Devri

Recherche 'fa...' : 502 mots trouvés

Page 3 : de falc_hunerezh (101) à fallou (150) :
  • falc'hunerezh
    falc'hunerezh

    m. (chasse) Fauconnerie.

    ●(1732) GReg 399b. Fauconnerie, tr. «falc'hunérez. Van[netois] falhannereah.» ●(1744) L'Arm 154a. Fauconnerie, tr. «Falhannereah.. heu »

    ●(1927) GERI.Ern 146. falc'hunerez m., tr. «fauconnerie.»

  • falenn
    falenn

    voir failhenn

  • Falern
    Falern

    n. de l. Menez Falern : montagne de Falerne.

    ●(c.1500) Cb 105b. [guin] Jnde falernicus / ca / cum. de la montaigne de falerne. b. a menez falern.

  • falibolenn
    falibolenn

    voir faribolenn

  • fall .1
    fall .1

    adj.

    I. Adj.

    A. Attr./Épith.

    (1) De faible constitution.

    ●(1499) Ca 82a. Fall vide in sempl cest tout vng. ●(1554) Moeam 9. cré ha fall.

    ●(1659) SCger 36b. debile, tr. «fall.» ●50a. enerué, tr. «fall.» ●58b. foible, tr. «fall.» ●68b. imbécille, tr. «dinerz.»

    ●(1910) FHAB Gwengolo 266. an dud mac'hagnet hag ar vugale fallik. ●(1939) KTMT 28. Eun tammig fall a baotr eo.

    (2) Malade.

    ●(1860) BAL 162. neket pa vez fall un den eo gortoz diganta calz a bedennou. ●(1873) GBI II 494. 'Vont da gas ar Zakramant d'un den a oa fall-braz, tr. «Qui allait porter le Sacrement à un homme qui était très malade.»

    (3) Mauvais.

    ●(1840) EBB 28. le terrible Choléras-Morbus (…) Ur lôn fal ac melliguèd, tr. « une bête maudite et cruelle ».

    (4) Fall-fall : très mauvais

    ●(1869) HTC 23. deuet da veza coz ha fall-fall en he velet.

    (5) Fall-devet : très mauvais.

    ●(1910) FHAB Gwengolo 272. Mes an diviz en devoe eur fin fall devet.

    (6) Fall-put : très mauvais.

    ●(1893) IAI 99. didalvez pe fall put.

    B. Attr.

    (1) Bezañ fall war (ur varc'hadourezh) : être à un prix très bas.

    ●(18--) SAQ II 333. Lod a lavar : fall eo var ar greun, fall eo var al loened.

    (2) Bezañ fall ouzh udb. : ne pas résister (au froid, etc.).

    ●(1907) PERS 327. Fall oa deuz ar ienien, rak n'en doa mui a c'hoad.

    (3) N'ober ket fall a udb. = e ober mat.

    ●(1870) FHB 257/381a. a m'en assur deoc'h penaus fanchon, en despet d'e c'huec'hvet conje a zo var e jouk, ne rea ket fall c'hoas a drouz.

    (4) Mont war fall : empirer.

    ●(1915) HBPR 28. e velent an traou o vont var fall evit ar relijion.

    C. Épith. [devant un subst.]

    (1) Fall dra / fall tra : mauvais sujet (homme ou femme).

    ●(c.1718) CHal.ms ii. fille de mechante vie, tr. «pautrés, gast, ur rederés, ur plah a c'hoal uuhé, a c'hoal gondu, ur plah libertin, ur fal dra, er plah sé n'endé nemeit ur uiles.»

    ●(1856) GRD 46. er fal dra Antiochus. ●138. Virginie, merh youanq a Rome, e oé bet scrapet a dy hé zad a berh ur fal dra. ●180. mæs hennéh ! n'en dé nameit ur fal dra, péhani ne vérit na truhé na pardon.

    ●(1947) YNVL 143. Gouzout a ran mat e ra ar fae war ar seurt fall-tra. Karout a ra anezhi, evelkent...

    (2) [avec mut.] =

    ●(1831) RDU 158. A p'hum hlorifiér ag un dra vad hun nès (…) pé ag ur fal dra benac

    ●(1854) PSA I 267. er fal dud-men.

    ●(1921) BUFA 171. fal vuhé er béherion.

    II. Adv.

    (1) Fall-devet : très mal.

    ●(1877) FHB (3e série) 32/255a. Scrivet fall devet eo, var ar marc'had.

    ●(1962) EGRH I 78. fall-devet a., tr. « terriblement mauvais. »

    (2) Fall-daonet : très mal.

    ●(1962) EGRH I 78. fall-daonet a., tr. « terriblement mauvais. »

    (3) Ober fall : malfaire.

