Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés
Page 192 : de duaodad (9551) à dukardenn (9600) :- DuaodadDuaodad
m. Duodiz Habitant de Duault.
●(1935) BREI 398/1b. Duodiz, euz o zu, hen kare kement ha Lokarniz.
- DuaodizDuaodiz
pl. Habitants de Duault.
●(1850) PENgwerin8 88. neuze e teyo Duauldis kompted hec’h holl trewien.
●(1935) BREI 398/1b. Duodiz, euz o zu, hen kare kement ha Lokarniz.
- duardduard
m. –ed Homme qui a le teint basané.
●(1732) GReg 82a. Basané, qui a le teint naturellement brun, tr. «Duard. p. duarded.» ●638b. Moricaud, tr. «Duard. p. duarded.» ●658b. Noiraud, tr. «Duard. p. duarded.» ●C'est un noiraud, tr. «Un duard eo. un duard a zèn eo.» ●(1744) L'Arm 27a. Basané, tr. «Dùartt.. rdétt. m.» ●39b. Celui qui est brun, tr. «Duartt.. rdétt.»
●(1890) MOA 137b. Des basanés, tr. «duarded.»
●(1927) GERI.Ern 26. duard, tr. «noiraud.»
- duardell
- duardenn
- duardezduardez
f. –ed Femme qui a le teint basané, brun.
●(1732) GReg 82a. Basanée, tr. «Duardès. p. duardesed.» ●658b. Noiraude, basanée, tr. «Duardès. p. duardesed.» ●(1744) L'Arm 39b. Celle qui est brune, tr. «Duardéss.. ézétt f.» ●253b. Noiraude, tr. «Dúardéss.»
●(1890) MOA 137b. Une femme basanée, tr. «eunn duardez.»
●(1927) GERI.Ern 26. duardez, tr. «femme noire.» ●(1954) VAZA 170. tapout a rae betek o bandenn ar c’hizennoù aour, rak ur ral e veze kejañ gant un duardez.
- duardiñ
- duardurduardur
m. Couleur noire.
●(1841) IDH 202. En dûardur-men e huélet doheign e vire doh en dud a me hanàuein.
- duart
- dubedube
m. –ed (ornithologie) Pigeon biset.
●(1744) L'Arm 284b. Pigeon de voliére, tr. «Dubé.. éét : Dubi.. iétt.»
●(1872) ROU 71b. Une volée de pigeons s'est abattue sur le blé, tr. «ur vandenn dubeed a zo plaved var an ed.» ●102b. Il ne faut pas laisser de semer par crainte des pigeons, tr. «arabad choum eb gounid gant aoun rag an dubeed.» ●(1889) ISV 462. An Dube hag he Vestr. ●An dubeed ne garont nemeur mont pell dioc'h ti ho ferc'hen.
●(1909) KTLR 46. ouidi ha dubeed. ●(1927) GERI.Ern 124. dube m., tr. «Pigeon pattu.» ●(1934) PONT 12. er c'houldri oa eis-kant dube bennak.
- dubenn
- dubeourdubeour
m. –ion Colombophile.
●(1931) VALL 132b-133a. société colombophile, tr. «kevredad-dubeourien.»
- dubeouriezh
- dubidubi
s./adj. Douteux.
●(c. 1501) Donoet 7-16. an dubi.
- duc'huliekduc'huliek
adj. (météorologie) À brouillard.
●(1942) VALLsup 25a. (Temps) à brouillard, tr. «duc'huliek L[éon] (L. ar F[loc'h].»
- duche
- duderduder
m. –ioù
(1) Noirceur.
●(1499) Ca 73a. Duder. g. noirte.
●(1659) SCger 83b. noirceur, tr. «duder.» ●(1738) GGreg 39. duder p. duderyou, tr. «noirceur.»
●(1927) GERI.Ern 124. duder m., tr. «noirceur.»
(2) Ombre dans un tableau.
●(1732) GReg 673a. Ombre dans un Tableau, tr. «duder.»
(3) Hâle du visage.
●(1732) GReg 485a. Hale du visage, tr. «Duder.»
