Devri

Recherche 'a...' : 5084 mots trouvés

Page 26 : de abreted (1251) à ach-01 (1300) :
  • abreted
    abreted

    f. = (?).

    ●(1990) TTRK 152. em eus bet digarez da welout n'he deus abreted ar bloavezh netra da ober gant Pask.

  • abreviatur
    abreviatur

    m. Abréviation.

    ●(1633) Nom 7b. Notæ, siglæ : abbreuiatures : abreuiaturiou, abregeou da scriffaff berr.

  • abrevouer
    abrevouer

    m. Abreuvoir.

    ●(1633) Nom 239b. Aquarium, lacus : abbreuuoir : abbreuoüer.

  • abri
    abri

    [mbr abry, brpm abri < vfr abri du v. abrier « abriter » < lat pop apricare « chauffer, réchauffer par le soleil » (TLFi s. abrier)]

    M.

    (1) Abri.

    ●(1575) M 294. nac abry, na ty, na region, tr. «ni abri, ni maison, ni pays.» ●2493. Achap dre nep abry, nedeux muy na difenn, tr. «Il n'y a plus moyen d'échapper par aucun asile, ni de se défendre.» ●(1580) G 51. Deomp da clasc guell abry hep muy da Breyz byhan, tr. «Allons chercher meilleur abri, sans plus, en Petite-Bretagne.»

    ●(1787) BI 224. hui ë-hum lacaï énn abri doh é ardeu. ●(1790) MG 214. désquamb hum laquad én abri doh ur malheur quen terribl. ●(17--) TE 43. laquad Jacob én abri doh er goal-accidanteu.

    ●(1888) SBI II 306. Hac em lacad en abri, tr. «Et s'y mirent à l'abri.»

    (2) Demeure.

    ●(1557) B I 491. En un abry diamiabl, tr. «en une demeure incommode.» ●(1580) G 1097. Pan eu Ryou hoz map duet hep goap doz abry, tr. «Puique Riou votre fils est venu, sans mentir, à votre demeure.»

    (3) Soutien.

    ●(1530) J p. 38b. Guelet ho guyr mab, hep abry / Ouz mervell en croas gant casty, tr. «que vous vissiez votre propre fils, sans soutien, / mourir sur la croix dans les souffrances.»

    (4) Cœur, conscience, for intérieur.

    ●(1575) M 1342. Na coupabl em abry, tr. «Ni (que je sois) coupable dans mon for intérieur.»

  • abriet
    abriet

    [abri + -et .1]

    Adj. Abrité.

    ●(18--) ALB (FHAB Du/Kerzu 1941 p. 101b). Erfin, abriet oa atao / Ouz an avel hag ouz ar glao.

  • abriiñ
    abriiñ

    [abri + -iñ]

    v. tr. d. Abriter.

    ●(1838) OVD 180. abriein hou calon. ●(1861) JEI 292. eid abriein é bèn !

  • abrikez
    abrikez

    coll. (botanique) Abricots.

    ●(1927) GERI.Ern 7. abrikezenn f. pl. abrikez, tr. «Abricot.» ●(1931) VALL 3b. Abricot, tr. «abrikez sg. abrikezenn.»

  • abrikezenn .1
    abrikezenn .1

    f. –ed, abrikez (botanique) Abricotier.

    ●(1931) VALL 3b. Abricotier, tr. «abrikezenn f. pl. ed.»

  • abrikezenn .2
    abrikezenn .2

    f. –où, abrikez (botanique) Abricot.

    ●(1927) GERI.Ern 7. abrikezenn f. pl. abrikez, tr. «Abricot.» ●(1931) VALL 3b. Abricot, tr. «abrikez sg. abrikezenn.»

  • abrikod
    abrikod

    coll. & s. (botanique)

    (1) Coll. Abricots.

    ●(1710) IN I 140. ar c'heres, an abricot hac ar framboues. ●(1744) L'Arm 4a. Abricot, tr. «Abricodenn.. pl, abricott. f.»

    ●(1838) OVD 100. er hiris, er frès, en abricot.

    ●(1904) DBFV 2a. abrikoden, f. pl. abrikod, tr. «abricot.»

    (2) S. Abricot.

