) STBJ 123. Buoc'hed briz (...) o taskiliat didrouz. ●(1962) BREZ 63/2. eun ejen, stag ouz rilhojenn ar voger, a daskilie sioul.

    II. V. tr. d. sens fig. (en plt de qqn)

    (1) Ruminer (des pensées).

    ●(1882) BAR 181. Eat eo brema d'ar bed-all da zaskiria ar goad innosant en deuz scuillet. ●(1889) ISV 449. P'en doa takichet en he benn / Tam ha tam oll an abaden.

    (2) Ressasser.

    ●(1912) DIHU 87/130. Ha oeit hoah Mab Azen ar hent er velin én ur zaskenéat étré é zent : «Ur pochadig bled de me mam de hobér krampoéh.»

    (3) Décrier.

    ●(1932) BRTG 74. é vehè bet ou zro en trenoz de vout daskenéet ha dambléet.

    (4) plais. Manger.

    ●(1741) RO 4429. A digueset guenech un dra da dasquillat.

    III. Na beuriñ ha na zaskiriat : voir peuriñ.

  • daskirier
    daskirier

    m. –ed (zoologie) Ruminant.

    ●(1931) VALL 668b. Ruminant, tr. «daskirier pl. ed.»

  • daskiziat
    daskiziat

    voir daskiriat

  • dasklevout
    dasklevout

    v. tr. d. Intercepter.

    ●(1942) VALLsup 99a. Intercepter (une communication, conversation, etc.), tr. «dasklevout.»

  • daskomprañ
    daskomprañ

    v. tr. d. Encombrer.

    ●(1732) GReg 339b. Encombrer, tr. «Dazcompra. pr. dazcompret.»

  • daskor .2
    daskor .2

    voir daskoriñ

  • daskor / dakor .1
    daskor / dakor .1

    m.

    (1) Action de rendre, restitution.

    ●(1904) DBFV 39a. dakor, m. pl. eu, tr. «action de rendre, restitution.» ●(1927) GERI.Ern 92. daskor, V[annetais] dakor m., tr. «Action de rendre, restitution.»

    (2) Livraison.

    ●(1904) DBFV 39a. dakor, m. pl. eu, tr. «livraison.» ●(1927) GERI.Ern 92. daskor, V[annetais] dakor m., tr. «livraison.»

    (3) Reddition.

    ●(1904) DBFV 39a. dakor, m. pl. eu, tr. «reddition.» ●(1927) GERI.Ern 92. daskor, V[annetais] dakor m., tr. «reddition.»

    (4) (armée) Soublañ d’an daskor : accepter de se rendre, accepter la reddition.

    ●(1942) DRAN 79. Ne deus ket fellet d’ezo soubla d’an daskor.

  • daskorer
    daskorer

    m. –ion Celui qui rend.

    ●(1939) RIBA 144. laeronsi en dakorour.

  • daskoriñ / daskor
    daskoriñ / daskor

    v.

    I. V. tr. d.

    A. (en plt de choses concrètes)

    (1) Rendre (des choses volées, empruntées).

    ●(1659) SCger 103a. rendre, tr. «dazcor.» ●(1732) GReg 802b. Rendre, tr. «dazcor. pr. dazcoret. Van[netois] dacorein.» ●(1790) MG 110. dré ne hoès quet daccorét hou zra dehai. ●308. de zaccor en argand-ce.

    ●(1904) DBFV 39a. dakor, dakorein, v. a., tr. «rendre, restituer.» ●(1919) BSUF 31. dakor en treu laeret. ●(1927) GERI.Ern 92. daskori, V[annetais] dakorein v. a., tr. «rendre, restituer.»

    (2) Daskor e c'hoiunez : rendre ses vœux.

    ●(1732) GReg 802b. Il faut rendre ses vœux à Dieu, tr. «redd eo dazcor da Zoë e c'hoyunez.»

    (3) Rendre (un coup).

