Devri

Recherche 'le...' : 630 mots trouvés

Page 4 : de leizhien (151) à lenkran (200) :
  • leizhien
    leizhien

    s. Humidité.

    (1872) ROU 88b. Humidité, tr. «leizien.» ●(1890) MOA 297b. Humidité, tr. «Leizienn, f.»

    (1944) DGBD 15. Eus ar grazien d’al leizhien.

  • leizhiñ
    leizhiñ

    voir leizhañ

  • leizhour
    leizhour

    s. (?) Ruse (?).

    (1575) M 2097-2098. Neuse scrap nep á preiz, gant esfreiz na leizour, / Ne guell yuez mezec, mar hoantec ho recour, tr. «Alors ceux qui pillent avidement, de vive force ou par ruse (?) / Un médecin non plus ne peut, malgré son désir, les aider.»

  • leizhouraj
    leizhouraj

    s. (?) Liquide, boisson (?).

    (14--) Jer.ms 166. Presour en leyzourayg, tr. «(Fais) diligemment (?) (en ce qui concerne) la boisson (?).»

  • lejañs
    lejañs

    f. = (?) Avantage (?).

    (1939) CDFi 6 mai. Kaourantin en doa, abalamour d'e vent, eun tamm mad a lejans war Vaze.

  • lejent
    lejent

    s. Légende.

    (1576) Cath 4. euel maz eo patent en he legent, tr. «comme c'est évident dans la légende.» ●en bvez ha legent an itron sanctes Cathell, tr. «la vie et légende de madame sainte Catherine.»

  • lejil
    lejil

    s. Lessive.

    (1897) EST 62. Aveit gobér lejil, tr. «pour faire de la lessive.»

  • lejion
    lejion

    f. Légion.

    (1499) Ca 123a. Legion. g. idem.

  • lejislativ
    lejislativ

    adj. (politique) Législatif.

    (1847) FVR 149. Ar Gonvansion a gemeraz leac’h ann Asamble Lejislativ, enn dregont a viz Gwengolo, 1792.

  • lejist
    lejist

    m. Légiste.

    (1499) Ca 123a. Legist. g. legiste / celuy qui estudie es loys.

  • lejitim
    lejitim

    adj. Légitim.

    (1499) Ca 123a. Legitim. g. legitime. ●(1621) Mc 8. hep occasion ligitim. ●105. gand occasion ligitim.

    (1659) SCger 72b. legitime, tr. «legitim

  • lek .1
    lek .1

    m. (anatomie) Pénis.

    (1957) ADBr lxiv 4/469. (An Ospital-Kammfroud) Lèk : n. m. – Pénis. Apparait surtout dans le langage des adolescents. Les hommes adultes évitent de le prononcer, ou lui préfèrent les diminutifs lèkig, bichalekig (biz al lèkig ?) auxquels ne s'attachent pour ainsi dire aucune idée d'obscénité.

  • lek .2
    lek .2

    s. Croq.

    (1633) Nom 181a. Harpago, lupus : croq : læcq.

  • lekel
    lekel

    voir lakaat

  • leksional
    leksional

    m. (religion) Lectionnaire.

    (1970) BAHE 63/couv. Leksional suliou ar c'horaiz.

  • Leksobi
    Leksobi

    n. de l. Lexobie (ancienne ville à l’embouchure du Léguer).

    (17--) CSdogmael 11c. A ret anezi Lexobi / E lec'h a oa an Eskopti.

  • lektor
    lektor

    m. Lecteur.

    (1499) Ca 122b. Lector vide in leen.

  • lektur
    lektur

    s. –ioù Lecture.

    (1530) J 58a (Passion). Euel maz prezec an lectur / Han profecy deury sigur, tr. « comme s’expriment les légendes et les prophéties authentiques. »

    (1727) IN II (avis) i. al Lectur Spirituel a so necesser bras d'hor silvidiguez. ●iii. al lecturiou spirituel.

