Devri

Recherche 'bo...' : 1221 mots trouvés

Page 6 : de bolod (251) à bombardamant (300) :
  • bolod
    bolod

    f./m. –où

    A. (jeux)

    (1) Balle (à jouer).

    (1499) Ca 19a. Bel. g. soule. l. hec pila/le vide in polot. ●ioueur de pelote. b. hoarier dan bolot. ●161b. Polot. g. pelote / esteuf. ●(1633) Nom 195a. Follis, follis pugillatorius : grosse pelotte enflée : bolodou glan bras ha teu. ●Harpastrum, grosse pelotte à iouër : hoary gant vn bolot bras ha teu. ●Datatim ludere : donner ou ietter l’esteuf : teureul ha diteureul an bolot.

    (1659) SCger 53b. eteuf, tr. «bolot.» ●133a. bolot, tr. «balle a iouer.» ●(1727) HB 7. E dorn pini eo destumet / Eguis ur volod an oll-bed. ●(1732) GReg 708b. Pelote, tr. «polod. p. polodou.» ●Une pelote, tr. «ur bolod

    (1904) DBFV 26b. bolod, s., tr. «(jeu de) paume, pelote, éteuf.»

    (2) C’hoari (ar) bolod : jeu de paume / jouer à la paume.

    (1499) Ca 112a. iouer a la pelote a lesteuf a la paulme. b. hoari an bolot. ●194b. g. fuyte / ou chace a lesteuf. b. chancc en hoari polot. ●(1633) Nom 135b. Sphæristerium : ieu de paume, tripot, ieu de boule : hoary bolot, tripot, hoary boulou. ●194b-195a. Pila, pila lusoria, manuaria, pila recussabilis & Italica : esteuf, pelotte : hoary bolot.

    (1659) SCger 89b. ieu de paume, tr. «c’hoari bolot.» ●121a. tripot, tr. «c’hoari bolot.» ●(1710) IN I 316. evel ma zeo c’hoari’r volot. ●(1732) GReg 511a. Jeu de paume, tr. « C'hoary bolod. » ●544a. Joüer à la paume, tr. « C'hoari bolod. c'hoari 'r bolod. c'hoari 'n tripod. »

    (1838) OVD 216. er ré e dremeine rai a amzér é hoarie bolot. ●(1876) TDE.BF 89a. c'hoari bolod, tr. « Jeu de la balle, jouer à la balle. »

    B. Pilule.

    (1939) WDAP 3/191. (Pleiben, Kastellin, Lennon) Bolod, ano gourel, liester : Bolodou. Boulig-dramm (G. Vallée, p. 560). Skouer : Bolodou (pe louzou-bolodou) a rank ar c’hlañvour implijout diou wech bemdez.

    C.

    (1) Boulet (de canon).

    (c.1825-1830) AJC 4076. ar bologou o rullal en non mesquou. ●5796. dousec boulod canon. ●(1867) MGK 83. hag enn dro d’am diskouarn / E klevan ann tennou, bolodou o voudal.

    (1915) HBPR 154. ar poultr a strakas hag ar bolodou a fic’has.

    (2) Balle (de fusil).

    (1877) BSA 264. o clevet ar bolodou o sutal endro d’ezho.

    (1911) SKRS ii 66. Var ar groaz-se eo e oue tizet. Ar bolod a bladas varnhi hag a gouezas d’an douar e harz treid Lazaro.

  • bolodik
    bolodik

    adj. (argot d'Elliant) Bavard.

    (1984) BRLI I 138. bolodig, tr. «bavard, un peu agité.» e ne ked ken bolodig hag ar re all, tr. «lui n'est pas aussi bavard que les autres.»

  • bolodiñ
    bolodiñ

    v. Se renvoyer la balle.

    (1876) TDE.BF 61b. Bolodi, v. n., tr. «Jouer à la balle.»

    (1931) VALL 56a. se renvoyer la balle, tr. «bolodi

  • bolog
    bolog

    m. (ichtyonymie) Ablette.

    (1927) GERI.Ern 57. bolog m., tr. «Sorte d'ablette.»

  • boloñjer
    boloñjer

    m. –ion

    (1) Boulanger.

