Devri

Recherche 'bo...' : 1221 mots trouvés

Page 4 : de bof (151) à boked-sant-jalm (200) :
  • bof
    bof

    voir pof

  • bog .1
    bog .1

    f. cf. mog .2

    I.

    (1) Apogée, splendeur.

    (1869) TDE.FB 309a. En cette saison les roses sont dans tout leur éclat, tr. «enn amzer-ze ar a zo enn ho bog. C[ombeau].» ●(1872) ROU 108b. En o bog, tr. «A leur apogée.» ●(1890) MOA 118a. apogée (à son), tr. «enn he vog, m.»

    (2) E bog : au fort de.

    (1931) VALL 314a. Au fort de la foire, tr. «e bog ar foar L[éon].»

    (3) Ober e vog : faire le plein.

    (c.1836) COMbeau ix moj. 15. Kémer 'ta é saler holl guément a gavi / A-zoaré d'id, kémer ivé ann tî. / Laer n'é vez ket figuz / anezhan : / Hé-ma rêaz e vôg. Ac'hanô e larann / Pénoz ann ioul gwasa eo 'r spount é pep hini.

    II. Grande fatigue.

    (1919) DBFVsup 8b. bog (Gr[oix], f., tr. «épuisement.» ●(1970) GSBG 211. (Groe) bo:g, ǝrvo:k, tr. «grande fatigue, épuisement.»

  • bog .2
    bog .2

    m. –ed (ichtyonymie) Bonite.

    (1904) DBFV 26a. bog, m. pl. ed, tr. «bonite (petit poisson).» ●(1934) BRUS 255. Une bonite, tr. «ur bog –ed, m.»

  • bogad
    bogad

    m. Bogad roeñvat : passe-vogue.

    (1744) L'Arm 460b. Passevogue, tr. «Bogatt ruanad ag enn ol neærh. m.»

    (1904) DBFV 26a. bogad ruañnat, tr. «redoublement d'efforts en ramant, passe-vogue (l'A.).»

  • boged
    boged

    m. –où Seau de bois muni d'une corde.

    (1958) BRUD 4/100. Skarzit ar mor deuz «babord» da «dribord» gand ar bogel (lire : boged) a zo aze. Boged : bailh koad gand eur gorden. ●(1978) MOFO 91. meur o boget dour mour. ●(1979) VSDZ 63. (Douarnenez) A-raok vie flastret e-barzh ur boged e koad. Ur boged zo un tamm barilh troc'het 'tre daou, tr. (p. 227) «Avant cela l'effare se préparait dans une baille, un baril coupé en deux.»

  • bogenn
    bogenn

    m. Entame. (?) cf. pok (?).

    (1899) BSEc xxxvii 162 / KRL 27. Na roet ket an tam bogen (ar boulc'h), d'an hini a iudo. Quand plusieurs enfants demandent l'entamure d'un pain (le morceau préféré des enfants), ne la donnez pas à celui qui pleurera pour l'avoir. N'habituez pas les enfants à voir leurs caprices satisfaits.

    (1952) LLMM 31/57. (Douarnenez) Bogenn g. ar bloc'h (lire : bolc'h) eus ar bara : e-lec'h ma oa ur bara all stag outañ.

  • bogiñ
    bogiñ

    v. tr. d. Épuiser, éreinter.

    (1919) DBFVsup 8b. bogein (Gr[oix]), tr. «épuiser, éreinter.»

  • bogod
    bogod

    m. Détournement d'argent.

    (1927) GERI.Ern 57. bogod m., tr. «Soustraction par fraude ou par adresse, détournement fait en cachette, comme de l'argent par une femme à l'insu de son mari.»

  • bogodañ
    bogodañ

    voir bogodiñ

  • bogodenn
    bogodenn

    f. Argent détourné.

    (1927) GERI.Ern 57. ober bogodenn, tr. «faire ainsi sa bourse [en cachette].» ●(1931) VALL 543a. amasser un pécule à la dérobée (comme un femme à l'insu de son mari), tr. «ober bogodenn

  • bogodennañ / bogodenniñ
    bogodennañ / bogodenniñ

    v. Détourner (de l'argent).

