Devri

Recherche 'm...' : 3749 mots trouvés

Page 50 : de mintenn (2451) à miran (2500) :
  • mintenn
    mintenn

    f. (habillement) Mitaine.

    ●(1499) Ca 138b. Minten. l. hec mitta / te.

  • minter
    minter

    m. –ion Chaudronnier.

    ●(1659) SCger 23b. chaudronnier, tr. «minter.» ●(c.1718) CHal.ms i. chaudronnier, tr. «mignan, miter.» ●Dinandier, tr. «mignan, mitter, peligaour, peligour.» ●(1732) GReg 158a. Chaudronnier, tr. «Minter. p. mintéryen.

    ●(1896) GMB 420. dinandier (…) à Pontrieux minter.

    ●(1934) BRUS 269. Un chaudronnier, tr. «ur mitour.»

  • minterezh
    minterezh

    m.

    (1) Chaudronnerie (métier).

    ●(1732) GReg 158a. Chaudronnerie, metier tr. «Mintérez.».

    (2) Chaudronnerie (récipients, etc.).

    ●(1732) GReg 158a. Chaudronnerie, marchandise de chauderons tr. «Mintérez.».

  • minti
    minti

    s. (botanique) Menthe.

    ●(1927) AVZH III 133. pere a bae an deog war ar vent1 (minty, bom).

  • mintin
    mintin

    m. & adv. –ioù

    I. M.

    (1) Matin.

    ●(1499) Ca 21a. Beure vide in mintin. ●138b. Mintin. g. matin. ●(1575) M 255. Son deze pep myntin, ara tabourinou, tr. «Chaque matin sonnent pour eux les tambours.»

    ●(1659) SCger 77b. matin, tr. «mintin.» ●160a. mintin, tr. «matin.» ●(1710) IN I 11. ar mintiniou hac ar pardaeziou. ●(1732) GReg 608a. Matin, le commencement du jour, tr. «Mintin. ar mintin. Van[netois] mitin. er mitin.»

    ●(1847) MDM 76. aichui marvailladen ar mintin-man. ●(1878) EKG II 270. gouzout a rit peger berr eo ar mintiniou er mareou-man euz ar bloaz.

    (2) Kousk-mintin : grasse matinée.

    ●(1877) EKG I 76. e feson e karer ober ar c'housk-mintin e kostez bro Leon.

    ●(1924) ZAMA 28. er paleziou, an holl a ra kousk mintin. ●(1934) FHAB C'hwevrer 410. chom a ra da ober e gousk mintin. ●(1964) YHAO 136. da ober e gousk mintin.

    (3) Pred-mintin : petit déjeuner.

    ●(1921) PGAZ 46. Epad ma veze oc'h aoza ar pred-mintin.

    (4) Antronoz vintin : le lendemain matin.

    ●(c.1680) NG 329. Hac en tronos mintin.

    ●(1846) BAZ 105. partial antronos-vintin. ●(1849) LLB 2096. Hag en trenoz vitin é kleu en Overen. ●(1878) EKG II 11. betek antronoz vintin.

    ●(1900) MSJO 70. hag anternos vintin e tiblaser adarre. ●114. Anternos vintin e lavaras da dud he di n'oa ket dinec'h. ●(1910) MAKE 92. antronoz vintin.

    (5) Warc'hoazh vintin : demain matin.

    ●(1732) GReg 262b. Demain au matin, tr. «Varc'hoaz-vintin.»

    ●(1878) EKG II 315. Varc'hoaz vintin me a vezo e Plougasnou.

    (6) Dec'h vintin : hier matin.

    ●(1856) VNA 113. hier matin, tr. «déh-vitin.»

    (7) [après un nom de jour] Matin.

    ●(1854) PSA II 218. Eid el lun vitin. ●247. Eid er merh vitin. ●281. Eid er merhér vitin. ●(1877) BSA 307. D'ar zadorn vintin.

    II. Adv.

    (1) Tôt.

