Devri

Recherche 'fa...' : 502 mots trouvés

Page 2 : de faganadur (51) à falc_huner (100) :
  • faganadur
    faganadur

    m. –ioù Évanouissement.

    ●(1934) BRUS 223. Un évanouissement, tr. «ur vagañnadur –ieu.»

  • faganet
    faganet

    adj. Évanoui.

    ●(1787) BI 80. Isidor ë goüehai semplet ha vagannet mar hum chongeai cablus ag er pehet scannan. ●(1790) MG 116. Me zad é cleuèt quemènt-ce, e zou couéhet vagannét.

    ●(1904) BMSB 16. fagannet ha dijaïk hanter-varo. ●(1912) RNDL 40. vagañnet ar en dachen, tr. «défaillant sur le terrain.» ●(1921) BUFA 112. hag e chom vagañnet ar en doar.

  • faganiñ
    faganiñ

    v. intr. S'évanouir.

    ●(1856) GRD 376. hag hi e vagan étré é zivréh.

    ●(1921) GRSA 196. Vagañnein e hra Mordraéns. ●(1922) BUPU 15. en intron e lausk un taul kri hag e lusk vagañnein.

  • fagn
    fagn

    (coll. ?) Ordures.

    ●(1903) MBJJ 175. ar bernio fagn e ver krog da deurel war ar ru. ●363. Fagn = ordures.

  • fagnouz
    fagnouz

    m. –ion Homme paresseux.

    ●(1936) BREI 455/2c. Fangnouzien awechou o klask kaout bara diwar goust ar re all…

  • fagod
    fagod

    m. & coll. –où

    I. M.

    (1) Fagot.

    ●(1857) CBF 38. daou c'hant fagod, tr. «deux cent fagots.»

    (2) Fagodenn : fagot.

    ●(1659) SCger 147b. fagoden, tr. «fagot.»

    II. Coll. Fagots.

    ●(1659) SCger 32b. cotteret, tr. «fagoden. p. fagot.» ●55b. fagot, tr. «fagoden p. fagot.» ●147b. fagoden, pl. fagot tr. «fagot.» ●(c.1680) NG 122. Carguet a fagot hac a dan. ●(1732) GReg 350b. Entasser des fagots, les amonceler, tr. «berna queuneud, ou, fagod.» ●(1752) PEll 295. Fagod, Fagot, sing. Fagoden, Plur. Fagodou.

    ●(1869) TDE.FB 382a. Le lieu où l'on entasse les fagots, tr. «toull ar fagod.» ●Un tas de fagots, tr. «eur bern fagod ; eur grac'hell fagod.» ●Il y a là quelques fagots, tr. «eunn nebeud fagod a zo aze.»

    ●(1927) GERI.Ern 145. fagod col., tr. «Des fagots, sg. fagodenn f. pl. ou.»

  • fagodadeg
    fagodadeg

    f. –où Travail en commun pour faire des fagots.

    ●(1983) PABE 195. (Berrien) fagodadeg, tr. «action de faire des fagots (en commun).»

  • fagodenn
    fagodenn

    f. –où, fagod, fagodoù

    I.

    (1) Fagot.

    ●(1499) Ca 82a. Fagodenn. g. fagot.

    ●(1659) SCger 32b. cotteret, tr. «fagoden. p. fagot.» ●55b. fagot, tr. «fagoden p. fagot.» ●147b. fagoden, pl. fagot tr. «fagot.» ●(1744) L'Arm 152a. Fagot, tr. «Fagodeen.. deu.» ●(1752) PEll 295. Fagod, Fagot, sing. Fagoden, Plur. Fagodou.

    ●(1829) HBM 10. ur fagoden brechen var e benn. ●(1856) VNA 103. un fagot entier, tr. «ur fagoden abéh.» ●(1857) CBF 28. N'euz fagoden ebed er geuneudek, tr. «Il n'y a pas de fagots dans le bûcher.» ●(1869) TDE.FB 382a. Il y a là quelques fagots, tr. «fagodennou a zo aze.»