    (1633) Nom 312. Pistor : panetier, boulenger : boulounger, baraër.

    (1895) FOV 237. Na kas er bled nakèt d'er boulanjér de bob.

    (1904) DBFV 26a. bolanjér, boulanjér, m. pl. –jerion, tr. «boulanger.» ●(1925) SFKH 8. boulanjér er vorh-sé. ●(1934) BRUS 269. Un boulanger, tr. «ur boulanjér –ion.» ●(1958) LLMM 71/427. Mes Jakez Konan, ar bouloñjer, hag an Dimezell Blev-Griz – burev-butun ha kelaouennoù – eus ar Ru-vras.

    (2) (argot de La Roche-Derrien) Montre.

    (1980) PEAS 59. Bouloñjer, eurier.

  • boloñjerez
    boloñjerez

    f. –ed Boulangère.

    (17--) BMa 346. ma choar boulongeres, tr. «ma sœur boulangère.»

    (1904) DBFV 26a. bolanjér, boulanjér, m. pl., jerion, f. –éz, pl. ed, tr. «boulanger.»

  • boloñjerezh
    boloñjerezh

    f./m. –ioù

    (1) F. boulangerie (local, boutique).

    (1697) CN 20. da guittat e volangeres, tr. «A quitter sa boulangerie.»

    (1904) DBFV 26a. bolanjereh, f. pl. eu, tr. «boulangerie.» ●(1934) BRUS 269. La boulangerie, tr. «er voulanjereh.» ●(1941) ARVR 11/5a. eur post nevez elec'h ma oa bouloñjerez Leguen.

    (2) M. boulangerie (art, activité).

    (1962) EGRH I 16. bolonjerezh m., tr. « boulangerie (art). »

  • boloñjeri
    boloñjeri

    f. –où Boulangerie.

    (1633) Nom 129b. Pistrinum, moletrina : moulin, lieu à piler le blé, boulengerie : milin, læch da malaff an eth, bouloungery.

    (1710) IN I 161. en e gueguin, en e voulongeri.

    (1904) DBFV 26a. bolanjeri, boulanjeri, f. pl. eu, tr. «boulangerie.» ●(1919) MVRO 13/1c. an holl volonjiriou.

  • boloñjiñ
    boloñjiñ

    v. tr. d. Boulanger.

    (1824) BAM 220. mala, bolongi.

    (1904) DBFV 26a. bolanjein, boulanjein, v. a., tr. «boulanger.»

  • bolontez
    bolontez

    f. -où

    (1) Volonté.

    (1499) Ca 207b. Volante et eoul tout ung ibi uide. ●(1576) Gk I 262. Hoguen so brassouch, ne dleomp c.afet volontez, na nep Inclination do choantat nac apetifu. ●(1612) Cnf 36a. Ober dezy dispartiaff hep volontez. ●(1621) Mc 29. pan deuont à enep hon volontez ha pan displigont.

    (1659) SCger 43a. desir, tr. «volontez.» ●(c.1680) NG 1442. dré volonté Doue.

    (1850) MOY 166. rebeli enep d'am bolonte. ●(1856) VNA 149. je regarde sa sainte volonté, tr. «me sel volanté Doué.» ●(1860) BAL 26. e rafen bepred ho polontez. ●28. N'on lizt ket eta da zuja d'or bolontez. ●(1868) KMM 35. Bolontez Doue. ●(1880) SAB 101. e volontez eo lacaat priz mad, mont a vraz, pae ker, rei muzul barr, paea founnuz. ●(1882) BAR 65. hor bolontez vad. ●(1891) MAA 138. bolontez diveza an den.

    (1907) AVKA 103. ober bolante ma zad. ●(1907) PERS 308. Ar re o deuz bolontez vad aoualc'h. ●(1909) FHAB Genver 4. An abaden eo discuez d'an holl en eun doare sklaer penaos oberiou an ene, ar zonjou hag ioulou ar volontez, a zo dreist galloud ar c'horf.

    (2) Ober bolontez ub. : faire ce que quelqu'un veut.

    (1877) BSA 173. douja he c'herent hag ober ho bolontez. ●(18--) SAQ II 184. ober bolontez va zad. ●253. kommandit ar pez a geroc'h, me a raio va bolontez.

