Devri

Recherche 'la...' : 946 mots trouvés

Page 17 : de lastik-2 (801) à lavagnoner (850) :
  • lastik .2
    lastik .2

    s. –où Jarretière.

    ●(1972) BSAf xcviii 347. Jarretière : lastik, lastikou.

  • lastr
    lastr

    m. –où Lest.

    ●(1633) Nom 151a. Carina : la carine, ou carene : an lastr plaçc, an guirlincq. ●251b-252a. Glarea : grauois, grauier : lastr ; meïn da lastraff.

    ●(1659) SCger 156a. lastr, tr. «leste.» ●(1732) GReg 569b. Lest, ce qu'on met dans un navire qui va à vuide pour le faire tenir droit à l'eau, tr. «Lastr. Van[netois] last.»

    ●(1876) TDE.BF 392b. Lastr, s. m., tr. «Lest d'un navire.»

  • lastraj
    lastraj

    m. Lestage.

    ●(1732) GReg 569b. Lestage, l'embarquement du lest dans le navire, tr. «Lastraich. Van[netois] lastach.»

  • lastrañ / lastriñ
    lastrañ / lastriñ

    v.

    I. V. tr. d.

    A. (en plt de qqn)

    (1) Lester.

    ●(1659) SCger 156a. lastra, tr. «lester.» ●(1732) GReg 569b. Mettre du leste en un vaisseau, tr. «Lastra ul lestr. pr. lastret. Van[netois] lasteiñ.»

    ●(1876) TDE.BF 392b. Lastra, v. a., tr. «Lester un navire.»

    ►absol.

    ●(1633) Nom 251b-252a. Glarea : grauois, grauier : lastr ; meïn da lastraff.

    ●(1925) BILZ 169. labourat en bourz eul lestr all bennak da rei an dorn da lastra, dilastra, karga, diskarga.

    (2) Encombrer.

    ►absol.

    ●(1766) MM 536. it, nouc'h mat nemet da lastri, tr. «Allez, vous n'êtes bons que pour bousquer.»

    B. par ext. (en plt de qqc.) Encombrer (un lieu).

    ●(1916) KZVr 160 - 26/03/16. Lastri, tr. «rester traîner pour encombrer.» ●Dilhad koz a zo o lastri an tiegez, tr. «les vieux effets restent traîner pour encombrer la maison, Loeiz ar Floc'h.» ●(1977) PBDZ 804. (Douarnenez) lastriñ, tr. «encombrer.»

    II. V. pron. réfl. En em lastriñ : se lester.

    ●(1849) LLB 1833-1834. [er guérein] ind hum last, el er bageu dister / Ged grein sabl.

  • lastre- / lastrez-
    lastre- / lastrez-

    voir lastez-

  • lastreg
    lastreg

    m. Bon à rien.

    ●(1982) HYZH 147/34. (Treboull) Ul lastreg eo an hini na servij da netra, n'eo ket gouest d'ober tra vat ebet. Peotramant ur pagoch vie lavaret ivez. Ur pagoch, ya. Un tafaner, ma faot deoc'h.

  • lastreugenn
    lastreugenn

    voir lustrugenn

  • lastriñ
    lastriñ

    voir lastrañ

  • lastrus
    lastrus

    adj.

    (1) Encombrant.

    ●(1909) FHAB Here 300. o benveachou-labour lugut ha lastus.

    (2) Pénible.

    ●(1868) FHB 198/333b. netra lastrussoc'h, netra torrussoc'h d'ar c'horf hag ive d'ar speret eget renkout chom evelse er c'hloz en eur wagon. ●(1872) FHB 394/229a. eur vicher poaniuz ha lastruz.

  • latar
    latar

    m. (météorologie) Brouillard.

    ●(1732) GReg 505a. Humidité, tr. «latar.» ●L'humidité du tems, de la terre, tr. «latar an amser, eus an douar.»

    ●(1876) TDE.BF 392b. Latar, s. m., tr. «Brouillard, humidité du temps.»

    ●(1931) VALL 84a. Brouillard, tr. «latar m.» ●(1963) LLMM 99/266. e laoske Vasili e selloù da barañ war al latar damruz en em lede a-us d’ar gêrbenn.

  • latarek
    latarek

    adj. (météorologie) Brumeux.

    ●(1931) VALL 85b. brumeux, qui a de la brume, tr. «latarek.»

  • latarenn
    latarenn

    f. (météorologie) Brouillard.

    ●(1931) VALL 84a. Brouillard, tr. «latarenn f.»

  • latariñ
    latariñ

    v. intr. (météorologie) Devenir humide.

    ●(1732) GReg 504a. Devenir humide, tr. «latari. pr. lataret.»

