Devri

Recherche 'le...' : 630 mots trouvés

Page 7 : de lerc_h-ha-lerc_h (301) à lestr-sachan (350) :
  • lerc'h-ha-lerc'h
    lerc'h-ha-lerc'h

    adv. À la suite.

    (c.1718) CHal.ms iv. Il y a dans ce liure de belles tirades de 3 ou 4 pages, tr. «caüein arer liés el leur' ma ter pe peuar pagen lerh ha lerh forh caër.»

    (1821) SST.ab iv. Cant vlai lerh ha lerh. ●xiii. en nombre bras a brofetet e zavoyas lerh ha lerh. ●xvi. Chetu y lerh ha lerh. ●(1874) POG vii. Ebarz taolenn ar goueliou mont-dont e maint lerc'h ha lerc'h.

  • lerc'h-lerc'h
    lerc'h-lerc'h

    adv. À la suite.

    (1874) POG viii. Pa en em gav daou Wel doub lerc'h lerc'h.

  • lerc'h-ouzh-lerc'h
    lerc'h-ouzh-lerc'h

    adv. À la suite, de suite.

    (17--) TE 157. Ean ou éxaminas ou seilh lèrh-oh-lèrh.

    (1831) RDU 61. tair gùéh ler-hoh-lerh ­(lire : lerh-oh-lerh). ●(1839) BESquil xii. deu pé tri dé lerh-oh-lerh. ●(1849) LLB 93. deu vlai, lerh oh lerh. ●(1896) HIS 27. Eañ e gollas lerh-oh-lerh é zañé, é iehed, é amied. ●32. dek guéh lerh-oh-lerh.

    (1906) HIVL 79. A houdé guersou ne oé ket bet guélet kement a zéieu kaer lerh-oh-lerh d'er hours-sé ag er blé. ●(1907) VBFV.bf 47a. lerh-oh-lerh, tr. «coup sur coup, successivement.»

  • lerc'h-war-lerc'h
    lerc'h-war-lerc'h

    adv. À la suite.

    (1659) SCger 114a. tout de suite, tr. «lerc'h voar lerc'h

  • lerc'heriañ
    lerc'heriañ

    v. intr. Dépérir.

    (1909) FHAB Here 301. Er penn-kenta louzaouer ebet ne gavas, hag a forz da jom da lec'heria, e vennas mont d'ar bern. ●(1944) DGBD 59. ouzh e lakaat [an den] da zizeriañ ha da lerc'heriañ.

  • lêrek
    lêrek

    adj. Coriace à mâcher.

    (1732) GReg 212a. La vache est fort coriace, tr. «Ar c'hicq-bioc'h a so lezrecq

    (1876) TDE.BF 397b. Lerek, adj., tr. «Coriace.»

    (1903) MBJJ 101. lerek ha diæz da chakat.

  • lêrenn
    lêrenn

    f. –où

    (1) Courroie.

    (1732) GReg 562a-b. Laniere, bande de cuir pour attacher les chevaux à l'écurie, &c., tr. «Lezrenn. p. lezrennou

    (1872) ROU 78b. Guide, lanière, tr. «lerenn.» ●(1876) TDE.BF 397b. Lerenn, s. f., tr. «Courroie, rêne de cheval, ventrière du cheval attelé ou sellé.»

    (1934) BRUS 273. Une courroie, tr. «ul léren (plate).»

    (2) Lanière de fouet.

    (1866) FHB 59/53a. Pe gant leren va fouet me ouezo rei dit kerc'h.

    (1902) PIGO I 191. Al lêren a oa bet chanchet meur a wech.

    (3) sens fig. =

    (1877) FHB (3e série) 25/208a. da deuler evez, en amzer da zont, oc'h ar pez a lavar, ha da griza leren ho c'houstianz.

  • lêrenn-dal
    lêrenn-dal

    f. lêrennoù-tal (harnachement) Frontal.

    (1942) VALLsup 83a. Fronteau (harnais), tr. «lerenn-zal f. (St-Thégonnec).»

  • lêrenn-dor
    lêrenn-dor

    f. (harnachement) Sous-ventrière.

