Recherche 'bo...' : 1221 mots trouvés
Page 3 : de bodoc_het (101) à boetur (150) :- bodoc'het
- bodre / baodrezbodre / baodrez
m. –où
I. (habillement)
(1) Baudrier.
●(1499) Ca 18b. Baudre. g. baudrier.
(2) Guêtre.
●(1927) GERI.Ern 56. bodre, tr. «guêtre.»
II. (phycologie)
(1) Laminaria digitata.
●(1909) BROU 204. (Eusa) Bàodre, tr. «Sorte d'algue marine, très grasse… En deux syllabes (Baudrier de Neptune).» ●(1914) KZVr 69 - 28/06/14. Baodre, tr. «baudrier de Neptune, algue très grasse, Ouessant, D. Malgorn.» ●(1915) KZVr 113 - 02/05/15. Mots de la région de Lannion : bôdre, [goémon] comme une fraise de veau. ●(1916) KZVr 187 - 01/10/16. Bodre, tr. «goémon en longs rubans.»
(2) Saccorhiza polyschides.
●(1968) NOGO 217. Saccorhiza polyschides. baodrez, «baudrier» : Molène et baodre, id. : Ouessant.
(3) Sac'h-bodre : bulbe de l'algue Saccorhiza polyschides.
●(1968) NOGO 217. Saccorhiza polyschides. si:er bu:dri, «sacs de baudriers», le bulbe : Île de Batz.
(4) Bodre-friz : baudrier de Neptune Saccharina latissima anc. Laminaria saccharina.
●(1968) NOGO 220. Laminaria saccharina. bodrez fri:z, «baudrier frisé» : Saint-Pabu.
►
●(1962) EGRH I 16. bodre m., Laminaria saccharina.
- bodreennbodreenn
f. bodreoù
(1) Guêtre.
●(1633) Nom 118a. Ocrea : houseau, botte : godreou (lire : bodreou), triqueheusou, heus.
●(1659) SCger 64b. guestres, tr. «baudreou.»
●(1857) CBF 24. evel ma'z ounn Kernevod, bodreou ouc'h penn, tr. «comme je suis Cornouaillais, des guêtres en plus.» ●(1870) FHB 308/372a. peziou bodreou ler blevek.
●(1903) BTAH 147. Ar c'houriz hag ar boudriou. ●(1915) HBPR 230. Var ho c'hof gar, oa bodreou lian. ●(1916) KZVr 187 - 01/10/16. Bodreen, féminin, tr. «une guêtre, Trélévern.» ●(1924) FHAB C'hwevrer 62. bodreou kolo stardet mat en-dro d'e zivesker. ●(1927) GERI.Ern 56. bodreenn f, tr. «(une) guêtre.»
►[au plur. après un art. ind.] Ur bodreoù : une paire de guêtres.
●(1647) Am 720. Eur Bodreou ac eur botou pren.
●(1955) STBJ 27. hag eur bodreou a gloze o daou gof-gar.
(2) Bottine.
●(1732) GReg 105b. Bottine, petite botte de cuir delié, tr. «Bodrè. p. bodrèou.» ●Une paire de bottines, tr. «Ur re vodrèou.»
- bodreerbodreer
m. –ion Baudroyeur.
●(1633) Nom 312a. Coriarius, coriarius subactarius : baudroyeur, couroyeur : cozreller, bodreer.
- bodriel / bodrierbodriel / bodrier
m. Baudrier.
●(1633) Nom 119a. Baltheus : baudrier, ceinture d'espée : bodrier, gouris clezef.
●(1727) IN II (avis) vi. ar sicour-se peini a serviche din da vodrier evit para ar birou. ●(1727) HB 19. Bodrier ar silvidiguez. ●540. ur bodrier calet. ●(1732) GReg 85b. Baudrier, pour tenir l'épée, tr. «Bodrér. p. bodrerou. bodryel. p. bodryelou.»
- bodrierbodrier
voir bodriel
- Bodsorc'helBodsorc'hel
n. de l. Botsorhel.
(1) Bodsorc’hel.
●(1865) FHB 48/383b. An Aotrou Fave, vikel e Botsorhel. ●(1883) MIL 250. Tremen a rea e kenver eur ger hanvet Guerlavrec, ha treuzi a reas ive an hent so hirio etre Plouigneau ha Bothsorel. ●(1890) MOA 19b. Botsorc’hel.
●(1913) FHAB Kerzu 356. Var lein eur greac'hen all a ra an dro d'an Douron, en tu deou deoc'h, e kavit tour Botsorc'hel. ●(1930) FHAB Ebrel/136. eun den eus a Vontroulez, ginidik eus a Votsorhel. ●(1931) FHAB Genver 32. E Botsorhel, Lanneanou, / E vez freskad war an taoliou.
