Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 192 : de duaodad (9551) à dukardenn (9600) :
  • Duaodad
    Duaodad

    m. Duodiz Habitant de Duault.

    ●(1935) BREI 398/1b. Duodiz, euz o zu, hen kare kement ha Lokarniz.

  • Duaodiz
    Duaodiz

    pl. Habitants de Duault.

    ●(1850) PENgwerin8 88. neuze e teyo Duauldis kompted hec’h holl trewien.

    ●(1935) BREI 398/1b. Duodiz, euz o zu, hen kare kement ha Lokarniz.

  • duard
    duard

    m. –ed Homme qui a le teint basané.

    ●(1732) GReg 82a. Basané, qui a le teint naturellement brun, tr. «Duard. p. duarded.» ●638b. Moricaud, tr. «Duard. p. duarded.» ●658b. Noiraud, tr. «Duard. p. duarded.» ●C'est un noiraud, tr. «Un duard eo. un duard a zèn eo.» ●(1744) L'Arm 27a. Basané, tr. «Dùartt.. rdétt. m.» ●39b. Celui qui est brun, tr. «Duartt.. rdétt.»

    ●(1890) MOA 137b. Des basanés, tr. «duarded.»

    ●(1927) GERI.Ern 26. duard, tr. «noiraud.»

  • duardell
    duardell

    f. –ezed Femme qui a le teint basané, brun.

    ●(1732) GReg 658b. Noiraude, basanée, tr. «Van[netois] duardell. p. ed.» ●(1744) L'Arm 27a. Basanée, tr. «Dùardeell.. lézétt. f.» ●253b. Noiraude, tr. «Dùardêll.»

    ●(1927) GERI.Ern 26. V[annetais] duardell, tr. «femme noire.»

  • duardenn
    duardenn

    f. –ed Femme qui a le teint basané, brun.

    ●(1931) VALL 497a. Noiraud f., tr. «duardenn.»

  • duardez
    duardez

    f. –ed Femme qui a le teint basané, brun.

    ●(1732) GReg 82a. Basanée, tr. «Duardès. p. duardesed.» ●658b. Noiraude, basanée, tr. «Duardès. p. duardesed.» ●(1744) L'Arm 39b. Celle qui est brune, tr. «Duardéss.. ézétt f.» ●253b. Noiraude, tr. «Dúardéss.»

    ●(1890) MOA 137b. Une femme basanée, tr. «eunn duardez.»

    ●(1927) GERI.Ern 26. duardez, tr. «femme noire.» ●(1954) VAZA 170. tapout a rae betek o bandenn ar c’hizennoù aour, rak ur ral e veze kejañ gant un duardez.

  • duardiñ
    duardiñ

    v. tr. d. Noircir.

    ●(1932) BRTG 101. duardet dehon, tré ha tré, é fas hag é ben.

  • duardur
    duardur

    m. Couleur noire.

    ●(1841) IDH 202. En dûardur-men e huélet doheign e vire doh en dud a me hanàuein.

  • duart
    duart

    adj. (en plt de qqn) Qui a la peau sombre.

    ●(1659) SCger 83b. noirastre, tr. «duart.» ●(1744) L'Arm 253b. Noiratre, noiraud, tr. «Dùartt.»

    ●(1869) FHB 235/207b. eun den duard a bemp bloas ha daou-ugent.

  • dube
    dube

    m. –ed (ornithologie) Pigeon biset.

    ●(1744) L'Arm 284b. Pigeon de voliére, tr. «Dubé.. éét : Dubi.. iétt.»

    ●(1872) ROU 71b. Une volée de pigeons s'est abattue sur le blé, tr. «ur vandenn dubeed a zo plaved var an ed.» ●102b. Il ne faut pas laisser de semer par crainte des pigeons, tr. «arabad choum eb gounid gant aoun rag an dubeed.» ●(1889) ISV 462. An Dube hag he Vestr. ●An dubeed ne garont nemeur mont pell dioc'h ti ho ferc'hen.

    ●(1909) KTLR 46. ouidi ha dubeed. ●(1927) GERI.Ern 124. dube m., tr. «Pigeon pattu.» ●(1934) PONT 12. er c'houldri oa eis-kant dube bennak.

  • dubenn
    dubenn

    f. –où Gros derrière.

    ●(1977) PBDZ 610. (Douarnenez) dubenn, dubennoù, tr. «gros derrière.»

  • dubeour
    dubeour

    m. –ion Colombophile.