    (1927) GERI.Ern 57. bogodenn, tr. «faire ainsi sa bourse [en cachette].» ●(1931) VALL 543a. amasser un pécule à la dérobée (comme un femme à l'insu de son mari), tr. «bogodenna bogodenni.» ●(1936) BREI 443/2d. Kaer en deus ober, n'hall ket bogodenni (ober e yalc'had), dre fôt kavout kuziadell asur d'e wenneien-adrenv.

  • bogodenniñ
    bogodenniñ

    voir bogodennañ

  • bogoderez
    bogoderez

    f. –ed Femme qui fait sa bourse en cachette.

    (1868) FHB 153/388a. merc'hed a c'houarn eleac'h bogodorezed. ●(1868) FHB 165/70b. eur vogoderez koz. ●(1876) TDE.BF 61a. Bogoderez, s. f., tr. «Femme qui cache des objets du ménage, de l'argent, à l'insu de son mari.» ●(1890) MOA 153a. Femme qui cache de l'argent ou des objets qu'elle veut ménager, tr. «bogoderez

    (1927) GERI.Ern 57. bogoderez, tr. «celle qui le fait [fait sa bourse en cachette].»

  • bogodiñ / bogodañ
    bogodiñ / bogodañ

    v. intr. Détourner (de l'argent).

    (1860) BAL 90. Laerez, ober treitouriez, lezer dle da baea, ober gaou, kemeret ouspen e vir, procezi dre fallagriez ha cassoni, ober labour fall, rei danvez fall evit ini mad, bogodi… ●(1876) TDE.BF 60b. Bogoda, v. n., tr. «Mettre à part de l'argent, des objets, à l'insu de son mari.» ●(1890) MOA 153a. Cacher argent ou objets qu'on veut ménager, tr. «bogoda

    (1927) GERI.Ern 57. bogoda, bogodi v. et a., tr. «détourner en cachette, comme de l'argent par une femme à l'insu de son mari.»

  • bogoilh
    bogoilh

    voir bogoliañ

  • bogoliañ / bogoilh
    bogoliañ / bogoilh

    v. intr. Se vanter.

    (1951) BLBR 36/5. ar re ne reont nemet bogoilh gant komzou goullo.

  • bogoliek
    bogoliek

    adj. Ventru.

    (1931) VALL 777a. Ventru, tr. «bogoliek L[éon].»

  • bogolier
    bogolier

    m. –ion Vantard.

    (1917) KZVr 240 - 07/10/17. Bogolier, tr. «qui aime à se vanter, Loeiz ar Floc'h.» ●(1923) KNOL 259. Cheun 'oa bras ha teo, ruz e benn ha bogolier. ●(1931) VALL 772b. Vantard, tr. «bogolier L[éon].»

  • boiaj
    boiaj

    f. –où

    (1) Voyage.

    (1839) BESquil 425. Un dé ma oé é boyage. ●(1857) LVH 3. ér boyageu e hras é France. ●26. pé ma vehent é boyage.

    (1904) DBFV 26a. boiaj, voiaj, boéiaj, béj, etc., tr. «voyage.» ●(1904) LZBg Meurzh . ur voiaj hir. ●(1907) BSPD I 230. Un dé ma oen é boiaj.

    (2) Boiaj kerc'h : voyage par terre.

    (1904) DBFV 26a. boiaj kerh, tr. «voyage par terre.»

  • boiajer
    boiajer

    m. –ion Voyageur.

    (c.1785) VO 43-44. un dichaul divertissus d'er voyagerion.

    (1839) BESquil 569. Péh boyageour, goudé en dout hum ambarquet ar er mor (…).

    (1904) DBFV 26a. boiajour, m. pl. –erion, tr. «voyageur.»

  • boiajiñ
    boiajiñ

    v. intr. Voyager.

    (1895) FOV 262. hui e hel boyajein.

    (1904) DBFV 26a. boiajein, v. n., tr. «voyager.» ●(1904) LZBg Genver 18. ne hellé ket boiagein pel.

  • Boiar
    Boiar

    m. Bayard (nom d’un cheval mentionné dans Ar pevar mab Hamon). Boiar a vale : il/elle jaloux/jalouse.