    (1907) VBFV.bf 47a. léren-tor, tr. «sous-ventrière.» ●(1934) BRUS 281. La sous-ventrière, tr. «el léren-dor

  • lêrenn-gein
    lêrenn-gein

    f. (harnachement) Dossière de harnais.

    (1931) VALL 229a. Dossière (harnais), tr. «lerenn-gein V[annetais].» ●(1934) BRUS 280. La dossière, tr. «el léren-gein

  • lêrenn-rod
    lêrenn-rod

    f. Courroie de transmission.

    (1931) VALL 164b. Courroie de transmission, tr. «lerenn-rod

  • lêrenn-stleug
    lêrenn-stleug

    f. (harnachement) Étrivière.

    (1732) GReg 378b. Étrivière, tr. «Lézrenn-stleucq. p. lézrennou-stleucq.» ●(1744) L'Arm 145a. Etriviere, tr. «Laireenn stleaug

    (1876) TDE.BF 397b. Lerenn-stleuk, s. f., tr. «Etrivière ; pl. lerennou-stleuk

    (1927) GERI.Ern 581. lerenn-stleug, tr. «étrivière.»

  • lêrenn-vrid
    lêrenn-vrid

    f. lêrennoù-brid (harnachement) Rêne de bride.

    (1612) Cnf 26b. laezrennou brit è march.

    (1732) GReg 118b. Renne de bride, tr. «lezrenn-vrid. p. lezrénnou-vrid

  • lêrenn-zalc'h
    lêrenn-zalc'h

    f. lêrennoù-dalc'h (harnachement) =

    (1962) TDBP II 84. Al lerenn-zalh, tr. «la branche à fourche de la croupière.»

  • lêrennañ
    lêrennañ

    v. tr. d.

    (1) =

    (1962) TDBP II 74. Setu amañ choukou dit : bremañ e lerenni da votou koad evel a gari, tr. «voici des coussinets (de cuir) pour toi : maintenant tu en garniras tes sabots comme tu voudras.»

    (2) sens fig. Corroyer.

    (17--) EN 279. lerenet a meus prop mes Franses ar sergand, tr. «j'ai proprement corroyé maître François le sergent.»

  • lêrennek
    lêrennek

    adj. Coriace.

    (1934) BRUS 109. Coriace, tr. «lérennek

  • lêrennet
    lêrennet

    adj. Pourvu d'une garniture de cuir.

    (1910) FHAB Kerzu 365. o boutou koat lerennet mat. ●(1935) OALD 51/3. va boutou-koat lerennet.

  • lêrgenn
    lêrgenn

    s. Putains.

    (1931) GWAL 26/13. Paotred ar Sabad, ya... int eo a ra seurt cholori o tañsal gant al lergenn.

  • lêrgoad
    lêrgoad

    m. (habillement) Botoù lêrgoad : galoches.

    (1878) EKG II 38. roudou bouteier ler-goat.

    (1908) KMAF 6. meur a voutou-lergoad. ●(1910) MAKE 3. e votou ler-goad en e dreid. ●33. eur c'hoz boutou ler-goad bennak. ●(1972) BSAf xcviii 347. Galoches : boutou ler-goad. ●(1973) SKVT II 151. trouz botoù lergoad tachet. ●(2003) ENPKP 83. (Ploueskad) ken a deuas ar c'his eus ar bouteier ler-goat, tr. «jusqu'à ce que vînt la mode des sabots en bois et cuir.»

  • lern
    lern

    pl. louarn

  • lerson
    lerson

    = (?) cf. da lâras (?).

    (1992) MDKA 102. Lerson, emezañ, en dro-mañ eo poent dit mond er-mêz pe 'h ez da vezañ kaset.

  • lesaat
    lesaat

    v. tr. d. Faire la cour à, courtiser.

    (c.1718) CHal.ms ii. Il y a longtemps que ce Ieune homme muguette cette fille, tr. «guerso ema en deen yaoanc se é lesa er verh se.»

    (1910-1915) CTPV I 171. i lisat ur vraù a verh in ker, tr. «qui courtisait une beauté en ville.» ●194. Uigent miz emoun pet é lésat er merhied, tr. «J'ai courtisé les filles pendant vingt mois.» ●(1940) DIHU 345/33. ou lésat ha diméein dehè. ●(1942) DHKN 72. lésat plah en ti.