    ●(1710) IN I 145. sevel mintinoc'h.

    ●(1838) OVD 103. seuel mitinoh en trenoz. ●(1877) EKG I 169. re vintin oa. ●(1894) BUZmornik 34. sevel mintinoc'h eged ar re all. ●273. Ho boaza a eure da zevel mintin.

    ●(1905) FHAB Meurzh/Ebrel 60. ker mintin hag ar voualc'h. ●(1906) DIHU 13/224. Ne saù ket mitin eit donet de govésat. ●(1907) PERS 356. o tont ker mintin da labourat. ●(1910) MAKE 62. great re vintin.

    ►[au diminutif]

    ●(1732) GReg 259b. Mintinicq avoalc'h.

    (2) Da vintin : le matin.

    ●(1612) Cnf 68a. diouz an Nos, ha da Mintin, ha var an dez.

    ●(1790) MG 377. Me mès bet un amzér ma vourrèn ém gulé de vitin.

    ●(1838) OVD 189. De vitin é ma ehué lipran sperèd mab-dén.

    (3) Diouzh mintin / diouzh ar mintin : le matin.

    ●(1612) Cnf 27a. ma lauaren oll assamblez ma breuier diouz an mintyn. ●(1633) Nom 11b. Manius : né du matin : vnan á ve ganet diouz an mintin.

    ●(1710) IN I 438. lavaret ho pedennou diouz nos ha diouz vintin.

    ●(1860) BAL 217. da 7 eur diouz ar mintin. ●(1868) KMM 25-26. Diouz ar mintin, goude ar bedenn.

    ●(1906) KPSA 26. Red eo ober, dioc'h ar mintin, e doare ar bugel a zo en e gavel. ●(1944) VKST Ebrel 113. ober eun tamm dibikouza diouz ar mintin.

    (4) A-vintin : dès le matin.

    ●(1787) BI 58. hac ë ouai à vitin quenn irrauquet el er-ré-ral...

    ●(1821) SST iv. Ne rer meit blasphemein a vitin bet en nos. ●(1849) LLB 490. A vitin bet en noz.

    ●(1939) RIBA 45. Divernet ha lédet e oè dehè a vitin, un dé, danùé diù pé tér karg, d'obér ur hrazad araok bout dastumet.

    (5) A-vintin-mat : de bon matin.

    ●(1787) BI 224. Pier (...) ë-yass à vitin matt de gavouét ur Hovezour.

    ●(1838) OVD .189 seuel en trenos a vitin mad.

    ●(1913) AVIE 281. Ha rah er bobl e zé, a vitin mat, d'en tanpl aveit er cheleuet. ●(1921) BUFA 194. A vitin mat, en trenoz.

    (6) Mintin mat : de bon matin.

    ●(1783) BV 7/150-151. no deffo nemert chom er guer euit fette / ha donet mintin mat argoas ar beure.

    ●(1911) SKRS II 77. Mintin mad ez a kuit dioc'h ar gear, ha ne zistro nemet da noz.

    (7) Mintin-c'houloù : de bon matin.

    ●(1659) SCger 77b. de bon matin, tr. «mintin goulou.» ●(1727) HB 28. Mintin-c'houlou d'am c'hlasq nep a savo, / Eme Zoue, a dra sur am c'havo. ●(1744) L'Arm 233b. Bien-matin, tr. «Mitin-goleu.»

    ●(1929) FHAB Genver 31. Houman a yea mintin c'houlou, a-raok ma veze sec'het ar c'hlizenn diwar ar geot.

    (8) A-darzh ar mintin : de bon matin.

    ●(1939) RIBA 38. En trenoz, a darh er mitin, é ta en tad-gad de bark er maligorn.

    (9) Aube, point du jour.

    ●(1922) BUBR 16/100. Diouz an tarz-mintin betek ar serr-noz.

  • mintin-c'houloù
    mintin-c'houloù

    adv. Très tôt.