  • lellig
    lellig

    voir lallig

  • lem-laka
    lem-laka

    adj. & m.

    (1) Adj. Amovible, mobile.

    (1903) MBJJ 266. hon auterio lem-lak. ●(1906-1907) EVENnot 6. (Priel) Bleo lem-laka hi deuz bet, tr. «Cheveux postiches, artificiels.» ●ha dent lem-laka hi devoa, tr. «fausses dents.» ●(1906-1907) EVENnot 12. (Priel) Eur gleud lem-laka a zo war ar park, tr. «barrière mobile (sans attache à des poteaux).» ●(1906-1907) EVENnot 23. (Priel) Boutono lem-laka em euz prenet, tr. «mobiles, comme ceux de manchettes, de devant de chemises, de cols, etc.» ●(1923) SKET I 96. Lem-laka e oa e oa an dôenn warno.

    (2) M. (au jeu de boules) Carreau.

    (2004) LBBCA 91. Une boule remplace une autre, tr. «lemlak 'zo.»

  • lembiat
    lembiat

    voir leviañ

  • lemel / lemen / lamiñ / lamet
    lemel / lemen / lamiñ / lamet

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Ôter, retrancher.

    (1499) Ca 120a. Lamet vng tra. g. oster. ●(1633) Nom 50a-b. Lytta : ver en la langue des chiens, qu'on leur oste en leur ieunesse pour les garder d'enrager : vn preuf á vez en teaut an quy á vez lammet ez jaoüancq euit miret na daent en gounnar. ●98b. Emuscare arborem : oster la mousse : lammet an quifny.

    (1774) AC 15. ne dleer lemen nicun eus ar gueriouma.

    (1821) SST 268. d'hou laquat, pé d'hou lamein. ●(1838) OVD 242. pe zehé er marhue a lamein guet-hai ou frièd. ●(1849) LLB 461-464. un ahuel dro / (…) E saw ur beutren dû én evr ag en amzer / Hag e lam ged en dé ur restig a splannder.

    (1902) PIGO I 8. Yan (…) a lemmaz e dok. ●(1907) PERS 124. Lemmel digant ar bobl ar blijadur. ●185. lemmel ho boutou. ●(1911) SKRS II 31. lemel divar an ene loustoni ar pec'hed. ●(1959) TGPB 65. Evit ar pezh a sell ouzh ar paotr kozh, e lamas hemañ e gasketenn.

    ►absol.

    (1867) BUE 79. Dija, hag adalek pajenno kentan al levr-man, eo bet gwelet ar Zant, bugelik c'hoaz, o lemel diwar he voed, da rein d'ar bevien ; o westlan leveo he garg a varner ann iliz da obero a vadelez.

    (2) Lemel a : faire sortir de, tirer de.

    (1530) Pm 7. Mam a druez da bizhuiquen / A lemm penedour a sourpren, tr. «Mère de miséricorde à jamais / Tire le pénitent de peine.» ●33. A lem an bet a laet a hu, tr. «Qui tire le monde de l'outrage, de l'insulte.» ●231. Ha ne goffe styn az lynez / Euyt da sellet a-het dez / Paez lamher an bez pyou vezy, tr. «Et ta parenté ne saurait, / Même si elle te regardait tout le long du jour, / Quand on te retirera de la tombe, qui tu seras.» ●(1575) M 1750. Hep den á nep heny de lamet á riot, tr. «Sans qu'un homme quelconque pût le tirer d'embarras.» ●(1650) Nlou 87. pa'on lamas à lastez, tr. «quand il nous tira de la douleur.»

    (1659) SCger 38b. deliurer, tr. «lemel eus a.» ●(c.1680) NG 119-120. dre e varuë hac e pasion / En ur lamas ac er prison. ●961. Euit hon prenou ha hon lamet a pouin.

    II. V. intr.

    (1) (en plt d'un cheval) S'enlever.

    (1915) MMED 228. Me a reas d'am marc'h lemel buannoc'h c'hoas.

    (2) (en plt du cœur) Battre.