    ►absol.

    (1942) DHKN 73. penaos obér aveit lésat.

  • lesaer
    lesaer

    m. –ion Homme qui fait la cour.

    (1938) DIHU 321/42. Léserion kalz ne gavant ket.

  • lesaerezh
    lesaerezh

    m. Action de faire la cour.

    (1939) RIBA 25. treu el lisereh. ●(1942) DHKN 76. Kenevo hunvréieu kaer ! Kenevo leuiné ! Kenevo lésereh !

  • lesanv
    lesanv

    m. –ioù, –où

    (1) Nom de famille, patronyme.

    (1499) Ca 124a. Leshanu. g. surnom. ●Leshanuaff vide in leshanu.

    (1732) GReg 897a. Surnom, tr. «Leshanv. leshano. pp. leshanvyou, leshanvou, leshanoyou. Van[netois] leshan. p. leshanéü

    (1856) VNA 96. j'ai oublié son surnom, tr. «ancoéheit e mès é lishanhue.» ●(1878) EKG II 290. he hano oa Corintin, mez ne c'houzoun ket e lez-hano.

    (2) Surnom, sobriquet.

    (1659) SCger 156b. leshano, tr. «surnom.» ●(1732) GReg 870a. Sobriquet, tr. «Leshanv, ou, leshano goapaüs. leshano godis.»

    (1876) TDE.BF 397b. Les-hano, les-hañv, s. m., tr. «Sobriquet, surnom.»

    (1921) PGAZ 17. Eul lez-hano a deuaz gant'han : ne veze great mui nemet al louarn koz an'ezhan. ●(1929) MKRN 29. Lopez e rer an'hon, taol-chans eur sinori, / Rak da rei leshanvou n'eus ket giz re Guiskri, tr. «C'est Lopez qu'on l'appelle, sans doute un surnom, car pour donner des sobriquets, il n'y a pas comme les gens de Guiscriff.»

    (3) Titre.

    (1911) BUAZperrot 453. Leon XIII en deus roët d'ezan al lezhano a zoktor eus an Iliz. ●611. aotre evitan da zougen al lezhanv a roue.

  • lesanvañ
    lesanvañ

    voir lesenvel

  • lesenvel
    lesenvel

    v. tr. d.

    (1) Donner un nom de famille.

    (1499) Ca 124a. Leshanuaff vide in leshanu.

    (2) Surnommer.

    (1659) SCger 114b. surnommer, tr. «leshenvel p. leshanvet.» ●156b. leshenvel, tr. «surnommer.» ●(1732) GReg 897b. Surnommer, tr. «Leshenvel. pr. leshenvet, leshanvet. Van[netois] leshanueiñ. leshanva

    (1876) TDE.BF 397b. Les-hanvel, les-henvel, tr. v. a. «Surnommer, donner un surnom.»

    (1907) DRSP 65. Ma c'helljot lezhenvel Breiz-Veur, enez ar zent. ●(1911) BUAZperrot 580. beza klevet tud ar vro ouz o lezhenvel «hent sant Hyasent.» ●(1912) BUAZpermoal 836. ma c'haller lezhanvan ar gêr-ze, «Kêr ar Miraklou». ●(1919) MVRO 5/1b. insulti ac'hanomp ha les-hanoï ac'hanomp a gement zo.

    (3) Donner le titre de, titrer.

    (1911) BUAZperrot 499. Sixt V hel lezhanvas doktor eus an Iliz.

  • leskadurezh
    leskadurezh

    f. =

    (1911) BUAZperrot 60. tôlet dournadou holen en e c'houliou da greski al leskadurez. ●453. Leskadurez he devoa gant ur gor bras a oa en he gouzoug. ●(1925) FHAB Gwengolo 333. leskadurez ar poull-kalon. ●(1935) LZBl Gwengolo/Here 166. da zistana leskadurez ar boan gorf hag hini ar boan galon.

  • leskidigezh
    leskidigezh

    f.

    (1) Ardeur du feu.

    (1732) GReg 50a. Ardeur du feu, tr. «lesqidiguez

    (2) Brûlure, action de brûler.