    ●(1931) VALL 132b-133a. société colombophile, tr. «kevredad-dubeourien.»

  • dubeouriezh
    dubeouriezh

    f. Colombophilie.

    ●(1931) VALL 133a. Colombophilie, tr. «dubeouriez f.»

  • dubi
    dubi

    s./adj. Douteux.

    ●(c. 1501) Donoet 7-16. an dubi.

  • duc'huliek
    duc'huliek

    adj. (météorologie) À brouillard.

    ●(1942) VALLsup 25a. (Temps) à brouillard, tr. «duc'huliek L[éon] (L. ar F[loc'h].»

  • duche
    duche

    m. Duché.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 199). Duche, duché. ●(1499) Ca 73a. Duchie. g. idem.

  • duder
    duder

    m. –ioù

    (1) Noirceur.

    ●(1499) Ca 73a. Duder. g. noirte.

    ●(1659) SCger 83b. noirceur, tr. «duder.» ●(1738) GGreg 39. duder p. duderyou, tr. «noirceur.»

    ●(1927) GERI.Ern 124. duder m., tr. «noirceur.»

    (2) Ombre dans un tableau.

    ●(1732) GReg 673a. Ombre dans un Tableau, tr. «duder.»

    (3) Hâle du visage.

    ●(1732) GReg 485a. Hale du visage, tr. «Duder.»

    (4) sens fig. Méchanceté.

    ●(1927) GERI.Ern 124. duder m., tr. «méchanceté.»

  • dudi
    dudi

    m. & adv. –où

    I. M.

    (1) Plaisir, agrément.

    ●(1505) Vc 21. Meulody louenez dudy, tr. «Louange, joie, agrément.»

    ●(1710) IN I 380. ma zeo ur chalm hac un dudi e glevet o cana. ●(1732) GReg 254a. Deduit, divertissement, passe-tems agreable, tr. «Dudy. deduy.»

    ●(1855) MAV 6. dudiou kals dreist duduion (lire : dudiou) ar bed-man. ●(1860) BAL 67. an dudi o velet un dra ken caer. ●(1862) JKS 42. Ker braz oa dudiou ho ene pa droent ho spered war-zu Doue. ●101. Dudiou ann dud vad a zeu digant Doue. ●(1866) BOM 44. Kane dam euz gant kalz dudi. ●(1868) FHB 155/404b. ann dudiou en deuz dija tanveet. ●(1882) BAR 36. Eun dudi eo sellet outho.

    ●(1907) KORN 6. Ha c’hoarierien vrezonek Bro-Leon o deus kavet an tu da lakaat an daou dra-ze d’en em gocha ker klok ma’z eo eun dudi her gwelet evit holl vignoned Breiz-Izel. ●(1910) MBJL 100. bean hon deus breman on gwalc'h a dudi. ●139. C'hoant ganimp da hadtanva eun hevelep dudi.

    (2) Délice, délectation, agrément, ravissement.

    ●(1924) ZAMA 188. Darn a ouel, ha darn a gan : Ar bed a zo dudi ha poan ! ●(1932) TUML 25. Pebez levenez ! Pebez dudi !

    (3) Bezañ, en em gavout en dudi : être dans le ravissement, dans l'enchantement.

    ●(1911) BUAZperrot 728. An holl er gouent a ioa en dudi dirak an testeniou kaer a zantelez a ziskoueze bemdez. ●(1912) FHAB Genver 4. perag ec'h en em gavet en dudi, evel ma reat. ●(1928) BFSA 130. En dudi e voe Bugale ar Sant. ●(1953) BLBR 57/3. hag e vezan en dudi dirak an daolenn a zispak dirazon.

    (4) Kavout un dudi : trouver plaisant.

    ●(1909) FHAB Here 300. Evelse ema an den : e galon, divlazet diouz ar mare breman a gav eun dudi prederia var an amzer goz.

    (5) Kavout e zudi o : trouver son plaisir à.

    ●(1911) BUAZperrot 714. N'oa c'hoaz nemet eur bugel hag e kave he dudi o chom en iliz, daouarn kroaziet, da ginnig he c'halon d'he fried eus an nenv.

    (6) Ober dudi ub. : ravir, enchanter qqn.

    ●(1969) BAHE 62/19. o neizhioù hag o vioù bihan a rae va dudi.

    (7) Gant dudi : avec plaisir, avec ravissement.