    ●(1876) TDE.BF 392b. Latari, v. n., tr. «Peu usité. Devenir humide, parlant du temps.»

  • latarus
    latarus

    adj.

    (1) Humide, qui provoque du brouillard.

    ●(1732) GReg 504a. Humide, qui a de l'humidit[é], de la moiteur, tr. «latarus.» ●Temps humide, tr. «amser latarus.»

    ●(1876) TDE.BF 392b. Lataruz, adj., tr. «Humide, parlant du temps.»

    ●(1931) VALL 84a. qui en produit [de la brume], tr. «latarus.»

    (2) Sujet à la brume.

    ●(1931) VALL 84a. sujet à la brume, tr. «latarus.»

  • latenn
    latenn

    f. –où

    (1) Langue (organe).

    ●(1575) M 182. Hoguen an maru tizmat, á diber da latenn, tr. «Mais la mort te coupe vite le sifflet.»

    ●(1885) ARN 36. Langue. – Br. : Teod. Arg[ot] : Laten.

    ●(1909) BLYA 15. Kaer hon dije mala, kas en dro hon laten, / N'hallemp ket en eun de dibuni hon c'huden. ●(1918) LZBt Mae 16. al latenno a ia en dro. ●(1920) KZVr 357 - 04/01/20. latenn, tr. «bonne langue.» ●(1924) ZAMA 90. da zic'hourda he latenn. ●178. ar merc'hed (...) eo e kerze ar gwasa o latenn en-dro ! ●(1925) LZBt Meurzh 14. Ar c'helo a lakas al latennou da vont e dro.

    (2) Langage.

    ●(1575) M 248. han pompat á laten, tr. «et la vanité de langage.»

    (3) Passerelle.

    ●(1732) GReg 738b. Petit pont de bois, arbre équari sur lequel on passe un ruisseau, tr. «latenn. p. latennou.»

    ●(1957) AMAH 82. chom a ris e traoñ al latenn keit ha ma pignent drezi.

    (4) Levier.

    ●(1934) BRUS 275. Un levier, tr. «ul laten.»

  • latennañ
    latennañ

    voir latennat

  • latennat / latenniñ / latennañ
    latennat / latenniñ / latennañ

    v. intr. Parler, bavarder sans arrêt.

    ●(1885) ARN 35. Bavarder. – Br. Marvaill. Arg[ot] : Latenni.

    ●(1924) LZBt Mezheven 12. Ar gwrage koz (...) boazet da latenni. ●(1931) VALL 61b. Bavarder, tr. «latenna(t).» ●(1982) TKRH 172. mont da latenniñ gant Soez-Kozh.

  • latennet
    latennet

    adj. Latennet mat : qui a la langue bien pendue.

    ●(1885) ARN 35. Eur vaouez latennet mad, une femme qui a la langue bien pendue.

    ●(1936) BREI 449/1b. Diou vihan eveek, latennet mat…

  • latenniñ
    latenniñ

    voir latennat

  • laterell
    laterell

    f. (minéralogie) Latérite.

    ●(1944) DGBD 162. gwiskadoù krag dizalc'h, pe c'hrozol dalc'het gant krestenennoù laterell.

  • latig
    latig

    s. (botanique) Pissenlit.

    ●(1983) PABE 104. (Plouezoc'h) pissenlit, tr. «latig.»

  • Latin
    Latin

    m. –ed Latin.

    ●(1732) GReg 565a. Les Grecs, & les Latins, tr. «ar c'hresyaned, hac al Latined.»

  • latin .1
    latin .1

    adj.

    (1) Latin.

    ●(1849) LLBg II 44. Lettrad grek ha latin. ●(1894) BUZmornik 158. eur c'hantik latin.

    (2) Latin.

    ●(1732) GReg 565a. les Peres Latins, tr. «an tadou eus an Ilis latin.» ●(1790) Ismar 340. en Ilis Latin.

  • latin .2
    latin .2

    m. Latin.

    ●(1499) Ca 121b. Latin. g. idem. ●(1580) G 1266. e Brezonec mat pe e Latyn, tr. «En bon breton ou en latin.» ●(1638) Peiresc 7-9. Quement langaich à so er bet / Italien, Latin ha Grec, / Islandr, Sauxnec ha Brezonec, tr. «Toutes les langues qui existent en ce monde / Italien, latin et grec, / Irlandais, anglais et breton.»

    ●(1732) GReg 565a. Il aprend le latin, tr. «Ez ma var al latin. studya a ra var al latin.»

    ●(1856) VNA 153. Je ne demande pas mieux que d'apprendre le latin, tr. «Ne houlennan quet gùel eit disquein el latin.» ●(1894) BUZmornik 134. ar re a gomze al latin.

    ●(1913) AVIE 330. skriùet e oent é lavar er Juifed, é grek hag é latin.

