Recherche 'g...' : 4478 mots trouvés
Page 53 : de grilh-borzh (2601) à gripin (2650) :- grilh-borzhgrilh-borzh
f. grilhoù-porzh Grille, herse de porte de ville.
●(1633) Nom 242a. Cataracta : la herse, ou le gril d'vne porte de la ville : an glouet pe an gril á portz pe á dor vn kær.
- grilh-douar
- grilh-dour
- grilh-glas
- grilh-morgrilh-mor
f./m. grilhed-mor (ichtyonymie) Langouste Palinurus vulgaris.
●(1732) GReg 320a. Ecrevisse, poisson de mer, tr. «grilh-vor. p. grilhed-vor.» ●(1738) GGreg 34. Brec'hyou ar c'hrilh-vor, tr. «les branches et les pinces de l'Ecrevisse de mer.»
●(1876) TDE.BF 253b. Grill-vor, s. m., tr. «Chevrette ou crevette, crustacé marin.»
●(1931) VALL 240a. Écrevisse ; de mer, tr. «grilh-mor m.» ●417b. Langouste, tr. «grilh-vor L[éon] f. pl. grilhed-mor.»
►absol.
●(1934) BRUS 256. Une langouste, tr. «ur grill –ed, m.»
- grilh-sabl
- grilh-saozgrilh-saoz
f./m. (ichtyonymie) Cigale de mer Scyllarus arctus.
●(1973) ICTB II R-173. Scyllarus arctus, Cigale de mer : Grill-saoz.
- grilh-traezh
- grilhadgrilhad
f. –où (cuisine) Plein un gril de.
●(1977) PBDZ 718. (Douarnenez) grilhad, grilhadoù, tr. «plein un gril (de sardines mises à la cuisson).»
- grilhadeggrilhadeg
f. –où Quantité de choses grillées en une fois.
●(1732) GReg 473b. Grillade, tr. «grilhadecg. p. grilhadegou.»
- grilhadenn
- grilhaj
- grilhangrilhan
m. –ed (entomologie)
(1) Grillon.
●(1849) LLB 1459. pe gleuer er grillan.
●(1907) VBFV.fb 49b. grillon, tr. «grillan, m. (pl. –ñned).» ●(1931) GUBI 11. Hemb arsaù, noz ha dé / E kañné er Grillan. ●(1942) DIHU 373/98. er grillan é krikal didan er maen fornel.
(2) Grilhan bras : criquet.
●(1792) HS 70. un troh grillandet brass e zivorai tout, er frèh, er guyaut, enn ædeu.
- grilhañ .2grilhañ .2
v. tr. d. Casser en morceaux.
●(1869) SAG 206. Kerkent ar veren ampouezounet a ia a damou en ear, edoare pa vije bet grillet gant eun taol-morzol.
●(1982) MABL II 75. (Lesneven) grilhañ un tamm koad, troad ur forc'h : terriñ anezhañ a dammoù.
- grilhañ / grilhiñ .1grilhañ / grilhiñ .1
v. tr. d. (cuisine) Griller.
●(1732) GReg 473b. Griller, faire rôtir sur le gril, tr. «Grilha. pr. grilhet. van[netois] grilheiñ.»
●(1889) ISV 429. hag e lakeas pesked da c'hrilla evit he goan.
●(1907) VBFV.fb 49b. griller, tr. «grillein.»
►absol.
●(1732) GReg 473b. Faire griller sur le gril, tr. «Lacqât da c'hrilha var ar c'hrilh.»
- grilheris
- grilhet .1
- grilhet .2grilhet .2
adj. Brisé.
●(c.1825-1830) AJC 5514. me song evoand grilled. ●(1847) FVR 73. prenestrou ha doriou ann Iliz a zo grillet ha diskaret a doliou mein. ●(1866) BOM 68. Patatra ! grilled ar podad ! ●(1869) SAG 206. Kerkent ar veren ampouezounet a ia a dammou en ear, edoare pa vije bet grillet gant eun taol-morzol.
●(1935) LZBl Gwengolo/Here 168. Setu hen torret, grilhet e mil damm !...
- grilhet .3grilhet .3
adj. (cuisine) Grillé.
●(1732) GReg 464a. Un morceau de goulier grillé, est bon, tr. «Un tam bron grilhet a so mad.»
- grilheta
- grilhezgrilhez
s.