    ●(1710) IN I 344. ar c'heres hac an abricotet.

  • abrikodenn
    abrikodenn

    f. –où, abrikod (botanique)

    (1) Abricot.

    ●(1744) L'Arm 4a. Abricot, tr. «Abricodenn.. pl, abricott. f.»

    ●(1904) DBFV 2a. abrikoden, f. pl. abrikod, tr. «abricot.»

    (2) Abricotier.

    ●(1744) L'Arm 4a. Abricotier, tr. «Abricodenn.. pl, Gué Abricott. f.»

    ●(1856) VNA 20. un Abricotier, tr. «un Abricoden.»

  • abrikoz
    abrikoz

    coll. Abricots. (botanique)

    ●(1633) Nom 68b. Armeniacum, armenium, præcox : auant-pesche, abricot, pesche de Troie, carmaignole : arbricos, queres pe babu bras.

  • abrok
    abrok

    v. tr. d. Interroger.

    ●(1787) PT 29. Annas e abroq Jésus. ●37. Mæs abroquet er ré en dès me cheleuet. ●58. Mé mès (...) abroquet mat hou tén.

  • absañs
    absañs

    [mbr absencc < vfr absence < lat absentia « non présence (d’une pers.) » (TLFi s. absence)]

    F. Abscence.

    ●(c.1500) Cb 9b. g. absence. bri. absencc.

  • absant
    absant

    [mbr absant < vfr absent < lat absēns, -tis du v. abesse (TLFi s. absent)]

    Adj. Absent.

    ●(1499) Ca 3b. Absant. g. absent.

  • absantañ / absantiñ
    absantañ / absantiñ

    [mbr absantif, absantaff < vfr absenter < lat absentare « s’éloigner d’un lieu » (TLFi s. s’absenter]

    V. intr. S’absenter.

    ●(14--) N 542. Reson eo present hoz sintiff // oz absantif ez vizif cuit, tr. « Il est juste que je vous obéisse ; je m’en vais et vous laisse » ●(1499) Ca 3b. Absentaff. g. absenter.

  • absantiñ
    absantiñ

    voir absantañ

  • absint
    absint

    m. Absinthe (boisson).

    ●(1857) GUG 124. vistr hag absint dongerus.

    ●(1905) BOBL 29 juillet 45/2e. oc'h eva eur werennad absinth gant daou strak-aotrou.

  • absolu
    absolu

    adj.

    (1) Attr./Épith. Inébranlable.

    ●(1906) BOBL 06 janvier 68/2c. N'oant ket evit plega an eil d'eben ; ken absolu ha ken absolu anezo o diou.

    (2) Adv. Complètement.

    ●(1824) BAM 225. non pas hepquen epad an Ofiç Divin, mæs absolu epad an deis da Sul ha da Ouel bers. ●(1846) DGG 110. Decisionou ur c'honsilou general, e matier a feiz, a zo difaut absolu.

  • absoluamant
    absoluamant

    adv. Absolument.

    ●(1846) DGG 387. Ne dê quet absoluamant necesser coës ar pec'hejou veneil, mæs necesser eo absoluamant coës hon oll bec'hejou marvel.

  • absolumant
    absolumant

    adj. En entier.

    ●(1792) HS 12. gùel guenein lezel assolumant unn istoére, eit hé darnein. ●20. lezél assolumant ur fréhènn.

  • absolus
    absolus

    adj.

    (1) Absolu.

    ●(c.1718) CHal.ms i. absolu, tr. «un deen absolus.» ●(c.1718) CHal.ms iii. Caton etoit un esprit roide qu'on ne pouuoit gagner ni flechir, tr. «Caton e eoüe un deen absolus, n'hellé bout distroeit na gouniet é fa'con erbet.» ●(1767) ISpour 325. assoluss veign ar menn-guir. ●373. Mam assoluss. ●(1787) PT 69. Pilat mæstr assolus. ●(1787) BI 23. enn dutt-vrass, pinhuic hac assoluss.

    ●(c.1802-1825) APS 71. ur mæstr coler hac assolus. ●84. Beah er mæstr assolus a nehi.

