Devri

Recherche 'la...' : 946 mots trouvés

Page 18 : de lavagnonin (851) à laz-dornan (900) :
  • lavagnoniñ
    lavagnoniñ

    voir lavagnonañ

  • lavakr
    lavakr

    s. Source, fontaine.

    ●(1557) B I 257. Dour sacr dihacr en la (variante : lauacr) man, tr. «une eau pure et sacrée dans cette source.»

  • lavamant
    lavamant

    m. –où Vaurien, voyou.

    ●(1922) FHAB Du 336. er vro-man, n'eus nemet ailhoned ha lavamanchou, diouz an druilh !

  • lavand
    lavand

    m. (botanique) Lavande.

    ●(1633) Nom 88a. Lauandula, hirculus, saliuncula, spica, spica nardi : lauande : lauand.

    ●(1659) SCger 72b. lauande, tr. «lauand.» ●(1732) GReg 565b. Lavande, plante medecinale, tr. «Lavénd. lavand.»

    ●(1854) GBI II 94. ur boked lavand, tr. «un bouquet de lavende.» ●(1870) SBI I 164. eur bouket louzou fin / A leuvant hac a durkantin, tr. «un bouquet de plantes fines, / De lavande et de thym.» ●(1870) FHB 292/244b. Kavout a reer ato er jardinou-ze, baljm, soc'h munud, kamailha, begar, citrouellez, tuellen ven (lire : huelen ven), lavand, regalis, betec daëlou job, a behini ar greunn a servich da ober chapeledou.

  • lavar
    lavar

    m. –où, –ioù

    I.

    (1) Dire, discours.

    ●(1732) GReg 291b. Dire, le discours, le témoignage, la parole de quelqu'un, tr. «Lavar.»

    ●(1849) LLB 261. E pad el lavar sé, gourhed er bet ne droé.

    (2) Langue.

    ●(1857) LVH viii. é lavar er vro. ●xiii. én ur berdêg é lavar é vro de bopleu en devoé lavareu aral forh dishaval. ●(1887) LZBg 45et blezad-3e lodenn 138. Hennen en dès studiet a blein lavareu en Afriq.

    ●(1913) AVIE vi. lan a zisprizans aveit lavar ou zadeu. ●330. skriùet e oent é lavar er Juifed, é grek hag é latin.

    (3) Bruit, on-dit.

    ●(1866) FHB 62/73a-b. Mes kement-se ne deo ket c'hoas sur ; ne deo nemet eul lavar ; mes eul lavar hag a so skignet dre Arras oll.

    ●(1911) SKRS II 79. lavariou faoz an den-ze.

    (4) Mot.

    ●(1896) GMB 355. en pet[it] tréc[orois] pob ini lar i lavar chacun dit sa façon de penser, son mot.

    (5) Dicton.

    ●(1732) GReg 762b. C'est un ancien proverbe, tr. «ul lavar coz eo.»

    ●(1870) FHB 274/104a. Loar ebrel, evel ma c'hoar an oll, a zo hanvet al loar rous. Setu ama eul lavar bennak divar he fenn.

    ●(1949) KROB 13/13. Aesoc'h eo dimezi eget sevel ti, eme al lavar koz.

    (6) Langage.

    ●(1931) VALL 417a. Langage, tr. «lavar m.»

    II. [en locution]

    (1) Ober lavar(où) ub. : obéir à qqn.

    ●(1868) KMM 37. senti ouz Doue e-unan ac ober e lavar. ●(1878) EKG II 176. Great e oue he lavar.

    ●(1910) BUJA 6. aketus da ober ho lavariou.

    (2) Ober e lavar(où) ouzh ub. : donner à qqn ce qu'il demande.

    ●(1928) FHAB Gouere 244. Eur roue mat a dle ober he lavarou ouz e bobl pa c'hell, atao ; mat, dec'h da noz, em eus ho klevet o komz eus a zimeziou hag e fell d'in ober ho lavarou ouzoc'h. ●(1932) FHAB Mezheven 241. keuz am eus da veza chomet heb ober da lavarou ouzit. ●(1932) FHAB Here 435. An tad koz a reas he lavarou ouz ar verc'h vihan. ●(1932) FHAB Kerzu 490. perak e c'hellfed chom pelloc'h heb ober outo o lavarou !

    (3) Ober lavar ub. : faire ce que dit qqn.