    (3) A volontez vat : de bonne volonté.

    (1824) BAM 186. Roït a volontez vad dezo, hep o chagrinal, buan, hep ober gortos.

    (4) A vat volontez : de bonne volonté.

    (1790) MG 41. Sod a yoh-oh, Jannic, a pe ne ouiét quet penaus hou Person n'eèll quet konz deoh a hou Covésion, na memb chongeal a vat volonté ér péh ho pai disclæriet, drès peb-tra eit hou tisprizein, pé eit gobér poén deoh. ●318. Gùel vehai gueneign torrein mem mambreu, eit péhein a vat volonté, hac é vehèn sur ne yehèn quet d'en ihuern guet er péhet-ce.

    (1905) IMJK 155. Rak int ou devou gréseu kaer, er serviterion e blég a vad volanté d'hou lézen santél. ●(1942) DHKN 257. aveit donet, a vat volonté, de vout ur gakouzel !

    (5) Caprice.

    (c.1680) NG 1436-1437. Euit ur volonté, pligeadur temporel, / E lesant er madeu peré zo eternel.

    (6) Ar volontezoù diwezhañ : les dernières volontés.

    (1689) DOctrinal 201. ha penaos ar volontezou diveza eux an tud, pa vezont just, à tlé beza executet à point.

  • bolos-
    bolos-

    voir polos-

  • bolosenn
    bolosenn

    f. –où Bosse.

    (1958) BLBR 113/11. E eskern a ree bolosennou war e gein.

  • bolotenn
    bolotenn

    voir polotenn

  • boloù
    boloù

    plur. Ventre.

    (1849) LLB 1320. De hober boleu moen.

  • boltenn .1
    boltenn .1

    f.

    (1) Bruit, rumeur.

    (1916) KZVr 198 - 01/12/16. Eur voltenn, tr. «une rumeur.» ●eur volten 'zo savet, tr. «le bruit court.» ●(1931) VALL 85a. Bruit qui court, tr. «voltenn (moltenn et boltenn).» ●513b. Opinion (publique) déchaînée contre qqn, tr. «voltenn T[régor] f.»

    (2) Diwar voltenn : par ouï-dire.

    (1931) VALL 520b. (savoir) par ouï-dire, tr. «diwar voltenn

    (3) C'hoari e voltenn =

    (1741) RO 1449. Da hoary ma bolten erue ma parlantet. ●2396. Demp en pec à rout da hoary on bolten. ●2401-2402. Me renons dan dioul dre ma couc dam dougen / Ma nen dammé breman da hoary ma bolten. ●3010. Me meus a houde ves hoariet ma bolten. ●4779. Ma heomp prest en quer da hoary on bolten.

    (4) C'hoari boltenn =

    (1792) BD 926. ous pep sort compagnon men choario bolten.

  • boltenn .2
    boltenn .2

    f. –où

    (1) =

    (1919) TOBB 26. Boltennou moged du, flammou ruz ha glaz a save d'an ear.

    (2) Bordée (d'injures, jurons, etc.).

    (c.1930) VALLtreg 257. bolten : eur volten leou douet = une bordée d'injures (Even).

    (3) Tapage.

    (c.1930) VALLtreg 257. [Sur un petit morceau de papier collé.]. bolten, pl. boltenno (fém.) = Tapage (Even).

  • bolum
    bolum

    f. Volume.

    (1774) AC 125. dre e volum, tr. «par sa masse.»

  • bolumus
    bolumus

    adj. Volumineux.

    (1774) AC 109. cals bolumusoc'h, tr. «beaucoup plus volumineuse.»

  • bolz
    bolz

    f. & adv. –ioù

    I. F.

    A.

    (1) Voûte.

    (1499) Ca 24a. Bols. vide in fornication. ●86b. [fornication] g. arc de pierre. b. bols.

    (1659) SCger 126a. voute, tr. «vols

    (1866) BOM 10. Dre volzou ann hoabl.