    (2) Impérieux.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. Il est d'une humeur Imperieuse, tr. «orgueet é superb', absolus, raug' a natur'.» ●(c.1718) CHal.ms iii. Les ordres du Roi sont des oracles, tr. «ordreu, commandemanteu er Roüe so absolus, a sou hep appel.»

    ●(1907) VBFV.fb 53a. impérieux, tr. «asolus.» ●(1919) DBFVsup 4a. asolus, adj., tr. «impérieux.» ●(1934) BRUS 134. Impérieux, tr. «asolus.»

  • absolusion
    absolusion

    f. Absolution.

    ●(1621) Mc 40. coffes euit caffout absolution.

  • absolv
    absolv

    voir absolviñ

  • absolvañ
    absolvañ

    voir absolviñ

  • absolvenn
    absolvenn

    [mbr absoluenn, absoluen, brpm absolven, mgall absolfen (mot douteux) < absolv + -enn (GPCY 4b, MLLB 129ab)]

    F. –où

    (1) Absolution.

    ●(1499) Ca 3b. Absoluenn. absolution. ●(1612) Cnf 32a. receuff ab absoluen.

    ●(1659) SCger 128a. Absolven, tr. «absolution.» ●(c.1680) NG 506. Mon bezo absolven. ●(1790) MG 48. refus en absolvèn. ●195. receu en assolvèn. ●365. Pe vehai hanàuét hennen eid er péh m'en dai, jamæs ne vehai reit an assolvèn dehou… ●(1792) BD 4518. pa der da gauet arbellec da gauet absoluen, tr. «quand on va trouver le prêtre pour avoir l'absolution.» ●(17--) EN 2115. rein dach an absoluen, tr. «vous donner l'absolution.»

    ●(1821) SST 77. en assolven. ●(1847) FVR 16. Ann absolvennou a roont / N'int ket gwir absolvennou. ●(1849) LLBg I 55-56. er belleg, e berh Doué, / E daul en asolven ar é gaih vugalé. ●(18--) GBI II 214. Da roï dehan ann absolvenn, tr. «Pour lui donner l'absolution.» ●(1877) EFV 2-3. covessat er péhedeu ha receu er pardon a nehai dré er honzeu ag en assolven, nouïein, consacrein dré gonzeu ha dré vercheu a zianvæz e zou mercheu sansibl.

    ●(1936) PREZ 24. e vezo roet d'ezan an aboslven.

    (2) Absolvenn gleiz : délai, ajournement d'absolution.

    ●(1732) GReg 260b. Délay d'absolution, tr. «absolvenn gleiz.»

    ●(1857) CBF 60. Korbellet eo bet, ann absolven gleiz en deuz bet, tr. «Il a été différé, il n'a pas reçu l'absolution.»

    (3) Absolvenn-veur : absoute.

    ●(1927) GERI.Ern 7. absolvenn veur, tr. «absoute.»

    (4) Kaout absolvenn war : être absout de.

    ●(1880) SAB 8. c'hoant deoc'h da gaout pardoun c'hoas, absolvenn var oc'h oll bec'hejou, en aviz pellaat ato diouz an ifern.

  • absolvenner
    absolvenner

    [absolv + -enn + -er .6]

    M. –ion Prêtre qui absout trop facilement.

    ●(1927) GERI.Ern 7. absolvenner m., tr. «prêtre qui absout (trop facilement).»

  • absolver
    absolver

    [absolv + -er .6]

    M. –ion

    (1) Confesseur qui donne l’absolution.

    ●(1962) EGRH I 3. absolver m. -ien, tr. « confesseur qui donne l’absolution. »

    (2) Prêtre qui absout trop facilement.

    ●(1876) TDE.BF 3b. Absolver s. m., tr. «Confesseur commode qui donne facilement l'absolution. »

    ●(1927) GERI.Ern 7. absolver m., tr. «prêtre qui absout (trop facilement).»

  • absolverezh
    absolverezh

    [brpm assolvereah < absolv + -erezh]

    M. –où Adjudication.

    ●(1744) L'Arm 7a. Adjudication, tr. «Assolvereah.. pl, assolvereaheu. m.»

    ●(1904) DBFV 12b. asolvereh, m. pl. eu, tr. «adjudication.»