    ●(1575) M 710. Ma ne gruez é lauar, me'n goar ez eux carez, tr. «Si tu ne fais ce qu'il dit, je le sais, tu as tort. »

    ●(1860) BAL 26. da seveni oc'h urziou, da ober oc'h oll lavarou. ●(1867) FHB 113/69b. Ober lavar ar midicin.

    ●(1900) MSJO 40. ober lavar hor Mam Zantel an Ilis.

    (4) Ober lavaroù diwezhañ ub. : faire les dernières volontés de qqn.

    ●(1923) KTKG 36. Pedi evitho goude ho maro, ha dreist holl ober ho lavarou diveza.

    (5) Ober diouzh lavar ub. : faire ce que dit qqn.

    ●(1732) GReg 291b. Nous ferons selon son dire, tr. «Ny a rayo diouc'h e lavar.»

    (6) Diouzh al lavarioù : à ce qu'on dit.

    ●(1942) FHAB Gwengolo/Here 201. Tad hennez, diouz al lavariou, a oa, ive, eun den eus ar c'henta !

    (7) (droit) En e lavar =

    ●(1982) TKRH 113. Va zad-kozh en dije graet re a boan dezhañ gwelout gwerzhañ ar mobilier. Setu e oa chomet a blaen-font gant ar «Paotr» en e lavar. ●163. Va zonton Paotr (...) en doa bet ar mobilier en e lavar.

    (8) Reiñ e lavar war ur goulenn =

    ●(1865) LZBt Gouere 15. na ret ket 'ta d'in goulenno na hellan rein ma lavar war-n-he. ●26. rein ho lavar war deir pe beder goulenn.

    (9) Hervez lavar : à ce que dit, d'après, selon.

    ●(1921) PGAZ 89. Ervez lavar an dud gwiziek diouz an traou koz.

    (10) Dispenn lavaroù ub. =

    ●(1911) BUAZperrot 564. dispenn lavarou ar falz-doktored.

    (11) War lavar ub. : sur la parole de qqn.

    ●(1860) BAL 22. er c'hredi a ran var ho lavar.

    (12) Bezañ a ul lavar : dire la même chose.

    ●(1846) DGG 186. ha pa na vezont quet a ul lavar.

  • lavar-dislavar
    lavar-dislavar

    adv. Qui se contredit.

    ●(1896) LZBt Meurzh 34. Met ar Chinoaed a zo tud ken drol, bean int lar dislar.

    ●(1936) BREI 444/1d. n'oc'h nag eun den berboellik nag eun den lâr-dislâr. ●(1942) LANB 56. eur boesonier, eun den lavar-ha-dislavar ha sammet a zle.

  • lavaradenn
    lavaradenn

    f. –où

    (1) Racontar.

    ●(1903) MBJJ 276. eul laraden eo ze, ha netra ken. ●(1910) MBJL 6. Laradenno hepken he deus da gontan d'imp, livet m'eo bet ganti ar wirione. ●(1935) BREI 420/1b. lâradennou divalo.

    (2) Chose dite.

    ●(1910) MBJL 171. En testeni eus hon laraden. ●(1935) BREI 434/2a. ar wirionez, kuzet alies drek kant lâradenn dishenvel.

  • lavarat
    lavarat

    voir lavarout

  • lavare / lavared
    lavare / lavared

    m. –où

    (1) Dire.

    ●(1869) KTB.ms 15 p 103. hag a oe souezet braz, herve he lâret.

    ●(1907) BSPD I 18. splann é tiskoas dirak en ol ne oé ou larédeu meit geuiér. ●(1907) BSPD II 583. ne hré kaz erbet ag ou larédeu. ●(1925) SFKH 43. grés de laréieu é hroeg. ●(1931) VALL 220b. on-dit, tr. «lavared m.» ●les dires, tr. «lavaredou.»

    (2) Dicton.

    ●(1925) SFKH 19. Un dé ma oé en Eutru é teviz get é veitour, é ta dehon de zisplég er laré-men hag en hanaùamb rah : «Dré natur, emé ean, er gèvr e ia de brons.»

  • lavared
    lavared

    voir lavare

  • lavarenn
    lavarenn

    f. –où (grammaire)

    (1) Proposition.

    ●(1937) YBBK 375. An doareenn e penn al lavarenn.

    (2) Lavarenn araogenniñ : locution prépositive.

    ●(1931) VALL 588a. locution prépositive, tr. «lavarenn-araogenni.»