    ●(1922) FHAB Gouere 204. e sellas gant dudi ouz oberennou (…) al liver. ●(1969) BAHE 60/50. Polo a flume gant dudi un dornad boued gwak.

    II. Tr. adv. Evel un dudi : comme par enchantement.

    ●(1878) EKG II 124. ar gleizenn a deuaz ganen, evel un dudi.

  • dudiañ
    dudiañ

    v. tr. d. Divertir.

    ●(1931) ALMA 64. dudia da galonig.

  • dudiet
    dudiet

    adj. Ravi.

    ●(1868) KMM 237. ar joa-ze a lacass e galon ken dudied, m'en doa keuz o veza mired eul lagad da zellet ouz traou an douar.

  • dudius
    dudius

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Intéressant.

    ●(1880) SAB 276. traou dudiuz da lenn.

    (2) Délicieux, délectable, agréable.

    ●(1882) BAR 36. arm el dudiuz. ●(1890) MOA 109b. Agréable, adj. Au moral on dit : dudiuz.

    ●(1908) PIGO II 176. an huvreou dudius a oa diwanet ennan diwar gomzou Janig. ●(1909) MMEK 231. eur c'houez dudiuz a ioa ganto [ar roz]. ●(1911) BUAZperrot 542. Eur c'houez dudius a deuas anezan [ar bez].

    (3) Agréable à voir.

    ●(1889) SFA 1. enn eun draonienn dudiuz meurbed da velet.

    ●(1925) LZBt Meurzh 29. Abardeï 'ra ; dudius eo ar vro.

    (4) Ravissant, adorable.

    ●(1889) ISV 93. Oh ! Nag hi a voa caer, dudiuz ha madelezus ! [ar Verc'hez].

    ●(1911) BUAZperrot 723. ar Werc'hez a en em ziskouezas d'ezan gant eun dremm dudius.

    II. Adv. Agréablement.

    ●(1915) MMED 253. me (...) a lakaio an iliz da dregarni dudius. ●(1924) BILZbubr 37/807. n'an neus (…) kleir (lire : kleier) da gana ken seder, ken dudius hag o re.

  • dued
    dued

    m. Produit noir.

    ●(1962) EGRH I 73. dued m., tr. « produit noir (= duad). »

  • duenn
    duenn

     

    I. F. –où

    (1) = (?).

    ●(1939) RIBA 87. Dalbéh é ma er saùour é huchal arnehon : « Chachet genoh ! Sellet doh en düen… »

    (2) (météorologie) Nuage noir.

    ●(1927) GERI.Ern 124. duenn f., tr. «V[annetais] nuage noir.» ●(1942) VALLsup 13b. Assombrir (s’) en parl. du temps, tr. «duenni, de duenn nuage noir.» ●(1982) PBLS 489. (Langoned) un duenn, tr. «nuage.»

    (3) (musique) Noire.

    ●(1931) VALL 497a. (musiq.) Noire, tr. «duenn f.» ●(1959) BAHE 18/22. notennoù krogek a zo da lenn, ha n’eo ket duennoù.

    II. F. -ed Vache noire.

    ●(1927) GERI.Ern 124. duenn f., tr. «vache noire.» ●(1962) EGRH I 73. duenn f. -ed, tr. « noiraude (vache, etc..). »

  • duenniñ
    duenniñ

    v. intr. (météorologie) S'assombrir.

    ●(1942) VALLsup 13b. Assombrir (s') en parl. du temps, tr. «duenni, de duenn nuage noir.»

  • duer
    duer

    m.

    (1) Celui qui noircit.

    (2) fam., péjor. Duer paper : écrivain, journaliste.

    ●(1906) BOBL 28 avril 84/3d. Me a gav d'in n'omp ket daou zuer-paper disane an eil d'egile, laka'ta ?

    (3) sens fig. Calomniateur.

    ●(1931) VALL 92a. Calomniateur, tr. «duer.»

  • duerezh
    duerezh

    m.

    (1) Noircissure, action de noircir.

    ●(1931) VALL 497a. Noircissure, tr. «duerez m.»

    (2) sens fig. Calomnie.

    ●(1927) GERI.Ern 124. duerez m., tr. «calomnie.» ●(1931) VALL 92a. Calomnie, tr. «duerez m.»

  • duet
    duet

    adj.

    (1) Noirci.

    ●(1787) BI 115. dùett guet en tuemdér d'en-an, crisset guet en anèoüet d'er gouyan.

    ●(1909) NOAR 71. ar mogeriou duet.