    ●(1790) MG 13. eit hor recompancein a pe ramb mat, pé eit hur punissein a pe ramb fall.

    (4) [devant un adj., avec mut.]

    ●(1790) MG 30. péré en devou fall vihuét.

    (5) Klañv-fall : gravement malade.

    ●(1848) SBI i 190. Pa vin clanv fall war ma guele, tr. «Quand je serai gravement malade, sur mon lit.»

    (6) Mont fall war : avoir un cours bas.

    ●(1944) DGBD 181. peogwir ez ae fall war ar c'hoad d'an ampoent.

    III.

    (1) Fall evel an diaoul : voir diaoul.

    (2) Fall evel un touseg : voir touseg.

    (3) Fall evel ur c'hi : voir ki.

  • fall .2
    fall .2

    m.

    I.

    (1) Mal (physique).

    ●(1962) EGRH I 78. fall m., tr. « mal. »

    (2) Mort.

    ●(1962) EGRH I 78. fall m., tr. « mort. »

    (3) Mont da fall : se corrompre.

    ●(1931) FHAB Genver 22. hag e talvez ivez [an holen] da virout ouz an traou da vont da fall.

    II. (domaine moral)

    A.

    (1) Ce qui est mal, le mal.

    ●(1860) BAL 28. Goall droet oump var ar fall. ●(1884) MCJ 133. casseit e hoès er fal. ●134. er manq a gâz doh er fal.

    ●(1910) DIHU 61/104. Kériolet é troein kein d'er fal. ●(1924) FHAB Kerzu 442. mar ro tro d'ar fall d'en em zila (...) en hon touez. ●(1975) YABA 04.01. Tréset èl ma oè d'er fall.

    (2) Défauts.

    ●(1912) BUAZpermoal 690. An ene (...) a vezo galvet, dizoloet e vad hag e fall, ha barnet.

    (3) Chose déplaisante.

    ●(1908) KMAF 50. n'eo ket eur fall gwelet ac'hanon. ●(1910) MAKE 77. Ne vezo ket eur fall d'eoc'h. ●(1925) FHAB Mae 168. Hep mar ebet, n'oa ket eur fall kousket war ar c'hinvi hag al letonenn fresk.

    (4) Tennañ da fall : tirer à conséquence.

    ●(1936) LVPR 87. Met deus an dansou a rear, hirio, ne c'heller lavaret netra nemet e tennont, atao, da fall.

    (5) C'hoari da fall : ne pas jouer pour de bon.

    ●(1900) KAKE 67. Guel ha me a c'hoari da fall. ●(1928) FHAB Mae 176. gant ma vije asantet gantan e oa ar c'hoari genta eur c'hoari da fall.

    (6) Mont da fall : décliner, dépérir, diminuer.

    ●(1935) ANTO 53. rak rans ar gemenerien-se, konterien kaoziou, a zo aet pell 'zo da fall.

    (7) Treiñ da fall : mal tourner.

    ●(1957) BRUD 2/31. Med a-greiz m’emede an tabut o troi da ’fall, eh en em gavas an noter er studi hag e sioulaas eun nebeud d’an daou rioter.

    B. par euph.

    (1) Ober ar fall gant ub. : avoir des relations sexuelles avec qqn.

    ●(1935) SARO 23. en devoa Roan, hag a zeblante beza eur skouer a c'hlanded, graet ar fall ganti.

    (2) En em reiñ d'ar fall : se faire putain.

    ●(17--) EN 746. da vroaige en em roed dar fal.

    III. (pathologie)

    (1) Maladie.

    ●(17--) EN 1304. tapoud a rin ma fal, tr. «j'attraperai mon mal.»

    ●(1915) HBPR 75. hen dije tapet e fall. ●(1936) CDFi 1e fevrier. emaint ez riskl da dapa o fall. ●(1957) ADBr lxiv 4/458. (An Ospital-Kammfroud) Fall (...) précédé de l'adjectif possessif, et associé à l'expression mervel gand, le terme exprime un dépérissement, une mort qui résulte d'un long état de misère ou d'une déficience chronique mal définie : amañ eo prest ar gwenan da vervel gant o fall, 'm-eus aon. ●(1967) BAHE 51/10. Goude ur vaskin (lire : vaksin), e oa kouezhet ar fall warni.

    (2) (en plt d'un enfant rachitique) Kac'hat e fall(ig) : se dénouer, commencer sa croissance.

    ●(1952) LLMM 32-33/134. (Douarnenez) Kac'het ar fall gantañ : eus ur bugel, chomet izil betek-hen, a grog da greskiñ en un taol. ●(1957) ADBr lxiv 4/451. (An Ospital-Kammfroud) Cheorenn : f. – pl. cheored. – Une pin-up, un beau brin de fille. (Même mot que celui qui désigne une crevette) : pell eo bet ar plahig-se o kahaad he fallig, met brema avad ez eus deut eur jeorenn diouti.