    (1732) GReg 123b. L'action de brûler, tr. «lisqidiguez.» ●123b-124a. Brulure, tr. «Lesqidiguez

  • leskidik
    leskidik

    adj.

    (1) Ardent.

    (1530) Pm 147ab (Tremenuan). Thomas ho guelas quen quezedic / Buanec fresq ha lesquidic (variante : lesquedic), tr. Léon Fleuriot (GVB 315) « Thomas les vit tellement affligés / Irrités, certes, et brûlants. » ●(1575) M 3364. En poan euzic, lisquidic ha rigol, tr. «En peine horrible, brûlante, et rigueur.»

    (1659) SCger 8b. ardent, tr. «lisquidic.» ●(1732) GReg 50a. Feu ardent, tr. «Tan lisqidicq. Van[netois] Tan losqedic.» ●123b. Brulant, qui brûle, qui est fort chaud, tr. «Lisqidicq. Van[netois] Losqedic.» ●239b. Cuisant, ante, tr. «lisqidicq.» ●(1744) L'Arm 16b. Ardent, tr. «Lossquedic

    (1824) BAM 388. un tan quer poazus ha quel lesquidic. ●(1847) BDJ iv. an tân leskidic. ●(1866) SEV 118. eunn tan ker leskidik ha ker bero.

    (2) Qui brûle facilement.

    (18--) CST 55. teurel er fourn rousin, stoup, peg, koar, a bep seurt traou leskidik.

    (3) (en plt d'une douleur, etc.) =

    (1839) BSI 149. ur boan qen lisqidicq. ●(1867) FHB 115/83a. C'houezigellou liskidik var groc'hen ann dud. ●(1866) SEV 129. poaniou int ken tenn, ker iud, ker leskidik, ker griziez.

  • leskidinezh
    leskidinezh

    f.

    (1) Ardeur (du feu).

    (1727) HB 615. al leskidinez eus an tan. ●(1732) GReg 50a. Ardeur du feu, tr. «lesqidinez

    (2) Action de brûler.

    (1732) GReg 123b. L'action de brûler, tr. «lisqidinez

  • leskidus
    leskidus

    adj. Brûlant.

    (1854) MMM 179. eun tân al lisquidussa.

  • leskiñ / liskiñ / loskiñ
    leskiñ / liskiñ / loskiñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Brûler.

    (1499) Ca 124a. Lesquiff. g. bruller. ●(1612) Cnf.epist 6. bezaff oz lesquiff è tan an Iffern.

    (1659) SCger 17b. brusler, tr. «lesqui, p. losquet.» ●156b. lesqui, tr. «brusler.» ●(c.1680) NG 1115-1117. En iffernë zo carguet / A gleu tant forh ardant, / E leh ma losq breman / Er fal peuic. ●1845. losquin en tant gleu. ●(1688) DOctrinal 140/10. Adiu eta, adiu, va tat. / Mont à ra d'an tan gant hunat, / En Infern é vizin cernet, / Bemdez, bemnos, da veza losquet, / An drouc-speret am goall tretto, / Quicq ha croc'hen em dispenno. ●(1732) GReg 123b. Bruler, consumer par le feu, tr. «Lesqi. lisqi. ppr. losqet. Van[netois] Losqeiñ. pr. losqet

    (1849) LLB 511-513. Lies e huéler (…) / Stered doh hum zistag ha ged ul lostad tan / (…) é koeh en ul loskein. ●(1860) BAL 68. da vont d'an Ifern da leski. ●(1876) TDE.BF 397b. Leski, v. a., tr. «Brûler.»

    (1913) AVIE 297. taulet e vou [er bar] én tan, ha ean e loskou.

    (2) Leskiñ poazh : brûler.

    (c.1680) NG 485-486. Ema er fal peuidion / E losquin poueh breman. ●(1728) Resurrection 2043. Ma callon am losq poas. ●(1744) L'Arm 107b. Devorant, tr. «A lossque poah.» ●196a. Tan brass, péhani e lossque poah tiérr, kærieu, &c.

    (1861) JEI 15. é losquein poah caloneu ol en dud. ●(1876) TIM 80. ol er vro-cé tro-ha-tro péré e oé bet lausquet poah. ●(1878) BAY 20. losket poah, tr. «brûlé cuit, tout brulé.»