(4) sens fig. Méchanceté.
●(1927) GERI.Ern 124. duder m., tr. «méchanceté.»
- dudidudi
m. & adv. –où
I. M.
(1) Plaisir, agrément.
●(1505) Vc 21. Meulody louenez dudy, tr. «Louange, joie, agrément.»
●(1710) IN I 380. ma zeo ur chalm hac un dudi e glevet o cana. ●(1732) GReg 254a. Deduit, divertissement, passe-tems agreable, tr. «Dudy. deduy.»
●(1855) MAV 6. dudiou kals dreist duduion (lire : dudiou) ar bed-man. ●(1860) BAL 67. an dudi o velet un dra ken caer. ●(1862) JKS 42. Ker braz oa dudiou ho ene pa droent ho spered war-zu Doue. ●101. Dudiou ann dud vad a zeu digant Doue. ●(1866) BOM 44. Kane dam euz gant kalz dudi. ●(1868) FHB 155/404b. ann dudiou en deuz dija tanveet. ●(1882) BAR 36. Eun dudi eo sellet outho.
●(1907) KORN 6. Ha c’hoarierien vrezonek Bro-Leon o deus kavet an tu da lakaat an daou dra-ze d’en em gocha ker klok ma’z eo eun dudi her gwelet evit holl vignoned Breiz-Izel. ●(1910) MBJL 100. bean hon deus breman on gwalc'h a dudi. ●139. C'hoant ganimp da hadtanva eun hevelep dudi.
(2) Délice, délectation, agrément, ravissement.
●(1924) ZAMA 188. Darn a ouel, ha darn a gan : Ar bed a zo dudi ha poan ! ●(1932) TUML 25. Pebez levenez ! Pebez dudi !
(3) Bezañ, en em gavout en dudi : être dans le ravissement, dans l'enchantement.
●(1911) BUAZperrot 728. An holl er gouent a ioa en dudi dirak an testeniou kaer a zantelez a ziskoueze bemdez. ●(1912) FHAB Genver 4. perag ec'h en em gavet en dudi, evel ma reat. ●(1928) BFSA 130. En dudi e voe Bugale ar Sant. ●(1953) BLBR 57/3. hag e vezan en dudi dirak an daolenn a zispak dirazon.
(4) Kavout un dudi : trouver plaisant.
●(1909) FHAB Here 300. Evelse ema an den : e galon, divlazet diouz ar mare breman a gav eun dudi prederia var an amzer goz.
(5) Kavout e zudi o : trouver son plaisir à.
●(1911) BUAZperrot 714. N'oa c'hoaz nemet eur bugel hag e kave he dudi o chom en iliz, daouarn kroaziet, da ginnig he c'halon d'he fried eus an nenv.
(6) Ober dudi ub. : ravir, enchanter qqn.
●(1969) BAHE 62/19. o neizhioù hag o vioù bihan a rae va dudi.
(7) Gant dudi : avec plaisir, avec ravissement.
●(1922) FHAB Gouere 204. e sellas gant dudi ouz oberennou (…) al liver. ●(1969) BAHE 60/50. Polo a flume gant dudi un dornad boued gwak.
II. Tr. adv. Evel un dudi : comme par enchantement.
●(1878) EKG II 124. ar gleizenn a deuaz ganen, evel un dudi.
- dudiañ
- dudietdudiet
adj. Ravi.
●(1868) KMM 237. ar joa-ze a lacass e galon ken dudied, m'en doa keuz o veza mired eul lagad da zellet ouz traou an douar.
- dudiusdudius
adj.
I. Attr./Épith.
(1) Intéressant.
●(1880) SAB 276. traou dudiuz da lenn.
(2) Délicieux, délectable, agréable.
●(1882) BAR 36. arm el dudiuz. ●(1890) MOA 109b. Agréable, adj. Au moral on dit : dudiuz.
●(1908) PIGO II 176. an huvreou dudius a oa diwanet ennan diwar gomzou Janig. ●(1909) MMEK 231. eur c'houez dudiuz a ioa ganto [ar roz]. ●(1911) BUAZperrot 542. Eur c'houez dudius a deuas anezan [ar bez].