(2) Dicton.
●(2000) TPBR 210. Merc'hed Bodsorc'hel / Vez atav o c'houl porc'hell. ●(2004) TROMK 217a. Merc'hed Bodsorc'hel, / 'Vez atav o c'houl 'r porc'hell. Daniel Giraudon.
- Bodveur / BonneurBodveur / Bonneur
n. de l. Botmeur.
(1) Bodmeur.
●(1865) FHB 9/68a. Meneziou Are, e costez Brasparts, Loqueffret ha Botmeur o deus eun henvelidiguez benag oc’h ar vro-se. ●(1890) MOA 19b. Botmeur.
●(1905) ALMA 65. Botmeur. ●(1922) GLPI 25. Ra vevo Botmeur / Hep gloaz, hep gwalleur ! ●(1931) FHAB Genver 32. Eus Huelgoat, Berrien, Botmeur, / Hini Plouye hag e gure / O resevo ha noz ha de. ●(1935) OALD 52/129. Eus ar Fouilhez da Vrenniliz ez eus keit ha ma ’z eus diouz Botmeur da Sant-Riwall, da lavaret eo eul leo vale. ●(1943) CHDI 49. A-us de Vodmeur ha d'hé guern tioél.
(2) Bonneur.
●(1919) MVRO 15/1d. kaset gant va mamm da ziouall an denved daved eun nizez d’ezi e Bonneur. ●(1955) STBJ 10. En hanter-noz d’ar yeuniou e kaver Bonneur.
- boeboe
voir bae
- BoedBoed
n. de l. Boëd (île dans le golfe du Morbihan).
●(1985-1986) ADEM 110. Lâr anwoù an inisi e breton. / Dreneg : Dreneg vihan ha Dreneg Vras, Logodeg, an Irus, Boed ha Boedig.
- BoedigBoedig
n. de l. Boëdic (île dans le golfe du Morbihan).
●(1985-1986) ADEM 110. Lâr anwoù an inisi e breton. / Dreneg : Dreneg vihan ha Dreneg Vras, Logodeg, an Irus, Boed ha Boedig. (...) Bez oa ur chapel e Boedig iwe.
- boem .1boem .1
f.
I. F.
(1) Ur voem eo (+ v.) : c'est un enchantement de.
●(1974) YABA 25.05. Ur voém e oè gwelet merhed ha paotred get ou fanérieu. ●(1981) LIMO 25 décembre. Ur voém e oè o cheleu.
(2) Ur voem : un enchantement.
●(1927) GERI.Ern 56. boem V[annetais] f., tr. «Chose merveilleuse.» ●(1982) LIMO 30 juillet. Ur voém eid en daoulagad.
II. Loc. adv.
(1) [après un adj.] Très.
●(1932) GUTO 13. ul len hir ha ledan ur voem. ●45. Hag er vangoér e oè kaer ha braù ur voem.
(2) Loc. exclam. Ur voem ! : étonnamment.
●(1932) GUTO 8. ur mañné bras ur boem ! ●10. bout e oè deu baian, bras ur voém ! ●(1974) YABA 30.03. Stumet ind eué get er bara segal, ur voém ! ●(1982) LIMO 13 août. Tud e oè deit eué a vostad, ur voém !
- boem .2boem .2
m. (agriculture)
(1) Bande de terre soulevée par le soc de la charrue.
●(1904) DBFV 25b. boem, bom, m. pl. –mmeu, tr. «terre levée par la charrue.» ●(1907) VBFV.bf 7a. boem, m. pl. meu, tr. «bande de terre détachée par le soc.» ●(1934) BRUS 279. La bande de terre détachée par le soc, tr. « er boem –meu, m..»
(2) Kontell-voem : coutre.
●(1849) LLB 101. Ur soh, ur goutel voem ag er ré luemetan.
●(1904) DBFV 25b. koutel voem, tr. «coutre de charrue.» ●(1934) BRUS 273. Le coutre, tr. «er goutel-voem, f.» ●(1976) LIMO 07 août. bohaleu, pigelleu, penneu-mar, strépeu, soheu, koutelleu-voem, é hortoz boud luemmet.
- boem-douarboem-douar
m. Hep boem-douar ebet : qui n'a pas un pouce de terrain.
●(1955) STBJ 201. devezourien hep boemm-douar ebet, o chom e solierou pe e pennou-tier zec'h hag a veze grêt kamprourien outo.
- boemenn
- boemer .1
- boemer .2
- boemerezh
- boemetboemet
adj. Admiratif.