    ●(1727) HB 28. Mintin-c'houlou d'am c'hlasq nep a savo, / Eme Zoue, a dra sur am c'havo. ●335. hac a vezo vigilant d'he difen mintin-c'houlou. ●(1732) GReg 608b. De grand matin, tr. «Mintin-goulou. mintin-c'houlou. mintin c'houlou deiz.» ●(1744) L'Arm 233b. Bien-matin, tr. «Mitin-goleu.»

  • mintin-pasapl
    mintin-pasapl

    adv. Assez tôt.

    ●(1744) L'Arm 233b. D'assez bon matin, tr. «Mitin passable.»

  • mintinad
    mintinad

    m. –où Matinée.

    ●(1767) ISpour 280. hou pout reit er mitinat de Zoué.

  • mintinajoù
    mintinajoù

    plur. Besoins du matin.

    ●(1957) PLBR 52. mintinachou, tr. «besoins du matin (Pouldreuzic).»

  • mintinal
    mintinal

    adj. Matinal.

    ●(1732) GReg 608b. Matineux, euse, matinal, ales, tr. «Mintinal.»

  • mintinapl
    mintinapl

    adv. Matinal.

    ●(1744) L'Arm 233b. Matinal, ale, tr. «Mitinable.» ●Matineux, euse, tr. «Mitinable.»

  • mintiniad
    mintiniad

    m. –ioù Matinée.

    ●(1732) GReg 608b. Matinée, tout le tems du matin, tr. «Van[netois] mitinyad. p. ëu.» ●(1744) L'Arm 233b. Matinée, tr. «Mitiniatt.. adeu. m.»

    ●(1932) BRTG 21. Er mitiniad e dreménè ér vorh hag en anderùiad én é diegeh.

  • mintinius / mintinus
    mintinius / mintinus

    adj. Matinal, qui se lève tôt.

    ●(c.1500) Cb 61a. [dezrou] inchoatiuus / a / um. g. commencement ou matineux b. dezrous / pe mintinyus.

    ●(1909) NOAR 56. Da c'houlou-deiz ?... Toneilhe ! C'houi avat a zo mintinus da gas ho loened er-meaz.

  • mintinvezh
    mintinvezh

    m./f. –ioù

    (1) Matinée, durée d'un matin.

    ●(1499) Ca 139a. b. mintinguez. g. matinee. ●(1521) Cc. mitinguez, matinée. (d'après DEBm 337).

    ●(1732) GReg 608b. Matinée, tout le tems du matin, tr. «Mintinvéz. p. mintinvezou.»

    ●(1876) TDE.BF 460b. Mintinvez, s. f., tr. «Matinée, du point du jour à midi.»

    (2) (Un) certain matin.

    ●(1835) AMV 130. Eur mintinves e casas e zomistiq gant eul lizer. ●(1877) EKG I 239. ar persoun intru a ieaz kuit eur vintinvez. ●(1894) BUZmornik 636. Eur mintinvez, var dro ar pevarzek a viz guengolo.

    ●(1905) IVLD 106. Edo o vont d'he zevez, eur mintinvez, pa velaz daou amezeg d'ezhan. ●(1906) KANngalon C'hwevrer 35. eur vintinvez a viz Even.

  • mintinvezhiad
    mintinvezhiad

    m. –où Contenu d'une matinée.

    ●(1931) VALL 454b. le contenu de la matinée, tr. «mintinveziad m.»

  • mintoue
    mintoue

    interj. Espèce de juron (déformation de m'en tou : je le jure).

    ●(1909) HBAL 8. Un dra farsus, mintoue ! ha, ha, ha !... ●(1910) BUJA 61. Me ne anavezan nemet al lezen-ze, ha ma ve heuillet mad, e ve neubeutoc'h a vizied skotet, mintoue ! ●63. Koulz oa d'id dusdu, mintoue, beza lezet ganeomp hon daou ar restad kig-ze. ●63-64. Mintoue, te zo diskiant awoalc'h o terri da ben evelse.