    (2) (pathologie végétale) (Blé) malade du charbon.

    ●(1732) GReg 152b. Charbonne, parlant du blé, tr. «duet.»

    ●(1927) GERI.Ern 123. duet, tr. «(blé) charbonné.»

  • dug / duk
    dug / duk

    m. –ed Duc.

    ●(1499) Ca 73a. duc. g. duc. ●(1575) M 101. Ne doug na Duc na Roe, tr. «Ne craint ni duc ni roi.» ●205- 206. Ho bezaff Duc na Roe, nep ploe ne auoehes / Muyget seruicheryen, pe peuryen diouz Renes, tr. «Tu ne reconnaîtrais pas qu'ils furent duc ou roi en aucun pays, / Plûtot que serviteurs, et tu ne distinguerais pas de ceux-ci des pauvres.»

    ●(c.1680) NG 1210. Ducguet ha monarquet. ●(1732) GReg 432a. Les manteaux des Ducs & Pairs ont des fourrures d'hermines, tr. «mentell an Dugued ha par a so feuret gad erminicq.» ●686a. Les Ducs et Pairs, tr. « «An Dugued ha Pared.» ●(1741) RO 946. abeurs an notro duc.

    ●(1882) BAR 29. da velet an duk a Vreiz. ●(1883) MIL 15. an duk kenta a c'houarnas Breiz.

    ●(1909) NOAR 2. beza duked a Vreiz-Izel.

  • dugad / dukad
    dugad / dukad

    m. –où Ducat.

    ●(1732) GReg 309b. Ducat, monnoïe battuë sur les terres d'un Duc, tr. «Dugad. p. dugadou. mouneiz a dall daou real varn-'nuguent.»

    ●(1839) BSI 171. talvoudeguès trivec'h mil ducat en aour.

  • dugaj / dukaj
    dugaj / dukaj

    m. –où Duché.

    ●(1910) ISBR 149. é lakas a her é dugaj édan bili roué Frans. ●(1911) BUAZperrot 104. e kear-benn an Dukaj. ●798. e penn unan eus dukachou kaëra an Allemagn.

    ►spécial. Duché de Bretagne.

    ●(1914) FHAB Gouere 195. kurunenn an Dukach.

  • dugel
    dugel

    adj. Ducal.

    ●(1931) VALL 232a. Ducal, tr. «dugel.»

  • dugelezh
    dugelezh

    f. Duché.

    ●(1927) GERI.Ern 124. dugelez f., tr. «duché.» ●(1931) VALL 232b. Duché, tr. «dugelez f.»

  • dugen
    dugen

    adj. Noir de peau.

    ●(1931) VALL 497a. Noir de peau, tr. «dugen.»

  • dugez / dukez
    dugez / dukez

    f. –ed Duchesse.

    ●(1499) Ca 73a. duches. g. duchesse. ●(1505) Vc 14. ducgez vat ar Vretonet, tr. «bonne duchesse des Bretons.» ●24-25. enn henor dan Ytroun An(na) / hon ducgez rouanez, tr. «en l'honneur de Madame Anne / notre duchesse-reine.»

    ●(1741) RO 2647. En jtron an Duques. ●(1790) MG 45-46. Marquizesèt, Duguêzèt, ha memb Princezèt. ●(1792) BD 1368. goudese an ducques, tr. «Après cela la duchesse.»

    ●(1847) FVR 256. Ann Dukez Anna, a oa Dukez a Vreiz.

    ●(1904) SKRS I 63. dukez a Vreiz Izel.

  • dugiezh
    dugiezh

    f. Duché.

    ●(1878) BAY 14. dugeah, tr. «duché.»

    ●(1927) GERI.Ern 124. dugiez f., V[annetais] duegeh m., tr. «duché.» ●(1931) VALL 232b. Duché, tr. «dugiez f.»

  • duheuilh
    duheuilh

    s. Kemer ub. da zuheuilh : faire de qqn un souffre-douleur.

    ●(1919) DBFVsup 20b. duheuill (Gr[oix]) ; kemer unan de zuheuill, tr. «faire de quelqu'un un objet de risée, un souffre-douleur.»

  • duienn
    duienn

    voir duan

  • duig
    duig

    m. –ed

    (1) Noiraud.

    ●(1927) GERI.Ern 124. duig m. pl. ed, tr. «noiraud.»

    (2) (ichtyonymie) Dorade noire.