  • lavarer / lavarour
    lavarer / lavarour

    m. –ion

    (1) Diseur, parleur.

    ●(1744) L'Arm 135b. Le diseur a son entente, tr. «El larourr enn-dèss é antante.»

    ●(1878) SVE 27. Gwell eo eun oberer / Evit kant lavarer.

    ●(1905) IMJK 165. Rak ol er larerion-sé nen dint ind-memb nitra. ●(1906) HIVL 99. ur lareréz sorhenneu ! ●(1907) BSPD II 198. ur larour ha divizour kaer.

    (2) Discoureur.

    ●(1732) GReg 292b. Discoureur, tr. «Van[netois] lavarour. p. yon, yan.»

    (3) Lavarer/Lavarerez kaer : celui ou celle qui aime bien parler, raconter.

    ●(1942) DHKN 71. Goude bout chomet un herrad mat de zeviz… éh a el larour-kaer d’obér é dro jiboès. ●(1980) LIMO 02 août. ur vouéz koupabl, labourerez spleitabl hag ur larerez-kaer.

  • lavarerezh
    lavarerezh

    m.

    (1) Action de dire.

    ●(1857) LVH 175. el larereah ag er Rosær ean-memb.

    ●(1931) VALL 220b. action de dire, tr. «lavarerez, V[annetais] lavarere(a)h m.» ●(1942) DHKN 70. Hag épad men dint doh taol, é tro el larereh ar er péh e hel plijout d’er verh ha d’er vam.

    (2) Dire(s).

    ●(1866) FHB 78/201b. Mes petra da zonjal eus al lavarerez hag an dislavarerez-ze ? ●(1870) FHB 265/26a. Neuze en em lakeont da c'hragouillat en dra ellont, hag ec'h encantont mil lavarerez.

  • lavaret .1
    lavaret .1

    voir lavarout

  • lavaret .2
    lavaret .2

    adj.

    (1) Dit.

    ●(1499) Ca 121b. Lauaret. g. dit.

    (2) Convenu.

    ●(1790) MG 119. én ul léh larét.

  • lavarezh .1
    lavarezh .1

    voir lavarout

  • lavarezh .2
    lavarezh .2

    m. –où [empl. comme subst. plur.] Parole.

    ●(1576) H 60. me reusedic pecher am euz meurbet pechet quen dre songeou ha pridiriou quen dre lauarezou hag oberou.

  • lavariant
    lavariant

    adj.

    (1) Causant.

    ●(1927) FHAB Gouere 140b. dre ma oa laouen, hegarat, lavariant ha seven-tre.

    (2) Affable.

    ●(1927) GERI.Ern 343. lavariant, tr. «affable.» ●(1931) VALL 11a. Affable, tr. «lavariant.» ●136b. Communicatif, tr. «lavariant.» ●(1938) GWAL 115-116/17. eur ramz belo melen-ruz, sart ha lavariant.

  • lavariantiz
    lavariantiz

    f. Affabilité.

    ●(1931) VALL 11a. Affabilité, tr. «lavariantiz f.»

  • lavarour
    lavarour

    voir lavarer

  • lavarout / lavaret / lavarat / lavarezh
    lavarout / lavaret / lavarat / lavarezh

    v.

    I. Dire.

    ●(1331) Bo f° 299 Henri Bossec alauar mar car doe me ambezo auantur mat ha quarzr tr. « Henri Bossec dit : si Dieu le veut, moi j'aurai bonne et belle aventure » ●(1499) Ca 66b. Dite vide in lauarez. ●97a. [gou] Jnde mentior / iris. g. mentir. b. lauarez gou. ●121b. Lauarez. g. dire. ●(c.1501) Donoet 7-11. ez leueramp doctissimus. ●(1576) Catechism 22 (= RECE 47, 108). sau, ha pign en lech an deuezo choaset an autrou da doué, ha deus dauet an bælegyen ves à lignez léuy, hac an barner à vezo en amser se, peré à interrogy, hac ez lauaro_int (lire : lauaroint) dit an guiryonez, an sentancz, tr. « lève-toi, et monte au lieu qu’aura choisi le Seigneur ton Dieu, et va trouver les prêtres de la lignée de Lévi, et le juge qui sera à ce moment, lesquels tu interrogeras, et ils te diront la vérité, la sentence. » ●(1612) Cnf 81b. lauar dezo ves ma queffren. ●(1622) Do 12. an Credo (...) liuirit hy en Brezonec.