    (1938) ADBr xlv 1&2/60. Ag en ivern losket poaz.

    (3) Ressentir, causer une douleur brûlante, cuisante.

    (1732) GReg 239b. Cuire, causer de la douleur, tr. «lisqi. pr. losqet.Van[netois] losqeiñ. pr. et

    (1838) OVD 117. piquêadur er gùiren e losque hilleih mui eit hani er helion.

    (1916) KANNlandunvez 62/448. O vervel var an tachennou brezel hag o leski en hospitaliou, evit difen hor buez.

    II. V. tr. d.

    (1) Brûler, mettre au feu.

    (1575) M 2415. Ha tan grizias hastiff ouz ho lesquiff dimat, tr. «Et le feu ardent, en hâte les brûlant cruellement.» ●(1576) Cath p. 15. hep bezaff losquet bleuen en bet deze nac yuez acoustrement a quement a yoa gante, tr. «sans que leur fût brûlé aucun cheveu, et aussi aucun de tous les vêtements qui étaient sur eux.» ●(1612) Cnf 21b. dleout à gra lesquiff an leffrou-sé. ●43a. Terriff pé lesquiff lechyou ves à Ilysou, so pechet maruel.

    (c.1680) NG 123. Evit lesquin er re danet.

    (1907) BSPD I 165. skrapein ou madeu, loskein ou ziér.

    (2) Leskiñ poazh : brûler complètement.

    (1857) LVH 289. Hui ou losquou-poah èl ur fournés ru-tan. ●(1861) JEI 15. é losquein poah caloneu ol en dud.

    (3) Donner une sensation de brûlure.

    (1867) GBI I 30. Lammet m' mantel diwar ma chouk, / Ma loski' ra vel ann tan-broud ! tr. «Otez-moi mon manteau de dessus les épaules, / Il me brûle comme la braise !»

  • Leskoed-Gwareg
    Leskoed-Gwareg

    n. de l. Lescouët-Gouarec.

    (1748) CI.pou 125. Léscoètt.

  • Leskonil
    Leskonil

    n. de l. Lesconil (Plobannalec). (icthyonymie) Paotr Leskon(il) : baudroie.

    (1970) ICTB III 37. Eur paotr Leskon, « un gars de Lesconil ». Lophius piscatorus = « baudroie ».

  • leskus
    leskus

    adj. Ardent.

    (1927) AVZH II 90. Doue a lavaraz dezhan er voden leskuz.

  • Lesneven
    Lesneven

    n. de l. Lesneven.

    I. Lesneven.

    (1687) VEach f.1r°. guinidic á Lesneuen. ●(1688) DOctrinal [pajenn ditl]. Composet, gant Breuzr Bernard ar speret santel, Religius Carmes, Guinidic à Lesnevenn, ha diviset e peder quefren é furm à dialog, entré ar Mestr, hac an Disquibl. ●(1732) GReg 569a. Lesnéven.(1772) KI 140. da justiç Lesneven. ●(c. 1789) SD 19. Ar Guen de Kerengall, Deputet eus a Lesneven.

    (1834) HEB 382. Surprenet e voent gant an nos equichen Lesneven.(1834) KKK 50. péré a zo bet digaset da Lesneven enn amzer ar Revolusion. ●54. enn illiz kouent ar Rekoleted el Lezneven. ●(18--) LED.gou 16. Er gær a Lesneven hanvet. ●(1847) FVR 114. Brichel Keramek, chaloni a Lezneven. ●232. Enn Eskopti Leon, e Lezneven. ●(1851) PENdast 74. Etre Kastel a Lesneven / E c'hazezis var eun dunien. ●(1863) ST 6. Landerne, Lezneven, Montroulez ha Kastel. ●(18--) SAQ I 3. Goude beza var dro Lez-’n-Even, (...) Salaün a zistroe ama dindan he vezen. ●(1865) FHB 1/7b. e Lesneven. ●(1867) GBI I 68. Keit 'zo 'tre Brest ha Leznevenn, / Am euz laeret gant ma gwalenn. ●(1877) EKG I 84. ar pez a zo c'hoarvezet e Kastel, e Lesneven, hag er parresiou-all dre bevar c'horn ar vro. ●(1878) SVE 967. C’houez ann thin hag ar roz gwenn / A zo gant merc’hed Lesneven. ●(1878) TLK II 8. a zeou pa’z ear euz a Blouescat da Lesneven. ●(1878) EKG ii 222. ar Guen, bet alvokad e Lesneven. ●234. Var leur-gear Lesneven. ●(1884) BUZmorvan 472. Ar c’hount Even euz a Lesneven. ●(1890) MOA 22a. Lesneven. ●(c. 1890) CFB 42b. Lesneven. ●71b. Pegeit zo eus a Lesneven da Vrest ?