    (1962) TDBP Ia 58 (T). Boyar a vale, tr. J. Gros «(le cheval) Bayard est en marche, il (ou elle) est jaloux. Souvenir de la tragédie populaire «Ar pevar mab Amon (ou : Emon)» «Les quatre fils Aymon».

  • Boio
    Boio

    Bro-Boio : territoire de Locminé.

    (1913) DIHU 101/357note. Er hroag (lire : er hroah) e gonz berpet mod-boïo. ●(1936) DIHU 301/101. Oeit e oè d'unan ag el lein, ag er vro "boio", unan ag er loperhed-sé. ●(1947) BRMO 15. La région de Lanvaux reste pauvre : le terroir de Locminé ou "Bro-Boio" et celui de Grandchamp ou "Bro-Toul-Speg" sont des pays de vastes propriétés et de tenues à domaine congéable où pousse le mil, le seigle et le blé noir. ●29. Bro-Boïo. ●32. Bro Boio.

  • boit
    boit

    voir meitui

  • boitu
    boitu

    voir meitui

  • bojañig
    bojañig

    m. (mobilier) Espèce de petite armoire pour le change des bébés.

    (1980) LLMM 201/269. Ar gwele-kloz e korn an oaled gant ur bank-tosel hag ur pres bihan war ur penn anezhañ : ur bojañig 'veze graet eus ar pres bihan-se, hennezh oa sañset da lakaat liboud ar babigoù.

  • bojard
    bojard

    m. –ed Homme sourd.

    (1980) LIMO 15 mars. ne ouian peb (lire : pet) bouar pe bouarenn, hanter-bouar, bojard pe bojardenn. ●(1980) LIMO 15 mars. Bojard, tr. «dur d'oreille.»

  • bojardenn
    bojardenn

    f. –ed Femme sourde.

    (1980) LIMO 15 mars. ne ouian peb (lire : pet) bouar pe bouarenn, hanter-bouar, bojard pe bojardenn.

  • bojardet
    bojardet

    adj. Assommé (par la boisson).

    (1925) SFKH 14. er hlohour, bojardet get en ivaj. ●16. Er Hernèuad é tihun hantér bojardet berpet d'en ivaj.

  • bok
    bok

    voir pok .3

  • bokañ
    bokañ

    v. pron. réfl. En em vokañ = (?) coquille pour en em vodañ (?).

    (1987) DBHB 154. great eur sklotur goad dirag an oaled, deom da helloud en em voka en-dro dezi.

  • boked
    boked

    m. –où, bokidi (botanique)

    I.

    (1) Fleur.

    (1710) IN I 146. goude beza destumet divar ar boquejou ar gliz eus an Eê.

    (1838) CGK 30. en touez ar boqejo, eo bet flemmet gant un aër. ●(1867) MGK 114. Dre ar prajou war gant boked.

    ►sens fig.

    (1867) MGK 20. boked ar garantez / A vez, seul-vui eo koz, kaeroc'h kaera bemdez.

    (2) Fleur de jardin.

    (1633) Nom 78a. Seruia : vn bouquet : vr bocquet.

    (c.1718) CHal.ms ii. Il a la manie des fleurs, tr. «ema é fantasi guet er boquedeu, n'endes quen albahen meit ar drou boquedeu

    (1856) VNA 105. Comment appelle-t-on cette fleur ? tr. «Péh hanhue e hrér ag er boquêt-cé ?» ●(1876) TDE.BF 61a. Boked, s. m., tr. «Bouquet de jardin et des champs ; pl. bokejou.» ●(1879) MGZ 250. eget n'ho deuz ar guenan da suna ar bokedou evit ober ar mel.

    (1904) DBFV 26a. boket, boked, bouked, m. pl. bokèteu, bokèdeu, bokèdi, tr. «fleur (surtout de jardin).» ●(1913) THJE 21. èl ma kenigér poketeu.

    (3) Fleur d'arbre.

    (1633) Nom 75b. Cicer arietinum : pois ciches : pis cices, á vez boquedou ennè.

    (1744) L'Arm 115a. Eglantine, fleur de l'églantier, tr. «Boquêtte langroêss. m.»

    (1904) DBFV 26a. boket, boked, bouked, m. pl. bokèteu, bokèdeu, bokèdi, tr. «fleur (d'arbre).»

    (4) Boked beuz : branche de buis.