    (3) C'hoari da fall : mal se porter.

    ●(1909) FHAB Meurzh 76. va marc'h koz Pechard a ioa o c'hoari da fall. ●(1934) PONT 202. Met siouas ! e yec'hed a vije atao o c'hoari da fall.

    (4) Faiblesse physique.

    ●(1866) LZBt Du 204. setu ar fall o kregin em diwar.

    (5) = [compléter l'exemple].

    ●(1887) LZBg 45et blezad-3e lodenn 174. ou goarantein doh er fall.

    (6) Pakañ e fall : attraper une maladie mortelle.

    ●(1962) EGRH I 78. pakañ e fall, tr. « attraper une maladie mortelle. »

    IV.

    (1) Mont an tenn da fall : voir tenn.

    (2) Mont e ribotadenn da fall : voir ribotadenn.

  • fall .3
    fall .3

    m. Personne faible.

    ●(1530) Pm 233a (Mab Den). An fall nann cre (lire : creff ; rime en -eff) diouz an seuen, tr. « Le faible et le fort du solide » ●(1575) M 111. Couls an creff hac an fall, so en dan é gallout, tr. «Aussi bien le fort que le faible est sous son pouvoir.»

  • fallaat
    fallaat

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Rendre plus mauvais.

    ●(1659) SCger 49a. empirer, tr. «fallaat.» ●147b. fallaat, tr. «devenir foible, empirer.»

    ●(1911) BUAZperrot 159. Ma ne wellear ket an amzer o youc'hal varneza, e fallear an dud o kounnari outo.

    (2) Affaiblir.

    ●(1659) SCger 50a. eneruer, tr. «fallaat.»

    ●(1902) PIGO I 197-198. Ar gwin a oa nerzus ha tom ; mez eur vlaz an evoa iskiz, hag eun doare d'en em zilan 'barz ar gwad, da veskan ar spered ha da fallâd ar galon.

    II. V. intr.

    A. Faiblir, s'affaiblir.

    ●(1659) SCger 36b. debiliter, tr. «fallaat.» ●(1744) L'Arm 8a. deuenir foible, tr. «Fallat.»

    ●(1918) LZBt Mae 12. Dizec'han ha fallât a ra, hag aben eun neubeut deio e varvo evel ma varv eur c'holoen.

    B. Mont war fallaat.

    (1) (en plt de qqn) Devenir de plus en plus mauvais.

    ●(1896) HIS 63. er Juifed e ié berpet ar fallat.

    (2) (en plt de l'état de santé de qqn) Empirer.

    ●(1890) MOA 182a. Mourir de consomption, tr. «mont var fallaat bemdez.»

    ●(1905) IVLD 127. he iec'hed ne reaz nemet mont var fallât.

    (3) Mont en ur fallaat : empirer.

    ●(1849) LLB 124-125. Ind e huélou neoah é voenat ol ou gran / Elsen en treu e hia perpet én ur falat.

    III. [empl. devant un v. amené par la prép. «da»] Fallaat d'ober udb. : faire qqc. plus mal, plus lentement qu'on le faisait auparavant.

    ●(1890) MOA 136a. fallat da lenn, tr. «lire moins bien parce que la vue baisse.» ●142a. Il prie moins bien, à présent, tr. «falleat eo da bedi.»

    ●(1904) SKRS I 15. dre ma kreskot en oad, c'houi ielo var fallât da bedi. ●(1928) KANNgwital 313/230. n'int ket fallaet da boania, michans ! ●(1928) LEAN 23. fallaat a raen da bedi.

    IV. V. impers. Fallaat da ub. : empirer (santé).

    ●(1860) BAL 226. mes, antronoz e fallaas dezi.

  • falladenn
    falladenn

    f. –où (pathologie)

    (1) Évanouissement.

    ●(1879) ERNsup 146. valladenn, défaillance, Lanr[odec].

    ●(1908) PIGO II 64. mes eno ar falladen a goueas warnon. ●(1910) MBJL 162. n'eus bet marv ebet (...) falladenno avat, ne laran ket. ●(1924) NOLU 28. ma kreden / Em behé bet (…) ur falladen. ●(1927) GERI.Ern 146. falladenn V[annetais] f., tr. «évanouissement.» ●(1942) DADO 12. O, va diouhar a gren dindanoun ; ec’h an da gaout eur falladenn, ec’h an da vont er bord all !

    (2) Recrudescence d'un mal.