  • latinadur
    latinadur

    m. Latinisme.

    ●(1931) VALL 419b. Latinisme, tr. «latinadur m.»

  • latinat
    latinat

    v. intr.

    I. Parler latin.

    ●(1732) GReg 565a. Il parle Latin, c'est un charme, tr. «Latinat a ra evit ar guëllâ. ur mailh eo evit latinat.»

    ●(18--) SBI II 48. eur picol manac'h o commans da latinad, tr. «un immense moine commencer à latiner.»

    ●(1921) FHAB Kerzu 315. Gallega, latinat, gregachat ha saoznegat a veze desket d'eomp er skoliou.

    II. sens fig.

    (1) Interpréter, faire l'interprète.

    ●(1732) GReg 539b-540a. Interpreter une langue à un autre qui ne la sçait pas, tr. «Latinat. pr. latinet. (ce mot est ancien).»

    (2) Bavarder.

    ●(1925) DIHU 165/232. (Groe) Latinat, tr. «bavarder.» Dastumet get Bleimor. ●(1969) BAHE 60/36. Ha me da latinat gant ur bern jestroù hag un daou pe dri ger alamanek tapet diwar nij, ha mesket gant brezhoneg ha tammoù galleg saout.

  • latineg
    latineg

    m. Latin (langue).

    ●(1938) GWAL 110-111/42. ar galleg, al latineg.

  • latinek
    latinek

    adj. (Écrit) en latin.

    ●(1933) OALD 45/208. levriou latinek. ●(1938) GWAL 110-111/43. er c'hatekiz latinek.

  • latinelezh
    latinelezh

    f. Latinité.

    ●(1931) VALL 419b. Latinité, caractère latin d'un mot, etc., tr. «latinelez f.»

  • latiner
    latiner

    m. –ion

    (1) Celui qui parle le latin.

    ●(1732) GReg 565a. Il parle Latin, c'est un charme, tr. «ul latiner eo evit ar c'haërâ.»

    (2) Celui qui parle tout le temps latin.

    ●(1732) GReg 565a. Latineur, espece de pedant qui ne parle presque que latin, tr. «Latiner. p. latinéryen.»

    (3) Interprêtre.

    ●(1732) GReg 539b-540a. Interprete, truchement, tr. «latiner. pr. latinèryen.»

  • latinerezh
    latinerezh

    m. Action de parler latin.

    ●(1925) FHAB Mezheven 220. e kouezas da netra kouls lavaret al latinerez dre ar vro.

  • latiniezh
    latiniezh

    f. Latinité.

    ●(1931) VALL 419b. (la) Latinité, tr. «Latiniez f.»

  • latinist
    latinist

    m. Latiniste.

    ●(1499) Ca 121b. Latinist. g. latiniste.

  • latinour
    latinour

    m. –ion Latiniste.

    ●(1744) L'Arm 453b. Latiniste, tr. «Latinourr.. nerion.»

    ●(1931) VALL 419b. qui étudie le latin, latiniste, tr. «latinour.»

  • latitrui
    latitrui

    s. C'hoari al latitrui = (?).

    ●(1973) LIMO 21 septembre. Ni e gavé ni brao meurbet doh er guéled [er rah koed] é hoari er latitrui ag ur uénn d'en aral.

  • laton
    laton

    m. (métal) Laiton.

    ●(1876) TDE.BF 392b. Laton, s. m., tr. «Laiton, fil métallique.»

  • latous
    latous

    adj.

    (1) Friand, gourmand.

    ●(1919) DBFVsup 45a. latous, tr. «(B[as]-V[annetais]), adj. friand.» ●(1954) BGUE 35/20. latouz : gourmand, friand.

    (2) Bout latous gant : raffoler de, être friand de.

    ●(1954) BGUE 34/21. Hanval é déomp nen dint forh latouz get treu er relijion.

    (3) = lous.

    ●(1975) KRAV 23. mintinioù soubet er vogedenn hag abardaezioù latous.

  • latouzañ
    latouzañ

    v. tr. d. Salir.

    ●(1910) MAKE 47. latouza 'reas e veg hag e zaouarn gant pri. ●(1922) BUBR 22/322. latouza d'ezan e veg hag e gerniel.

  • latreilhenn
    latreilhenn

    f. Mauvais sujet.

    ●(1929) CDFi 5 janvier. daou falla latreilhen a zo etre Lokournan hag ar Mezgouez ! ●(1936) CDFi 21 Mars. pegen treset fall eo hennez, al latreilhenn-ze ?

  • latreuta
    latreuta

    =

    ●(1935) ALMA 169. Mar karfes beza sentet ouzin-me, pa lavaren d’it rei peoc’h d’al latreuta-ze !...