(3) Agréable à voir.
●(1889) SFA 1. enn eun draonienn dudiuz meurbed da velet.
●(1925) LZBt Meurzh 29. Abardeï 'ra ; dudius eo ar vro.
(4) Ravissant, adorable.
●(1889) ISV 93. Oh ! Nag hi a voa caer, dudiuz ha madelezus ! [ar Verc'hez].
●(1911) BUAZperrot 723. ar Werc'hez a en em ziskouezas d'ezan gant eun dremm dudius.
II. Adv. Agréablement.
●(1915) MMED 253. me (...) a lakaio an iliz da dregarni dudius. ●(1924) BILZbubr 37/807. n'an neus (…) kleir (lire : kleier) da gana ken seder, ken dudius hag o re.
- dued
- duennduenn
I. F. –où
(1) = (?).
●(1939) RIBA 87. Dalbéh é ma er saùour é huchal arnehon : « Chachet genoh ! Sellet doh en düen… »
(2) (météorologie) Nuage noir.
●(1927) GERI.Ern 124. duenn f., tr. «V[annetais] nuage noir.» ●(1942) VALLsup 13b. Assombrir (s’) en parl. du temps, tr. «duenni, de duenn nuage noir.» ●(1982) PBLS 489. (Langoned) un duenn, tr. «nuage.»
(3) (musique) Noire.
●(1931) VALL 497a. (musiq.) Noire, tr. «duenn f.» ●(1959) BAHE 18/22. notennoù krogek a zo da lenn, ha n’eo ket duennoù.
II. F. -ed Vache noire.
●(1927) GERI.Ern 124. duenn f., tr. «vache noire.» ●(1962) EGRH I 73. duenn f. -ed, tr. « noiraude (vache, etc..). »
- duenniñduenniñ
v. intr. (météorologie) S'assombrir.
●(1942) VALLsup 13b. Assombrir (s') en parl. du temps, tr. «duenni, de duenn nuage noir.»
- duer
- duerezh
- duet
- dug / dukdug / duk
m. –ed Duc.
●(1499) Ca 73a. duc. g. duc. ●(1575) M 101. Ne doug na Duc na Roe, tr. «Ne craint ni duc ni roi.» ●205- 206. Ho bezaff Duc na Roe, nep ploe ne auoehes / Muyget seruicheryen, pe peuryen diouz Renes, tr. «Tu ne reconnaîtrais pas qu'ils furent duc ou roi en aucun pays, / Plûtot que serviteurs, et tu ne distinguerais pas de ceux-ci des pauvres.»
●(c.1680) NG 1210. Ducguet ha monarquet. ●(1732) GReg 432a. Les manteaux des Ducs & Pairs ont des fourrures d'hermines, tr. «mentell an Dugued ha par a so feuret gad erminicq.» ●686a. Les Ducs et Pairs, tr. « «An Dugued ha Pared.» ●(1741) RO 946. abeurs an notro duc.
●(1882) BAR 29. da velet an duk a Vreiz. ●(1883) MIL 15. an duk kenta a c'houarnas Breiz.
●(1909) NOAR 2. beza duked a Vreiz-Izel.
- dugad / dukad
- dugaj / dukajdugaj / dukaj
m. –où Duché.
●(1910) ISBR 149. é lakas a her é dugaj édan bili roué Frans. ●(1911) BUAZperrot 104. e kear-benn an Dukaj. ●798. e penn unan eus dukachou kaëra an Allemagn.
►spécial. Duché de Bretagne.
●(1914) FHAB Gouere 195. kurunenn an Dukach.
- dugel
- dugelezh
- dugen
- dugez / dukezdugez / dukez
f. –ed Duchesse.
●(1499) Ca 73a. duches. g. duchesse. ●(1505) Vc 14. ducgez vat ar Vretonet, tr. «bonne duchesse des Bretons.» ●24-25. enn henor dan Ytroun An(na) / hon ducgez rouanez, tr. «en l'honneur de Madame Anne / notre duchesse-reine.»