  • mintouelle
    mintouelle

    interj. Espèce de juron (voir : mintoue).

    ●(1912) CHEG 9. Gant ar yec'hed az peus, mintouelle ! e c'helfez ober kaeroc'h !

  • mintoueller
    mintoueller

    interj. Espèce de juron (voir : mintoue).

    ●(1909) ATC 9. Mintoueller ! C'hoari mat a rez.

  • mintous
    mintous

    coll. (pathologie) Boutons.

    ●(1896) GMB 429. pet[it] tréc[orois] mintous boutons, irritation de la peau.

  • mintoustac'h
    mintoustac'h

    interj. Espèce de juron. cf. mintoue

    ●(1766) MM 1164. mintoustac'h estonet eoüt, tr. «je vous le jure, on resta stupéfait.»

  • mintr
    mintr

    m. –où Mitre.

    ●(1499) Ca 139a. Mintr. g. mittre. ●(c.1500) Cb 12b. g. aulmuce / ou mittre a prestre. b. mitr an belec. ●(1633) Nom 110b. Albogalerus, mitra Episcopalis : vne mittre, chapeau d'Euesque : mintr an Escop.

    ●(1659) SCger 80a. mitre, tr. «mintr.» ●160a. mintr, tr. «mitre.» ●(1732) GReg 629a. Mitre, ornement pontifical & abbatial, tr. «Mintr. p. mintrou.»

    ●(1849) LLBg II 37. er mitr ar ou feneu. ●(1894) BUZmornik 149. gant he viskamant a eskop hag eur mintr skeduz var he benn.

  • mintrad
    mintrad

    coll. Teès peu.

    ●(1876) TDE.BF 460b. Mintrad, adv., tr. «Très-peu.»

  • mintrek
    mintrek

    adj. Mitral.

    ●(1931) VALL 471b. Mitral, en forme de mitre, tr. «mintrek.»

  • mintret
    mintret

    adj. Coiffé d'une mitre.

    ●(1732) GReg 629a. Mitré, qui a droit de mitre, tr. «Mintret.» ●Abbé crossé & mitré, tr. «Abad croçzet ha mintret.»

    ●(1941) SAV 19/32. mintret e benn.

  • minus
    minus

    = .

    ●(1888) SBI I 16. Yod minus kerc’h, tr. «De la bouillie d’avoine.» ●(18--) SBI I 8. eur vichenn bara minus kerc’h, tr. «une miche de pain d’avoine.»

  • minutenn
    minutenn

    voir munutenn

  • minvig
    minvig

    m. Mie de pain.

    ●(1659) SCger 79b. mie, tr. «minuic, p. igou.» ●(c.1718) CHal.ms ii. mie de pain, tr. «mirüic bara, bara mirüiquet.» ●(1732) GReg 624a. Mie, ce qui est entre les deux croûtes du pain, tr. «Minviguenn. minvicq. van[netois] mirhuïguen. mirhuïcq.» ●(1752) PEll 612. Minvic, tr. «Mie, sing. Minvighen, une mie de pain.»

    ●(1834) SIM 17. milfik bara. ●(1835 AMV 118. dastum ar minvic a gueze eus e daul. ●(1847) MDM 238. eur c'hinaouad milvik. ●(1856) VNA 50. de la Croûte, tr. «Mirhuig.» ●(1867) MGK 116. minfik ha kreun-bara. ●(1889) SFA 53. eun tamm minvik bara.

    ●(1906) KPSA 172. kaout mimik. ●(1907) VBFV.bf 52b. merùig, m., tr. «mie de pain.» ●(1909) DIHU 52/350. mirùig bara. ●(1914) FHAB Genver 26. tammou milfik deus kreiz an dorz.

  • minvigenn
    minvigenn

    f. –où Morceau de mie.

    ●(1499) Ca 138b. Mynhuiguenn. g. mye de pain. ●(1633) Nom 58a. Medula panis : la mie du pain : minuigen an bara.