  • absolvet
    absolvet

    [mbr absoluet < absolv- + -et .1]

    Adj. Absous.

    ●(1499) Ca 3b. Absoluet. g. absoulz.

  • absolviñ / absolvañ / absolv
    absolviñ / absolvañ / absolv

    [mbr absoluaff, absolff, assolff < form. savante du lat absolu- (base de absoluere) + -iñ, -añ ; voir absolvenn]

    V. tr. d.

    I. (religion)

    (1) Absoudre, donner l'absolution à.

    ●(1499) Ca 3b. Absoluaff. g. absouldre. ●(c.1500) Cb 18a. Assolff. vide in assoluaff. ●(1612) Cnf 13a. ego te absoluo, me az absolff. ●46b. né gallé quet è absolff.

    ●(1659) SCger 128a. Absolvv, tr. «absoudre.» ●(1792) BD 1071. piou veso ar bellec adeus dochabsolvin, tr. «Qui sera le prêtre qui viendra vous absoudre ?»

    ●(1847) FVR 127. gellout absolvi / hag anavout ho komzou c'houi. ●(1865) LZBt Gouere 12. Komzet hon deuz ann eil gant eguile, nep kristen all gan-imp, hag en deuz absolvet ac'hanon. ●(1869) KTB.ms 14 p 201. met ar Pab he-unan na fell ket d'ehan hen absolvi.

    ●(1904) DBFV 2a. absolvein, tr. «absoudre.» ●(1907) PERS 336. Daoust hag absolvi ac'hanoc'h a c'hellint ? ●(1911) BUAZperrot 157. absolvi an den-ze.

    ►absol.

    ●(1924) BILZbubr 37/810. An dud ne absolvont ket… Doue a zo madelezus !...

    (2) Absolviñ ub. eus, diouzh udb. : absoudre qqn de qqc.

    ●(1727) HB 595. hac onn absolvi diouz quement a ve capabl d'onn ampeich da antren er Barados.

    ●(18--) SAQ II 111. Hoc'h absolvi a rân euz ho pec'hejou.

    II. Adjuger.

    ●(1744) L'Arm 7a. Adjuger, tr. «Assolvein.»

    ●(1904) DBFV 12b. asolvein, v. a., tr. «adjuger.»

  • abstinañ
    abstinañ

    [mbr abstinaff, brpm (him) abstenein < vfr astenir, abstenir < lat abstinere (FLMB 68)]

    V.

    I. V. intr.

    (1) S'abstenir.

    ●(1499) Ca 3b. Abstinaff. g. abstiner. ●(1612) Cnf 32a. abstinaff en amser da donet.

    (2) Pratiquer l'abstinence.

    ●(14--) N 451. bezaff auster a prederaff hac abstinaf a mennaf don, tr. «Je songe à mener une vie austère, je veux absolument pratiquer l'abstinence.»

    II. V. tr. i. Abstinañ a, eus : s'abstenir de.

    ●(1580) G 548-549. Abstynet a pechet, me oz ammonet glan, / Eval Ezechiel duet quentel da goelvan, tr. «Abstenez-vous de péché ; je vous avertis tous, / Comme Ezéchiel ; l'heure des pleurs est venue.» ●(1612) Cnf 31a. abstinaff ves à quic, huyou, ha formaig.

    III. V. pron. réfl. En em abstinañ : s'abstenir.

    ●(c.1718) CHal.ms i. S'abstenir, tr. «him abstenein, diouer.» ●(c.1718) CHal.ms ii. le plus grand Ieune est de s'abstenir du peché, tr. «en ïun excellentan é him zihoalhein doh him abstenein ac er pehet, a offancein Doue er principalan ïun, e ïun ac er pehet.»

    ●(1835) AMV 25. En em abstenit eta eus ar c'haqueterez.

  • abstinañs
    abstinañs

    [mbr abstinanc, abstinancc, brpm abstinanssou (pl.), abstinanç < vfr abstinence, abstinance < lat abstinentia (TLFi s. abstinence)]

    F. –où Abstinence.

    ●(14--) N 633. Gra abstinanc, tr. «Fais abstinence.» ●(1499) Ca 3b. Abstinancc. g. abstinence.