●(1907) BOBL 09 février 124/2f. e dier koz koz a lakee ar bourmenerien da chom boëmet diragê. ●(1925) SFKH 10. souéhet, boémet ken e oé digor kaér é vég geton. ●(1944) EURW I 116. ma lakaet hoc'h eus boemet. ●166. chom boemet dirak Menez-Kragou. ●(1970) BHAF 280. Hag ar vugale da zigeri daoulagad boemet.
- boemiñboemiñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Charmer, enchanter, ensorceler.
●(1699) Har 18. boêmi, tr. «enchanter.» ●(c.1718) CHal.ms i. Enchanter, tr. «charmein, chalmein bohemein Ing.» ●(1732) GReg 153b. Charmer, enchanter, tr. «boëmi. pr. boëmet.»
●(1904) DBFV 26a. bohemein, boémein, v. a., tr. «enchanter (Ch. ms.).» ●(1905) BOBL 25 novembre 62/3b. An neubeud foueroujen o deuz laket en o fenn ober trouz er c'hontre evid esa boëma an dud. ●(1927) GERI.Ern 56. boemi, tr. «charmer, ensorceler, séduire.»
(2) Émerveiller.
●(1927) GERI.Ern 56. V[annetais] boemein, tr. «émerveiller.» ●(1932) BRTG 173. de voemein Latira get danevel doéréieu pautred vras en Toulchaj.
(3) Bezañ boemet gant : s'émerveiller de.
●(1935) BREI 419/1b. an dud yaouank-se (...) a deuas d'an iliz, da heul ar misioner, boemet gant nerz ar c'han.
II. V. intr.
(1) =
●(1934) MAAZ 127. Tad er plah e voem é kleuet ramblereh Iann.
(2) Sommeiller.
●(1958) BLBR 114/13. E Skaer boemmi a dalv hoaz evid moredi : «Ne gousk ket an hini klañv, nemed boemmi a bennadou.»
- boemus
- boerennboerenn
f. (argot d'Elliant) Boisson alcoolisée.
●(1984) BRLI I 138. boeren zo gâta darre, tr. «ils sont encore soûls.»
- boerennegboerenneg
m. (argot d'Elliant) Ivrogne.
●(1984) BRLI I 138. boerenneg, tr. «qui aime la boisson» (mot d'un emploi général aujourd'hui, mais uniquement «lankouta» il y a cinquante ans).
- Boes
- boesell-boesell-
voir poezell-
- boesonboeson
m. –ioù
(1) Boisson alcoolisée.
●(1916) KANNlandunvez 64/464. hag a ra implij fall euz ar guenneien-ze evit prena lipouzerez, bouesoun, dillad kaer. ●(1955) STBJ 210. eur marc'hadour boeson bennak. ●(1967) BAHE 54/28. en em deurel d'ar boeson, d'ar boeson gaoc'h, d'an hini ruz, nann da win mat ar vro, met d'ar gwashañ meskaj marc'had-mat. ●(1983) PABE 63. (Berrien) boeson, tr. «boisson alcoolisé.»
(2) Boeson dous : liqueur.
●(1955) STBJ 206. evit ober «cassis» pe boeson dous.
(3) Boeson kreñv : alcool.
●(1955) STBJ 203. marc'hadour gwin ha boesoniou kreñv.
(4) Boeson gaoc'h : mauvaise boisson.
●(1967) BAHE 54/28. en em deurel d'ar boeson, d'ar boeson gaoc'h, d'an hini ruz, nann da win mat ar vro, met d'ar gwashañ meskaj marc'hat-mat. ●(1976) BAHE 91/10b. Mont a reas ar paour-kaezh plac'h war ar boeson-gaoc'h, ha n'eo ket ober sin, me lar deoc'h…
(5) Kaout ur gwall voeson : avoir le vin mauvais.
●(1927) TSPY 36. Hag ouspenn, evit doare, ec'h eus eur gwall voësoun.
(6) Kaout ur boesoñ mat : avoir le vin bon.
●(1974) SKVT III 55. Chichant e oa, ha mav. Ur boeson vat en doa ar mañsoner. ●79. ha da reoù oa, ne roe ket ur boeson mat.
(7) Bezañ poazh gant ar boeson : être cuit par la boisson, être alcoolique.
●(1995) PTEZ 26. (Plougastell) Poh (poaz) gand ar boeson, tr. «(alcoolique invétéré, cuit par la boisson).»
(8) Bezañ boeson gant ub. : être pris de boisson.
●(1920) LZBt Meurzh 19. dreist oll pa vije boëson gantan.
- boesoner / boesonierboesoner / boesonier
m. –ion Ivrogne, soûlard, picoleur.
●(1910) MAKE 101. eur gwaz fur ha tamm ebet dispignour na boesounier. ●(1942) LANB 56. eur boesonier, eun den lavar-ha-dislavar ha sammet a zle. ●(1953) BLBR 60/12. N'eo ket eur ouenn a voesonierien a savetaio ar Frañs. ●(1995) BRYV I 177. (Milizag) e oa maread a voesonerien.