    ●(1659) SCger 160a. minhuiquen, tr. «minhuie.» ●(1732) GReg 624a. Mie, ce qui est entre les deux croûtes du pain, tr. «Minviguenn. minvicq. van[netois] mirhuïguen. mirhuïcq.» ●(1752) PEll 612. Minvic, tr. «Mie, sing. Minvighen, une mie de pain.»

    ●(1896) GMB 419. à Pontrieux mirvigen.

  • minviget
    minviget

    adj. =

    ●(c.1718) CHal.ms ii. mie de pain, tr. «mirüic bara, bara mirüiquet.»

  • minvlev
    minvlev

    coll. Moustaches.

    ●(1982) LLMM 211-212/123. minvlev louet. ●124. ober ur sach war e vinvlev.

  • minvroud
    minvroud

    m. –où (zootechnie) Pointe de fer qu'on attache au museau d'un veau pour le sevrer.

    ●(1752) PEll 613. Minvrout, tr. «Pointe de fer que l'on attache au museau d'un veau pour le sévrer, parce que s'approchant de sa mère pour avoir son lait, il la pique, & la fait s'éloigner.»

    ●(1821) GON 336b. Minvroud, s. m., tr. «Pointe de fer que l'on attache au museau d'un veau pour le sevrer. Pl. ou.»

  • minvroudañ
    minvroudañ

    v. tr. d. (zootechnie) Mettre un minvroud (à un veau).

    ●(1821) GON 336b. Minvrouda, v. a., tr. «Mettre une pointe de fer au museau d'un veau pour le sevrer.»

  • minwal
    minwal

    m. (zootechnie) Anneau pour boucler un porc.

    ●(1752) PEll 613. Minwal, singulier Minwalen, Anneau que l'on met au museau d'un cochon afin de l'empêcher de fouir la terre. Minwala, mettre cet anneau. Minwalet, qui a cet anneau.

  • minwalañ
    minwalañ

    v. tr. d.

    (1) (zootechnie) Boucler (un porc).

    ●(1752) PEll 613. Minwal, singulier Minwalen, Anneau que l'on met au museau d'un cochon afin de l'empêcher de fouir la terre. Minwala, mettre cet anneau. Minwalet, qui a cet anneau.

    (2) Museler.

    ●(1931) VALL 249b. Emmuseler, tr. «minwala.»

  • minwalenn
    minwalenn

    f. (zootechnie) Anneau pour boucler un porc.

    ●(1752) PEll 613. Minwal, singulier Minwalen, Anneau que l'on met au museau d'un cochon afin de l'empêcher de fouir la terre. Minwala, mettre cet anneau. Minwalet, qui a cet anneau.

  • minwalet
    minwalet

    adj. (Porc) bouclé.

    ●(1752) PEll 613. Minwal, singulier Minwalen, Anneau que l'on met au museau d'un cochon afin de l'empêcher de fouir la terre. Minwala, mettre cet anneau. Minwalet, qui a cet anneau.

  • minwask
    minwask

    m. –où

    (1) Morailles.

    ●(1732) GReg 637b. Morailles, espece de tenailles dont le marechal serre le nez du cheval qui se debat, tr. «Minvoasq. minvoasq evit ur marc'h amgestr.»

    (2) Baillon.

    ●(1931) VALL 54b. Baillon, tr. «minwask m.»

  • minwaskañ
    minwaskañ

    v. tr. d. baillonner.

    ●(1931) VALL 54b. Baillonner, tr. «minwaska.»

  • mioc'h
    mioc'h

    adj. Bara mioc'h : pain mal cuit.

    ●(1752) PEll 613. En Leon & Treguer on dit bara-mioc'h, du pain qui n'est qu'à demi cuit, qui a beaucoup de mie et peu de croûte.»

    ●(1890) MOA 197a. Pain mal cuit, tr. «bara mioc'h (peu usité).»