  • laur / lavur
    laur / lavur

    s.

    (1) Labeur.

    ●(1575) M 2235-2236. Seul nes maz denessa, dimp yoa goude laur, / Ha dez an Barnn starnet, ouz donet à het stur, tr. « Plus approche de près pour nous la joie après le labeur / Et le jour du Jugement préparé, venant continuellement »

    (2) Douleur, peine, chagrin.

    ●(1530) Pm 280c (Mab Den). Am saff gant laur (lire : laffur, rime en -aff /abh/ avec staff) han curun, tr. « Debout, avec peine, et la couronne » ●(1557) B I 392. Da doen da laur (lire : laffur, rime en -ffur /bhür/) diffur ve, tr. «porter ta peine, ce qui serait de la folie.» ●(1575) M 2372-2373. Prefuet disneuz euzic, louidic ha figus : / Eno ho debro sur : gant laur (lire : laffur, rime en -ffur /bhür/) diffurmus, tr. «Des vers hideux, affreux, sales et gourmands, / Là les mangerons sûrement, avec douleur qui enlaidit.» ●2679-2680. Eguet na ve brema, caffout joa hep laur / Eol an corff de grat, pep stat he pligadur, tr. «Que ne serait d’avoir maintenant joie sans chagrin / La volonté du corps à son gré de toute manière et soin plaisir»

  • lauret
    lauret

    adj. =

    ●(1972) HYZH 75/25. chom a raent treutik ha lauret.

  • lav
    lav

    adj.

    (1) Mauvais.

    ●(14--) Jer.ms 115. Lau custum am deseu euhy, tr. «C’est une mauvaise coutume, à mon avis.» ●(1499) Ca 121b. Lau et drouc tout unv ibi vide.

    (2) Pauvre, piètre, miteux.

    ●(1940) DIHU 347/80. en duchentiligeu leu e zo genemb aman. ●(1948) LLMM 9/63. ur vorc’hadenn laou. ●(1958) BRUD 4/84. Petra ’rin ma teu ar hemener-laou-ze da glask trabaz ouzin ? ●(1972) SKVT i 54. petra en doa ar c’hemener-laou-se da zont da straniñ war ar c’hae, tr. (Y. Drezen) qu’avait ce miteux de tailleur à venir musarder sur les quais.» ●(1984) ECDR 186. un tamm kartier-mestr laou ! ●(1994) MARV xiii 6. (Pleiben) eun tam adjudant laou aze.

  • lavabioù
    lavabioù

    plur. =

    ●(1942) HERV 10. Ar lavabiou-se, eme Vaodez Geraouell, droug ennañ, a gavfe an tu adarre da laerez va eil merc'h diganen !

  • lavac'h
    lavac'h

    voir louac'h

  • lavachen
    lavachen

    m. Homme de grande taille, escogriffe.

    ●(1870) FHB 293/256b. ne velez ket al lavachen braz hont o sellet ouzomp !

  • lavagnon .1
    lavagnon .1

    m. (domaine maritime) Houle.

    ●(1896) DIHU 382/243. en aùél... er mor... el lavagnon...

    ●(1904) DBFV 144b. lavagnon, s., tr. «brisants, remous, tempête.» ●lavagnon e zou, tr. «il y a de la houle.» ●(1905) RNDL 65. lavagnon pe kalm-chok, tr. «que la mer soit houleuse ou calme.» ●(1934) BRUS 182. De la houle, tr. «lavagnon.» ●(1958) BRUD 3/73. el lavagnon kounnaret. ●(1970) GSBG 5. (Groe) lavagnan, tr. «clapotis.»

  • lavagnon .2
    lavagnon .2

    m. –ed Chenapan.

    ●(1947) YNVL 54. Kad a vefe al lavagnon-se da redek kuit. ●(1955) STBJ 187. e taole al lavagnoned... ●204. Setu an daou lavagnon da di eur marc'hadour kig moc'h. ●(1977) PBDZ 140. (Douarnenez) lavagnon, tr. «chenapan.»

  • lavagnonañ / lavagnoniñ
    lavagnonañ / lavagnoniñ

    v. intr. Faire le chenapan.

    ●(1936) IVGA 125. - Gournal ar mor, krouadurien, eme Lanig Henaff. «A-walc'h hon eus lavagnonet amañ. ●(1972) SKVT I 169. ouzh da welout o lavagnonañ. ●(1973) SKVT II 114. atav e kav ur «goi» bennak da vont da lavagnonañ gantañ. ●(1977) PBDZ 721. (Douarnenez) lavagnoniñ, tr. «faire le chenapan.»

  • lavagnoner
    lavagnoner

    m. –ion Chenapan.

    ●(1977) PBDZ 721. (Douarnenez) lavagnoner, tr. «chenapan.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...