●(1741) RO 2647. En jtron an Duques. ●(1790) MG 45-46. Marquizesèt, Duguêzèt, ha memb Princezèt. ●(1792) BD 1368. goudese an ducques, tr. «Après cela la duchesse.»
●(1847) FVR 256. Ann Dukez Anna, a oa Dukez a Vreiz.
●(1904) SKRS I 63. dukez a Vreiz Izel.
- dugiezh
- duheuilhduheuilh
s. Kemer ub. da zuheuilh : faire de qqn un souffre-douleur.
●(1919) DBFVsup 20b. duheuill (Gr[oix]) ; kemer unan de zuheuill, tr. «faire de quelqu'un un objet de risée, un souffre-douleur.»
- duiennduienn
voir duan
- duig
- Duig
- duik
- duilhduilh
m. –où cf. druilh
(1) Poignée (d'herbes, de laine, etc.).
●(1499) Ca 73a. Duyll lin. ●(c.1500) Cb 73b. Duyll lin. m. poingnee de lin.
●(1732) GReg 576b. Poignée de lin, tr. «Duylh lin. p. duilhou lin.» ●734b. Poignée de lin, de chanvre, de laine, &c., tr. «Un duylh lin, un duylh canab, un duylh gloan, &c. p. duylhou.»
●(18--) SAQ I 348. an ivre a vezo lakeat a zuillou ha taolet da rosta.
●(1909) KTLR 206. un duil c'hloan. ●(1923) KNOL 29. eun duilh lin. ●(1931) VALL 428a. poignée de lin (liée pour rouir), tr. «duilh m.» ●545a. Pelote de chanvre, de lin, tr. «duilh m.» ●570b. Poignée de lin, de chanvre, etc., «duilh m.»
(2) Liasse.
●(1931) VALL 424b. Liasse, tr. «duilh m.»
(3) Botte (de paille).
●(1910) MAKE 74. ar pôtrig a c'hourvezas war eun duilh plouz. ●(1931) VALL 73b. Botte, tr. «duilh m.»
(4) Fagot.
●(1965) LLMM 109/86. div gordenn geuneud, ur c'hant duilh bleñchoù. ●(1986) CCBR 193. (Brieg) lâsènou a dèilhou kîneud væ o gwæ, tr. «des rondins là, des fagots dessus.»
- duilhadduilhad
m. –où cf. druilhad
(1) Poignée de.
●(1732) GReg 734b. Une grande poignée de lin, &c., tr. «Un duylhad lin, &c. p. duylhadou.»
●(1876) TDE.BF 433a. he varo hirr ha gwenn-kann evel eunn duillad lin.
●(1931) VALL 428a. poignée de lin (liée pour rouir), tr. «duilhad m.» ●545a. Pelote de chanvre, de lin, tr. «duilhad m.» ●570b. Poignée de lin, de chanvre, etc., «duilhad m.» ●(1933) MMPA 115. Eun dulad stoub ne bado ket pell ma ve laket re dost d'an tan.
(2) Groupe de.
●(1732) GReg 709a. Un peloton de monde, tr. «Un duylhad tud.» ●Un peloton de soldats, tr. «un duylhad Soudarded.»
●(1931) VALL 545a. Peloton de soldats, tr. «duilhad m.»
(3) Botte de.
●(1931) VALL 73b. Botte de, tr. «duilhad m.»
(4) Liasse de.
●(1931) VALL 424b. Liasse, tr. «duilhad m.»
- duilhañ
- duilhoùduilhoù
plur. Crins (derrière les pieds des chevaux).
●(1931) VALL 171a. Crins touffus derrière les peids des chevaux, tr. «duilhou (treid eur marc'h).»
- duiñduiñ
voir duañ
- dukduk
voir dug
- dukaddukad
voir dugad
- dukajdukaj
voir dugaj
- dukard
- dukardenndukardenn
f. Femme brune.
●(1870) KTB.ms 15 p 136. pehini a vô eureujet hiri ar penn-zun d'ar brinses Dukardenn.