    ●(1710) IN I 290. Na lavaret den din penaus ne sonch quet en dra-se. ●(1732) GReg 290b. Dire, prononcer, tr. «Lavaret. Van[netois] laret. lareiñ. lavareiñ. ppr. et.»

    ●(1829) HBM 2. ec'h allomp lavarat hor Benedicite. ●(1834) APD 13. evel ma teuomp d'en lavarat.

    II.

    (1) Chom da lavarout ! : parle toujours !

    ●(1936) IVGA 271. Chom da lavarout, eme ar Bouilhed-se, hag e teuy tomm d'az teod ! ●(1947) YNVL 40. Chom da lavarout, poa ! ●(1973) LBFR 148. Eun tammig vakansou ne rafen ket droug diñ chom da lare ! ●(1974) THBI 177. Da 'valou ! chom da lare.

    (2) Kavout da lavarout en ub., udb. : trouver à redire, à critiquer qqn, qqc.

    ●(1905) PERS 177. hag an dud fur, war ho meno, a gave da lavaret e pep tra. ●338. hag o kaout da lavaret ennhan. ●(1908) BOBL 05 septembre 193/2c. Gret mod a gerfet, e kavfint da lavaret ennoc'h. ●(1936) IVGA 137. A-raok kaout da lavarout en «truchoned»-se, e rafen gwelloc'h mont d'o selaou.

    (3) Kavout da lavaret war udb. : trouver à redire à qqc.

    ●(1732) GReg 943a. Trouver à redire à quelque chose, tr. «Cavout da lavaret var un dra bennac.»

    ●(1907) PERS 178. An inspecteur ive a gave da lavaret var an ti. ●212. den ne zonje kaout da lavaret var gementse.

    (4) Kaout da lavaret enep udb. = kavout abeg, anv ennañ.

    ●(1790) MG 7. er Person hun nès bermen, e gav de larèt inemb de guemènt-tra-zou.

    (5) C'hwi 'lavar : tu parles.

    ●(1902) PIGO I 181. Fe, c'houi 'lar, ar re-all a hastaz ober evelti.

    (6) N'eo ket c'hwi 'lavar : tu parles.

    ●(1970) BHAF 131. Fidam, n'eo ket c'hwi lâr, ni a zaoubenne. ●304. N'eo ket c'hwi lâr ! Pedi an Aotrou Leizour !

    (7) Pa lavaran : pour sûr.

    ●(1954) VAZA 165. nerzh a zo ennañ, pa lavaran. ●(1955) VBRU 33. Hopala ! emezon, sed amañ pa lavaran un degemer ! ●(1963) BAHE 34/49. Ha fedamdousig ! Anna, ne zeuin ket e goullo d'ar gêr, pa lâran !

    (8) Da lavaret eo : c'est-à-dire.

    ●(1612) Cnf 18b. an heny pe-heny gant fals alueziou, pé gant grimandellou (da lauaret eo instrumantou pegant ré ez dialuezer an holl potaillou) à antré en tyer. ●(1633) Nom 1a-b. Libellus : vn adiournement, ou vne citation : vn adiournamant pe citation, da lauaret eo, gueruel vnan bennac. ●64a. Vinum factum, doliare vinum : vin paré : guin paret, da lauaret eo fæçounet.

    ●(1884) LZBt Meurzh 44. Labourerien ann otro Doue, ar misionerien, da laret eo. (...) Pacha Tokat, – ar gouarneur pe ar jeneral, da laret eo.

    (9) Evel pa lavarfed : comme qui dirait.

    ●(1911) BUAZperrot 279. deuet da veza evel pa lavarfet : «ar pec'hed beo».

    (10) Koulz lavaret : pour ainsi dire.

    ●(1857) CBF 48. Brema e ouzoun va c'hentel, he gouzout a rann dreist penn va biz, koulz lavaret, tr. «Maintenant je sais ma leçon, je la sais sur le bout du doigt, à bien dire.»

    ●(1870) MBR x. Ar galleg-ze, klevit, a zo gweach eilgeriet, koulz lavaret, oc'h ar brezouneg.

    ●(1903) MBJJ 236. mont a ra war rauk kazi hep sevel na disken, hag a-stlej, koulz laret. ●(1910) MAKE 79. rag e kear n'eus, kouls lavaret, nemet lipouzerien. ●(1911) SKRS II 70. entana ac'hanomp koulz lavaret gant tan he garantez. ●(1936) LVPR 91. An drailhou gwez-se, na dalvezont, kouls lavaret netra.