    ●(1688) MD II 52. sacrifia d'an abstinanssou. ●(c.1718) CHal.ms i. abstinence, tr. «abstinanç, et quelq fois ïun.» ●Diette, tr. «abstinanç.» ●(c.1718) CHal.ms ii. frugalité, tr. «abstinanç.» ●(c.1718) CHal.ms iv. sobrieté, tr. «abstinanç.» ●Il lui faut user de Regime, tr. «red e dehou beuein en ur manier' reglet, guet abstinanç.»

  • abstinant
    abstinant

    [brpm abstinant < vfr abstinens < lat abstinens (TLFi s. abstinent)]

    Adj. Abstinent.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. frugal, tr. «abstinant.» ●(c.1718) CHal.ms iv. sobre, tr. «abstinant, moderet en e voet, reglet.»

  • abstinasion
    abstinasion

    [mbr abstination, hapax, sans doute infl. par le fr obstination (FLMB 68)]

    F. Abstinence.

    ●(1576) Cath p. 18. dre an iunou hac an abstination, tr. «par suite des jeûnes et de l'abstinence.»

  • abuz .1
    abuz .1

    [mbr abus, brpm abus, abuseu (pl.) < vfr abus < lat abusus (FLMB 68)]

    M. -où

    (1) Abus.

    ●(1530) J p. 131b. hep abus. ●(1612) Cnf 2b. LEquit euez ouz vn abus.

    ●(1744) L'Arm 4b. Abus, tr. «Abuss.. pl, (s'il en a) abuseu. m.»

    (2) Ober abuz a/eus : abuser de.

    ●(1834) SIM 133. An abus a rêr eus ar güin-ardant a brodu dabord ar vezventi. ●(1849) LLB 1038. ne hret ket abuz a zonezoneu Doué.

    (3) Erreur.

    ●(c.1680) NG 340. hem quet abus.

    (4) Babioles, puérilités.

    ●(1890) MOA 135a. Babioles, Puérilités, tr. «ambuz.»

  • abuz .2
    abuz .2

    m. pl. (?) Apparition nocturne, fantomatique.

    ●(1906) DIHU 11/189. Abuz, bugulion-noz, kannérezed-loér...

  • abuz .3
    abuz .3

    voir abuziñ

  • abuzañs
    abuzañs

    [brpm abusance < abuz + -añs]

    F. –où Abus.

    ●(1790) MG 397. abusance a hræceu Doué. ●(1790) Ismar 319. En abusanceu e arrihuai diarbèn er veilleu-ze. ●509. a gaus d'en abusanceu e arrihuai diarbèn quemènt-ce.

    ●(1838) OVD 31. en ol abusance e hoès groeit ag er Sacremanteu. ●154. ag en usage d'en abusance.

    ●(1922) EOVD 52. en abuzans a é hrèseu.

  • abuzasion
    abuzasion

    [brpm abusation < abuz + -asion]

    F. –où Abus.

    ●(1744) L'Arm 4b. Abus, tr. «Abusation.. pl, neu. m.»

  • abuzenti
    abuzenti

    [abuz + -enti]

    F. Travail facile à faire.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/445. (An Ospital-Kammfroud) Abuzenti : n. f. – Passe-temps, travail facile ou de tout repos, travail ou l'on avance guère : an taol mañ avad az-peus kavet eun abuzenti vrao !

  • abuzer
    abuzer

    [brpm abuser < abuz + -er .6]

    M. –ion

    (1) Abuseur.

    ●(1732) GReg 7a. Abuseur, qui seduit, tr. «Abuser. p. abuseryen.» ●(1744) L'Arm 4b. Abuseur, tr. «Abusour.. serion. m.» ●13a. Amuseur, tr. «Abusour.. serion. m.»

    ●(1927) GERI.Ern 7. abuzer m., tr. «abuseur, trompeur.»

    (2) Musard.

    ●(1744) L'Arm 249a. Musard (vieux), tr. «Abusourr.. serion.»

    (3) Importun.

    ●(1913) KZVr 26 - 31/08/13. ambuzer, tr. «importun, G[oelo].»

  • abuzerez
    abuzerez

    [brpm abuseréss < abuz + -erez]

    F. –ed

    (1) Abuseuse.