    ●(1927) GERI.Ern 146. falladenn V[annetais] f., tr. «recrudescence d'un mal.» ●(1931) VALL 190b. Défaillance perte de connaissance (une) syncope, tr. «sempladenn, falladenn (et «recrudesence d'un mal»)»

  • fallaenn
    fallaenn

    f. –où

    I. (en plt de qqn)

    (1) Évanouissement, perte de connaissance.

    ●(1732) GReg 254b. Défaillance, pamoison, évanoüissement, tr. «Fallaënn. p. fallaeënnou.»

    ●(1854) MMM 200. O vesa deuet eus ê fallaën. ●(1877) BSA 74. N'oa ket c'hoaz daoulinet mad dira car c'hraou benniget, ma teuas eur fallaen d'ezhi. ●181. pa deuas d'ezhi fallaennou ker bras, ma recevas an nouen. ●(1878) EKG II 84. Pegeit oa padet fallaen an Aoutrou Crenn ?

    ●(1927) GERI.Ern 146. fallaënn f., tr. «défaillance, syncope.» ●(1928) BFSA 236. E fallaënn war an hent.

    (2) Kaout ur fallaenn : avoir un malaise, s'évanouir.

    ●(1869) FHB 208/411a. Ken dinerz oa ma he deveze fallaennou zoken en he guelle. ●(1878) EKG II 77. o vont da gaout eur fallaenn.

    ●(1993) MARV xii 13. (Ploulec'h) Darbed e oa din beza bet eur fallaenn.

    (3) Dont eus e fallaenn : revenir à soi.

    ●(1878) EKG II 84. Katell Eukat a ioa beo c'hoaz pa deuaz an Aoutrou Cren euz he fallaen.

    (4) Aggravement de l'état de santé.

    ●(1854) MMM 350. Eur fallaen divêsa a zisques d'an dén just ez-eo erruet an heur eus ê zilivranç.

    ●(1929) MANO 140. Ar fallaenn-ze a badas ive pemp dervez.

    (5) Faiblesse morale, défaillance.

    ●(1877) BSA 6. Dirac fallaennou, sioas ! re stanc c'hoas hirio euz darn he bugale, Breiz-Izel a zo bet guelet ive oc'h en em voda en-dro d'he fatronez.

    ●(1909) FHAB Mae 131. Int ive [ar zent], devez pe zevez, ho deus bet ur fallaen bennag var hent an dever.

    (6) Etre gwellaenn ha fallaenn : entre amélioration et détérioration (de la santé).

    ●(1934) GTWZ 43. bet nouennet diou wech, ha chomet miziou ha miziou etre gwellaenn ha fallaenn.

    II. (en plt de qqc.)

    (1) (astronomie) Éclipse.

    ●(1732) GReg 317b. Eclipse, obscurcissement d'une Planete, tr. «fallaënn. p. fallaënnou.» ●Eclipse du Soleil, interposition de la Lune entre la Terre & le Soleil, qui nous dérobe la vûë de ce Pere de la nature, tr. «Ur fallaënn èn héaul.»

    ●(1868) FHB 174/138b. d'an trivac'h a viz eost, eur fallaen pe eclips heol. ●(1869) FHB 208/416a. eur fallaen pe eclips loar. ●(1894) BUZmornik 685. ar fallaenn mirakuluz a oue var ann heol enn deiz ma varvaz hor Zalver.

    ●(1905) BOBL 02 septembre 50/2f. Fallaen-heol dimerc'her. ●(1931) VALL 190b. Défaillance perte de connaissance (une) syncope, tr. «sempladenn, falladenn (et «recrudesence d'un mal»), fallaënn («et éclipse») f. fatadur m.»

    (2) Détérioration, altération.

    ●(1856) VNA 140. cette altération de la langue primitive parmi eux, tr. «er fallahen-zé ag er hetan langage én ou misq.»

    (3) Mauvaise passe, crise économique (sur un produit).

    ●(1980) PLNN 5/30. (Saint-Pabu) 'zo bet ur fallaenn war ar bezhin, er bloawezh, just er bloawezhioù m'oan komañset.

  • fallaer
    fallaer

    m. Imposteur.

    ●(c.1718) CHal.ms i. S'accoquiner, tr. «donnet deuout didalué, de uout ur c'hoquin ur falläer.» ●(c.1718) CHal.ms ii. Imposteur, tr. «trompour, fallaer.» ●meschant, tr. «Idem, er vechant, fal, dister, goal, uil, malicius fallaer.»

  • fallagriezh
    fallagriezh

    f. –où

    (1) Scélératesse, vilenie.

    ●(14--) N 777-778. Fallacryez sorcerezou / A gruif hep gou a parz dou dez, tr. «je ferai (…) / De funestes sortilèges, / Sans mentir, dans deux jours.»