    ●(1927) GERI.Ern 145. fagod col., tr. «Des fagots, sg. fagodenn f. pl. ou.» ●(1931) GUBI 29. Kroset édan ur fagoden ponér. ●(1935) ANTO 118. a leze diere e fagodenn. ●(1942) DHKN 220. ur fagoden koed sapin.

    (2) Gerbe, botte.

    ●(1982) TKRH 79. Ha traoù e-barzh [ar vapeur] neuze 'vat, fagodenn ha fagodenn.

    II. Bout e fagodenn ha kant gantañ : être embarrassé ou faire de l’embarras.

    ●(1912) RVUm 321 (Gu). E ma é fagoden ha kant getou, tr. P. ar Gov «Il porte ses cent un fagots : il est embarrassé, ou il fait de l'embarras.»

  • fagodenniñ
    fagodenniñ

    v. tr. d. Fagoter (qqn).

    ●(1744) L'Arm 152a. Fagoter (…) Habiller ridiculement, tr. «Fagodennein.»

    ●(1927) GERI.Ern 145. fagodenni, tr. «fagoter, habiller ridiculement.»

  • fagoder
    fagoder

    m. –ion Fagotier.

    ●(1744) L'Arm 152a. Fagoteur, tr. «Fagodourr.. erion. m.»

    ●(1870) FHB 270/70a. eur fagoder paour.

    ●(1909) KTLR 247. eur fagoder keuneut. ●(1927) GERI.Ern 145. fagoder, tr. «celui qui fait des fagots.» ●(1939) RIBA 84. Peh mechér é hou hani ? Diskarour ? Divarour ? Fagotour ? Divrazour ? Heskennour ? Hanochour ? Kordennour ?...

  • fagoderezh
    fagoderezh

    m. Fagotage.

    ●(1744) L'Arm 152a. Fagotage, tr. «Fagodereah.. heu. m.»

  • fagodiñ
    fagodiñ

    v.

    I. V. intr. Faire des fagots.

    ●(1744) L'Arm 152a. Fagoter, tr. «Fagodein.» ●(1766) MM 477. guir eo sur fagodi a rez, tr. «C'est bien vrai, sûr : de fagoter tu t'embesognes.»

    ●(1902) PIGO I 101. pe droc'han koad, pe fagodi. ●(1909) KTLR 108. da zastum guedigner da fagodi.

    ●(1927) GERI.Ern 145. fagodi v. n., tr. «faire des fagots.» ●(1949) KROB 11/12. eun amzer vrao da fagodi. ●fagodi er c'hoad bras. ●(1959) BRUD 8/21. N'eus labour nemed da fagodi war ar hleuziou.

    II. V. tr. d.

    (1) Faire des fagots (avec du bois de chauffage).

    ●(1909) KTLR 244. eur goaz o fagodi keuneut. ●(1927) GERI.Ern 145. fagodi v. a., tr. «mettre en fagots.» ●(1935) ANTO 118. Fañch an Didalvez o fagodi keuneud.

    (2) Transformer des arbres en bois de chauffage et le fagoter.

    ●(1871) KTB.ms 15 p 61. Pa oa ar gwez holl astennet war ann douar ez oant c'hoas da fagodi.

  • fagodiri
    fagodiri

    f. –où

    (1) Lieu où sont les fagots.

    ●(1744) L'Arm 152a. Meule de fagots, tr. «Fagoderi.. ïeu. f.»

    ●(1927) GERI.Ern 145. fagoderi, fagodiri, tr. «lieu où sont les fagots.»

    (2) Bûcher de supplice.

    ●(1854) GBI I 226. It gant-hi d'ar fagodiri, / Gwiskit 'n inviz rousinet d'eï, tr. «Conduisez-la au bûcher, / Et revêtez-lui une chemise de résine.»

  • failh / feilh
    failh / feilh

    s. Bord d'un vêtement, d'une pièce d'étoffe.

    ●(18--) GBI II 320. Ur feil aour, pe ur feil arc'hant, tr. «Une bordure d'or ou une bordure d'argent.»

    ●(1936) DIHU 302/121. Brehiér du-kel, faill argant guen. ●(1942) DIHU 369/41. Arnehè lanjélieu brodet get faill argant. ●(1957) DSGL 98. er faill, en aour, tr. «les passements, les ors.»