    (1932) BSTR 3. N'oa ket evit miret ouz e c'halon da lemmel en he c'hreiz.

    (3) Lemel a : quitter.

    (1790) MG 108. jamæs en houarn-ru-ze ne lamehai a me speret. ●(1792) HS 30. lemel ag er vro-hont.

    (1821) SST 56. Men e hei en inean en ur lemel ag er Purgatoire ? ●(1825) COSp 351. Ag er bed-man red é lemel.

    (1906) HIVL 26. en Intron e lam ketan, hag er splandér arlerh. ●133. én ur lemel a men gulé. ●(1912) BUEV 11. Mes ne oé ket arriù aveitou er hours de lemel ag er gér. ●(1913) AVIE 20. Ne lammé ket ag en tanpl. ●160. Lammet a vamen ha kerhet d'er Judé. ●(1919) BSUF 11. A pe lammas a Varselonn. ●(1921) BUFA 55. me chonj nen dé ket lemel a mem bro. ●(1922) BUPU 14. A pe lammas ag en hospital. ●(1939) KOLM 33. Er chonj anehi ne lammè ket ag é galon.

    (4) Lemel digant ub. : quitter qqn.

    (1912) BUEV 125. mes er chonj-sé ne lammé ket getou.

    (5) Lemel a-dal ub. : quitter qqn.

    (1829) CNG 65. Mæs sel breman, quênt lemel a dal-on, / D'out a telhai laret d'unan-benac pihue on. ●(1861) BSJ 300. Diméet-on, emé en aral, ha dré guement-cé ne fehen quet lemel adal me moès.

    (1942) DHKN 73. Vonick ne lam ket mui adal hé guellan karet.

    (6) Lemel a-dal : partir (d'un endroit).

    (1906) HIVL 162. Neoah ret é lemel adal er groh.

  • lemen
    lemen

    voir lemel

  • lemlakaat
    lemlakaat

    v. tr. d. Placer et déplacer.

    (1942) VALLsup 50b. placer et déplacer, tr. «lemlakat

  • lemm .1
    lemm .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt d'objets)

    (1) Pointu, aigu.

    (1499) Ca 19a. Bec pep tra lem. euel contell dac etc. g. bec de checun fer agu. ●123a. Lem. g. agu. ●(c.1500) Cb 31a. cest pointe de couteau / ou despee / ou de lance ou daultre ferrement. b. penn vn houarn lem. ●(1530) J p. 148a. Seuet ma goaf en e saf sonn / So lem ha moan didan e bronn /, tr. «Élevez droit ma lance aiguë et mince jusqu'à la hauteur de son sein.» ●(1575) M 2360-2362. alies cargazou (lire : cargaçou) / Carguet á sezyou lem : hac á lies flemou, / An rese lem ha moan : ho goan euel tan glaou, tr. «beaucoup de carquois / Remplis de flèches aiguës et de beaucoup de traits ; / Ceux-là, aigus et minces, les piquent comme des charbons ardents.» ●2369. dagou lem, tr. «des dagues aiguës.» ●(1576) Cath p. 20. tachou ha quisellou lem, tr. «de clous et de ciseaux aigus.» ●(1633) Nom 231b. Murex : la pointe & l'aspreté d'vn rocher : an becq lemm ves á vn quarrecq.

    (1659) SCger 156b. lem, tr. «aigu.» ●(1732) GReg 21b. Aigu, pointu, tr. «lémm. Van[netois] Lémm. luemm

    (1821) SST 45. tacheu bras ha luem. ●(1849) LLB 916. dent luem hou rastel. ●(1855) BDE 675. bireu luem. ●(1867) MGK 97. eur bir lemm. ●(1877) EKG I 271. A enep beg lemm eur vaionnettez.

    (1911) SKRS II 72. Daoust pegen lemm eo ho dent.

    (2) Tranchant, coupant.

    (1633) Nom 183b. Machæra : glaiue ou espée aiguë d'vn costé : cleau pe clezeu lemm á vn costez.