    ●(1849) LLB 1383-1384. dakor d'é enebour / En tauleu en des bet.

    (4) Vomir, rendre.

    ●(1659) SCger 126a. vomir, tr. «dazcor.»

    ●(1904) DBFV 39a-b. dakor, dakorein, v. a., tr. «rejeter, vomir.» ●(1927) GERI.Ern 92. daskori, V[annetais] dakorein v. a., tr. «rejeter, vomir.»

    (6) Donner (des fruits).

    ●(17--) TE 478. er uèn a vuhé, péhani e zoug deuzêc frehèn, hac e zacor hé frèh peb-mis.

    (7) Livrer.

    ●(1904) DBFV 39a. dakor, dakorein, v. a., tr. «livrer.» ●(1927) GERI.Ern 92. daskori, V[annetais] dakorein v. a., tr. «livrer.»

    B. (en plt de choses abstraites)

    (1) Rendre.

    ●(1790) MG 134. er vugalé ne zaccorant quet liès d'ou zad ha d'ou mam caranté eit caranté.

    ●(1866) FHB 90/299a. daskori d'eomp ann holl zrouk hon euz great d'ezhan. ●(1883) GOB iv. peb tra hou couvi de zaccor gloér d'hou Crouéour.

    ●(1904) DBFV 39a. dakor, –ein, tr. «rendre (le bien pour le mal).» ●(1912) RNDL 19. dakor d'ein me frankiz.

    ►absol.

    ●(1790) MG 5. hui e zeli daccor mui de Zoué ; eit d'eign-mé. ●(17--) VO 65. er gouli e zaccor abred pé dehuehad.

    (2) Daskor testeni : rendre compte.

    ●(1913) AVIE 35. Iehan e zakor testoni a zivout Jézus. ●37. Ha Iehann e zakoras testoni get laret : (...).

    (3) Daskor kont : rendre compte.

    ●(1790) MG 157. hac ean-vér obligèt de zacor contt dehou ? ●(1790) PEdenneu 140. d'accor contt a mem buhé.

    ●(1831) RDU 171. é tacorehet cont d'en dé ma vehet juget.

    (5) Redonner, rendre (la vue, la santé, etc.).

    ●(1821) SST iv. en e mès composet el livre-men (…) ha desserret én hou guet sourci ol er peh e mès cavet guellan eit daccor er guélet d'er ré dal.

    ●(1919) BSUF 2. É ta a zakor d'ein er guéled ! ●6. de zakor er iehed dehou. (…) dakor er vuhé d'er peurkeh.

    (6) Daskor servij : rendre serice.

    ●(1790) MG 44. coutant-on a zaccor chervige deoh.

    ●(1821) SST 162. eit daccor chervige. ●(1856) VNA 193. prêt à vous servir, tr. «prest de zaccor chervige d'oh.»

    ●(1904) DBFV 39a. dakor, dakorein, tr. «rendre (service).»

    (7) daskor e ziwezhañ huanad : rendre, exhaler son dernier soupir.

    ●(1854) PSA I 63. ma hellehemb dacor hun dehéhan huannad.

    II. V. intr. Suppurer.

    ●(1744) L'Arm 14b. (parlant de l'apostume) Supurer, tr. «Dacor.»

    ●(1904) DBFV 39a-b. dakor dakorein, v. n., tr. «suppurer.» ●(1927) GERI.Ern 92. daskori, V[annetais] dakorein v. n., tr. «suppurer.»

    III. V. pron. réfl. En em zaskor.

    (1) Se rendre, se soumettre.

    ●(1792) CAg 124. mar caramb hum zaccore !

    ●(1904) DBFV 39b. hum zakor, tr. «se rendre, se soumettre.»

    (2) Se rendre (à l'évidence).

    ●(1861) BSJ 169. mar boé ur ré-benac ha n'hum zacorehent quet d'er péh e huélent.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...