    (1900) KAKE 99. Eo e'n eun tamm kanaouen / Bet savet e Lez-'n-Even. ●(1905) ALMA 63. Lesneven. ●(1909) FHAB Ebrel 109. da verc’hed Lesneven, a zo ivez, a nevez-zo, en em vodet etrezo. ●(1911) SKRS II 163. Ar c'hiz-se a gaver e Kastel Paol, e Lesneven, e Landivizio, ha marvad e meur a leac'h all. ●(1911) BUAZmadeg 235. prezeg a reaz e Lesneven. ●(1912) MELU 202. Ann nep euz a Landerne a ia da Lesneven, / A bar al loar war he zalben. ●(1923) FHAB Mezeven 6/221. Dilun eman foar Lesneven. ●(1923) FHAB Gwengolo 329. Lesneven, e gwirionez eo kalonenn Bro-Leon. ●(1929) FHAB Meurzh 116. foar Kel ar Genver, e Lesneven. ●(1929) FHAB Février 1924 - texte parfois différent)">LAPK 49. Laouig a voe lakaet e skolaj Lesneven. (1932) KELD 70. Lesneven.

    II.

    (1) Proverbe.

    (1876) TDE.BF 389a (& 811). Ann nep a ia euz a Landerne da Lesneven, al loar a bar war he gein hag ann heol war he dal. ●note « Jadis en effet, ces deux villes et leurs environs étaient habitées par les plus grands seigneurs du pays, ce qui justifiait l'allégorie ci-dessus. Lesneven, disait-on, est le soleil du Léon, et Landerneau, la lune. – De mauvais plaisants ont dit de nos jours : La lune de Landerneau, ce qui n'est pas moins stupide que l'idée de celui qui fit placer sur la flèche d'une église, aujourd'hui détruite, un globe doré figurant la pleine lune et au-dessus un croissant figurant le premier quartier ».

    (2) Proverbe.

    (1878) SVE 990. Ann nep euz a Landerne a ia da Lesneven, / A bar al loar war he zalben.

    (1912) MELU 202. Ann nep euz a Landerne a ia da Lesneven, / A bar al loar war he zalben.

    (3) (Dicton)

    (1878) SVE 967. C'houez an thin hag ar roz gwenn / A zo gant merc'hed Lesneven.

    (1975) BRUD 50/3. C'hwez an tiñ hag ar roz gwenn / A zo gand merhed Lesneven.

    (4) Expression.

    (1994) BOUE 87. Feunteun Lo'maria "Fontaine de Locmaria" ●note : « Expression de Lesneven employée lorsque le beurre s'écoule de son nid au milieu de la bouillie ».

    III. Nom de famille.

    (1970) NFBT 181 N° 1402. Lesneven.

    IV. [Toponymie locale]

    (1834) KKK 54. Gweled a réad ivé er memez tra enn illiz kouent ar Rekoleted el Lezneven skeuden Zébastian Barbier. ●(1878) EKG II 283. Var leur-gear Lesneven, er zizun var-lerc'h, e oue dibennet an Aoutrou Habask, kure Plourin, hag an Aoutrou Guillou Petoun, kure Kerlouan.