    (1752) PEll 524. Lem, Aigu, coupant, tranchant d'un couteau ou autre outil fait pour couper. Les Vennetois en quelques cantons prononcent Luem.

    (1871) FHB 312/404a. daouzeg ac'hanoc'h a gemero notennou lemm, hag a droc'ho an anter euz ho baro.

    (1910) MAKE 41. Mes bastik ! lemm eo va aotenn, ha skanv eo va dorn. Deomp ! ●(1922) FHAB Du 348. Va c'hontell a zo lemm.

    B. par ext.

    (1) (Nez) long.

    (c.1500) Cb 88b. [fri] Jtem hic aquilus / li. gall. qui a long nez bechu. b. fri lemm.

    (2) (en plt d'un coup) Pénétrant.

    (1575) M 93. Ret eo gouzaff taol flem, quen lem digant heman, / Maz renonçer dan bet, parfet het het ha ledan tr. «Il faut souffrir de celle-ci un coup d'aiguillon, si pénétrant / Que l'on renonce au monde complètement, au long et au large.»

    C. sens fig.

    (1) Ger, komz, h.a. lemm : mot, parole incisif, calomnie.

    (1767) ISpour 244. offanset dré ur guir lùem. ●249. temalationeu lùem.

    (1838) OVD 152. larèt conzeu luêm. ●(1894) BUZmornik 794. pe gasit anezho da vale dre eur begad lemm pe eur ger seac'h bennag.

    (1901) LZBg 59 blezad-4e lodenn 211. Anjulieu ha girieu luem e zou bet itré zé. ●(1905) IMJK 246. Nen dé ket kalz a dra andur ur gonz luem benak ur huéh én amzer, pen dé guir n'hellet ket hoah andur poénieu brasoh. ●(1922) EOVD 135. laret konzeu luem pé kontrél d'en honestis.

    (2) Mouezh lemm : voix perçante.

    (1732) GReg 21b. Aigu, parlant de la voix, tr. «Lémm

    (1905) PERS 212. pa glevet he vouez huel ha lemm evel p'e divije c'hoant da doulla ar c'halonou. ●(1910) MBJL 139. O mouezio skiltr ha lemm a droc'h d'imp hon diskouarn.

    (3) (en plt du temps, du vent) Coupant, perçant, vif.

    (c.1718) G 95 / 154 - H 155 / 191 - I/J 191 / 271 - K 271 - L 272/325 - M 325/422) (N 1/31 - O 32/70 - P 71/219 - Q 220/242 - R 242/426) (S 1/138 - T 149/251 - U/V/W 252/343 - Y 343/344 - Z 344/345)">CHal.ms i. un vent coupant, tr. «un aüel lem, aüel spelhus.» ●(1732) GReg 21b. Un vent aigu, tr. «Un avel lemm.» ●711b. Un froid perçant, tr. «Ur riou lémm.» ●(1752) PEll 524. Les Vennetois en quelques cantons prononcent Luem : & disent Un avel-luem, un vent coupant. ●(17--) VO 68. un ahuél luem ha spealhus.

    (1919) DBFVsup 4b. aùel luem, tr. «bise glaciale.» ●(1974) THBI 213. aer Penmarc'h zo re lemm evitan.

    (4) Brillant.

    (1732) GReg 375a. Le Ciel est ce soir fort étoilé, tr. «lémm eo ar stered henoas.»

    (1906) FHAB Du/Kerzu 360. an noz a zo kaeroc'h, ar stered lemoc'h. ●(1969) BAHE 62/49. sklaer e oa al loar-gann ha lemm-lemm ar stered.

    (5) Qui a le regard égrillard.

    (1866) BOM 36. Ar botret lemm, dindan ho zao, / A lugern ouc'h ar plac'hed vrao, tr. «Les garçons égrillards reluquent, sous cape, les jolies filles.»

    (6) Qui a l'esprit vif, intelligent.