    (1903) MBJJ 220. lampo a zo e-pign ouz ar volz, mes didan ec'h int holl. ●(1910) MBJL 83. begelio ar volz, a zisken eus pep-hini anê, e-giz eur c'hropad, eur bern bleuniou. ●(1927) GERI.Ern 57. bolz f. pl. iou, tr. «Voûte.» ●(1929) FHAB Mae 172. he bolz kroazigellet he nervennou. ●(1935) SARO 34. hag azioc'h d'ezi e saver eur volz.

    (2) Bolz an neñv(où) : voûte des cieux.

    (1889) ISV 14. pa veler bolz an Env gant he oll stered. ●(18--) SAQ I 277. hadet hen deuz e bolz an Envou stered kaer ha lugernuz.

    (1912) MMKE 25. En bolz an nenv. ●99. en bolz an nenvou. ●(1913) FHAB Genver 19. bolz an nenv a zo barbilimet a steredennou lugernus. ●(1931) DIHU 241/293. É bolz en néan stergannek é luéhè el loér guen kann. ●(1955) VBRU 126. seul sklaeroc’h e chome bolz an neñvoù, hep an disterañ kaouledenn pe lost-kazh ouzh he marellañ.

    ►absol.

    (1912) MMKE 87. 'Trezek ar volz steredennet. ●(1948) KROB 7/6-7. eul lostennad sklerijenn o kelc'ha ar volz : Bali Sant Jalm pe Sant Jakez.

    (3) Begel-bolz : clef de voûte.

    (1732) GReg 173a. Clef d'une voute, tr. «beguel-bols. p. beguelyou-bols

    (1869) TDE.FB 173b. Clef de coûte, tr. «begel-bolz, m.»

    (1910) MBJL 83. begelio ar volz. ●(1927) GERI.Ern 41. begel-bolz, tr. «clef de voûte.»

    (4) Maen-bolz : voussoir, vousseau.

    (1869) TDE.FB 173b. Clef de coûte, tr. «mean bolz, m.»

    (5) Dor-volz : porte, entrée voûtée.

    (1942) HERV 135. e-kichen dor-volz ar vered.

    (6) Skoazell-volz : arc-boutant.

    (1732) GReg 48b-49a. Arc-boutant, grandes arcades appuyées sur des murs solides, qu'on fait pour soutenir les voûtes élevées des Eglises, &c., tr. «scoazell-vols. p. scoazellou-vols

    (7) Ober bolz a-ziouzh ub. : former ur surplomb au-dessus de qqn.

    (1889) ISV 488. rag ar vri a ioa sounn hag a rea zoken bolz a ziouthan.

    B. par ext. Monument (funéraire, etc.).

    (1732) GReg 618b. Le mausolée qu'Artemise fît élever pour le Roi Mausole son mari, tr. «ar vols caër a eureu Artemisa d'e phryed ar Rouê Mausol.»

    (1877) EKG I 30. e iliz kathedral Landreger oa eur volz euz ar re gaera, ha ioa ennhi relegou sant Yvon. ●(1884) BUZmorvan 44. mont da guzat enn eur bez, pe, evit lavaret guell, enn eur volz hag a ioa kement hag eunn ti.

    II. Loc. adv.

    (1) War volz(ioù) En voûte.

    (1868) FHB 179/177a. ar c'hreou-ze var volz a ro troad hag harp d'an iliz. ●(1890) BSS 12. e lacaas sevel e creis an ilis ur chapel var vols.

    (1905) IVLD 233. azioc'h ar Grott hag ar voareg, eman ann hent var volziou.

    (2) Dindan volz : sous voûte.

    (1911) BUAZperrot 50. pemp [metr] ha daou ugent uhelder dindan volz.

    III.

    (1) Kousket dindan bolz an neñv : voir neñv.

    (2) Kousket dindan bolz ar stered : voir stered.

  • bolz-dor
    bolz-dor

    f. (architecture) Porte voûtée. cf. dor-volz

    (1883) MIL 148. Bols-dor ar vered a zoug ar merk 1668.

  • bolz-enor
    bolz-enor

    f. Arc de triomphe.

    (1876) TDE.BF 61b. Bolz-a-enor, s. f., tr. «Arc-de-triomphe.»

    (1927) GERI.Ern 57-58. bolz-enor, tr. «arc de triomphe.»