    ●(2013) COSBI 44. Le tablier de taffetas damassé est orné du galon doré de passementerie au point d'Espagne (felh).

  • failhañ
    failhañ

    voir failhout

  • failhañs
    failhañs

    f. –où (physiologie) Excréments.

    ●(1633) Nom 15a. Excrementum : l'ordure du corps : an faillançc, pe'n coch. ●Excrementum alui, aluus, stercus, merda : fiente : faillançc, coch, caoch. ●34b. Porcus colluuiaris : porceau nourry de laueure des escuëlles, ou d'amas d'ordures ; ouch maguet gant guelyen, ha gant faillançcou. ●230a-b. Eluuies, vorago : louage, esgout d'immondices : toull an vileniou, vn san pe en hiny ez antren an oll faillançc. ●239b. Colluuiarium : esgout où tombent les immondices : poull en læch ma couez an faillançc, hac an scubyenou.

    ●(1732) GReg 383b. Excrément, ce qui sort après la digestion faite, tr. «failhanz.» ●608a. Matiere fecale, tr. «failhançz.»

    ●(1831) MAI 56. mervel a eure o lacat en he c'heno he faillanç memes. ●(1847) MDM 225. troaz ha failhanz ann anevaled hag an dud.

    ●(1910) FHAB Gouere 209. Eul levitennek, fô en e benn, eun tamm mad a veillen en dro d'e c'hinou hag a vardos ouz e helgez a dregerne e vouez dre ar zâl vras a bez. ●(1931) VALL 303a. Fiente, tr. «failhañs m.»

  • failhenn
    failhenn

    f. –où =

    ●(1910-15) CTPV I 53. Broudet g'er falenneu argand, tr. «Brodées avec du fil (une aiguillée) d'argent.»

  • failheri
    failheri

    f. = (?) Nom de lieu où se trouvait un échafaud (?).

    ●(17--) ST 356. hec'h ambroug beteg ar failleri, tr. «la conduire jusqu'au Faillery.» ●418. da vont d'ar failleri, tr. «jusqu'au pied de l'échafaud.»

  • failhet
    failhet

    adj. Défaillé.

    ●(1831) RDU 179. goan ha faillet.

  • failhout / failhañ
    failhout / failhañ

    v. intr.

    (1) Faillir.

    ●(1904) ARPA 299. Holl e kemerot tro da faillout en noz-man.

    (2) Défaillir.

    ●(1854) GBI I 80. Prest eo hon c'halon da faïa ! tr. «notre cœur est prêt de défaillir !»

  • fain .1
    fain .1

    interj. enfant. Onomatopée pour faire souffler les enfants par le nez quand ils se mouchent.

    ●(1935) BREI 392/stag 2. Gorteit ken am bo c'houezet e fri d'ezan. Graet fain, fain, fain... Krenvoc'h !

  • fain .2
    fain .2

    s. (pâtisserie) Gâteau breton.

    ●(1941) FHAB Gwengolo/Here 89. (Tregon ha tro-dro) Fain = gwastell anvet e galleg : gâteau breton.

  • fakez
    fakez

    s. (argot d'Elliant) Bouillie.

    ●(1984) BRLI I 138. fakez, ou : fakaz$$$, tr. «bouillie.»

  • fakir
    fakir

    m. –ed (religion) Fakir.

    ●(1884) LZBt Mae 91. pa zo bet erru e Pondichery unan euz ann dud-se pere a c'hanver Fakiret.

  • faktor
    faktor

    m. –ed (commerce) Facteur.

    ●(1732) GReg 391b. Facteur, commis de Marchand, tr. «Factor. p. factored.»

  • faktorez
    faktorez

    f. –ed (commerce) Factrice.

    ●(1839) BSI 84. Factourez edo en un ty a goumers, e madrid.

  • fakturañ
    fakturañ

    v. tr. d. Facturer.

    ●(1914) DFBP 137a. facturer, tr. «Faktura.»

  • fakturenn
    fakturenn

    f. –où Facture.

    ●(1914) DFBP 137a. facture, tr. «Fakturen.»

  • fakulte
    fakulte

    s. –où Faculté.