●(1647) Am.ms 557. Mar ho pe grilles leiz prez da essa. ●558. Aleiz eur barill à ves a grilles. ●559. Carguet couchet puil a bill a grilles. ●560. Ha gant he grilles neuse compoesicq. ●697. Ma halles creguy hen he gabyes, / Paqua he grilles eus dre trompeson, tr. «Si tu pouvais le saisir au collet, / Attraper ses (?) . . . (?) par trahison.»
- grilhig-maengrilhig-maen
m. (botanique) Grémil Lithospermum officinale.
●(1732) GReg 472a. Gremil, petite plante, autrement appelée, l'herbe au perles, ou semence pierreuse, tr. «Grilhicq-væn.»
●(1876) TDE.BF 253a. Grillik-vean, s. f., tr. «Grémil, petite joubarbe, oreille de souris, plantes.» ●(1879) BLE 25. Grémil. (Lithospermum T.) Grilik-véan.
●(1931) VALL 344a. Grémil, tr. «grilhig-maen m.»
- grimgrim
m. –où Grimace.
●(1838) OVD 119. nag a hobér grime erbet e ellehé discoein é mant tinér doh en droug. ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 95. Er mandarin e hra grimeu scontus. ●(1856) VNA 90. Il ne vous convient pas de faire des grimaces quand je vous parle, tr. «Ne jauge quet doh-oh gobér grimeu, a pe gonzan doh-oh.» ●(1879) GDI 47. e drohou un næden pé e hrei ur grim benac aral a drest en hani clan. ●48. pé ean en dès confianç ér grimeu-cé pé n'en dès chet.
●(1905) DIHU 4/61. hemb grim erbet. ●(1922) EOVD 190. rah er grimeu-se e zisko é vér melzin hag é karér en tammeu mat. ●(1927) BBMT 11. hemb grim erbet.
- grimandellgrimandell
f. –où Rossignol.
●(1612) Cnf 18a. an heny pe-heny gant fals alueziou, pé gant grimandellou (da lauaret eo instrumantou pegant ré ez dialuezer an holl potaillou) à antré en tyer.
- grimandellañ
- grimandeller
- grimañsennetgrimañsennet
adj. Bigarré.
●(1910-15) CTPV I 75. un dantir sei grimañsennet, tr. «un tablier de soie bigaré.»
- grimaodgrimaod
m. Homme sans savoir vivre, malotru.
●(1647) Am.ms 696. Chetu ar palot grimot bulsodet., tr. Herve Bihan « Voici le rustre malotru abruti »
- grimasgrimas
s. –où
(1) Grimace.
►[au plur. après un art. ind.]
●(1834) SIM 124. gant ur grimaçou ridicul.
(2) [au plur] Façons, manières.
●(c.1718) CHal.ms ii. que de façons, tr. «guet a orimanteu, guet a fa'connieu, guet a c'hrig c'hrimaceu.» ●(1790) MG 405. ha possibl vehai en hou pehai anfin renonciét d'en devotion ha d'er grimaceu e uélèn bamdé gueneoh hac en dehai imbèrr me laqueit de follein ?
- grimaser
- grimaserezhgrimaserezh
m. Façons, manières.
●(1905) LZBl Mae 135. oc'h ober a bep seurt grimasserez. ●(1957) ADBr lxiv 4/462. (An Ospital-Kammfroud) Grimaserez : n. f. – Emprunté au français, ainsi que son synonyme koñplimañchou. Les deux vocables s'emploient familièrement en parlant de personnes qui se font prier exagérément quand on les invitent à manger ou qui, ayant accepté de se mettre à table, se confondent en politesses excessives : ne dal(v) ket ar boan da bedi anei ma'z-eus kement-se a hrimaserez hag a goñplimañchou ganti. Autre synonyme : ober kizou (avec un sens plus général.
- grimasus
- grimilhgrimilh
voir gremilh
- grin .1grin .1
adj. (argot de La Roche-Derrien) (Pain) blanc.
●(1893) RECe xiv 268. o deus eltresen grin pez eloñt da c'housañ. ●271. eltresen grin, pain blanc. (...) J'ignore le sens exact de grin dans eltresen grin.
- grin .2
- grinac'het
- gringailhgringailh
m. (minéralogie) Gravillons.
●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 149. (Plouarzhel) Gringailh (g) = mein vihan, gravillon e galleg.
- griñsgriñs
m. (alimentation) Gruau.