    (11) Ma ve gwir a lavarfec'h ! : puissiez-vous dire vrai !

    ●(1869) SAG 278. Ma ve guir a lavarfac'h, Maturin ! ●(1872) ROU 53. Ma ve guir a livirit !

    (12) War a lavar : à ce que dit.

    ●(18--) SAQ II 81. Var a lavarer, eun devez (…).

    ●(1911) BUAZperrot 127. Var a lavar ar re goz.

    (13) Evit lavaret gwir : à dire vrai.

    ●(1732) GReg 2b. A dire vrai, tr. «Evit lavaret guïr.»

    (14) Da lavaras/lavarezh : d'après les dires de, selon.

    ●(1838-1866) PRO.tj 184. Ter blac'hik mignon ha seder / Gant an dimezi zo troet / Da lavaraz meur a gomer.

    ●(1928) BREI 59/2d. Gwelomp breman, da lâras an dall pa 'n evoa kollet e vaz ! ●(1970) BHAF 57. ha setu perag, da-laras ma zad, n'e-noa bet nag ar «Bene Merenti» (...).

    (15) M’el lavar : dirai-je.

    ●(1959) LLMM 73/125. N’en doa ket naetaet e zaouarn zoken. Ha kramenn e oa warno, m’hel lavar.

    (16) Ne lavaran ket : bien entendu.

    ●(1959) LLMM 74/195. Norvegiz, ne lavaran ket, gouenn ar Vikinged, Veig, rederien-mor touet evel paotred da vro.

    ►

    S2

    ●(1906-1907) EVENnot 5. (Priel) Yin e an amzer da laraz-out, tr. «Comme tu le dis.»

    S3m

    ●(1906-1907) EVENnot 5. (Priel) Hen, da laraz-han, n'all ket bean er ger pad an de, tr. «Ainsi qu'il le dit, selon lui.» ●(1970) BHAF 259. Red e oa d'e vab, da-larsañ, dibuna e gudenn e-unan.

    S3f

    ●(1970) BHAF 329. hag e vinhoarz goapauz, da-larsi.

    III.

    (1) Lavaret e stal : voir stal.

    (2) Lavaret e stal da ub. : voir stal.

    (3) Lavaret d'e vañch : voir mañch.

    (4) Lavaret d'e dog : voir tog.

    (5) Lavaret d'e votoù : voir botoù.

    (6) Lavaret etre e roched hag e choug : voir roched.

    (7) Lavaret etre Doue hag eñ : voir Doue.

    (8) Lavaret e bater da ub. : voir pater.

    (9) Lavaret e sant Nigodem da ub. : voir sant.

    (10) Lavaret e gredo : voir kredo.

    (11) Lavaret ar seizh seurt (ruz) eus : voir seizh.

    (12) Lavaret ar seizh mil : voir seizh.

  • lave
    lave

    s. Mouvement.

    ●(1987) LLMM 242-243/174. pa ne rae an nijer lave ebet ken.

  • laveant
    laveant

    adj. Remuant.

    ●(1962) BAHE 31/31. A-viskoazh ez eo bet Alberz evel-se, leun a verv, oberiant, laveant ha seder.

  • lavienneg
    lavienneg

    m. =

    ●(1766) MM 1215. tao Laviennoc gat a ri, tr. «Tais-toi, Trois-poils-de-brosse, surtout.»

    ●(1878) SVE 82 §526. Ann drezen a daou benneg / A ziskar al lavienneg, tr. «La ronce à deux têtes / Fait faire la culbute au déhanché.»

  • lavig
    lavig

    m. Agitation.

    ●(1927) GERI.Ern 344. lavig. m., tr. «Remuement.» ●lavig a zo ganto, tr. «ils sont toujours en mouvement.» ●(1943) FHAB Gwengolo/Here 350. (Kleder) mont ha dont gant prez, gant eun tammig dizurz : eur pez lavig 'zo ganto.

  • lavigañ / lavigat
    lavigañ / lavigat

    v.

    I. V. intr.

    (1) Naviguer.

    ●(1889) SBI II 274. O lavigan, 'n eur vag, tr. «A naviguer dans une barque.»

    (2) Aller et venir, se mouvoir.

    ●(18--) RGE 39. epad an de o laviga.