    (1924) BILZbubr 42/974. pôtr abret, lemm ha prim. ●(1925) BILZ 127. Ar pôtr, 'm eus aon, a zo pôtr lemm.

    (7) (Esprit) pénétrant, incisif, vif.

    (1732) GReg 22a. Aigu, parlant de l'esprit, tr. «Lémm

    (1894) BUZmornik 256. O veza m'en devoa eur spered lemm.

    (1907) BSPD I 119. Luem a spered, diskein e hré er péh e garé. ●(1907) KANngalon Genver 304. He spered a ioa lem. ●(1911) SKRS II 61. e peb leac'h hen doa diskouezet e oa eur spered lemm a zen. ●(1921) PGAZ 27. eur spered lemm hag eveziant. ●(1942) FHAB Gwengolo/Here 197a. eur spered bouedet mat ha lemm.

    (8) (Regard, œil) vif.

    (1575) M 1123-1125. E drem lem (…) / Hac á breder hep gaou, hon pasaou disaouzan, tr. «Sa vue perçante (…) / Et il examine, sans mentir, nos pas sans erreur.» ●(1633) Nom 18a. Oculus lynceus, aquilinus, miluinus : veuë tres aiguë : an guelet lem hac herz.

    (1659) SCger 156b. sell lem, tr. «regard affreux.» ●(1732) GReg 21b. Aigu, parlant de la vûë, tr. «Lémm

    (1834) SIM 181. e lagad lemm hac e valvennou guenn. ●(1877) EKG I 70. Guenn oa he benn, ledan he dal, lemm he lagad.

    (1902) PIGO I 120. E zaoulagad lemm a oa war ar c'honter keit m'he devoa padet ar gontaden. ●(1912) BUAZpermoal 345. eur c'hrennard, daoulagad lemm d'ezan, teo a c'houg, ledan a ziouskoaz. ●(1922) FHAB Gwengolo 262. dre ma oa al lemma e lagad hag ar skanva e c'har. ●(1925) CHIM 7. An derzien, 'n hini oa o souten mamm ! Ma'z tije gwelet pegen lemm e oa he daoulagad ! ●(1927) FHAB Meurzh 58. eur vaouez vihan ha du, lemm he lagad.

    (9) (en plt d'une douleur) Aiguë.

    (1804) RPF 158. hi e souffras goudé en drougueu luemman. ●(1856) GRD 27. un droug luêm én ol mampreu.

    (1907) BSPD I 17. Luem e oé hé drougeu.

    (10) Bezañ lemm e bluenn / kaout ur bluenn lemm : avoir la plume acérée.

    (1935) BREI 427/2b. Hon c'henlabourer ker, an Ao. Clisson (Paotr Juluen) a zo tri miz 'so dalc'het gant an droug-izili. Ma n'eo ket «likan awalc'h e rodou», evel ma lavar, e bluenn a zo ken skanv ha ken lemm ha biskoaz. ●(1957) BLBR 99/3. An Aotrou Moal e-noa eur bluenn lemm ha founnuz.

    (11) Bezañ lemm e zent : avoir faim.

    (1932) ALMA 163. Ia, potret ar c'hil-krog, du ho staon, lemm ho dent, / Chas red, chas kigerien, a voe anavezet sent.

    II. Adv.

    A. Beget lemm : pointu.

    (1955) STBJ 135. hinkinou mên beget lemm.

    B.

    (1) Vite.

    (14--) N 346. Ret eo deoch lem reif diff remet, tr. Herve Bihan « Il faut que vous me soulagiez vite. » ●(1575) M 145-146. Hac an oll abestel, an en deo crueldet / Arencquas lem tremen, dre’n maru yen gant penet, tr. «Et tous les apôtres, n’est-ce pas cruel ? / Ont dû vivement passer par la mort froide, avec souffrance.»

    (2) Gaillardement.

    (1580) G 553. Me bevo lem em hoant, tr. «Je vivrai gaillardement à mon gré.»

    III.