    (1923) FHAB Gwengolo 9/329. Sklêr hag anat eo da vihana o devoa beskonted kenta Leon eur c'hastell bras e Lesneven hag a-drenv e vogeriou e oa gwaskedet diou iliz kaer, hini an Itron Varia hag hini sant Mikel. ●331. Er bloaz 1527 e voe dibennet war blasenn ar c'hoc'hu e Lesneven. ●332. Jakez Barbier eo a zavas er bloaz 1625 manati Sant Fransez, el lec'h m'ema breman ar Skolach. ●(1931) FHAB Gouere/278. patronez e oa d'eur barrezig vihan, harp e Lesneven : Langengar. (...) Feunteun ar zantez, - hanvet Enori gant Langengariz, - a gaver atao er C'hloz-meur, e kichenik Lesneven. (...) el lec'h ma c'hell Langengariz daoulina dirazi da bedi o fatronez galloudus. ●Gwengolo/336. Evelse e vezed digemeret (...) en tri Filier e Lesneven. ●(1994) BOUE 87. Feunteun Lo'maria.

  • Lesneveniz
    Lesneveniz

    plur. Habitants de Lesneven.

    (1841) LED.bailloud 104. da behini Lesnevennis o deus roet eur banquet. ●(1877) EKG I 95. Ha n'euz ket aze, Lesneveniz, peadra evidoc'h da drugarekaat ar republik ? ●100. Kaloun Lesneveniz n'oa ket fall. ●135. Var gement-se n'oa netra da lavaret, ha Lesnevenniz a rankaz dont d'ar gear eb gellout ober ar vad o doa c'hoant. ●257. Lesnevenniz.

    (1923) FHAB Gwengolo 9/329. Epad brezel Bleiz ha Montfort, Lesnevenniz a en em lakas e kostezenn Charlez Bleiz. ●(1941) FHAB Gwengolo/Here 84. Lesneveniz a oa lorc’h enno.

  • lespos
    lespos

    adj.

    (1) Déhanché.

    (1732) GReg 259a. Dehanché, ée, tr. «Lèspos

    (1886) RUSq.FB 171b. Cheval éhanché, tr. «Marc'h lespoz

    (1931) VALL 194a. Déhanché, tr. «lespos T[régor].»

    (2) (marine) Peu stable, volage.

    (1924) BILZbubr 46/1091. skanv ha lesponj eun tammig ar vag. ●Lesponj, tr. «volage ; peu stable.» ●(1931) VALL 194a. lespos, tr. «(bateau) peu stable, mal équilibré T[régor].»

    (3) sens fig. (Nom) à coucher dehors.

    (1906) CDFi 09 juin. petra 'n tanfoeltr a zo kuzet adarre dindan an hano lespoch-ze ?

    (4) Débauché.

    (1890) MOA 201a. Débauché, tr. «lespos, m.»

  • lestr
    lestr

    m. –où, listri

    (1) (marine) Navire, vaisseau.

    (1464) Cms (d’après GMB 301). guernn lestr, mât. ●(1499) Ca 8a. Ancre an lestr. g. encre de nef. ●40a. Coff an lestr. g. ventre de neff. ●95b. Goel lestr. g. voille de neff. ●104a. Guern lestr. g. le mast de la nef. ●124a. Lestr a mor. g. nef. ●124b. g. mast. b. guern an lestr. ●(1575) M 1505. Pe euel Lestr dre'n mor, tr. «Ou comme le navire par la mer.» ●(1633) Nom 98b-99a. Musci coma interiecta nauium commissuris feruminare textus : soulder & estoupper les nauires de mousse : stanquaff an listry gant quifny. ●149a. Nauiculariam facere : gouuerner vne nauire, y estre pilote ou patron gouarn vn lestr, bezaff loumman pe patron.

    (1659) SCger 83a. nauire, tr. «lestr p. listri.» ●122b. vaisseau, tr. «lestr, p. listri.» ●(1732) GReg 652a. Navire, Vaisseau de haut bord, tr. «Lestr. p. listry, lestry.» ●(1744) L'Arm 27b. Bâtiment, navire, tr. «Lestre.. ri. m.»

    (1839) BESquil 58. el lestre e laquas de houil. ●537. ul læstre preste de laquat de houil. ●(1849) LLB 505. El lestri d'en houlen a beb tu zou fouetet. ●551-552. ne sawet ket ihuel / Er gouilieu ar hou lestr. ●(1877) EKG I 217.dioc'h ma vezo an avel e laki kals pe nebeut a liann var da lestr.