    ●(1659) SCger 119b. vn tour, vne finesse, tr. «fallagriez.» ●147b. fallagriez, tr. «tromperie.» ●(17--) EN 1306. a nol a neus eston ous ma falagries, tr. «et tous sont effrayés de ma méchanceté.»

    ●(1847) FVR 327. Ebarz ar fallagriez, goude koll ho Lezen, / En em daoljont oll kevret, evel galeourien. ●(1869) HTC 18. dre zizursiou ha fallagriesiou an dud. ●(1870) MBR 252. fallagriez he c'hoarezed. ●(1877) EKG I 146. mont da gounta da Zoue he oll fallagriezou. ●(1878) EKG II 149. Eul luc'heden a fallagriez euzuz a ieaz dre he benn. ●(1891) MAA 24. ho c'hastiza euz ho fallagriachou.

    ●(1906-1907) EVENnot 7. (Priel) N'he deuz [ket] bet amzer d'ober kalz fallagriezo ie moarvad, tr. «méfaits.» ●(1907) PERS 181. fallagriez an dud. ●(1911) BUAZperrot 279. kalur hor fallagrieziou. ●445. nemet dizurz, gwall skouer ha fallagriez.

    (2) Saleté, chose mauvaise.

    ●(1633) Nom 239b. Cloaca, crypta, receptaculum omnium purgamentorum vrbis : l'esgout d'vne ville : an læch pe en hiny en em rent quement attræt ha fallagriez á vez en kær.

  • fallakr .1
    fallakr .1

    adj.

    I. (en plt de qqn)

    (1) Méchant.

    ●(1836) FLF 20. Houma d'an dud fallacr a so ur guentel scler ! ●(1866) SEV 64. ar re a deu, dre ho dizoujanz, da nevezi bemdez torfed ar roue fallakr. ●164. ann den falla ha fallakra a ve bet biskoaz. ●(1878) EKG II 46. tud fallakr ha dizakret. ●(1889) ISV 124. Ar iuzev fallagr. ●(1894) BUZmornik 205. tud fallakr a lakeaz ampoezoun d'ezhan enn he verenn.

    ●(1921) PGAZ 99. Al lakipotet fallakr.

    (2) Gourmand.

    ●(1879) ERNsup 153. Fallakr, gourmand, Perros.

    (3) Qui ne veut pas partager.

    ●(1879) ERNsup 153. vallakr, qui ne veut pas partager, Pleud[aniel], L[an]g[oat].

    II. (en plt de qqc.) =

    ●(1869) SAG 156. ar finessaou fallagr euz an ærouant.

    ●(1911) BUAZperrot 545. ne c'helljont ket kas o mennoz fallakr da benn. ●(1921) KANNgwital 229/330. mennoziou fallakr Bolchevisted ar Rusi. ●(1934) FHAB Gwengolo 364. Hag ar sorc'hennou fallakr bet hadet ganto 44 vloaz araok, evid ar brezel 70, a voe embannet a-nevez a-dreuz ar vro.

  • fallakr .2
    fallakr .2

    m. –ed Méchant, coquin.

    ●(1633) Nom 327b-328a. Nebulo, tenebrio, semissis homo, vatinio, quisquiliæ, nihili homo, lucifuga, trioboli homo, vappa, frugiperda, fruges consumere natus : pendart, fourage de corbeaux, coquin, garnement, truant : vn den fall, vn lançc croug, tam an gorden, vn fallacr, bouèt an gibet, gaing an chaçc hag an biny (lire : briny) trenter, fall, coquin.

    ●(1732) GReg 713b. Les mechans, les scelerats perissent tôt ou tard malheureusement, tr. «Ar fallagred, an droucq-oberéryen a zeu abred pe zivezat da zroucq-finveza.»

    ●(1857) HTB 7. Hennez a zo eur fallakr. ●(1869) HTC 120. Daou fallacr euz ar re voassa ne oant ken. ●(1870) FHB 284/182a. ar fallakr-ze a zo attao o kass war lerc'h ar veleyen. ●(1880) SAB 88. ma diouallit diouz kement fallagr a zo e droug ouzin.

    ●(1925) FHAB Genver 34. Sifroa a reas chadenna ar fallakr. ●(1963) LLMM 99/268. Pinvidikañ fallakr ar vro.

  • fallamzer
    fallamzer

    m.

    (1) Mauvais temps.

    ●(1849) LLB 491. é dan er fal amzer. ●1267. hum hoarn a zoh er fal amzer. ●1620. un taul fal amzer.

    (2) sens fig. Ober fallamzer da : faire des scènes à qqn.