  • bolz-eñvor
    bolz-eñvor

    f. Cénotaphe.

    (1931) VALL 104b. Cénotaphe, tr. «bolz-éñvor f.»

  • bolz-kañv
    bolz-kañv

    f.

    (1) Tombeau.

    (1904) ARPA 261. bolziou-canv ar bropheted.

    ►absol.

    (1732) GReg 927a. Tombeau, ou tombe élevée, tr. «Bols. p. bolsyou. ur vols. ur vols caër, &c.»

    (1806) JOS 27. Dar volz ma e ma corfou va zad ha va zad cos. ●(18--) BAG 24. Er memes ilis, tro al lass, / E veler bolziou pabet bras. ●(1846) BAZ 277. epad eur bersecution-all, en em guzas er bez pe er vols e pehini edo enterret he dad. ●(18--) PEN 93/53. petra ma e va boulz digoret.

    (2) Monument aux morts.

    (1955) STBJ 44. ar volz-kañv pe ar monumant, evel ma lavar Pleibeniz.

    ►absol.

    (1932) ALMA 120. Bolz ar soudardet ha martoloded maro er brezel.

    (3) Tenture qui surmonte le catafalque dans les grandes cérémonies.

    (1876) TDE.BF 61b. Bols-kanv, s. f., tr. «C'est la tenture noire, en forme de dais, qui surmonte le catafalque dans les grandes cérémonies funèbres.» ●(1890) MOA 158a. Le dais qui surmonte le catalfalque, tr. «bolz-kaon, f.»

    (1927) GERI.Ern 58. bolz-kañv, tr. «catafalque.» ●(1981) ANTR 90. Ken aliez e vez servichou braz da gana ma chom dalh-mad ar heler, ar volz-kañv, e-kreiz an iliz hag er penn uhela.

  • bolz-pont
    bolz-pont

    f. bolzioù-pont Arche de pont.

    (1732) GReg 49a. Arche d'un pont, tr. «Bols ur pound. p. bolsyou-pound

  • bolz-wareg
    bolz-wareg

    f. bolzioù-gwareg (architecture) Arcade.

    (1732) GReg 49a. Arcade, voûte courbée en arc, tr. «Bols-goarec. p. bolsyou-goarec

    (1927) GERI.Ern 57. bolz-wareg, tr. «arcade.»

  • bolzadenn
    bolzadenn

    f. –où = (?) tolzadenn (?).

    (1982) MABL I 144. (Lesneven) da gargañ e voutoù, bolzadennoù 'pake a-wichoù. ●(1982) MABL II 68. (Lesneven) bolzadennoù : bernioù bihan douar kalet e-barzh ar bouteier.

  • bolzañ / bolziñ
    bolzañ / bolziñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) (en plt d'un mur) Se bomber, bouffer.

    (1889) SFA 72. he mogeriou o volzi hag o vont da goueza enn ho foull. ●(18--) SAQ I 85. sada eur voger ha ne volzo ket.

    (1927) GERI.Ern 58. bolza, V[annetais] bolzein v. n., tr. «se renfler.»

    (2) (apiculture ; en plt d'un essaim d'abeilles) S'accrocher à une branche.

    (1732) GReg 368a. [Nos abeilles ont essaimé] Lorsqu'elles se posent sur une branche d'arbre, ou ailleurs, tr. «bolsa. pr. bolset.» ●L'essain est posé en tel arbre, ou en tel lieu, tr. «bolset eo an hed guënan êl leac'h-ma-leac'h.»

    (1904) DBFV 26b. bolzein, v. n., tr. «se grouper, s'attacher au dehors de la ruche, pour sortir, parl. des abeilles.»

    II. V. tr. d. Courber, voûter.

    (1659) SCger 126a. vouer (lire : vouter), tr. «volsa.» ●176b. volsa, tr. «vouter.» ●(1732) GReg 224b. Courber, tr. «bolsa. pr. bolset

    (1876) TDE.BF 61b. Bolza, v. a., tr. «Arquer, voûter.»

    (1904) DBFV 26b. bolzein, v. a., tr. «courber.» ●(1927) GERI.Ern 58. bolza, V[annetais] bolzein v. a., tr. «voûter, arquer.»