  • mioc'hañ
    mioc'hañ

    v. intr. (cuisine) Mitonner.

    ●(1922) BUBR 16/118. ar vein, evel a ouezes, a vez pell o vioc'ha, araok ma roont o druzoni. ●(1924) NFLO. bouillir longtemps et à petit feu (mitonner), tr. «bioc'ha.»

  • miod
    miod

    s.

    (1) Pain émietté.

    ●(1752) PEll 613. Miod, tr. «Mie, ou Miettes de pain.»

    (2) Bara miod : pain émiette dans du vin ou du bouillon.

    ●(1752) PEll 613. Bara miod, tr. «pain émié dans le vin ou le bouillon.»

    (3) Bara miod : pain mal cuit.

    ●(1752) PEll 613. On dit cependant en ces deux Diocèses [Leon & Treguer] Miod et Bara-miod au même sens que ci-dessus [du pain qui n'est qu'à demi cuit, qui a beaucoup de mie et peu de croûte].

  • miorch / miorc'h
    miorch / miorc'h

    adj. (Pied) bot.

    ●(c.1718) CHal.ms i. bot, piebot, tr. «troet boull, (…) un droet miorch'.»

  • mir .1
    mir .1

    adj.

    (1) Frouezh-mir : fruits de garde.

    ●(1877) MSA 137. frouez mir ar baradoz.

    (2) Aval-mir : pomme de garde.

    ●(1936) IVGA 72. Avalou-mir, babu ruz, mouar du. ●(1955) STBJ 147. laerez avalou-mir.

    (3) Boued-mir : conserves.

    ●(1944) GWAL 163/177. (Ar Gelveneg) ul labouradeg boued-mir. ●(1957) AMAH 115. ur valizennad boestoù boued-mir.

  • mir .2
    mir .2

    m. Garde, conservation.

    ●(1931) VALL 329b. Garde, conservation, tr. «mir m.»

  • mir .3
    mir .3

    m. Myrrhe.

    ●(1499) Ca 139b. Mirr. g. mirre vne maniere doingnament.

    ●(c.1680) NG 342. Eur, mir hac ansencë.

    ●(1933) MMPA 161. ar vogedenn a c'houez vat a sav eus ar mirr hag an ezans.

  • mira
    mira

    m. Myrrhe.

    ●(1874) POG 159. Mirra, goularz hag aloez.

  • mirakl
    mirakl

    m. –où Miracle.

    ●(1659) SCger 80a. miracle, tr. «miracl.» ●(1732) GReg 627b. Miracle, effet surnaturel, tr. «Miraql. p. miraqlou. Van[netois] minaql. p. ëu.»

    ●(1861) BSJ 60. en dud hum laqueit queta-rah de gonz ag er miracl. ●(1870) FHB 263/13a. Kementse a zo eur miracl. ●(1893) IAI 25. goude eur mirakl bras. ●(1894) BUZmornik 205. eur maread miraklou.

    ●(1907) PERS 145. en eus great meur a virakl. ●(1912) BUEV 47. er mirakleu e hré e oé perpet lakeit dehou ar goust santéz Filomen.

  • miraklour
    miraklour

    m. –ion Thaumaturge.

    ●(17--) CSbsm 13. Martin er Miraclour.

  • mirakulus
    mirakulus

    adj. Miraculeux.

    ●(1732) GReg 627b. Miraculeux, euse ce qui se fait par miracle, tr. «Miraqlus. Van[netois] minaqlus.»

    ●(1821) SST 37. ur stiren miraculus. ●(1877) BSA 67. eur stereden miraculus. ●(1887) SRD 8. ann oberou miraculuz. ●(1894) BUZmornik 525. eunn imach mirakuluz.

    ●(1911) BUAZperrot 538. digemer an ereou mirakulus.

  • mirañ
    mirañ

    v. pron. réfl. En em virañ : se mirer.

    ●(1659) SCger 80a. se mirer, tr. «en em mira.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...