    ●(1790) MG 222. Péh lehuiné hou pehai-hui guet un (...) ivraign (...) péhani e ridehai d'en davarn quentéh èl m'en dehai ur blanq én é boche, hac e rehai fall amzér deoh, a pe vai carguét é gorv ?

  • fallañ
    fallañ

    v. intr. Mont da fallañ : faiblir.

    ●(1851) PEN 92/135. roet m'ar plich kador d'azea / rag m'ha c'halon ha ia da falla.

  • fallanv
    fallanv

    m. –ioù Surnom.

    ●(1943) DIHU 382/239. (Groe) Falhanù : leshanù.

  • fallas
    fallas

    s. –où Tromperie.

    ●(1499) Ca 82a. Fallacc. g. fallace. ●(1575) M 693. dre fallaçou, tr. «par perfidies.»

  • fallbaotr
    fallbaotr

    s. =

    ●(17--) ST 196. Houman zo eur valbotr, tr. «celle-ci est une bonne à rien.»

  • fallbleg
    fallbleg

    m. –où Mauvais penchant, mauvaise habitude.

    ●(1839) BESquil 288. n'ou lausquet quet de guemér ur fal blégue. ●548. péhani e zou bet abandonnet ha losquetde guemér ur fal blégue.

  • falldech
    falldech

    m. –où Mauvais penchant, mauvaise habitude.

    ●(1790) MG 429. hum ziloui ag er fal daicheu ag hé buhé treménét ? ●(1790) Ismar 9. torrein er fal daicheu.

    ●(1825) COSp v. doug er victoér ar hou fal daicheu. ●(1856) GRD 56. Héli er fal deicheu.

    ●(1922) EOVD 33. en nivér a hou fal dècheu. ●215. Ne goéhet ket ér fal-dèch-sé.

  • fallegan .1
    fallegan .1

    adj. Chétif.

    ●(1965) BAHE 46/49. falleganig = dister a gorf hag a yec'hed.

  • fallegan .2
    fallegan .2

    m. –ed Avorton, homme, animal de petite taille et de faible constitution.

    ●(18--) KTB.ms 14 p 81. Lac'ha trizek ebeules kaer evel ar re-se 'wit ur falleganig na vô mad bikenn da netra.

    ●(1919) FHAB Du 140. Mab ar mêr ha penher !! Elec'h eun tam faligant a netra ! ●(1953) LLMM 43/15. N'eo nag ur skoanard nag ur falleganig.

  • fallegant
    fallegant

    m. –ed Rôdeur.

    ●(1926) FHAB C'hwevrer 63. Aon ebet da gaout na deuje tud da glask laerez. Ar c'houec'h penn-ki a veze klevet o moueziou pounner o harzal drek ar mogeriou a rê d'ar faliganted mont gant o hent.

  • falleion
    falleion

    plur. Mauvais sujets.

    ●(1741) RO 1947. Besan so fallaien leun a jniquite.

  • fallentez
    fallentez

    f. –ioù, –où

    (1) Faiblesse physique.

    ●(1659) SCger 147b. fallentez, tr. «foiblesse.» ●(17--) ST 184. na hellan ket sevel gant fallente, tr. «je ne puis me relever, tant je suis faible.»

    ●(1862) BSH 44. Seblanti ra oc'h clan, pe e c'heus fallente. (...) E meus me fallentez, affaut a gavet boëd.

    ●(1902) PIGO I 50. Neuze e c'houlennaz ar maro, pe, da vihanan ar fallentez da gouean war e galon. ●198. ar fallente koueet warnan a harze dioutan da zevel 'n e za. ●(1908) PIGO II 181. gant ar strons hag ar fallente, ar c'hemener a gollas e anaoudegez.

    (2) Méchanceté.

    ●(1659) SCger 147b. fallentez, tr. «meschanceté.» ●(1787) BI 7. dihuë vamen malhuruss a fallantè. ●(1792) HS 23. Hui e gredehai enn-ou doai hum zefouyet enn eil hac éguilé peravi enn abillan é fèt à fallanté.

    ●(1860) BAL 145. o santout fallentez ha paourentez oc'h ene. ●(1861) BSJ 217. en diaul bremen feahet ha disarmet e huéhou é fallanté ér bed-cé. ●(1878) BAY 14. fallañté, tr. «perversité.»

    ●(1977) PBDZ 742. (Douarnenez) fallentez, tr. «méchanceté.»

    (3) Mauvaise action, méchanceté, mauvaiseté.

    ●(1862) BSH 91. Nebeutoc'h a dige gret a fallenteo.

    ●(1912) MMPM 43. dre he fallenteziou. ●(1913) AVIE 47. er fallantéieu en doé groeit. ●(1921) BUFA 4-5. er haz en doé doh er fallantéieu ha doh en dud a fal vuhé.