    (1909) FHAB Ebrel 115. ar vugale vihan n'int ket deuet gant o bokedou beuz da glevet an Aviel Bleuniou ? ●(1982) TKRH 85. Na trist e kavan-me gwelout ar boked beuz binniget chomet da weñviñ (...) hep n'en dije nikun nerzh-kalon a-walc'h da vont da veuzañ gantañ o douaroù.

    (5) Dañs ar boked : danse qui s'effectuait à l'occasion du mariage.

    (1963) TDBB 27. Dans ar boked / Peb hini gand e wreg (dance du bouquet-chacun avec sa femme) disait le précepte.

    (6) Bouquet.

    (1710) IN I 95. anes quemeret en o dourn ur peder pe bemp fleuren da ober ur boquet anezo.

    (1856) VNA 105. Voilà un beau bouquet, tr. «Chetu ur boquêt caer.»

    II.

    (1) Bout en e voked : être dans la fleur de l’âge.

    (1907) DIHU 24/401 (G) I. Skolan. A pe oen mé bihan m'em boé un hoér a drihuéh vlé. E oé én hé boket; ur vrau e oé.

    (2) Koant evel ur boked : très joli(e).

    (1924) LZMR 20 (Ki) J. Riou. Ur plac'hig flamm, gwerc'hez fur, koant evel eur boked.

    (3) Bout bet ar boked : gagner.

    (1975) YABA 01.03 (Gi) J. Jaffre. Ziforian «Sivouplé» aveid ur wèh nen doè ket bet er boked.

    (4) Lakaat ar boked en e leur :

    (1944) DIHU 392/62 (G) J. ar Marechal. A pe daù komz ag er famill-sé; klaskamb bepred en tu de lakaat er boked én hol leur-ni.

    (5) Bleuñv, bokedoù ar garnel : (avoir) les cheveux gris.

    (1877) EKG I 180 (L) L. Inisan. D'ar mareou-ze, oa dija eat braz var he oad, ha bokejou ar garnel a c'holoe e benn, ar pez ne vire ket outhan da gaout ur galoun domm ha leun a nerz evit stourm ouc'h ar fals-kredennou.

    (1924) CDFi 29 mars 1. sonjal oun koz, bleun ar garnel war va fenn.

    (6) Bokedoù ar vered : avoir les cheveux gris, signe de vieillesse. Cf. bleuñv, bokedoù ar garnel.

    (1950) LLMM 19/28 (T) *Jarl Priel. Bokedoù ar vered zo dija war ho penn, va moereb, ha ne gav ket din am bo kalz tra d'ober ganeoc'h.

  • boked-aez
    boked-aez

    m. (botanique) Primevère.

    (1732) GReg 754b. Prime-vere, plante, tr. «Van[netois] bocqedeëu a-hoüé.» ●(1744) L'Arm 306b. Primevere, tr. «Boquette à houé

    (1879) BLE 330. Primevère vulgaire. P. vulgaris. Hd., acaulis. Jacq. grandiflora. Lm.) Bokéd a houé.

    (1934) BRUS 267. Une primevère, tr. «ur boked ahoué, m.» ●(1935) DIHU 283/205. bokedeu ahoé ha pàu-iar é bleu.

  • boked-an-Dreinded
    boked-an-Dreinded

    m. (botanique) Pensée.

    (1710) IN I 118. o velet boquejou an Dreindet, pe gant re ne deus c'huez ebet.

    (1980) MATIF 43. Boked an Dreinded, fleur de la Sainte-Trinité, c’est la pensée.

  • boked-an-hañv
    boked-an-hañv

    m. (botanique) Primevère.

    (1931) GWAL 136-137/424. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Bokejo- (Bokedou) -an-hañv : bokedou-laez (unander : boked-an-hañv).

  • boked-ar-chas-klañv
    boked-ar-chas-klañv

    m. (botanique) Bryone.

    (1942) VALLsup 26a. Bryone, tr. «boked ar chas-klañv L[oeiz] ar Fl[oc'h].»

  • boked-ar-sterenn-vras
    boked-ar-sterenn-vras

    f. (botanique) Belle de nuit.

    (1876) TDE.BF 61a. Bokejou-ar-sterenn-vraz, s. pl. m., tr. «Belle de nuit, plante.»