    ●(1927) GERI.Ern 344. laviga v. n., tr. «aller et venir.» ●(1935) LZBl Gwengolo/Here 160. He bizied meud zo divuhez ha ne lavigont mui. ●(1943) FHAB Gwengolo/Here 350. (Kleder) Lavigat : fichal, finval ; trei ha distrei, mont ha dont, n'eo ket maro ; lavigat a ra c'hoaz.

    (3) S'agiter, se démener.

    ●(1927) GERI.Ern 344. laviga v. n., tr. «se remuer.» ●(1931) VALL 14b. s'agiter, tr. «lavigat fam.» ●(1943) FHAB Gwengolo/Here 350. awechou lavigat a dalv evit mont ha dont gant prez, gant eun tammig dizurz (...) lavigat a reont avat !

    (4) S’agiter, s’activer (en parl. de qqn qui a été malade).

    ●(1971) BAHE 68/24. Lavigañ : Implijet dreist-holl pa gomzer eus un den a zo bet klañv : krog eo adarre da lavigañ (da rodal, da ruilhal).

    II. V. tr. d.

    (1) Remuer, mouvoir (ses membres).

    ●(1927) GERI.Ern 344. laviga v. a., tr. «remuer.» ●(1935) NOME 57. Me n'oun ket evit chom hep lavikat va divesker pe, kerkent, e vez marova zreid hag e kouezan diouz va sav.

    (2) (en plt de qqc.) Manier.

    ●(1949) KROB 17/13a. Merc'hed ha bugale a ro bep an amzer o falz d'ar wazed : rak ne ouzont ket lavigat ar maen-lemma.

    (3) Piloter.

    ●(1909) BOBL 30 octobre 253/1d. ezom e peuz da zeski laviga eul lestr.

  • lavigat
    lavigat

    voir lavigañ

  • laviger
    laviger

    m. –ion Navigateur.

    ●(1920) MVRO 53/1a. Meur a laviger all, avat, a gred d'ezo e reont kalz a enor d'o bro o henvel o bag : Bretagne, Cornouaille (…).

  • lavionenn
    lavionenn

    f. lavioned (ichtyonymie) Mye, pisse-en-l'air Mya arenaria.

    ●(1927) GERI.Ern 344. lavioñnenn V[annetais] f. pl. –ñned, tr. «Gros coquillage qui lance de l'eau, vulg. 'pisse-en-l'air'.» ●(1931) VALL 562a. Pisse-en-l'air, coquillage, tr. «lavioñnenn p. lavioñned V[nannetais].» ●(1934) BRUS 257. Un pisse-en-l'air, tr. «ul lavioñnen, f. pl. lavioñned.»

  • lavis
    lavis

    adj.

    (1) (Cheval) vicieux.

    ●(1982) MABL I 125. (Lesneven) lod dac'houto 'ioa kezeg lavis un tammig. ●(1982) MABL ii.79 (Lesneven) ur gazeg lavis : ur gazeg diaes, troet da feulziñ.

    (2) (en plt de qqn) Vicieux.

    ●(1984) HYZH 154-155/57. Atav 'z eus bet tud lavis hag atav ve'o. ●87. lavis : siek. Tud lavis.

  • lavn
    lavn

    s. & coll.

    I. S.

    (1) Lame de métier à tisser.

    ●(1499) Ca 120a. Laffn houarn. l. hec lamina / ne.

    ●(1732) GReg 925a. La lame, tr. «Al laonn.»

    ●(1905) FHAB Gwengolo/Here 150. Pa vez tremenet an neud e kroaz dre ar brouejou e rank tremen c'hoaz dre al laon, diou ha diou. Al laon a zo ive henvel deuz eur grip. ●151. hed an neud azaleg ar garvan beteg al laon.

    (2) Lame de couteau.

    ●(1926) FHAB Ebrel 141. leon ur gontel.

    II. Coll. Lames.

    ●(1732) GReg 560a. Lame, tr. «lavnenn. p. lavnennou, lavn, laon.»

  • lavnañ
    lavnañ

    v. Émerger, saillir (hors de l’eau).

    ●(1633) Nom 244b. Tænia maris : le bord des rochers saillant dehors en la mer : an bordou ves an reyer á laun en dour.

  • lavnegez
    lavnegez

    s. Ce qui a été teillé (chanvre ou lin).

    ●(1914) KZVr 84 - 11/10/14. Benneget ervat al laonnegez-ze, tr. «mettez-bien en ordre ce chanvre (ou lin) teillé.»

  • lavnenn
    lavnenn

    f. –où

    (1) Lame.