    (1906) KANngalon Du 258. berniou mor mantruz a venne lounka al lestr paour.

    (2) Récipient.

    (1499) Ca 124a. Lestr. g. vesseau. l. hoc vas / sis.

    (1732) GReg 946b. Vaisseau, vase, tr. «Lestr. p. listry

    (1855) BDE 147. lestreu bresq ha torrabl.

    (1913) AVIE 96. ul lestr albastr lan a frond huek.

    (3) [plur.] Listri : vaisselle.

    (1499) Ca 198b. Tourche an listri. g. lesuaire des escuelles.

    (1732) GReg 946b. Vaisselle d'argent, tr. «listry arc'hant.» ●Vaisselle d'étain, tr. «Listry stæn.»

  • lestr-bale
    lestr-bale

    m. listri-bale

    (1954) VAZA 101. met ur mondian gant nebeut a beadra, met ken sart, ken dibreder ha den e-pad e vorredadenn war ur pikol lestr-bale.

  • lestr-brezel
    lestr-brezel

    m. listri-brezel (marine) Navire de guerre.

    (1633) Nom 149a. Nauis præsidiaria : nauire de guerre : lestr á bresel. ●Nauis militaris : nauire pour transporter soldats : lestr da transportiff soudardet, lestr á bresel.

    (1877) EKG I 218. dre greiz al listri a vrezel. ●(1889) ISV 315. o vont var ar mor braz, o cribat listri brezel euz ar re vrassa. ●321. Ar pors mor a voa goloet a listri brezel.

    (1941) ARVR 28/3d. Al lestr-brezel aostraliat «Waterhon».

  • lestr-dre-dan
    lestr-dre-dan

    m. (marine) Navire à vapeur.

    (1909) BOBL 31 juillet 240/1a. listri dre dan a dreuz didreuz ar moriou.

  • lestr-kegin
    lestr-kegin

    m. lestroù-kegin, listri-kegin Récipient de cuisine.

    (1857) CBF 4. al listri kegin, tr. «les ustensiles de cuisine.»

    (1911) BUAZperrot 849. eun nebeut listri-kegin. ●(1923) FHAB C'hwevrer 51. evit skaota al listri kegin. ●(1926) FHAB Mae 195. an dour bet o skaota al listri-kegin. ●(1942) FHAB Gouere/Eost 187. al listri-kegin n'int ket henvel ouz ar re wechall. ●(1957) AMAH 245. gweleoù, ur pres, un daol, keder hag un armelig da glenkañ al listri-kegin.

    ►absol.

    (1790) MG 186. el lestreu couivr pé arêm péré e chervige d'auzein er bouéd.

  • lestr-kornek
    lestr-kornek

    m. Conue.

    (1931) VALL 156a. Cornue, tr. « lestr-kornek m. pl. listri-kornek

  • lestr-kroazer
    lestr-kroazer

    m. (marine) Croiseur.

    (1907) BOBL 15 juin 142/2e. al lestr-kroazer Chanzy a oa skoillet ive.

  • lestr-marc'hadour
    lestr-marc'hadour

    m. (marine) Navire marchand.

    (1633) Nom 149a. Nauis oneraria, grauis, frumentaria : nauire marchande : lestr marchadour.

    (1874) FHB 488/143a. ar c'habiten a droaz he lestr varzu eul lestr marc'hadour.

  • lestr-post
    lestr-post

    m. (marine) Navire postal.

    (1923) DIHU 148/344. En trenoz vitin, er Prins e gemérè er lestr-post eit New-York.

  • lestr-reder
    lestr-reder

    m. (marine)

    (1) Navire corsaire.

    (1874) FHB 488/143b. Ar saozon a glaske ober se d'al lestr-reder.

    (2) Croiseur.

    (1941) ARVR 14/3c. kollet tri lestr-reder. ●(1954) VAZA 87. al lestr-reder Kleber eoriet neuze e porzh mor Toulon.

  • lestr-sachañ
    lestr-sachañ

    m. (marine) Remorqueur.

    (1905) BOBL 30 décembre 67/3b. Al listri-chacha Titan ha Haleur deuz Molena, o deuz soveteet a, akuipach gant kalz a boan.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...