●(1942) VALLsup 90a. Gruau. gris L[éon] (L[oeiz] ar Fl[oc'h]). Grins, en T[régor], désigne la partie la plus fine et la plus légère du son qui reste une fois le son enlevé. On dit aussi grinson. ●(1959) BRUD 7/24. Kezeg Olier ar Roh a veze lard-pilh ato. Evel just ne vanke dezho nag ar griz nag ar gwiniz. ●25. Ar griz. – Ar pez a jom warlerh an ed du. Galleg : gruau. ●(1969) BAHE 62/23. moc'h ar milinoù a oa maget gant brenn ha griz.
- griñsalgriñsal
v. tr. d. Faire grincer.
●(1732) GReg 474a. Grincer, grincer les dents, tr. «Grinçzal an dent.»
- griñsamant
- griñsenngriñsenn
f., pron. & interj. –où
(1) B. Miette.
●(1868) FHB 200/349b. n'oa ket chomet eur c'hrissen euz a gement a allet da grignat.
●(1915) MMED 418-419. Choum a rea avechou daou pe dri dervez hep dibri eun esken, eur c'hrinsen.
(2) Pron. ind. [au négat.] Rien, miette.
●(1877) EKG I 35. n'en doa tamm da zebri he-unan, na grinsenn da rei d'he vugale. ●45. n'em euz debret grinsenn. ●(1878) EKG II 303. n'oa grinsenn da rei d'ezho.
●(1931) VALL 660b. Rien ; désignant une très petite quantité dans une phrase négative, tr. «griñsenn f.»
(3) Interj. Pas du tout !
●(1857) CBF 69. Grinsen ! tr. «Oh non !»
- griñserezhgriñserezh
m. Grincement.
●(1732) GReg 473b. Grincement, tr. «grincérez an dént. Van[netois] grincereh en dént.»
- griñsongriñson
m. Gruau.
●(1942) VALLsup 90a. Gruau. gris L[éon] (L[oeiz] ar Fl[oc'h]). Grins, en T[régor], désigne la partie la plus fine et la plus légère du son qui reste une fois le son enlevé. On dit aussi grinson.
- grip
- gripañgripañ
(habillement) = (?).
●(1982) HYZH 147/19. (Treboull) Hag ar re-se neuze [ar boteier], ar re vie toulloù bihan, vient pik d'al laez ha vie al lezenn-dreñv izeloc'h a vie lavaret deuzouto ar re gripañ. Gripañ, ya. (…) pak din ur rumm gripañ evit an nen-mañ-nen !
- gripedgriped
m. –où, gripidi
(1) Piège denté.
●(1732) GReg 413a-b. Filet, ou pieges pour prendre des bêtes sauvages, renards, chats, loups, &c., tr. «gryped. p. grypedou.» ●721b. Piege, machine de fer pour prendre des bêtes nuisibles, tr. «Griped. p. gripedou.» ●Tendre des pieges, tr. «Antell gripedou.»
●(1866) FHB 82/239b-240a. eur gripet da baca guedon. ●(1876) TDE.BF 253b. Griped, s. m., tr. «Piège pour prendre des animaux.»
●(1909) FHAB Ebrel 126. al louarn tapet er gripet. ●(1924) ZAMA 22. Gwilhou ar Bleiz paket gantañ e lost e-barz ar griped. ●(1975) UVUD 113. (Plougerne) Pudasked vehe ie ; gant gripiji vehent paket.
(2) = (?) plur. de grip / krip (?).
●(1889) ISV 446. Leda contam, stigna cripet.
(3) sens fig. Piège.
●(1710) IN I 262. nep piou bennâc a so couezet e gripedou an amourousdet-mâ.
●(1876) TDE.BF 253b. Griped, s. m., tr. «coupe-gorge.»
- gripet
- gripez
- gripigripi
m.
(1) Mauvais génie.
●(1732) GReg 269b. Demon, esprit soit bon, soit mauvais, génie, tr. «grippy.» ●455a. Génie, mauvais genie, ou mauvais esprit, tr. «grippy.»
(2) Surnom du diable.
●(1876) TDE.BF 253b. Grippi, s. m., tr. «nom burlesque donné au diable.»
(3) Griffon.
●(1732) GReg 473a. Griffon, animal fabuleux, tr. «Grippy.»
●(1876) TDE.BF 253b. Grippi, s. m., tr. «Griffon, animal imaginaire et ayant la forme d'un gros oiseau.»
- GripinGripin
m. Surnom du diable.
●(1876) TDE.BF 253b. Gripin, s. m. C[ornouaille], tr. «Un des noms que l'on donne au démon.»