    ●(1499) Ca 82a. Faculte. g. idem possibilite. richesse.

    ●(1857) HTB 24. ar fakulteou gallouduz.

  • falañjenn
    falañjenn

    f. –où Phalange.

    ●(1876) TIM 194. falanjenneu santel er Gùérhiésèd.

  • falaoueta
    falaoueta

    v. intr.

    I.

    (1) Chasser les oiseaux dans les toits de chaume l'hiver.

    ●(1732) GReg 672a. Chercher les oiseaux dans les toits de glé, pendant l'hyver, tr. «Falaoueta. pr. et.»

    ●(1927) GERI.Ern 146. falaoueta, tr. «Chasser les petits oiseaux.»

    II.

    (1) Perdre son temps à des futilités.

    ●(1732) GReg 672a. Falaoueta (on dit aussi ce verbe de ceux qui perdent leur temps à des bagatelles.

    ●(1890) MOA 135b. Perdre son temps à des bagatelles, tr. «falaoueta, C[ornouaille]).»

    ●(1927) GERI.Ern 146. falaoueta, tr. «perdre son temps à des bagatelles.»

    (2) Kas da falaoueta : envoyer au diable.

    ●(1647) Am 699. Ho nerz so cacet da faloetta, tr. «Votre (ou : leur) force a été envoyée au diable.»

    (3) Mont da falaoueta : aller au diable.

    ●(1647) Am 700. Ead he va baguet da falouetta, tr. «Ma sacoche est allé au diable.»

  • falc'h
    falc'h

    f. –où, filc'hi, filc'hier, felc'her (agriculture)

    (1) Faux.

    ●(1499) Ca 82a. Falch. g. faulx a fauchier. ●(1633) Nom 178b. Falx, dens Saturni, secula : faulx : falch.

    ●(1659) SCger 56a. faux, tr. «falc'h, filc'hier.» ●147b. falc'h, filc'hier, tr. «faux.» ●(1732) GReg 16b. Affiler une faux à faucher, tr. «goulaza ur falc'h.» ●401b. Faux, instrument à faucher les prez, tr. «Falc'h. p. filhyer, filyer.» ●(1752) PEll 296. Falc'h, faux à faucher le foin. Pl. Filc'hier.

    ●(1847) FVR 297. Chetu aman ouc'h va gwele, eur falc'h hag e deuz distripet meur a hini. ●(1870) FHB 277/125a. na tranch, na bac'h, na boühel, na falc'h. ●(1870) FHB 302/325b. falc'hou, boc'hilli. ●(1877) EKG I 283. ar re n'o doa nemed ferier, eskennou-prad pe filc'her, a lamme var ar zitoianed. ●(1890) MOA 90. felc'her, tr. «des faux.»

    ●(1907) VBFV.fb 42b. faux, s. f., tr. «falh, f. (pl. felhér).» ●(1910-15) CTPV I 33. chare er fahl, tr. «le manche de la faux.» ●(1912) MMKE vii. d'ar c'houlz ma vije troc'het gant felc'hier zakr bodik glaz an uhelvar en Koajou Brekilien. ●(1984) EBSY 122. (Sant-Ivi) falc'h, filc'hi, tr. «faux.»

    (2) Maen-falc'h : pierre à aiguiser la faux.

    ●(1732) GReg 242a. Dalle, pierre à éguiser la faux à faucher, tr. «Mæn-falc'h. p. mæin-falc'h.» ●(1744) L'Arm 154a. Dalle pour éguiser la faux, tr. «Mein-falh. Meiniérr-falh. m.»

  • falc'h-aotenn
    falc'h-aotenn

    f. (agriculture) Faucille.

    ●(1752) PEll 296. Falc'h-auten, tr. «faucille, sans dents, dont on se sert à couper l'herbe à poignée, comme on coupe le ble.»

  • falc'had
    falc'had

    f. –où (agriculture) Fauchée.

    ●(1910-15) CTPV I 33. Deu pé tri fahlat foen, tr. «deux ou trois fauchées de foin.» ●(1931) VALL 296a. Fauchée, tr. «falc'had f. pl. ou.»