    ●(1633) Nom 184a. Verutum : lame : lanuen. ●249b. Plumbi lamina, charta plumbea : lame de plomb : vn taulen pe vn lanuen græt á ploum.

    ●(1732) GReg 560a. Lame, tr. «lavnenn. p. lavnennou, lavn, laon.» ●Petite lame, tr. «lavnenn vihan. p. lavnennou vihan.» ●Lame de cuivre, tr. «lavnenn guëvr.»

    ●(1868) FHB 161/34a. eul lanven lem. ●(1876) TDE.BF 392b. Lavnenn, s. f., tr. «Lame de métal.» ●(1896) GMB 349. pet[it] tréc[orois] laoñden lame.

    ●(1903) MBJJ 18. laondenno koat tanau. ●(1906) KANngalon Mezheven 139. dre al lanven zir-ma. ●(1907) AVKA 256. lavnen ar chlenve (lire : c'hlenve). ●(1911) SKRS II 7. lavnennou kueor bet en tan. ●(1961) LLMM 86/154. Hag a-dro jouez e sankas lavnenn ar goustilh e koadenn an daol.

    (2) (domaine maritime) Épi de roches.

    ●(1979) VSDZ 153. (Douarnenez) Ma 't eus c'hoant war b/Pennaroz aze't eus plateizoù ivez, ma 't eus c'hoant a zo kerreg plat ha goude-se 't eus ur plateiz aze, deus aliche da vont da dostaat deus al laonenn 't eus ur plateiz kerreg… Al laonennoù, an dra-se zo just… an dra-se zo eeun e kornog eus Pennaroz. Pa zo tuenn a darzh penn-da-benn, tr. (p. 315) «Si tu veux, vers Pennaroz, la aussi tu as des plateaux, il y a des roches plates et après tu as un plateau, de là vers l'épi de roche tu as un grand plateau. Les épis de roches se trouvent juste… à l'Ouest de Pennaroz. Quand il y a des déferlantes, elles se brisent tout du long.»

  • lavnenn-drech
    lavnenn-drech

    f. (pêche) Lame de drague.

    ●(1958) ADBr lxv 4/534. (An Ospital-Kammfroud) laonenn drech.

  • lavnenner
    lavnenner

    m. –ion Lamineur.

    ●(1914) DFBP 195a. lamineur, tr. «Laonenner.»

  • lavnenniñ
    lavnenniñ

    v. tr. d. Laminer.

    ●(1914) DFBP 195a. laminer, tr. «Laonenni.»

  • Lavre
    Lavre

    voir Enez-Lavre

  • lavreg
    lavreg

    m. –où. cf. lageier ?

    I. (habillement)

    (1) Pantalons, culotte.

    ●(1499) Ca 121b. Laurec. g. braye. ●(c.1500) Cb 101a-b. [gruec] Jtem hoc feminale / is. g. brayez de femme. b. laffrec gruec.

    ●(1659) SCger 23b. chausse, tr. «lavregou.» ●156a. lavrec, tr. «haut de chausse.» ●(c.1718) CHal.ms i. haut de chausse, tr. «bragueu, laureg lauregueu, hotteu, marinedeu.» ●(1732) GReg 158b. Chausses, ou, haut de chausses, tr. «lavrecq.»

    ●(1840) EBB 4. lavreck, tr. « culotte de toile ». ●(1849) LLB 1049. ou lavreg kastorin. ●(1876) TDE.BF 392b. Lavrek, s. m. V[annetais], tr. «Culotte ; pl. lavregeu.»

    ●(1906) DIHU 7/122. dré ben ma tougan tog ha lavreg.

    (2) Caleçon de goémonier.

    ●(1987) GOEM 25. Le caleçon de molleton, gris, bleu clair ou blanc, ar larek griz, est généralement porté sans pantalon sur les grèves.

    II. (agriculture) par anal. Fourche de la charrue.

    ●(1732) GReg 153a. La fourche de la charruë, tr. «lavrecq.»

    ●(1876) TDE.BF 392b. Lavrek, s. m., tr. «Fourche de la charrue.»

    ●(1931) VALL 316b. Fourche de la charrue, tr. «lavreg m.» ●445a. Mancheron de la charrue, tr. «lavreg m. pl. ou.»

    III. Staotet he deus ar c'havr en ho lavreg : voir gavr.

  • lavregañ / lavregiñ
    lavregañ / lavregiñ

    v. tr. d. Culotter.