  • bolzard
    bolzard

    m. –où (pêche) Fil qui double l'attache de l'hameçon à la ligne.

    (1977) PBDZ 722. (Douarnenez) bolzard, bolzardoù, tr. «fil qui double l'attache de l'hameçon à la ligne.»

  • bolzek
    bolzek

    adj.

    (1) Courbe.

    (1744) L'Arm 81a. Courbe, tr. «Bolzêc

    (1904) DBFV 26b. bolzek, adj., tr. «courbe.»

    (2) Bombé, en forme de voûte, voûté.

    (1876) TDE.BF 61b. Bolzek, adj. V[annetais], tr. «Courbé.»

    (1907) VBFV.fb 12b. bombé, tr. «bolzek.» ●(1943) VKST Mae/Mezheven 272. eun doenn volzek.

  • bolzenn
    bolzenn

    f. –où

    (1) Motte (de pommes au pressoir).

    (1866) FHB 67/116b. o starda ar volzen. (NOTE : c'est la traduction BrL. du mot masad de LLB 1028 ; voir ce mot).

    (2) =

    (1877) FHB (3e série) 2/12b. zevel azioc'h ar volzen a ioa o cuzet ac'hanomp.

    (3) Bombement, boursouflure d'un mur.

    (1732) GReg 952b. Ventre que fait un mur, tr. «Bolsenn. p. bolsennou.» ●(1744) L'Arm 249a. Ventre que fait un mur qui a travaillé, tr. «Bolzenn.. neu.» ●398b. Bombement, tr. «Quein ou Bolzeenn, ur vur.»

    (1927) GERI.Ern 58. bolzenn f., tr. «saillie d'une muraille peu solide.»

    (4) Renflement.

    (1927) GERI.Ern 58. bolzenn f., tr. «renflement.»

    (5) Crevasse dans un mur.

    (1659) SCger 133a. bolsenn, tr. «fente d'vn paroy.» ●(1732) GReg 233b. Crevasse, ouverture dans un vieux mur, tr. «Bolsenn. p. bolsennou.» ●(1744) L'Arm 84b. Crevasse, tr. «Bolzeenn.. neu. f.»

    (1904) DBFV 26b. bolzen, f. pl. –nneu, tr. «fente d'une muraille.» ●(1927) GERI.Ern 58. bolzenn f., tr. «crevasse.»

    ►sens fig.

    (1873) FHB 463/364a. deuit da rapari ar bolzennou ho deuz great em feiz ken aliez a revolution.

  • bolzennadur
    bolzennadur

    m. –ioù Convexité, renflement.

    (1931) VALL 152b. Convexité, tr. «bolzennadur m.» ●644b. Renflement, tr. «bolzennadur m.»

  • bolzennek
    bolzennek

    adj.

    (1) Voûté.

    (1936) ONEN 19. an nor-dal bolzennek.

    (2) Skarr bolzennek : brèche dans un mur crevassé.

    (1931) VALL 81a. Brèche dans un mur crevassé, tr. «skarr-bolzennek

  • bolzennet
    bolzennet

    adj.

    (1) Bombé.

    (1732) GReg 41a. Ce mur tient-bien son à plomb, il ne fait point ventre, tr. «Ar voguer-hont a vir he sounder, ne deo qet bolsennet.» ●47a. Appuyer un mur qui menace de tomber, tr. «scoazélla ur voguer bolsénnet

    (1877) EKG I 53. mogeriou al leandi bolzennet, faoutet, hanter-ziskaret. ●(18--) SAQ II 351. ma ze bolzennet he mogeriou.

    (1907) KANngalon Here 517. Savet eo en un toul karrek a zo evel bolzennet huel, huel a zioc'h an draonien striz.

    (2) Crevassé.

    (1732) GReg 233b. Cette muraille est crevassée, tr. «bolsennet eo ar voguer-ze.»

  • bolzenniñ
    bolzenniñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Se bomber.

    (1903) EGBV 128. bolzennein, tr. «courber, se disposer en une masse arrondie.» ●(1927) GERI.Ern 58. bolzenni v. n., tr. «bomber.»

    (2) Se crevasser.