  • falc'hadeg
    falc'hadeg

    f. –où (agriculture) Fauchage en commun.

    ●(1868) FHB 180/191b. Falc'hadec ez oa eun devez. ●(1869) TDE.FB 391a. Fauchage, tr. falc'hadek, f.»

    ●(1933) BLGA 8. pa veze falc'hadeg, dournadeg pe labouriou all. ●(1984) HYZH 154-155/40. Bez e ouiemp yoa falc'hadog.

  • falc'hadenn
    falc'hadenn

    f. –où (agriculture) (Un) fauchage.

    ●(1927) GERI.Ern 146. falc'hadenn f., tr. «fauchage, fauchaison.» ●(1931) VALL 296a. (un) fauchage, tr. «falc'hadenn f.»

  • falc'hadur
    falc'hadur

    m. –ioù (agriculture) Fauchage, fauchaison, action de faucher.

    ●(1744) L'Arm 443b. Fauche, tr. «Falhadur.. reu. m.»

    ●(1927) GERI.Ern 146. falc'hadur m., tr. «fauchage, fauchaison.» ●(1931) VALL 296a. Fauchage, fauchaison, tr. «falc'hadur m.»

  • falc'hañ
    falc'hañ

    voir falc'hat

  • falc'hat / falc'hañ
    falc'hat / falc'hañ

    v. tr. d.

    I. (agriculture) Faucher.

    ●(1499) Ca 82a. Falchat. g. faucher. ●(1633) Nom 84b. Fœnum subsecare, falce demetere : faucher, scier ou couper du foin : falchat foüen. ●84b-85a. Sicilire pratum : refaucher le pré : falchot (lire : falchat) an foüen adarre, à pen da pen.

    ●(1659) SCger 56a. faucher, tr. «falc'hat.» ●147b. falc'hat, tr. «faucher.» ●(1752) PEll 296. Falc'ha, faucher, couper le foin avec la faux.

    ●(1877) EKG I 274. pa'z eer da falc'had ar foenn d'ar foennok.

    ►absol.

    ●(1857) CBF 105. Falc'hat a strop, tr. «Faucher le foin à tour de bras.»

    ●(1923) KNOL 19. me 'yelo da falc'hat d'eoc'h.

    ►[empl. subst.] Fauche.

    ●(1910) BOBL 22 janvier 265/1e. Evit tec'het divarno al labouriou start evel ar falc'had, ar medi.

    ●(1984) HYZH 154-155/40. dervezh ar falc'hat.

    II. sens fig.

    (1) Couper (la barbe).

    ●(1857) CBF 72. na pegen hirr ho paro ! mall eo d'e-hoc'h he falc'hat, tr. «que votre barbe est longue ! il est temps que vous la coupiez.»

    (2) Tuer.

    ●(1889) ISV 375. on doa en em gannet epad da neubeuta c'huec'h heur horolach, oc'h ar re c'hlaz, ha falc'het eun nebeud mad anezho.

    (3) Rafler, enlever avec force.

    ●(1927) GERI.Ern 146. falc'hat, tr. «rafler, enlever avec force.»

  • falc'heg
    falc'heg

    m. –ed (entomologie) Faucheux.

    ●(1876) TDE.BF 200a. Falc'hek,s. m. tr. «Grosse araignée dite Faucheux.»

    ●(1927) GERI.Ern 146. falc'heg m. pl. –c'heien, tr. «faucheux, sorte d'arachnide.» ●(1931) VALL 296a-b. Faucheux ; tr. «falc'heg m. pl. –eien (corrigé dans VALLsup 75a : falc'heg pl. ed).»

  • falc'hek
    falc'hek

    adj. Qui a la forme de la lame d'une faux.

    ●(1732) GReg 401b. Qui est fait en faux, tr. «Falc'hecq.»

    ●(1927) GERI.Ern 146. falc'hek adj., tr. «en forme de faux.»

  • falc'her .1
    falc'her .1

    m. –ed (zoologie) Faucheux.

    ●(1744) L'Arm 153b. Faucheux, sorte d'araignée, tr. «Falhourr.»

  • falc'her .2
    falc'her .2

    m. –ion Faucheur.