    (4) Mauvaise qualité, caractère d'un mets qui n'est pas bon.

    ●(1922) FHAB Gwengolo 266. hervez madelez pe fallentez ar stripou hag ar fars-forn. ●(1939) RIBA 66. Ur hov nañnek ne sel ket ken tost-sé doh guellanté pé fallanté er hafé.

    (5) Mauvaise qualité d'une action, d'une activité.

    ●(1880) SAB 99. va fallentez da bedi.

  • faller
    faller

    m. –ion =

    ●(1874) POG 32. Bed ounn, siouaz ! digristen, gwag ha faller.

  • fallet
    fallet

    adj.

    (1) Affaibli, défaillant.

    ●(14--) N 1795. Allas me so dall ha fallet, tr. «Hélas ! je suis aveugle et affaibli.» ●(1580) G 1271-1272. sellet y / dallet, fallet hep monet muy, tr. «voyez-les / Aveuglés, défaillants, sans plus marcher.»

    (2) Qui s'est trompé.

    ●(14--) Jer.ms 450. Me a cret ez ouff fallet ha saouzanet en hent, tr. «Je crois que j'ai fait erreur et me suis trompé en chemin.»

  • falleüruzamant
    falleüruzamant

    adv. Malheureusement.

    ●(1907) BOBL 14 décembre 168/2e-f. Gouzout a rer penoz falleuruzamant en Breiz e sav aliez chikan etre tud ar parreziou nesa.

  • fallez
    fallez

    f. –ed Faible.

    ●(17--) ST 94. Ha me ia war ma c'hiz da ved ar rouanez / A zo enn he gwele, – meurbed ez eo fallez, tr. «moi je retourne près du lit de la reine ; elle est bien faible !»

  • fallezh
    fallezh

    f. Dépérissement.

    ●(1732) GReg 268a. Deperissement, tr. «Van[netois] falleh.»

  • fallgalon
    fallgalon

    f. Découragement.

    ●(1866) SEV 17. ma varvfoc'h evel-d-ho hep tamm fall-galoun. ●(1868) KMM 94. muioc'h a zonjou fall, a fall-galon ac a zic'hout da bedi. ●(1877) BSA 262. ne velomp netra a c'helfe digass d'eomp fall-galoun.

  • fallgalonadenn
    fallgalonadenn

    f. –où Moment de découragement.

    ●(1922) FHAB Mae 142. An eil fallgalonadenn a oa deut war-lerc'h eben. ●(1928) BREI 57/1c. Ha sonjomp penôs ar fall-galonadenn wasan eo, dalc'hmad an hini dostan d'an trec'h !

  • fallgalonet
    fallgalonet

    adj. Découragé.

    ●(1890) MOA 81. En voyant son abattement, tr. «o velet anezhan fallgalounet-neat.»

    ●(1924) FHAB Meurzh 98. ar paour kêz den a oa nec'hetoc'h ha fallgalonetoc'h eget biskoaz. ●(1939) MGGD 69. Fallgalonet e oa an den yaouank.

  • fallgaloniñ
    fallgaloniñ

    v. intr. Perdre courage, se décourager, se rebuter.

    ●(1860) BAL 14. eb falgaloni nepred. ●224. Ur veach evelato e vennas fallgaloni. ●(1872) ROU 80a. Se décourager, tr. «Falgaloni.» ●99b. Se rebuter, tr. «Falgaloni.» ●(1889) ISV 113. Avechou e falgalounen. ●(1889) SFA 209. ha falgalouni a reot hivizikenn (...) ? ●(1894) BUZmornik 50. lod all a venne fallgalouni gant ar spont o doa rak ar poaniou skrijuz o devije da c'houzanv. ●693. ne fallgalounaz ket evit kement-se.

    ●(1903) MSLp xii 267. fallgalouni a ran o welet va buez ken n'am beuz heuz ouz-in va unan, Mil. ms. (le cœur me manque en voyant ma vie, tellement que j'ai horreur de moi-même). ●(1905) KANngalon Du 532. dougen ar groaz ep falgalouni. ●(1906) KANngalon Genver 21. Divar neuze, ne fallgalounas mui. ●(1911) BUAZperrot 122. da gennerzi ar venec'h yaouank, a venne fallgaloni.

  • fallgalonus
    fallgalonus

    adj. Qui fait perdre courage.

    ●(1943) FATI 139. setu perak e tremen a-wechou soñjou fallgalonus dre he spered.

  • fallgomz .1
    fallgomz .1

    v. intr. Médire.

    ●(1925) IZID 11. falgonz ag en nésan. ●23. fal gonzet é geu !

  • fallgomz .2
    fallgomz .2

    f. –où Médisance.