    (1931) VALL 63a. Belle-de-nuit, tr. «bokedou ar sterenn vras T[régor].»

  • boked-bara-laezh
    boked-bara-laezh

    m. (botanique) =

    (1913) ARVG Eost 191. bokedo bara-lêz, bokedo melen, bokedo glas-glizin ar c'heler.

  • boked-bran
    boked-bran

    m. (botanique) = (?) boked-broan (?).

    (1941) FHAB Gwengolo/Here 89. (Tregon ha tro-dro) boukidi bran = Kliked broan.

  • boked-glas
    boked-glas

    m. (botanique) Violette.

    (1931) VALL 785a. Violette, tr. «boked(ig) glas L[éon].»

  • boked-hañv
    boked-hañv

    m. (botanique)

    (1) Primevère Primula veris.

    (1907) BOBL 30 mars 131/1a. Ar bokedou-han a boulz var bord ar c'hleuiou…

    (2) Pâquerette Bellis perennis.

    (1876) TDE.BF 61a. Bokejou-hañv, s. pl. m., tr. «Pâquerette, plante.»

  • boked-koraiz
    boked-koraiz

    m. (botanique) Jonquille.

    (1936) IVGA 186. pennou aour ar jonkilhez, anvez ivez bokedou koraiz.

  • boked-laezh
    boked-laezh

    m. (botanique) Primevère Primula veris.

    (1876) TDE.BF 61a. Boked-leaz, s. m., tr. «Primevère, plante champêtre à fleurs jaunes, que les enfants aiment à cueillir sur les clôtures ou haies des champs, et à laquelle ils donnent, en Bretagne, le nom de bouquet de lait, boked-leaz.» ●(1879) BLE 330. Primevère vulgaire. P. vulgaris. Hd., acaulis. Jacq. grandiflora. Lm.) Bokédou-lez.

    (1934) BRUS 267. Une primevère, tr. «ur boked-leah.» ●(1972) BAHE 75/6-7. N’edo ket Flavius engortoz da gaout tommder evel en e vro, met kerse war-vat, evel ma vez lavaret, a oa bet gantañ, rak dre ma’z astenne an deiz, dre ma klouarae an aer, e veze un dudi arvestiñ ouzh ar begoù-douar o’n em wiskiñ a c’hlazur, a vokedoù-laezh, a vleunioù munut dizanav en e vro. ●(1980) MATIF 43. Boked laez, c’est la fleur de lait, la primevère.

    (2005) SEBEJ 71. (Ar Yeuc'h) les primevères, un peu partout, que nous appelions bouquets de lait, bouket lez.

  • boked-laezh-ribod
    boked-laezh-ribod

    m. (botanique) Jonquille.

    (1980) MATIF 43. Boked laez ribod, c’est la fleur de lait baratté, la jonquille, plus tardive (le lait frais a eu le temps d’aigrir).

  • boked-Mahon
    boked-Mahon

    m. (botanique) Giroflée de Mahon, Julienne de Mahon, mahonile (Malcomia maritima).

    (1939) DIHU 339/329. bokedeu Mahon doh treid er magoérieu.

  • boked-naer
    boked-naer

    m. (botanique) = (?).

    (1982) TIEZ I 226. La plante tachetée comme la vipère (bokejou naer) est une médecine contre les morsures des reptiles.

  • boked-nevez
    boked-nevez

    m. (botanique) Primevère Primula veris.

    (1876) TDE.BF 61a. Bokejou-nevez, s. pl. m., tr. «Primevère, plante.»

  • boked-noz
    boked-noz

    m. (botanique) Belle de nuit.

    (1732) GReg 506b. Jalap, ou belle de nuit, tr. «bocquedou-nos

  • boked-penn-du
    boked-penn-du

    m. (botanique) Asphadèle.

    (1941) FHAB Gwengolo/Here 89. (Tregon ha tro-dro) boukidi penn-du = asphadèle.

  • boked-sant-Jalm
    boked-sant-Jalm

    m. (botanique) Jacobée, séneçon de Jacob Senecio jacobaea.

    (1732) GReg 506a. Jacobée, plante boiseuse qui fleurit fort blanc, tr. «Bocqedou Sant Jalm

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...