    ●(1744) L'Arm 4b. Abuseuse, tr. «Abuseréss.. pl, résétt. f.»

    (2) Musarde.

    ●(1744) L'Arm 249a. Musarde (vieillit), tr. «Abusouréss.»

  • abuzerezh
    abuzerezh

    [brpm abusereah < abuz + -erezh]

    M. Action d’abuser.

    ●(1744) L'Arm 4b. Abusivement, tr. «Gued abusereah.»

  • abuzet
    abuzet

    [brpm abuset < abuz + -et .1]

    adj. Trompé.

    ●(c.1680) NG 1416-1417. penaus e houe quen abuset, / Songeal donet de pen a hon Saluer.

  • abuzetez
    abuzetez

    [abuz + -etez]

    F.

    (1) Labyrinthe.

    ●(1913) KZVr 26 - 31/08/13. Abuzetez, tr. «labyrinthe.» ●(1927) GERI.Ern 7. abuzetes T[régor] f., tr. «labyrinthe.»

    (2) Amusette.

    ●(1913) KZVr 26 - 31/08/13. Abuzetez, tr. «travail où l'on n'avance pas, Trég[uier].» ●(1927) GERI.Ern 7. abuzetes T[régor] f., tr. «travail où l'on avance pas.»

    (3) C'hoari an abuzetez : perdre son temps avec des amusettes.

    ●(1955) STBJ 70. e lec'h chom da c'hoari an abuzetez, evel ma lavare (...) e lonkas an evaj-se en eur pennad.

  • abuziñ / abuz
    abuziñ / abuz

    [brpm abusi, abusein < abuz + -iñ]

    V.

    I. V. tr. d.

    A.

    (1) Perdre (son temps).

    ●(1849) GBI II 232. Am eûs abuzet ma amzer, tr. «Que j'ai perdu mon temps. »

    ●(1913) KZVr 29 - 21/09/13. Ambuz, tr. «occuper, déranger, faire perdre le temps. H[au]te Corn[ouaille].» ●(1944) EURW I 111. Amañ 'vat ne vimp ket fall oc'h ambuzi an eurveziou. ●(1957) ADBr lxiv 4/445. (An Ospital-Kammfroud) Abuzi : v. – Gaspiller son temps, le perdre à des bagatelles, en des travaux qui n'en valent pas la peine : abuzi an amzer gand diotachou ! ●(1961) BAHE 27/11. ha n'em eus ket ezhomm da abuziñ va amzer gant se.

    ►absol.

    ●(1904) LZBg Gouere 159. ur haer a vatimant angléz e dosta d'hun hani, baniél én aùél, mes ne abuzamb ket d'er sellet é tisplég é reteilleu. ●(1957) ADBr lxiv 4/445. (An Ospital-Kammfroud) S'emploie aussi très couramment en parlant d'un temps brumeux alors que l'on désirait de la pluie : glô e-pad an deiz ha ne oa ket glepet mad ar vein ! abuzi, kemend ha toud !

    (2) Perdre, gaspiller.

    ●(1927) GERI.Ern 7. abuzi paper, tr. «perdre (du papier).»

    B. (en plt de qqn) Abuziñ ub.

    (1) Faire perdre son temps (à qqn), importuner qqn.

    ●(c.1718) CHal.ms i. amuser, tr. «abusein, arrestein, pasquein, unan bennac guet comseu caër.» ●(1744) L'Arm 12b. Amuser, se moquer, tr. «Abusein : Gobér goap.»

    ●(1970) BHAF 23. abuzi a reen anezañ ken a reen. ●(1978) BAHE 97-98/23. ha me ken divalo ha ken gorrek, hag abuzet sav-taol war ar marc'had.

    (2) Séduire, tromper.

    ●(18--) RGE 48. Rar (lire : rac) ar meliner a voar parlant / Hac a ambus ar merc'het yaouanq.

    (3) Abuziñ ub. diwar e labour : distraire qqn de son travail.

    ●(1942) VALLsup 55b. Distraire de son travail, tr. «abuzi diwar e labour T[régorois].»

    II. V. intr.

    (1) Perdre son temps.

    ●(1792) HS 231. ridec à di-de-di, abuse enn ul léh, caquèttal enn ul léh aral ?