    ●(1904) DBFV 69b. duig, m. pl. ed, tr. «dorade noire.» ●(1927) GERI.Ern 124. duig m. pl. ed, tr. «V[annetais] dorade noire.»

  • Duig
    Duig

    m. –ed (blason populaire) Homme du pays de Quimperlé, Bannalec.

    ●(1938) BRHI 111. l'excellence du Glazig sur le Duig (petit noir, allusion au costume de la région de Quimperlé).

    ●(1974) COBR 405. Duig coll. surnom des hommes portant la mode de Bannalec, Quimperlé.

  • duik
    duik

    adj. Noirâtre.

    ●(1927) GERI.Ern 124. duik, tr. «un peu noir, noirâtre.»

  • duilh
    duilh

    m. –où cf. druilh

    (1) Poignée (d'herbes, de laine, etc.).

    ●(1499) Ca 73a. Duyll lin. ●(c.1500) Cb 73b. Duyll lin. m. poingnee de lin.

    ●(1732) GReg 576b. Poignée de lin, tr. «Duylh lin. p. duilhou lin.» ●734b. Poignée de lin, de chanvre, de laine, &c., tr. «Un duylh lin, un duylh canab, un duylh gloan, &c. p. duylhou.»

    ●(18--) SAQ I 348. an ivre a vezo lakeat a zuillou ha taolet da rosta.

    ●(1909) KTLR 206. un duil c'hloan. ●(1923) KNOL 29. eun duilh lin. ●(1931) VALL 428a. poignée de lin (liée pour rouir), tr. «duilh m.» ●545a. Pelote de chanvre, de lin, tr. «duilh m.» ●570b. Poignée de lin, de chanvre, etc., «duilh m.»

    (2) Liasse.

    ●(1931) VALL 424b. Liasse, tr. «duilh m.»

    (3) Botte (de paille).

    ●(1910) MAKE 74. ar pôtrig a c'hourvezas war eun duilh plouz. ●(1931) VALL 73b. Botte, tr. «duilh m.»

    (4) Fagot.

    ●(1965) LLMM 109/86. div gordenn geuneud, ur c'hant duilh bleñchoù. ●(1986) CCBR 193. (Brieg) lâsènou a dèilhou kîneud væ o gwæ, tr. «des rondins là, des fagots dessus.»

  • duilhad
    duilhad

    m. –où cf. druilhad

    (1) Poignée de.

    ●(1732) GReg 734b. Une grande poignée de lin, &c., tr. «Un duylhad lin, &c. p. duylhadou.»

    ●(1876) TDE.BF 433a. he varo hirr ha gwenn-kann evel eunn duillad lin.

    ●(1931) VALL 428a. poignée de lin (liée pour rouir), tr. «duilhad m.» ●545a. Pelote de chanvre, de lin, tr. «duilhad m.» ●570b. Poignée de lin, de chanvre, etc., «duilhad m.» ●(1933) MMPA 115. Eun dulad stoub ne bado ket pell ma ve laket re dost d'an tan.

    (2) Groupe de.

    ●(1732) GReg 709a. Un peloton de monde, tr. «Un duylhad tud.» ●Un peloton de soldats, tr. «un duylhad Soudarded.»

    ●(1931) VALL 545a. Peloton de soldats, tr. «duilhad m.»

    (3) Botte de.

    ●(1931) VALL 73b. Botte de, tr. «duilhad m.»

    (4) Liasse de.

    ●(1931) VALL 424b. Liasse, tr. «duilhad m.»

  • duilhañ
    duilhañ

    v. tr. d. Botteler.

    ●(1931) VALL 73b. Botteler, tr. «duilha.»

  • duilhoù
    duilhoù

    plur. Crins (derrière les pieds des chevaux).

    ●(1931) VALL 171a. Crins touffus derrière les peids des chevaux, tr. «duilhou (treid eur marc'h).»

  • duiñ
    duiñ

    voir duañ

  • duk
    duk

    voir dug

  • dukad
    dukad

    voir dugad

  • dukaj
    dukaj

    voir dugaj

  • dukard
    dukard

    m. –ed Homme brun.

    ●(1919) KZVr 355 - 21/12/19. Dukard, tr. «homme brun.» ●(1983) PABE 32. (Berrien) dukard, tr. «noireaud.»

  • dukardenn
    dukardenn

    f. Femme brune.

    ●(1870) KTB.ms 15 p 136. pehini a vô eureujet hiri ar penn-zun d'ar brinses Dukardenn.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...