    (1659) SCger 34b. se creuasser, tr. «bolsenni.» ●133a. bolsenni, tr. «creuasser.» ●(1732) GReg 233b. Crevasser, parlant d'une muraille, &c., tr. «Bolsenni. pr. bolsennetet. Van[netois] bolsenneiñ.» ●(1744) L'Arm 84b. Crevasser [parlant d'une muraille], tr. «Bolzeennein

    (1927) GERI.Ern 58. bolzenni v. n., tr. «se crevasser.»

    (3) Faire ventre.

    (1927) GERI.Ern 58. bolzenni v. n., tr. «faire ventre.»

    II. V. tr. d. Crevasser.

    (1904) DBFV 26b. bolzennein, v. a., tr. «Crevasser.»

  • bolzennus
    bolzennus

    adj. Bouffant.

    (1904) DBFV 26b. bolzennus, adj., tr. «bouffant.» ●(1927) GERI.Ern 58. bolzennus adj., tr. «bouffant.»

  • bolzet / bolziet
    bolzet / bolziet

    adj.

    (1) Voûté.

    (1732) GReg 224b. Courbe, qui est en arc, tr. «bolset

    (1866) LZBt Gouere 157. an Iliz a oa frank ha bolzet huel.

    (1922) FHAB Gouere 216. e zor bolziet a c'hiz koz.

    ►par anal.

    (1904) SKRS I 25. An oabl bolzet a-uz d'hor penn.

    (2) (en plt d'un mur) Bombé.

    (1880) SAQ I 75. Eun iliz, bolzet he mogeriou ho c'heuz kavet varlerc'h ho tud kos.

    (1904) DBFV 26b. bolzet, tr. «courbé, saillant, crevassé.»

    (3) Qui forme une bosse.

    (1849) LLB 1207. Ar é vruch é huéler ol é hoehiad bolzet.

    (4) sens fig. (Bourse) bien remplie.

    (1939) RIBA 165. tré ma vezè bolzet houh ialh.

    (5) Groupés.

    (1882) BAR 260. an niver braz a dud en em gave eno bolzet enn dro dezhan.

  • bolziet
    bolziet

    voir bolzet

  • bolziñ
    bolziñ

    voir bolzañ

  • bom
    bom

    m. (botanique) Menthe, baume.

    (1910) MBJL 65. Ober reont ive chaous gant gwinegr ha bom (menthe) da lakat war ar c'hig. ●(1927) AVZH I 47. an deog war ar vent1. bom. ●(1927) AVZH III 133. pere a bae an deog war ar vent1 (minty, bom). ●(1931) VALL 461a. Menthe, tr. «bôm T[régor] m.»

  • bomb
    bomb

    m. –où Bombe.

    (1904) DBFV 26b. bonb, m. pl. eu, tr. «bombe.»

  • bombalenig
    bombalenig

    voir borzevelleg

  • bombanite
    bombanite

    f. Mondanité.

    (1792) BD 735. De mat dach ottro bras gant ho pombanitte, tr. «Bonjour à vous, grand monsieur, avec votre luxe.» ●1692. goude bombanitte ha ma ol grandeurio, tr. «après la gloire et toutes mes grandeurs.»

  • bombañs
    bombañs

    m. & interj. –où

    I. M.

    A.

    (1) Bombance, ostentation, pompe, faste.

    (1499) Ca 24a. Boubancc. g. idem. l. hec pompa / pe.

    (1790) MG 314. Gùel-è monèt d'un ti é beguin, eit d'un ti a vobance.

    (1904) DBFV 25b. bobans, bonbans, m. pl. eu, tr. «bombance, esprit d'ostentation.»

    (2) Bombance, ripaille.

    (1575) M 232. A coup en ho bombanç, ho deueze dançou, tr. «Bientôt dans leurs fêtes i avaient des danses.»

    (1792) BD 82. goude hon bombaso chervat ha milpechet.

    (3) Ober bombañs eus udb. : vanter qqc.

    (1834) APD 63. Na zit qet d'a ober bombanç eus ho paridiguez.

    (1904) DBFV 25b. gobér bobans, tr. «faire le fier.»

    (4) Dre vombañs : orgueilleusement, par orgueil.