    (1) Lemm evel un aotenn : voir aotenn.

    (2) Bezañ hir ha lemm e zent : voir dent.

    (3) Bezañ lemm e grogoù : voir krogoù.

    (4) Bezañ lemm e douchenn : voir touchenn.

    (5) Na vezañ lemmoc'h e spered eget ul loaiad pri-mañsonañ : voir pri.

  • lemm .2
    lemm .2

    m.

    (1) Fil, partie tranchante (d'un couteau, etc.).

    (14--) N 1439. Dren lem quentaff, tr. «Par le premier tranchant.» ●1445. an eil lem, tr. «le second tranchant.»

    (1659) SCger 57b. fil du cousteau, tr. «lem ar contel.» ●(1732) GReg 412a. Fil, tranchant d'un couteau, &c., tr. «Lémm ar gountell, &c.» ●933b. Tranchant, la partie tranchante d'un outil, tr. «Al lémm.» ●Fraper du tranchant, tr. «Sqei gand al lémm.» ●(1767) ISpour 164. ur glean à dri luemm. ●(1744) L'Arm 157a. Fil (...) Du couteau, tr. «Luemm er gouteell.»

    (1876) TDE.BF 395b. Lemm, s. m., tr. «Tranchant d'un couteau, d'un outil.»

    (2) Ober ul lemm : redresser le fil.

    (1732) GReg 16b. Affiler un peu, redresser un peu le fil, tr. «Ober ul lemm. Ober ul lémmic

    (1902) PIGO I 179. hag a reaz eur lemm d'e gontel war eur men.

  • lemm-du
    lemm-du

    s. (ichtyonymie) Espèce de crabe noir.

    (1934) BRUS 255. Un crabe, tr. «ul luem-du (noir).»

  • lemmadur
    lemmadur

    m. –ioù Aiguisage.

    (1732) GReg 16b. L'action d'affiler, tr. «lémmadur

  • lemmadurezh
    lemmadurezh

    m. –ioù Aiguisage.

    (1732) GReg 16b. L'action d'affiler, tr. «lémmadurez

  • lemmañ / lemmiñ
    lemmañ / lemmiñ

    v. tr. d.

    I.

    (1) Aiguiser, affiler, repasser, rendre pointu, aigu, tranchant.

    (1499) Ca 124a. Lemaff. g. aguiser. ●(1633) Nom 253b. Cos cretica, olearis, vel olearia : queuë à l'huile : vn igolen á eaul da lemmaff autennou.

    (1659) SCger 156b. lemma, tr. «aiguiser.» ●(1710) IN I 156. evel ma teu ar moc'h gouez evit lema o squilfou (…) d'o frota ha d'o rigouignat ouz o dent-all, pere a vez lemet ivez quer couls diouto. ●(1732) GReg 16b. Affiler, donner le fil à un Coûteau, à une hache, &c., tr. «Lémma. pr. lémmet.» ●(1744) L'Arm 6a. Affiler, tr. «Luemmein.» ●(1766) MM 389-390. ac e Lemmé fez fez fez fez / drem hé falch diouch an naou gostez, tr. «et raiguisait, fez fez fez fez, le fil de sa faux des deux faces.» ●(1752) PEll 524. Lemma, aiguiser. Le Nouv. Diction. porte Lemma Binvigeou, aiguiser des outils.

    (1839) BEScrom 272. luemmein corzenneu hag ou flantin édan é guivinneu deourne. ●(1849) LLB 108. luemet dent en hoged. ●(1857) CBF 56. lemma da ivinou, tr. «aiguiser tes ongles.» ●107. Lakaat he spisa hag he lemma [ar zouc'h], tr. «Le faire aciérer et aiguiser.»

    (1908) PIGO II 20. eur c'higer o lemma e gontel. ●(1934) BRUS 44. Aiguiser, tr. «luemmein

    ►absol.

    (1633) Nom 252a. Cos : queuë ou pierre à aguiser : igolen męn da lemmaff.