    (2) Chom d'abuziñ : rester traîner.

    ●(1893) LZBg 51vet blezad-4e lodenn 190. Un dé ma hum gavé er horist chomet d'abus ar en hènt.

    (3) Abuser.

    ●(1732) GReg 7a. Abuser, tr. «Abusi. pr. abuset. Van[netois] abuseiñ.» ●(1790) MG 337. péré e abus a simplicité er bobl.

    ●(1927) GERI.Ern 7. abuzi v. n., tr. «abuser.»

    III. V. pron. réfl. En em abuziñ.

    (1) Perdre son temps.

    ●(c.1718) CHal.ms i. s’amuser, tr. «him abusein, him arrestein.» ●(1741) RO 327. hac en nomb bras eny eneum abus. ●(c.1785) VO 46. hum abus guet tout er pé e gavehait d’hou chonge. ●59. En nemb e hum abus de hunéal guet en ol chongeu e hum bresant én é speret. ●(1790) MG 147. ha me labourai hemb hum abus de seèllèt tro-ha-tro deign. ●156. Guhavè ni e hum abus de gonz a fauteu er-ré-zou drès-omb.

    ●(1821) SST 93. hum abuse de bedein a vêg. ●(1857) GUG 21. me mès hum abuset / Guet en treu ag en doar.

    (2) Se tromper.

    ●(1710) IN I 197. ar finessaou bras en deveus hon adversour, eo ma ra da gals en em abusi. ●(1790) MG 344. Goud e ran bermen, me hoær, en e mès hum abusét a vras, a pe mès credét el lorbage-ce eid er péh e ansaign er Hatechén.

  • abuzion
    abuzion

    [mbr abusion, brpm abusion < vfr abusion (FLMB 68)]

    F. –où

    (1) Faute.

    ●(1499) Ca 4a. Abusion. g. idem.

    ●(1839) BSI xii. ezeus abusionou da zifiziout anezo. ●xiii. diou abusion.

    (2) Tromperie.

    ●(1557) B I 553. finccion / Fantasi hac abusion, tr. «des fictions, des imaginations trompeuses.» ●(1575) M 405. Fet an bet man na ret sy, so vn abusion, tr. «Le fait de ce monde, n'en doutez pas, est une tromperie.»

    ●(1659) SCger 60a. fraude, tr. «abusion.» ●(1727) IN (avis) ii. hon tenn eus an dallentez hac eus an abusion. ●(1792) BD 4499. goellet areomp ol vn abusion vras, tr. «Nous voyons tous une grande tromperie.»

    (3) Apparition nocturne, fantomatique.

    ●(1659) SCger 55b. Fantome, tr. «buguel nos, enquelezr, abusion.»

    (4) Perte de temps.

    ●(1927) GERI.Ern 7. abuzion f., tr. «perte de temps.»

    (5) Abus.

    ●(1732) GReg 7a. Abus, mauvais usage d'une chose, tr. «Abusion. p. Abusionou.»

    ●(1927) GERI.Ern 7. abuzion f., tr. «abus.»

    (6) Erreur.

    ●(1710) IN I 419. Un abusion vras eo eta etouez cals.

  • abuzus
    abuzus

    [brpm abusus < abuz + -us .1]

    Adj. Abusif.

    ●(1732) GReg 7a. Une chose abusive, tr. «Un dra abusus.» ●Abusivement, tr. «èn ur fæçzoun abusus.»

  • Ac'h
    Ac'h

    I. Ancien pagus en Léon, entre l’Aber-Benoît, l’Aber-Wrac’h et le goulet de Brest.

    ●(1688) DOctrinal 196. hac an oll terroüer eux a ac’h, é gouelet Leon, gant an oll rentou, ha penvirou. ●197. é Dioces, pehini à divisas é teir arrihandi-se. Leon ac’h ha quimilidilly.

    ●(1865) FHB 4/32a. Sant Paul hen lakeas da abad e couent Ack [sic].

    ●(1905) KBSA 154. Eur roue a oa gwechall roue e Bro-Ac'h.

    II. Nom de famille.

    ●(1970) NFBT 1 N° 2. Ac'h.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...