    ●(1907) BSPD I 19. Ne oé fall gonz ha ne larent anehi. ●(1922) EOVD 136. dré me fal gonzeu.

  • fallgomzer
    fallgomzer

    m. –ion Médisant.

    ●(1787) BI 105. ë laca er gueu doh tu er fal-gonzér.

  • fallgontant
    fallgontant

    adj. Mécontant.

    ●(1904) DBFV 77a. falgoutant, tr. «mécontent.» ●(1925) SFKH 16. falgoutant é huélet un dén doh hum lezel en ur stad ken diharak. ●(1942) DHKN 94. Seùel e hrant, falgoutant tré ag ou loden.

     

  • fallgredenn
    fallgredenn

    f. –où =

    ●(1821) SST 162. hen dout fal greden ha defiance.

  • fallgustum
    fallgustum

    m. –où Mauvaise habitude.

    ●(1839) BESquil 116. abandonnein er fal gustumeu. ●564. Aveit torrein er fal gustum en doé er boble a Angers de zansal. ●(1856) GRD 90. d'hobér brézel d'é fal gustumeu.

  • fallidigezh
    fallidigezh

    f. Affaiblissement, défaillance.

    ●(1732) GReg 17b. Affoiblissement, tr. «Van[netois] fallidigueah.»

  • fallijenn
    fallijenn

    f. –où

    (1) Défaillance.

    ●(1752) BS 279. An heretiq a santas er memes moment ur falligen quer bras, ma songe dezâ beza prest da vervel.

    (2) Kaout ur fallijenn : avoir une défaillance.

    ●(1937) FHAB C'hwevrer 45. touristed o kaout eur fallijenn.

  • fallimplij
    fallimplij

    m. Mauvais emploi.

    ●(1922) EOVD 32. Fal implé em es groeit a hou krèseu.

  • fallober .1
    fallober .1

    m. –ioù Méfait.

    ●(1825) COSp 134. hui e gavou én ur vultipliein én ul liessat, non pas hemp qui er blaïeu hac en deïeu, mæs er fal-obéreu hac er goal-inclinationeu.

    ●(1910) ISBR 82. É kleuet en doéré Turiau e ias ar é arben hag e demalas dehon, get konzeu huerù, é falobér.

  • fallober .2
    fallober .2

    v. intr. Malfaire, méfaire.

    ●(1767) ISpour 311. Mar é-houess cuhet pé soutiret er ré-ral de fal ober. ●(1790) MG 104. hui e hoès fal-hroeit. ●(1790) Ismar 111. peré e hum rejouiss a p'ou dès fal-hroeit. ●212. tud ou secouro de fal-obér. ●(1790) PEdenneu 206. Doué n'en dès reit de zén en amzér eid en impléein de fal-obér.

    ●(1804) RPF 130. en intantioneu criminél de fal obér.

    ●(1924) DIHU 161/172. deit omb-ni de barat falobér.

  • falloberour
    falloberour

    m. –ion Malfaiteur.

    ●(1910) ISBR 226. Liés é huéler elsé er bobl é kâsat obérerion vat er vro hag é kaerat doh er falobérerion.

  • falloni
    falloni

    f. –ioù

    (1) Méchanceté, vilenie.

    ●(1530) J p. 233a. Hoz fallony ha heny Cayphas, tr. «votre méchanceté et celle de Caïphe.»

    ●(1659) SCger 147b. falloni, tr. «meschanté.»

    ●(1880) SAB 175. darn a bergaledas en o falloni.

    (2) Ce qu'il y a de mauvais.

    ●(1915) HBPR 23. Diskuill a reant ar falloni a gavent el lezennou.

    (3) Mauvais coup, méfait, mauvaiseté.

    ●(1688) MD II 42. Ne rin müy birviquen falloni.

    ●(1868) KMM 110. falloniou an den iaouanc.

    ●(1906) KANngalon Mae 107. Da biou tamal ar falloni-ze ? ●(1907) KANngalon Genver 311. petra 'zo gounezet oc'h ober ar freuz hag ar falloniou-ze ? ●(1907) KANngalon Kerzu 558. ar falloniou a bep seurt. ●(1911) BUAZperrot 675. en em glevet var an tu gwella da gemeret da gas o falloni da benn. ●(1903) CDFi août. ar gwella stumm da ober falloniou. (d'après KBSA 15).

    (4) euphém. Ober falloni gant ub. : faire l'amour avec qqn.

    ●(1866) SEV 88. Rrei a reaz eta da gredi d'ar roue ne veze egile ken aliez gant ar rouanez, nemet evit ober falloni gant-hi.

  • fallou
    fallou

    m. enfant. Petit méchant.

    ●(1977) PBDZ 736. (Douarnenez) fallou, tr. «petit méchant.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...