    (1659) SCger 99b. queuë a aiguiser, tr. «igolen da lemma

    (1880) SAB 111. trei da lema da sant Joseph.

    (1941) FHAB Meurzh/Ebrel 36. (Skrignag) Red eo lemma / a-benn flemma.

    (2) Maen-lemmañ : pierre à affiler, à aiguiser.

    (1879) ERNsup 160. pierre à aiguiser, min lem(m), T[ré]v[érec].

    (1949) KROB 17/13. Merc'hed ha bugale a ro bep an amzer o falz d'ar wazed : rak ne ouzont ket lavigat ar maen-lemma.

    (3) Lemmañ ar vilin : piquer le moulin.

    (1790) MG 212. A pe luèmmant ou melin, er hettan sahad e gouéh abarh e bourvai bouéd d'ou moh.

    (1856) VNA 50. Piquer le Moulin, tr. «Luemmein er Velin

    (4) sens fig. Lemmañ ar spered : aiguiser l'esprit.

    (1872) DJL 25. Ama ra Ian, evit lemma he speret, eur zav d'he vragou braz.

    (1911) BUAZperrot 177. ar spered a zo diesoc'h da lemma eget ar galon da domma. ●(1922) FHAB Mezheven 188. e c'hellomp maga, lemma ha pinvidikat ar sperejou.

    II. Lemmañ e zent : voir dent.

  • lemmded
    lemmded

    f. Acuité.

    (1931) VALL 9a. Acuité, tr. «lem(m)ded f.»

  • lemmder
    lemmder

    m. Acuité.

    (1499) Ca 123a. Lemder. g. agueste. ●(c. 1501) Lv 232/11. lemder an lagat gl. acies.

    (1931) VALL 9a. Acuité, tr. «lem(m)der m.»

  • lemmel
    lemmel

    v. intr. Sauter. cf. lammat

    (1915) MMED 228. Me a reas d'am marc'h lemel buannoc'h c'hoas. ●241. o lemmel er meas. ●(1925) BUAZmadeg 656. en eur lemmel kuit dre ar prenestr. ●(1930) FHAB Here 370. Lemmel a rae er maez, raktal, dre eur prenestr hanter zigor. ●(1932) ALMA 99. mes ne c'helle lemmel e nep tu.

  • lemmen
    lemmen

    plur. lamm

  • lemmer .1
    lemmer .1

    m. –ion Celui qui aiguise les couteaux, etc.

    (1499) Ca 123a. Lemer. g. aguiseur.

    (c.1718) CHal.ms ii. gagne petit, tr. «lemmour contelieu, a limoulut.» ●(1732) GReg 16b. Celui qui affile, tr. «Lémmèr. p. Lémméryen.» ●(1744) L'Arm 8a. Affileur, tr. «Luemmour, pl, merion : Limonig.. pl, guétt. m.» ●128b. Emouleur, tr. «Limonig.. guétt : Bibonig : Luemmour. m.»

    (1934) BRUS 271. Un remouleur, tr. «ul luemmour

  • lemmer .2
    lemmer .2

    m. –ioù

    (1) Maen-lemmer : pierre à aiguiser.

    (c.1718) CHal.ms iii. pierre a aigüiser, tr. «higolen, men lemmer, uerlim.»

    (1879) ERNsup 160. Min lem(m)er, pierre à aiguiser, T[ré]v[érec], St-M[ayeux]. ●(1897) EST 10. er mein-luemér é son hag é trouzal.

    (2) Meule à aiguiser.

    (1995) BRYV IV 125. (Milizag) Deuit da drei al lemmer !

  • lemmerezh
    lemmerezh

    m. Aiguisage.

    (1744) L'Arm 9b. Aiguisement, tr. «Luemmereah.. heu. m.»

  • lemmet
    lemmet

    adj. Aiguisé.

    (1633) Nom 249b. Ferrum viuum : fer ou cousteau aguisé sur l'aimant : vn ouarn pe vn countell lemmet voar vn aïmant.