    ●(1499) Ca 82a. [falchat] g. faucheur. b. falcher.

    ●(1659) SCger 147b. falc'her, tr. «faucheur.» ●(1752) PEll 296. Falc'her, faucheur, celui qui fauche. Pl. Falc'herien.

    ●(1870) FHB 277/125. jardiner, falc'her. ●(1876) KTB.ms 14 p 58. ur falc'her o vont d'he labour. ●(1897) EST 8. Jaméz neoah falhour n'en da ar é foen.

    ●(1903) EGBV 75. Er falhour deugrommet, huiz, brein ha divanch kaer. ●(1923) KNOL 16. ar foen a c'hello eur falc'her da droc'ha en e zevez. ●(1910-15) CTPV I 33. er fahlour foén, tr. «le faucheur de foin.» ●(1934) BRUS 269. Un faucheur, tr. «ur falhour.»

  • falc'herez .1
    falc'herez .1

    f. –ioù Faucheuse (machine).

    ●(1907) BOBL 06 juillet 145/2d. Evid troc'ha ar ieot en em servijer deuz ar falc'h pe deuz ar falc'herez. ●(1907) BOBL 10 août 150/2e. Aliou talvoudus evit kas ar falc'herezed. ●(1927) FHAB Gouere 146a. daou zen a rank beza war ar falc'herez. ●(1929) FHAB C'hwevrer 50. Ar falc'herez a zo mat dreist da vont er foenneier sec'h. ●(1929) FHAB Gwengolo 325. ar falc'herezou. ●(1975) UVUD 80. (Plougerne) Ar falc'heureuz kenta zo bet deut var-dro amañ-se zo bet deut da Roñvel ag a zo bet deut e bloavez 22. ●(1984) HYZH 154-155/40. lec'h ma 'mañ ar foenneier gwak aze n'oa ket moaien da vont gant ur falc'heureuz.

  • falc'herez .2
    falc'herez .2

    f. -ed Faucheuse (personne).

  • falc'herezh
    falc'herezh

    m.

    (1) Fauchage, fauchaison, action de faucher.

    ●(1869) TDE.FB 391a. Fauchage, tr. « falc’herez, f. »

    ●(1927) GERI.Ern 146. falc'herez m., tr. «fauchage, fauchaison.» ●(1931) VALL 296a. Fauchage, fauchaison, tr. «falc'herez m.»

    (2) local. Fauchaison.

    ●(1939) RIBA 45. Groeit e oè er falhereh hag er foénereh.

  • falc'het
    falc'het

    adj. Fauché.

    ●(1856) VNA 237. du foin nouvellement coupé, tr. «foèn fresq falhet.»

  • falc'hun
    falc'hun

    m. –ed (ornithologie) Faucon.

    ●(14--) Jer.ms A. 65. Tregont papegault, tregont Er, / Tregont sparfel ha houtoner / Ha tregont falc'hun &c., tr. «Trente perroquets, trente aigles, / Trente éperviers et (?) … (?) / Et trente faucons.» ●(1499) Ca 82a. Falchun. g. faucon.

    ●(1659) SCger 56a. faucon, tr. «falc'han p. net.» ●(1744) L'Arm 154a. Faucon, tr. «Falhan.. nétt. m.»

    ●(1838) OVD 83. er falhannèd, péré e neige ar vréh er giboessaour. ●(1879) GDI 81. Un dén en doé ur falhan giboéssour. ●(1889) SFA 107. eur falc'hun a reaz he neiz e toull unan euz ar mogerriou.

  • falc'huneg
    falc'huneg

    m. Orthographe bretonne du chanoine Falc'hun.

    ●(1977) LLMM 181/116. e zedacheg pe e falc'huneg.

  • falc'huner
    falc'huner

    m. –ion (chasse) Fauconnier.

    ●(1732) GReg 399b. Fauconnier, tr. «Falc'huner. p. falc'hunéryen. Van[netois] falhannour. p. yon, yan.» ●(1744) L'Arm 154a. Fauconnier, tr. «Falhannourr.. nerion. m.»

    ●(1927) GERI.Ern 146. falc'huner, tr. «fauconnier.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...