    ●(1499) Ca 121b. Laureyaff. g. brayer.

    ●(1659) SCger 156a. lavrega, tr. «prendre son haut de chausse.» ●(1732) GReg 158b. Prendre ses chausses, ou, haut-de-chausses, tr. «lavrega. pr. lavreguet. Van[netois] lavregueiñ. pr. et.»

    ●(1876) TDE.BF 392b. Lavrega, lavregein, v. a. V[annetais], tr. «Culotter, mettre la culotte à quelqu'un.»

    ●(1934) BRUS 53. Culotter, tr. «lavregein.» ●(1938) DIHU 328/154. Lavreget e hues ean.

  • lavregek
    lavregek

    adj. Qui a l'esprit lourd.

    ●(1876) TDE.BF 392b. Lavregok, adj., tr. «Qui a l'esprit lourd.»

  • lavregenn
    lavregenn

    f. Culotte.

    ●(c. 1501) Lv 236/137. lauecren (pour *laureguen ?) gl. [B]racte.

  • lavreget
    lavreget

    adj. Culotté.

    ●(1499) Ca 121b. Laureyet. g. ambraye.

  • lavregiñ
    lavregiñ

    voir lavregañ

  • lavrig
    lavrig

    m. (botanique) Liseron.

    ●(1876) TDE.BF 391b. Larik, larvik, s. m., tr. «Liseron, plante.»

    ●(1931) VALL 428b. Liseron, tr. «larig, lavrig m.»

  • lavur
    lavur

    voir laur

  • Laz
    Laz

    n. de l. Laz.

    (1) Laz.

    ●(1847) FVR 303. Re wenn Sant-Goazek, Leuhan ha Laz. ●(1867) BBZ III 230. Ken a zon ar meneiou Laz. ●(1876) BJM 127. e tigouezas e Castell-Nevez, e Core, e Laz, hag e Sant-Goazec. ●(1890) MOA 22a. Laz. ●(18--) (1985) GIRA 53 [= OLLI. 397]. Ma fot doc'h goud ha kleved e hano e natur / Peuz met lena tout ar zon "sprejou avantur" / E hano a zo bihan ha james na teuio braz / Zo bet ganet hag maget e barz en parrez Laz.

    ●(1905) ALMA 65. Laz. ●(1905) KBSA 162. re C'hoezeg ha re Laz. ●(19--) OLLI 179. Kanaouennou great gant Ar Bihannic, deuz Laz. ●(1943) FHAB Mezeven 308. E pellder ar Reter e weler, war-du Laz.

    (2) Nom de famille.

    ●(1970) NFBT 178 N° 1379. Laz.

  • laz .1
    laz .1

    s. = (?).

    ●(1907) PERS 378. e oue lakeat en dro d'he breac'h eun tamm laz bet da Aot. Person Ars ; ar gouli a bareaz raktal.

  • laz .2
    laz .2

    m. –où

    (1) Équipage.

    ●(1925) BILZ 122. A-wechou al laz ne vije ket evit dibrada ar zein ken pounner hag a vije.

    (2) Équipe.

    ●(1941) ARVR 48/4a. al lazou-football.

  • laz-dornañ
    laz-dornañ

    m. (agriculture) Équipe de batteurs de blé.

    I.

    ●(1838) CGK 20. Da bizoçzat (lire : bigoçzat) al leurio bars el laçzou dorna. ●(1839) ECHo de Morlaix 7 septembre. On dit, par exemple : eul las dorna ; phrase que l'on traduit en français par : un tas de batteurs ; mais pour en rendre le sens avec exactitude, il faudrait dire : une réunion à battre. ●(1866) BOM 20. barz al lajou-dorna. ●(1879) ERNsup 160. eul las dornan, tr. «une troupe de gens qui vont battre le blé.» ●(1889) CDB 117. Ha zoken al lajo-dorna. ●(1896) GMB 518. tréc[orois] las dornañ troupe de batteurs de blé, etc.

    ●(1920) KZVr 357 - 04/01/20. rôet en deus d'in eul laz-dourna, tr. «il m'avait donné une équipe de batteurs.»

    II. Bezañ ken erru mat hag ur c’hi en ul laz-dornañ gant freilhoù : être reçu comme un chien dans un jeu de quilles.

    ●(1957) AMAH 101. bep tro e veze ken erru mat en o burevioù hag ur c’hi en ul las-dornañ gant freilhioù.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...