    (1521) Cc [boubancc]. Et pompe aduer. g. orgueilleusement. b. dre bombancc.

    B. [au plur.]

    (1) Pompes (de Satan).

    (1790) MG 289. El ne vai quet en hani e vadèér, ér stad de rescond, hui e renonci eit-ou d'en diaul, d'é vobanceu ha d'é ævreu.

    (1904) DBFV 25b. bobanseu, tr. «pompes (de Satan).»

    (2) Bombañsoù ar bed : esprit mondain.

    (1575) M 1449. Holl bombançou an bet, tr. «Toutes les pompes du monde.»

    (17--) TE 287. ne vehai quêt marcè quemènt de grial inemp d'en dud youanq, nac inemp de vobanceu er béd.

    (1904) DBFV 25b. bobanseu, tr. «esprit mondain.»

    II. Loc. interj. Seizh mil bombañs ! : sept mille bombances !

    (1922) IATA 23. Seiz mill bombans ! Biskoaz ne meuz gwelet seurt aridennou iun.

  • bombañsal / bombañsañ / bombañsiñ
    bombañsal / bombañsañ / bombañsiñ

    v. intr.

    (1) Se vanter.

    (c.1500) Cb 27b. [boubancc] Jtem pompo / pas / ac. g. g. bombancier orguillier. b. boubancaff orgueillaff.

    (1922) LZBt Gwengolo 22. pôtr an ardou a vonbanso evit reï da gredi eo yac'h ar c'hrouadur bihan.

    (2) Faire bombance.

    (1904) DBFV 25b. bobansal, bobansein, v. n., tr. «faire bombance.»

  • bombañsañ
    bombañsañ

    voir bombañsal

  • bombañsiñ
    bombañsiñ

    voir bombañsal

  • bombañsus
    bombañsus

    adj. Pimpant.

    (1790) MG 203. en assambléieu bobançus. ●(1790) Ismar 134. en assambléyeu bobançus.

    (1838) OVD 237. er joé bombançus ha dirollet ag er bed.

    (1904) DBFV 25b. bobansus, adj., tr. «pimpant.»

  • bombard
    bombard

    f. –où

    (1) (musique) Bombarde.

    (1464) Cms (d’après DEBm 233). boumbart. ●(1499) Ca 24a. Bombart et chalami tout vng ibi vide.

    (1744) L'Arm 33a. Bombarde, tr. «Bombarde.. eu. m.» ●183a. Haut-bois, tr. «Bombarde.. deu

    (1849) SBI II 190. He zad coz, a hed e amzer, a zone gant eur vombard ! tr. «son grand'père, sa vie durant, jouait de la bombarde !» ●(1888) SBI II 174. Tambour, bombard ha bennio, tr. «Tambour, bombarde et biniou.» ●(1889) SKG 7. Kerkent hag ar zao-heol, oll ruiou Skaer a gorn / Gant oingn-ha-oingn Boulik ha bombard dal Rosporn, tr. «Dès le lever du soleil, toutes les rues de Scaër retentissent des sons du biniou (du oingn ha oingn) de Boulig et de l'aveugle de Rosporden.»

    (1904) DBFV 26b. bonbard, m. pl. eu, tr. «bombarde, hautbois.» ●(1905) BOBL 20 mai 35/3a. eno Bibian Leon gant e vombard, hag e gamarad gant e sac'h biniou o deuz sonet da zansal. ●(1927) GERI.Ern 58. bombard f., tr. «Bombarde.»

    (2) par méton. Sonneur de bombarde.

    (1907) KORN [15]. Klevet a rear ar biniou hag ar vombard o c’hoari evel pa vefent pell kenan.

    (3) Fas bombard : trogne.

    (1732) GReg 940b. Trogne, visage gros & laid, rouge ou boutonné, tr. «façz bombard

  • bombard-iou-gozh
    bombard-iou-gozh

    s. Ancêtre.

    (1896) GMB 337. pet[it] Trég[uier] boñbardio goz, ancêtre, ascendant éloigné (par plaisanterie).

  • bombardamant
    bombardamant

    m. –où Bombardement.

    (1919) TOBB 41. Pa gomançaz ar bombardamant.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...