- boesoniañ / boesoniñ
- boesonierboesonier
voir boesoner
- boesoniñboesoniñ
voir boesoniañ
- boestboest
f. –où
I.
(1) Boîte.
●(1499) Ca 23b. Boest. g. boette. ●b. boest ann oleau en ylis. ●b. boest an bara can. ●Boest an guentus. g. ventouse a ventouser qui est fait de voirre. ●(1633) Nom 168b. Capsella, capsulla, cistella : layette, boëtte : vn bouestul, cassedic. ●175b. Myrothecium, alabastrum : boitte ou verre, ou vaisseau pour mettre dedans vnguents & senteurs : bouestl, guezrez (lire : guezren) pe vn vessel euit lacquat ongantou. ●175b-176a. Narthecium : la boite aux vnguents : bouestl an ongant. ●176a. Pyxis, pyxidula vel pyxidicula : boitte : bouestl. ●185b. Corytus : carquois à mettre l'arc : vn bouestl da douen an gouarec.
●(1659) SCger 15a. boiste, tr. «bouestl.» ●133a. bouestl, tr. «boeste.» ●(1732) GReg 100a. Boete, ou boite, tr. «Boëstl. p. boëstlou. boëst. p. boëstou. Van[netois] boeist. p. boëisteü.» ●(1744) L'Arm 32b. Boëte, tr. «Bouiste.. eu : Boéstle.. eu. f.»
●(1877) BSA 92. eur vouest coat. ●(1879) GDI 23. Ean ou heijas én ur vouistr. ●(1895) GMB 73. pet[it] Trég[uier] goest, f. pl. goecho.
●(1904) DBFV 28a. bouist, boést, boeist, bouistr, f. pl. eu, tr. «boîte, étui.» ●(1919) BUBR 6/163. Ar Strat, o fuketal, en deus kavet eur guziadenn boestchou. ●(1925) SFKH 19. ur vouistig koed. ●(1974) THBI 166. en e vleust steredennet aour.
(2) Étui.
●(1732) GReg 587b. Etui de lunettes, tr. «Boëstl lunedou.»
II.
(1) Tremen evel ul lizher er voest : voir lizher.
(2) Start evel sardined-eoul en ur voest : voir sardined.
(3) Start evel kaplaned en ur voest : voir kaplaned.
- boest-kannañ
- boest-kaoutrboest-kaoutr
f. (agriculture) Pièce qui retient le coutre de la charrue.
●(1916) KZVr 187 - 01/10/16. Boest-kaoutr, tr. «la pièce dans laquelle est emmanché le coutre de la charrue. Enquête [agricole].»
- boest-mein
- boest-mirboest-mir
f. Boîte de conserve.
- boest-mouezhiañ
- boest-postboest-post
f. Boîte postale.
- boest-relegoùboest-relegoù
f. boestoù-relegoù Reliquaire.
●(1732) GReg 799a. Reliquaire, tr. «Boëstl relegou. p. boëstlou relegou.»
●(1914) DFBP 281b. reliquaire, tr. «Boest relegou.» ●(1931) VALL 640a. Reliquaire, tr. «boest-relegou f. pl. boestou-relegou.» ●(1935) SARO 27. eun tan gwall spontus bet kroget e Kemper, a vougas, en eun taol, kerkent ha ma voe digaset boest-relegou ar zant.
- boest-termerezboest-termerez
f. plais. Accordéon.
●(1922) DIHU 132/86. Get er «vouist termeréz» é ma oeit albéhen en dud bremen.
- boest-vutun
- boestaatboestaat
v. tr. d. Emboîter.
●(1732) GReg 338a. Encaisser, mettre en caisse, tr. «Boëstlaat. pr. boëstleët.»
- boestadboestad
f. –où Contenu d'une boîte.
●(1732) GReg 100a. Boetée, tr. «Boëstlad. p. boëstladou. boëstad. p. boëstadou.»
●(1818) HJC 308. guet ur voèstad albâtre carguet à ur parfum. ●(1844) LZBg 2l blezad-1añ lodenn 67. ur vouistad orlemanteu.
●(1924) ARVG Here 228. war digare prenan eur vouestad alumetez. ●(1937) TBBN 11. huéh bouistad péhieu argand. ●(1974) GAME 22. Eur vleustad aour-mirakl.
- boestadur
- boestañboestañ
v. tr. d. Remboîter.
●(1732) GReg 799b. Remboeter, remettre un os disloqué dans sa boëte naturelle, tr. «boëstla an esqern divoëstlet.»
- boetell
- boetrab
- boetrabenn
- boetrabez
- boetrabezenn
- boeturboetur
voir gwetur