    (1847) FVR 81. Armet a oant euz a fuzillo / hag euz a glezeier lemmet. ●(1849) LLB 101. ur goutel voem ag er ré luemetan.

  • lemmidigezh
    lemmidigezh

    f. Aiguisage.

    (1499) Ca 124a. Lemidigaez. g. aguisance.

    (1732) GReg 16b. L'action d'affiler, tr. «lémmidiguez

  • lemmiñ
    lemmiñ

    voir lemmañ

  • lemmus
    lemmus

    adj. (Douleur) aiguë.

    (1804) RPF 125. lezel de gouéh ar bréh en aral un dapèn pé dihue, péré el losquas guet ur gloès hac un drouc quel-lùemmus, ma has beèd en esquèrn.

  • Lena
    Lena

    n. pr.

    (1932) FHAB Ebrel 162. Lena a deuas da veza gwenn evel eun tamm paper.

  • lenard
    lenard

    voir linad

  • lener
    lener

    = (?).

    (1927/30) LUMO 41. An nor serret, an oabl tenvel, / Lener, gurun, anken ha pri.

  • leñjenn
    leñjenn

    f. –où

    (1) Rênes, bride.

    (1744) L'Arm 335b. Resnes, tr. «Leingenn.. neu. f.»

    (1904) DBFV 146a. lenjen, lejen, f. pl. –enneu, tr. «bride, rênes.» ●(1919) DBFVsup 46a. lijen, leinjen, tr. «rênes, bride.» ●(1934) BRUS 280. La bride, tr. «el leñjen –neu

    (2) Mêche de fouet.

    (1904) DBFV 146a. lenjen, lejen, f. pl. –enneu, tr. «mêche d'un fouet.» ●(1907) VBFV.fb 63b. mèche du fouet, tr. «lenjen, f.» ●(1919) DBFVsup 46a. lijen, leinjen, tr. «partie tressée du fouet.» ●(1938) DIHU 328/148. ken ne bunè el lenjen fouet én dro d'é groézadur.

    (3) Retraite de charretier.

    (1744) L'Arm 337b. Retraite (…) De charettier, tr. «Leigeen. f. »

    (4) Leñjenn-vrid : rêne de bride.

    (1921) GRSA 129. léjen-brid é jao. ●(1934) BRUS 281. Les rênes, tr. «el leñjen-vrid

  • lenkern
    lenkern

    coll. (zoologie) Ascarides.

    (1732) GReg 953b. Ver long qui s'engendre dans le corps humain, & dans les intestins des animaux, tr. «Léñcqernenn. p. léñcqernn

  • lenkernenn
    lenkernenn

    f. (zoologie) Ascaride.

    (1499) Ca 123b. Lencquernenn. g. vers de ventre qui est es boyaulx.

    (1732) GReg 953b. Ver long qui s'engendre dans le corps humain, & dans les intestins des animaux, tr. «Léñcqernenn. p. léñcqernn.»

  • lenkernus
    lenkernus

    adj. Qui est sujet aux ascarides.

    (1499) Ca 123b. g. plain de vers de ventre. britonice. lenquernus.

    (1732) GReg 953b. Celui qui est sujet à ces vers [long qui s'engendre dans le corps humain, & dans les intestins des animaux], tr. «Lencqernus

  • lenkr
    lenkr

    adj. Glissant, qui échappe des mains.

    (1499) Ca 123b. Lencr et lampr tout vng ibi vide.

    (1732) GReg 460a. Glissant, tr. «lencqr.» ●(1752) PEll 525. Lencr, Glissant, qui échappe des mains, comme une anguille.

    (1876) TDE.BF 396a. Leñkr, adj., tr. «Glissant.»

    (1931) VALL 337a. Glissant, tr. «lénkr

  • lenkrañ
    lenkrañ

    v. tr. d. Rendre glissant, lisser.

    (1752) PEll 525. Lencra & Lincra, rendre glissant, polir, unir, applanir.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...